Triode Dick's Page
2A3 monoblok single ended versterker (pagina 1)
De 2A3 monoblok versterker is na trouwe dienst toe aan de MK2 uitvoering. Dat is vooral te danken aan mijn nieuwe referentiebakken die deze oude jongen toch voorbijstreefden. Er moest dus aan gewerkt worden, om een loopbaan op de reservebank te voorkomen.
The General mk2.
Hier een foto van de versterker in bedrijf. De AVVT AV2A3 heeft nu een vaste plaats.
Toen deze versterker in zijn eerste incarnatie werd gebouwd was de eerste buis een RCA245. Een prachtige buis uit de eind twintiger (!) jaren van de vorige eeuw, En die triode en de 2A3 hebben als enige verschil dat de nodige kathode weerstand twee maal de waarde is als die van de 2A3. Deze versterker kan dus in een paar minuten van 2A3 naar 45 (245) worden omgezet. Eigenlijk dezelfde situatie als de allereerste 45/2A3 versterker. Wil ik met 300B's of andere triodes muziek maken, gaan die op de andere mono's.
Update: 18-2-01
Deze versterker is een doorontwikkelde uitvoering van het 45/2A3 project, ook op deze site. Maar ik wilde ook een versterker die veel types eindtriodes aankon. Bijna alles behalve de zendtriodes zoals 211 en 845 kunnen erop. En dat was heel handig voor de grote triodetest. Maar nu ik nog een paar versterker heb bijgebouwd die nog een streep mooier zijn werd het hoog tijd om "The General" eens flink onder handen te nemen en te specialiceren op de 2A3. Anders komt zo'n mooie versterker met permaloy Tango UGT op een plankje te staan waar 'ie niet meer af komt. Niet gewenst en absoluut onnodig.
Aan het werk dus!
Je ziet dat het versterkergedeelte alleen verschilt in de hoogte van de voedingspanning op de stuurtrap. en dat geeft nou juist een leuk extra'tje. In de vorm van A2 vermogen. Wat is dat nou weer? Dat is het moment dat de buis roosterstroom gaat vragen uit de driver en daarboven (onder eigenlijk). Het rooster staat bijna altijd op een negatieve roosterspanning. Als bij een piek in de muziek de stuurspanning de NRS overstijgt wordt de ingangsimpedantie van de eindbuis plots heel laag. Een paar Kohm. Meeste drivers komen daar dan ook in ademnood. Niet de Mu-stage echter die op zo'n hoge spanning draaid. Die gaat nog lekker een stukje verder in het leveren van de gevraagde diensten. Het piekvermogen ligt dan beduident hoger. In mijn geval 80%. De versterker lijkt dan ook veel krachtiger dan hij werkelijk is. En de versterker krijgt nooit een "harde clip". Dat zie je bij een, ....ik krijg het woord haast niet uit mijn vingers: transistorbak. Die loopt dan tegen de voedingspanning vast. Met als resultaat: door merg en been gaande vervorming!
Een andere reden voor deze versterker is, dat er aan de voeding veel meer aandacht besteed kan worden. Op de oude versterker was ik wat "uitgetuned". Als je ook 300B-achtige triodes wilt gebruiken zit je toch aan een type gelijkrichter die de hoge B+ (voeding voor de eindbuis) aankan. In deze definitieve 2A3/45 situatie kan ik terugvallen op de mooiste gelijkrichters ooit gemaakt, de AZ1, RGN1064 en de AZ11's. Allen gelijk op de voeten na. En dan het liefs in de mesh-uitvoering.
En als er door de eindbuis stroom wordt gevraagd, blijft de voeding van de voorbuis staan als een dukdalf. Niet verkeerd! Maar laat ik niet doordraven. Mijn milliamperemeter begint bij het vragen roosterstroom terug te lopen. Exact op het 3,1 Watt punt. Ik spreek trouwens liever over 3100 mWatt. Dat bewuste punt wordt pas bereikt als de muziek al zo'n hoog volume heeft dat mijn oren het niet meer prettig vinden. De meeste mensen hebben geen idee hoe hard 3100 mWatt is!
Maar,...... er zijn natuurlijk best mensen die graag wat meer vermogen willen dan dat er met een 2A3 of 45 mogelijk is, en een 300B of iets dergelijks wil gebruiken. Net als ik met het testen van verschillende eindbuizen. Ik heb een paar extra aftakkingen op de trafo laten zetten. Ik heb dus: 425 - 300 - 0 - 300 - 425 Volt als hoogspanning op de voedingstrafo. Voor de duidelijkheid hier het schema van een gedeelte van de voeding die dat mogelijk maakt.
