2005

Knollen en Sprot


Voor de vorst ruim een maand geleden de dahliaknollen uit tuin en potten gehaald en binnen gelegd in de 'verre schuur', de stenen schuur, helemaal achter in de tuin. Vandaag eens bekeken hoe het er mee staat. Aarde rondom knollen laat ik meestal zitten, zijn dan wel 'gewichtige' knollen. Ik heb er nog 5. Zo langzamerhand wordt de voorraad kleiner. Ik heb eigenlijk nog nooit geprobeerd de knollen de delen of de eerste uitlopers in het voorjaar te stekken. Moet relatief eenvoudig zijn, tenminste dat zeggen ze altijd in het tuinprogramma 'Gardeners World' op de BBC.

De schuur heeft twee schuine ramen die altijd open staan, goed voor de frisse lucht. Maar met vorst wordt het dan toch kouder dan ik dacht. Enkele potten met Zantedetia (zo'n mooie witte bloem, aronskelkachtig) had ik in de schuur gezet, met het idee dat het daar redelijk vorstvrij blijft. Hmmm, de aardkluiten waren stijf bevroren. Ik heb de Zantedetia's nu maar meegenomen in huis, maar of dat nog wat wordt....

De dahliaknollen liggen op een houten tafel een stuk verder van de open ramen, ze voelden niet zo koud. Toch maar omwikkeld met krantenpapier. Voor een beetje extra isolatie.

Foto's
1. dahlia knol onverpakt
2. krat vol met in kranten gepakte dahlia's, met de stengels naar beneden
3. Sprot vindt het reuze interessant in de schuur (meestal is de deur dicht)
4. Je kunt er omhoogklimmen langs een ladder, op een vlierinkje rond lopen,
5/6 en demonstreren hoe je door het open raam weer naar buiten kunt.








Lekker Buiten Bezig

Dit is een rubriek in het tijdschrift Groei en Bloei, vol met allerlei tuinweetjes en tuintips, korte stukjes tekst afgewisseld met foto's. In 2005 werd een deel opgetekend in de Tuinen van Ruinen en een deel in een aantal tuinen van de afdeling Roden van Groei en Bloei. De auteur van jaargang 2005 is Nico Vermeulen, groenjournalist, groenauteur en schrijver van allerlei planten-encyclopedieen. Net voor Kerst nam Nico contact met ons op, met de afdeling Haren (en omstreken) van Groei en Bloei. Hij vroeg of we het leuk vonden om als afdeling Haren een bijdrage te leveren aan de rubriek.

NATUURLIJK VINDEN WE DAT LEUK!!

Het is de bedoeling dat Nico in de loop van 2006 (te beginnen in januari) regelmatig bezoeken brengt aan tuinen van in Haren/Eelde om inspiratie op te doen voor zijn rubriek Lekker Buiten Bezig. Nico is op zoek naar tuinen waar wat gebeurt, waar tuiniers hun eigen praktische tips geven, en laten zien hoe ze verschillende werkzaamheden in de tuin uitvoeren (Nico schrijft niet alleen de teksten, maar verzorgt ook de foto's).

De stukjes worden een jaar vooruit gemaakt en verschijnen in het tijdschrift Groei en Bloei vanaf januari 2007.

Er hebben zich al een paar belangstellenden aangemeld.
Ben je lid van de afdeling Groei en Bloei Haren en heb je interesse, stuur me dan even een email (of zet iets in het gastenboek),
dan geef ik je naam/adres/tel.nummer door aan Nico.

En als er dan niet zo veel te doen valt, dan kun je in ieder geval kijken. Er is altijd wat te zien.

Het spoor van een poes in de sneeuw of het licht en schaduwspel van de laagstaande winterzon in de sneeuw.





Goudvink

Twee weken terug schreef ik over de nationale tuinvogeltelling, een uur lang vogels in de tuin tellen in het weekend van 17/18 december.
Er blijkt ook een wintertelling te zijn, van SOVON. De bedoeling is steeds 5 minuten te tellen, vanaf een vaste positie in de periode 15 dec - 1 januari. Zie ook http://www.sovonwintervogeltelling.nl/

Leuk. Ik doe weer mee. Vanuit de eetkamer, uitzicht op zijtuin en achtertuin.

