Osmunda

Osmunda, een naam die zo uit een verhaal van Shakespeare zou kunnen komen.
Mooier nog: Osmunda regalis. De koninklijke Osmunda.

De Nederlandse naam is Koningsvaren. Onder de foto 's vind je nog wat naam-trivia.

De plant
De Koningsvaren hoort tot de groep van Osmundaceae. De varen kan enorm groot worden, tot 2-3 m hoog, tot omvang 3-4 meter. Komt in Europa, Afrika en midden-Azie voor op zure veengrond. Op vochtige grond wordt de varen aanzienlijk groter dan op droge grond. De bladeren zijn dubbelgeveerd en geelachtig groen, of groenachtig geel, geveerd. Later krijgt de plant, in het midden, ook andere bladeren, met sporenhoopjes.
De meeste varens zijn schaduwliefhebbers, de koningsvaren doet het ook in de volle zon, als de grond maar voldoende vochtig is. In de herfst kleuren de bladeren mooi geel, pas afknippen aan het eind van de winter.
De koningsvaren kan wel 100 jaar oud worden.

FOTO's: links detail van koningsvarenblad en rechts de hele plant.

Bij tuinvrienden had ik een prachtig groot exemplaar gezien.
Ruim een meter hoog.
Wilde ik ook.
Ongeveer vier jaar geleden als klein plantje in het tuincentrum gekocht.
In het moerasgedeelte van de vijver gezet.
Ging eerst bijna mis.
Plant werd aangeknaagd door slakken!
Maar nu is de koningsvaren goed aangeslagen en groeit elk jaar een beetje meer.



Oorsprong van de naam:
De oorsprong van de (latijnse) naam is niet bekend. Misschien afkomstig van de 'Osmond' de Saksische naam voor de Germaanse god Thor. Misschien ook van een combinatie van het Latijnse 'os' (=mond) en 'mundus' (=schoon), volgens de overlevering werd de varen gebruikt om de mond schoon te maken. Maar misschien ook naar Koning Osmund, een van de saksische koningen die regeerde rond het jaar 758. Daarmee zou dan ook de toevoeging 'regalis' (=koninklijk) verklaard zijn. Maar die toevoeging zou ook afkomstig kunnen zijn van het statige, koninklijke postuur van deze plant of vanwege het feit dat de koningsvaren zo wijd verspreid is.

Latijn: Osmunda regalis
Deens: Almindelig kongebregne
Engels: Regal Fern, Royal Fern, buckhorn brake, flowering fern, water fern, Osmund the waterman
Duits: Koeningsfarn, Gewoehnlicher Ripsenfarn
Zweeds: Safsa, kungsbraeken, safsabuske
Noors: Kongsbregne
Fins: Kuningsassanaiainen
Frans: Osmonde royale, fougere royale
Italiaans: Felce florida, osmunda regale
Pools: Dlugosz krolewski
Spaans: Helecho real