Met de eerste condensator (4uF in het bovenste deel) kun je de voedingspanning tunen op de gewenste voedingspanning. Van 380 Volt, voor de "turbo" instelling tot 480 Volt voor AVVT AV300B triodes of iets dergelijks. Varieer gewoon tussen 1 en 10uF. De Gelijkrichter is hier niet de AZ1, maar een CV378 of GZ37. Een heel mooie goed verkrijgbare gelijkrichtbuis. Ook een 5R4 is mogelijk. Maar die wil nog wel eens wat mat klinken. Gebruik geen GZ34. Matige buis. Een AZ4 is met aangepaste gloeispanning ook een optie. En je ziet dat de voortrap altijd op dezelfde spanning blijft. Een dubbele voeding (of eigelijk 4-voudige omdat het monoblokken zijn) heeft zo zijn voordelen! En met de 2A3 op de versterker staat de eindbuis op 300 Volt en de voortrap op 360 Volt! Dat lukt gewoon niet met een enkele gelijkrichter. En dit is een behoorlijke vooruitgang. De levensduur van de gelijkrichters zal ook behoorlijk toenemen. Die moeten jaren meekunnen als ze zo weinig stroom voor (door) hun kiezen krijgen.
Dat een gelijkrichtbuis een enorme invloed op het geluid heeft, weet ik al lang. En dat was bij deze versterker weer dubbel en dwars het geval. Ik begon met een 80 in de voeding van de voortrap en een 5R4 (een mooie Brimar) in de eindtrap. Wat saai en sloom. Mijn andere versterker, met enkelvoudige voeding, deed het eigenlijk mooier. De 80 bleek daar het meest debet aan te zijn. Wat een shitbuis. Gaat niet gebruikt worden in mijn amps. Een ook mooie combi die ik met plezier gebruik: Een AZ1/83. Een 83 is een kwikdampgelijkrichter die ik wel vaker gebruikt heb. Maar ook eentje die normaal voor forsere stroomleverancies wordt gebruikt. Maar in mijn geval hoefde er maar 10 milli'tjes te lopen. Overkill! Overkill?? Nee dus, alles viel ineens op zijn plek. Ruimte werd groter, detailweergave komt vergeleken met de 80/5R4 combi met kruiwagenladingen de luidsprekers uit. De handrem gaat eraf. En alles brandschoon! Als je veel stroom uit een 83 trekt wil er nog wel eens wat hoogfrequent troep ontstaan. Maar bij deze belasting kan ik niks vinden. Op een 50Mhz. scoop. Maar... de allermooiste combi is, een dubbele mesh AZ1. Voor de 300B niet bruikbaar, daar is de AZ1/CV378 mijn favoriet.
De 83
De gewone AZ1 en de globe mesh anode uitvoering.
De AZ1 lijkt een klein gelijkrichtbuisje, maar kan wel 120 mA. leveren bij een aangeleverde 300 Volt. Er mag zelfs 500 Volt op. De maximale stroom is dan 60 mA. Ik heb hem ook bij de 300B uitvoering gebruikt, maar vind dan zelf de belasting net iets te ver naar het randje. Zonde van zo'n mooie zeldzame gelijkrichter. Gebruik dan liever de AZ4. Helaas heb ik die niet in mesh plate. De CV378 die ik in de 300B uitvoering aanbeveel, is een zeer adequaat alternatief. Gemaakt door Mullard. Eén van de mooiere en duurzaamste gelijkrichters. En overal nog te koop. De millitaire voorraden die nu los komen lijken ruim voorzien van deze juweeltjes. Als gelijkrichter van de voortrap werkt het echter voor geen meter. Daar reguleert hij niet goed. Een hinderlijk scherp randje wordt dan hoorbaar. De 83 is in dat gebied magisch. Hieronder zie je wat details van de verschillende AZ1's. Door de zeer lange productie tijd, van 1937 tot ver in de jaren 60?, zijn er veel uiteenlopende modellen gemaakt. De linker AZ1 op de duofoto hieronder is de meest voorkomende. Er moeten miljoenen geproduceerd zijn. En op radiomarkten volop te koop.
*
En Donald kijkt goedkeurend mee...
Met de Svetlana 300B
Plus een amorfebehandeling voor de eindtrap....
Volgende bladzij >>>
Schema
Schema
Voeding