Allerlei voer buiten gehangen om vogels te lokken. Met de sneeuwlaag hier in Groningen is het ook moeilijker wat eetbaars te vinden. Dagelijks vul ik de pindanetjes nu bij en elke dag zijn ze weer leeg. Ik las ergens dat ook een kokosnoot, gehalveerd, gewaardeerd wordt. Nou, onze vogeltjes snappen de kokosnoot niet. Die hangt te bungelen maar wordt niet of nauwelijks bezocht. En dat na het gedoe om kokosnoot met beitel en hamer netjes te splijten...
Misschien als de rest op is. Voorlopig zijn de pinda's en zonnepitten favoriet.

Ik heb gemerkt dat vogels een stuk lastiger op de foto te krijgen dan die planten of bloemen. De vogels, vooral meesjes, springen en schieten heen en weer, en vliegen steeds weer weg als ik in de buurt kom. Ik heb al diverse 'lege' foto's: een pindanetje waar het pimpelmeesje net weer vetrokken is, een lege tak waar de groenling net zal uit te rusten (echt waar), de vuurdoorn waar een seconde geleden nog een merel bessen zat te plukken.
Van binnen krijg zijn de vogels mooi te zien met een verrekijker, beeldvullend, maar op de foto krijg ik ze niet groot genoeg in beeld.

Dan maar buiten proberen. Met wat geduld en koude voeten toch een goudvink fraai op de foto gekregen. Je zou het op het eerste gezicht niet zeggen maar het is echt een foto van 28 december 2005. Het lijkt wel een zomerfoto, je ziet groen en geen sneeuw. De foto is genomen achter in onze tuin. Die wordt afgesloten door een bomenrij met eronder hoog opgeschoten ligusterstruiken. 4 meter hoog, halfwintergroen, nu beetjes oranjig-bruine tint in de bladeren en heel veel zwarte bessen. Bij het steeds snoeien van de ligusterhaag mis je deze bessen... Dus, als je plek hebt, lekker laten uitgroeien. Vroeg in de zomer heb je dan ook de bijna bedwelmende geur van de witte liguster bloemen.

Koolmeesjes en pimpelmezen heb ik nog niet mooi op de foto. Ik blijf proberen.




Mannetjes goudvink.

Wak

Vorst, sneeuw, de vijver zit dicht. Het ijs is wel bobbelig en ondoorzichtig, door de sneeuwval op tweede kerstdag een cm of twee dik.
Gister en vandaag kwam een reiger langs om te kijken of er wat te halen viel. De pootafdrukken staan in de sneeuw naar de vijver toe, maar de reiger moest onverrichterzake weer vetrekken.
a) omdat er toen nog geen wak was
b) de kikkers zijn in diepe ruste op de bodem van de vijver, daar kan de reiger (denk ik) niet bij.

Om te voorkomen dat 'kwalijke dampen' zich onder het ijs verzamelen en de slapende kikkers verstikken heb ik een wak gemaakt. Niet hakken! Daarmee kun je de dieren in de vijver juist schade berokkenen door de drukgolf onder water.

Om een wak in het ijs te maken heb ik een pot met kokend water op het ijs gezet. Leuk om te zien hoe deze langzaam door het ijs zakt.
Gebruik een metalen pot of een groot conserven blik.

Andere tips:
Laat een bal in de vijver drijven. Doordat deze door de wind heen en weer geblazen wordt vriest vijver minder makkelijk dicht.
Of leg een bos rietstengels verticaal in de vijver.
Of... er zijn vast wel meer tips te bedenken.

In alle gevallen geldt dat bij strenge vorst de vijver toch wel dichtvriest....

Witte Kerst

Vanmorgen (27 december): oorverdovende stilte.

Toch nog een witte kerst, op het nippertje.
Eerste kerstdag bij mijn ouders in Bunnik gegeten en tweede kerstdag in de loop van de dag terug naar Haren-Groningen. Nog geen sneeuw te zien. Maar in de loop van de avond op tweede kerstdag begon het te dwarrelen, en te dwarrelen.

Vlok, na vlok, na vlok, na vlok.

Tegen 12 uur 's avonds was alles wit. Met de
buitenkerstboomlichtjes van de buurman en de nog steeds zacht vallende sneeuw zag het er heel feestelijk uit. We wonen aan de Meerweg in Haren, vroeger de doorgaande weg van Haren naar Eelde-Paterswolde, maar sinds enkele 10-tallen jaren in verschillende stukken verdeeld: Drie stukjes aan de oostkant van de snelweg, de dorpse kant en een stukje aan de westkant van de snelweg, tussen het Paterswoldse meer en het Friese Veen heen lopend. Wij wonen aan de oostkant, maar omdat het geen doorgaande weg meer is, is het erg rustig. Zeker nu aan de ene kant een verkeersdrempel is neergelegd en aan de andere kant de bocht nauwer is gemaakt.

Als het sneeuwt blijft het hier in de straat dan ook lang wit. De strooiwagens gaan eerst bij de grotere wegen en straten langs, en komen hier pas als de sneeuw door de eerste paar auto's al is platgereden.

Vandaag kon ik de sneeuwschuif weer even gebruiken. Bij de grote sneeuwval begin maart 2005 heb ik hem aangeschaft. Voor die tijd was het 'behelpen' met een bezem (die bij een beetje plaksneeuw meteen vol zat).

Zoveel sneeuw als in maart (23 centimeter) is er niet gevallen, een cm of 8 nu.

Als het sneeuwt, dan sneeuwt het goed
Niet te stuiten, niet te sturen
Vele dagen, vele uren
Als het sneeuwt, dan sneeuwt het goed

(vrije variant op 'Als het golft' van De Dijk)_

Digitale letters

Vanaf oktober 2005 bezig met dit weblog. Heel erg leuk om te doen (vooral in weekend) en blij met de reacties die ik krijg. Afgelopen week bleek per ongeluk het 'gastenboek' (rechts op de webpagina) inactief te zijn, maar dat is inmiddels verholpen. Ook per email krijg ik reacties en nog bijna wekelijks kan ik iemand toevoegen aan de wekelijkse verzendlijst.

Na het stukje van afgelopen week over de voor het eerst bloeiende hazelaar kreeg ik een zakje hazelnoten aangeboden. Deze kwamen uit de winkel, maar waren bedoeld als voorproefje voor de 'eigen' noten volgend jaar. Bedankt Mieke!.
Bijgaand een foto van
de katjes. Met op de achtergrond ons huis.



Bij het stukje over de teken kreeg ik de volgende aanvulling van Erik:
Over de teken wilde ik nog aanvullen dat ze vanaf 4 graden C zich gaan verstoppen, desnoods gewoon door zich in de grond in te graven. Onder de 4 graden zijn ze niet actief en tref je ze dus niet (los) aan.

En Jitske schreef me een nieuwjaarswens over de foto van het Roodborstje (foto van de maand december);
Als ik de tekst onder elkaar zet in plaats van achter elkaar door is het een gedicht.

wat een prachtig roodborstje.
het is zo'n knus vogeltje in de tuin.
gezelschapszoet.
hoewel ze eigenlijk altijd alleen zijn.
de tuin is nu helemaal wit.
ga ik van genieten,
want ik ben ook vrij.
alvast een gelukkig en heerlijk groei en bloei 2006!

Bedankt allemaal voor jullie reacties.

Winter interest 2: Cornus Alba 'Sibirica'

Latijnse naam : Cornus Alba 'Sibirica'
Synoniem : Cornus Tatarica
Gewone naam : NL Witte Kornoelje, ENG Red barked dogwood
Plant Familie : Cornaceae
Oorsprong : Noord China
Referenties : Het grote tuin- en kamerplantenboek, BBC plantfinder

Beschrijving : snelgroeiende bladverliezende heester met rode takken

Algemeen
- opvallend rode bast, een sierraad voor de wintertuin
- witte bessen, merels zijn er dol op
- blad vertoont fraaie herfstkleuren, tot diep rood
- bijna jaarlijks dubbele bloei, soms bessen eerste bloei en bloemschermen tweede bloei tegelijk
- bladeren hel groen, maakt een donkere plek in de tuin lichter

BIjzonderheden:

Interessante periode
blad :
augustus-oktober
bloem :
april mei
vrucht :
witte bessen, mei-juli
stam/stengel:
dec, jan, feb
Hoogte en breedte: H 3 m, B 3 m

Grondsoort en vochtigheid:
vrijwel alle grondsoorten
Standplaats: volle zon, half schaduw; bast meest kleurig indien op zonnige plek
Winterhardheid: volledig winterhard
Onderhoud en snoei: aan het eind van de winter/begin lente : een derde van de takken bij grond afsnoeien voor mooi jong rood hout en
een beperkte omvang
Vermeerdering : steek een tak in de grond..., en het groeit; ook afleggers (takken die de grond raken wortelen makkelijk)
Problemen : soms wordt gezegd dat de heester saai is in de zomer, vind ik niet. Hij is groen, ja dat wel, en op een warme
zomermiddag is het heerlijk liggen op het grasveld onder de overhangende kornoelje.

Opmerkingen
:
- bij onvoldoende snoei verdwijnt de mooie kleur
- takken mooi in kerststukjes
- na de snoei in vroege voorjaar leg ik een stapeltje of bosje knalrode takken her en der in de nog kale border
- het duurde even voordat ik deze struik kon determineren, ik zocht in boeken altijd onder
rode kornoelje, maar bij de beschrijving stond dan steevast dat ze blauwe bessen hadden. Nou onze struik had toch echt witte bessen... Tja : Witte Kornoelje, je moet er maar opkomen.
- er is ook een bonte vorm, 'Sibirica Variegata'. Staat bij ons in een bosschage van struiken, groeit minder sterk, kleinere bladeren. Kan aan de plek liggen. Dit jaar heb ik wat stekken gemaakt, die zal ik eens op een andere plek zeggen.
- er zijn tientallen soorten kornoeljes, met gele takken, met eetbare vruchten, maar ook met fraaie schijnbloemen (Cornus Kousa). Die staat nog op mijn verlanglijst..

Foto's
Bessen (oktober), herfstkleurig blad (november), en de knalrode takken (december; met groene en witte achtergrond).
De struiken op de laatste twee foto's zijn drie jaar oud (ongeveer 1.20 m hoog).




Winter interest 1: Sedum Herbstfreude

Latijnse naam : Sedum Spectabile ‘Herbstfreude’
Synoniem :
Gewone naam:NL : Hemelsleutel, vetkruid; ENG: Stone Crop, Live Forever
Plant Familie : Crassulaceae
Oorsprong : midden China, Japan
Referenties : Welke Plant Waar ? Het grote tuin- en kamerplantenboek

Beschrijving : vaste plant

Algemeen
- grote, afgeplatte bloemhoofden (diameter 8-10 cm) met kleine stervormige bloemtjes
- bloei vanaf vroege herfst tot halverwege herfst
- bloemkleur: (oud) roze, diperood, bruinrood, paars
- vlezige blauw-groene bladere, enigszins gelobt
- fraaie vorm in winter, met sneeuw of rijp.

BIjzonderheden:

Interessante periode
blad:
bloem:
aug-oktober
vrucht:
stam/stengel:
dec-jan
Hoogte en breedte: H 45 cm, B 45 cm

Grondsoort en vochtigheid:
vrijwel alle grondsoorten, goed gedraineerd, liefst kalkhoudend
Standplaats: volle zon (maar kan ook in licht schaduw)
Winterhardheid: volledig winterhard
Onderhoud en snoei: tot aan de grond afknippen in voorjaar
Vermeerdering : delen, stek, bladstek
Problemen : valt soms uit elkaar, vooral in schaduw (lange slungelige stengels)

Opmerkingen
:
Bloemhoofden vormen perfecte landigsplatform voor vlinders, bijen en hommels
Mooie combinatie vooraan de border, samen met kruipende tijm en stekelnootjes
Plant in groepen van 5-8 (volgens het boekje, ik heb ze op verschillende plekken als solitair staan)

Sedum Herbstfreude doet het goed in de zijborder, veel zon. Later heb ik exemplaren van Sedum Matrona (bruinrood blad, grotere bloemen) en
Sedum 'Iceberg' aangeschaft. Deze staan in de voortuin, maar doen het niet geweldig, waarschijnlijk te veel schaduw van een flinke boom.
Wie had verwacht dat slakken ook sedumblad lusten. Ik in ieder geval niet. Van de bloemstengels blijven ze wel af. Zowel de sedum Matrona, als de Iceberg moesten het ontgelden. Het eerst jaar bloeide de Iceberg goed, met enorme witte bloemschermen, maar het tweede jaar (2005) werden alle blaadjes opgegeten en stond er een wat ielige bloemstengel met minisvhremtje. Sneu. Volgend jaar meer in de zon? Of een beetje kalk?

Tip: als de plant zo krachtig groeit dat later in de zomer de halfronde koepel uit elkaar valt, probeer dan het volgende. Til met een riek in het voorjaar (april) de hele plant uit de grond op en laat hem op de zelfde plek weer neer. Aarde er weer omheen vegen, en klaar. Door deze ingreep is een deel van de wortletjes afgebroken, de plant gaat de komende maanden reparatiewerkzaamheden aan zijn wortelstel uitvoeren en stopt wat minder groeikracht in de stengels, de hele plant blijft compacft en valt niet uit elkaar. Je kunt ze ook elke 304 jaar delen.

De foto's zijn gemaakt in respectievelijk april (net afgeknipt), september (net broccoli, de eerste kleur komt eraan), oktober (volop kleur in oktoberzon), november (met rijplaagje) en december (in de sneeuw)




Kerststukjes maken

Op kerstavond een stukje schrijven over kerststukjes, hoe toepasselijk. Een van de vaste activiteiten van 'de tuinclub' (afdeling Haren e.o. van Groei en Bloei) is het jaarlijkse kerststukjes maken. Het wordt georganiseerd door een van onze bestuursleden, Henk, die o.a. door zijn werk bij de gemeente Haren de hand weet te leggen op mooi groen voor kerststukjes. Ook kunnen de deelnemers terecht in de gemeentelijke loods, dit jaar op 15 December. Bijgaand een paar foto's die ik tijdens een bliksembezoekje aan de creatievelingen maakte, de eerste stukjes waren al klaar. Er zijn trouwe bezoekers, die elk jaar weer komen en soms wel met 5 of meer stukje naar huis gaan. Met dank aan meester-organisator Henk.

Foto 1: het begin, stapels groen
Foto 2: de ruwe vorm
Foto 3: vaste klanten
Foto 4: Stuk met hoogte
Foto 5/6: Met en zonder kaarsen







Hazelaar ontkronkeld

Sommige mensen krullen steil haar met een krultang of permanentje. Andere mensen ontkrullen of ontkroezen sterk krullend haar juist om het meer glad te krijgen. Ook in de plantenwereld zijn er varianten op krullend en steil haar: Kronkelstruiken zoals de kronkelwilg en de kronkelhazelaar, met sterk kronkelende takken en ook wilgen en hazelaars met 'gewone' gladde min of meer rechte takken.

Hoe krijg je een kronkelhazelaar ontkronkeld?

Da's makkelijk. Gewoon een hazelnoot van de kronkelstruik laten kiemen en VOILA, de zaailing is weer een gewone hazelaar, zonder kronkels.

Eigenlijk is het meer de vraag hoe je een gewone hazelaar aan het kronkelen krijgt. In 18-honderd-zoveel ontdekte een Engelsman in zijn tuin een kronkelend exemplaar. En sindsdien is de kronkelhazelaar op de markt. Corylus Avellana 'Contorta'. Het is niet helemaal duidelijk waarom de kronkelhazelaar kronkelt, er wordt soms gezegd dat het een virus is, maar dat is niet echt aangetoond.

Bij de buren in de voortuin staat een kronkelhazelaar. Vooral mooi in de winter, als ie kaal is. Helemaal als de katjes hangen te bungelen. 's Zomers is het een onopvallende grote groene 'blob', met enigszind verfrommelde bladeren.

Achter in onze tuin hebben we een paar jaar geleden een tweetal van deze zaailingen neergezet, aan weerszijden van een paadje. Deze winter hangen er voor het eerst katjes aan, aan de kale takken. Mooie heester, zo'n hazelaar. Mooie vorm in de winter, met bengelende katjes; gefilterde schaduw onder de struik in de zomer, ideaal voor plantjes die wat lichte schaduw willen, fraaie kleuren in de herfst. Noten heb ik nog niet kunnen oogsten, maar wie weet, de eerste katjes zijn immers gesignaleerd.

Hazelaars zijn bekend (berucht) om hun wortelopslag. Maar dat vind ik geen probleem. De takken gewoon jaarlijks afknippen bij de grond. Dat heb ik vandaag gedaan . Alle lange rechte takken (opschot vanaf de grond) afgeknipt. De dunne takjes zijn bruikbaar voor vlechtwerk, de dikkere takken om komend groeiseizoen andere planten te steunen.
NB. op een website kwam ik tegen dat de beste snoeitijd eind feb of juni is. Hmm. Volgend jaar dan maar. Als je de opslag niet wilt, schijn je deze zo snel mogelijk te moeten
afscheuren, niet afknippen. Anders komen de rechte takken in nog grotere aantallen terug. Maar dat vind ik net zo handig, mooie rechte takken om elders in de tuin te gebruiken.


Weetjes:
- Latijnse naam: Corylus Avellana
- meer een struik dan een boom, 3-5 m hoog
- eenhuizig, tweeslachtig, dat wil zeggen zowel mannelijke als vrouwelijke bloemen op dezelfde plant. De mannetjes zijn de katjes, de vrouwtjes zijn kleine bladknopvormige rode bloempjes. De katjes hangen al lang voor de bladeren aan de struik.
- hazelnoten eetbaar in oktober, zeer voedzaam: ruim 600 kcal per 100 gram (alleen walnoten, paranoten of vert bevatten meer calorieen). Veel vitamine A en B, ijzer, calcium, kalium en zwavel.
- wortel vanwege vlammende tekening geliefd als inleghout in meubeltjes
- de noot is geschikt als politoer middel: een flinke noot is genoeg om een wandelstok te oli
en.
- behalve de naam heeft een toverhazelaar geen overeenkomsten met een hazelaar. Hele andere plantfamilie.



- van oudsher worden allerlei magische krachten toebedeeld aan de hazelaar, wijsheid, potentie, bescherming tegen blikseminslag. En vergeet de wichelroedes niet, deze dienen gemaakt te worden van een hazeltak! Altijd handig als je opzoek bent naar een schat, of water (mozes in de woestijn), of aardstralen.

Zie ook bijgaande link.
http://www.stemderbomen.nl/pages/mainpages/wijsheid_van_de_hazelaar.htm

Spreekwoorden:
Hij loopt in de hazelaar
Een hazelnootje
De hazelnoot is rijp en dient de kinderen tot pijp.

Indische Sieraardbei

Links achter in de achtertuin, vlak bij de 'verre schuur' is een perkje met de oude appelboom en twee pruimenbomen. Het perkje is ongeveer 6 meter in het vierkant. 's Winters zijn de kale bomen omzoomd door een groen tapijt van indische sieraardbei of Duchesnea indica. Dit plantje ziet er net als een wilde of bosaardbei uit, maar is wintergroen. Vormt ook uitlopers en is daarom een goede bodembedekker onder struiken. Je hebt al snel een heel tapijtje. Als het plantje te enthousiast wordt en ook de tuinpaden dreigt over te steken, dan trek je gewoon handenvol van de plantjes uit.

In de lente en zomer verdwijnen de lage plantjes een beetje tussen de hoger opschietende akeleien en ijslandse papavers. 's Winters, voordat de massa's sneeuwklokjes en krokussen boven komen, hebben ze het rijk bijna alleen. De bloei is van ongeveer mei tot september-oktober. Gele, vijfbladige bloempjes en daarna knalrode vruchtjes, een beetje ronder dan gewone aardbeien. Je kunt de vruchtjes eten, maar doe maar niet. Ze smaken naar niks. Het vruchtvlees is spierwit, goed te zien als een vogel een hapje heeft genomen.
In het beschutte perkje onder de appelboom zijn een paar plantjes weer aan het bloeien geslagen. In december.

Foto van 25 december 2005.
Beetje uit het seizoen, maar op een beschut plekje geeft de sieraardbei nog een verdwaald bloempje en zelfs een wat bleek vruchtje.

Wintergeur

Achterin de tuin staat een mahoniestruik. Grootste deel van het jaar verborgen in wat struikgewas. Ervoor staat een boerenjasmijn, er omheen enigszins doorgeschoten liguster met veel zwarte besjes, cotoneasters en een paar stengels van een zich daar verstopte braam.
Maar in de winter, dan zijn de bladverliezende heesters kaal en komt de mahoniestruik in beeld.
Beetje stijf opgeprikte blaadjes, prikkelig als hulst, een lichtergroen en dof. Zo'n kleine twee meter rondom.

En in de winter komen ook de bloemen. Flinke trossen zachtgele bloemen en een geur. Heerlijk. Op de foto zie je de eerste bloem van dit jaar. Zeker op een wat warmere winterdag komt de geur goed tot zijn recht. De bloemen zijn vroeg dit jaar, vaak pas in januari.
Pas wel op als je je neus dicht bij de bloemen brengt. De naburige blaadjes prikken venijnig, zoals ik vanmiddag weer ondervond.
Later komen er hele donkerblauwe bessen aan, vandaar waarschijnlijk de naam druifstruik.

Weetjes:
Latijnse naam: Mahonia x Media
NL naam: mahoniestruik, hulstberberis, druifstruik
Familie: Berberidaceae


Herfstframboos

Klein klusje op een mooie winterdag. De herfstframboos snoeien.
Ik heb ze pas anderhalf jaar, vorige winter niet gesnoeid. De twijgen waren vrij lang en slungelig. Van de gulle gever (Paula) kreeg ik te horen dat ze helemaal bij de grond afgeknipt kunnen (nee, zelfs
moeten) worden. De herfstframboos bloeit en draagt vrucht op de takken die datzelfde jaar groeien. Ok, gaan we proberen. Dus, knip, knip, knip. Bosje kale stengels over. En bosje afgeknipte takken, vooral aan de onderkant bezet met hele kleine stekeltjes, de jongste takken al met hele dikke knoppen.

Volgens de boeken vermeerder je een framboos door in de herfst een uitloper met flink wortelstel af te steken en op de gewenste plek te zetten. Nergens staat iets over winterstek. Maar wie niet waagt... dus een paar mooie afgeknipte twijgen gewoon in de grond gestoken. Wie weet slaan ze aan.


Latijnse naam: Rubus x idaeus.

Frambozen hebben slappe twijgen dus het is handig om ze aan te binden. Dan krijgen ze meer licht, blijven droger en hebben minder last van ziekten. Want frambozen zijn behoorlijk gevoelig voor schimmels en virussen. Een mooie manier is om er een leischerm van ca 1.50 m hoog van te maken. Twee palen aan uiteinde van de rij frambozen struiken zetten, Een gegalvaniseerde draad op 75 en 125 cm hoog. en in voorjaar en herfst de twijgen verticaal aanbinden, zon 8 cm uit elkaar. Met een lusje van raffia.

Misschien iets voor komend jaar. Dit jaar had ik rondom de struiken een hele kring van vertakt rijshout – 50 cm hoog – neergezet.



Aanvulling 29 december:
zit ik wat te surfen over internet, lees ik dat herfstframbozen graag laat in de winter gesnoeid willen worden.
Als ik het nu maar niet te vroeg gedaan heb. In ieder geval ligt er nu een sneeuwbeschermlaagje over.

zie ook IJsframboos (19 november)

Jakkes, een teek

Zomeravond, poes op schoot, of als het te warm is naast me op de bank. Ineens de uitroep 'HET IS WEER ZOVER! PINCET GRAAG'. Dat betekent dat bij het aaien van de poes opeens een bobbeltje is ontdekt, een teek. Meestal spreidt een van ons de katteharen rondom de teek plat, terwijl de ander met tekenpincet het ondier verwijdert.

Ik houd niet van teken, zo klein als ze zijn (tenminste voor ze zich volzuigen), ze zijn bijna onverwoestbaar. Dat geeft ze iets engs. Ook het idee dat ze met hun kop in de huid van een kat of mens boren om zich daar eens te goed te doen. Waar ik een kattevlo nog kan pletten tussen mijn nagels lukt dat met een teek niet. En ook plattrappen onder een schoen werkt meestal niet. Schoen weer optillen en daar wandelt het loedertje weer...
Met de rand van een klomp en dan goed fijnwrijven op een ruwe steen, dat helpt wel. En verzuipen! In een WC-papiertje wikkelen en dan doorspoelen. Vergeet het papiertje niet, anders blijft de teek gewoon rondzwemmen en spoelt niet door.

Nee ik houd niet van teken.
Maar waarom nu, 24 december een verhaal over teken. Die zijn toch actief zo van maart tot oktober (misschien november)?

Nou vandaag kwam ik er een tegen. Heerlijk warm, de laagstaande zon schijnt tot helemaal achterin de tuin, een beetje bezig geweest met blaadjes van het grasveld vegen. Aan het eind van het tuinpad (rechts achter de vijver voor degenen die de tuin kennen), tegen een halve meter hoog stapelmuurtje, verzamelen zich heel wat blaadjes gedurende het jaar. Beschut plekje uit de wind. Onder de weggeveegde bladeren lag inmiddels een behoorlijk laagje fijne compost. De eerste 'speentjes' van het speenkruid begonnen daarin uit te lopen. En ik kwam ook een groot zaad tegen, grijzig, vlezig, en ongeveer een cm groot. Ik dacht eerst aan een zaadje van oostindische kers (maar die groeien niet in dit bosstuk van de tuin). Met zaad in hand even uit de schaduw van de bomen en in de zon: ik draai het zaadje rond en zie opeens de acht zwarte pootjes.
Jakkes. Een TEEK. In winterslaap. Nou van dit exemplaar heb ik komend jaar in ieder geval geen last meer.



Even wat informatie bij elkaar gezocht.
- Volwassen teken overwinteren in de holen van kleine zoogdieren (muizen bv) of in beschutte hoekjes.
- Teken komen ook in Nederland steeds vaker voor. Misschien lette ik er vroeger niet zo op, maar nu kom ik er elk jaar meer tegen in de tuin. Als ik achterin het 'bos' bezig ben zorg ik altijd voor lange broek en vaak ook broekspijpen in de sokken.
- tekenpincet is primahulpmiddel om teken mee te verwijderen.
- het is een fabeltje dat het teken linksom (en niet rechtsom) moet uitdraaien.
- Mocht je zelf door een teek gebeten zijn, schrijf de datum op en controleer regelmatig de 'bijtplek' op een rode ring. Mogelijk ziekte van Lyme
- In sommige gevallen is er sprake van bescmetting met ziekte van Lyme, maar is er geen rode ring zichtbaar. Tja...
- Ixodes ricinus, de schapenteek is de soort die in NL voorkomt
- een teek is een mijt, spinachtige, heeft dus 8 pootjes,
- een teek heeft 3 x in zijn leven een bloedmaaltijd nodig, 1 x als larve, 1 x als nimf, 1 x als teek

Hier een foto van zo'n volgezogen teek.

Verbouwing week 3

Vorig jaar was er een documentaire serie op TV van Frans Bromet. Daarin werd de verbouwing van een aantal huizen gevolgd. Het waren verbouwingen in eigen beheer en meestal liep dat aardig uit de hand. Het begon met de tekst 'dag 1', dan 'dag 7', dan elke keer als er weer een stukje gefilmd werd, 'dag 53', 'dag 87' en als het echt niet goed ging 'dag 123', 'dag 255' etc..
En dan het droge commentaar van Frans Bromet 'Of alles nog wel onder controle was'. Met enige huivering bekeek ik die documentaires, met een beetje leedvermaak en de gedachte 'waar ben je aan begonnen'.

Gelukkig gaat het bij ons volgens plan. We zitten in week drie, komende week nog een paar dagen en dan twee weken kerstreces.
Toch is het wel een flinke bedoening, ook al hebben we het werk uitbesteed.
Hieronder een paar foto's van de wederopbouw.

1: de muurtjes staan er al, op deze borstwering wordt de glazen opbouw van de serre gezet.
2: onder deze emmers met metselspecie zit een grasveldje, echt waar!
3. Sprot beziet de werkzaamheden vanuit de vensterbank. Wat een rotzooi.






December 2005: Roodborstje

Deze foto is alweer van 2 jaar geleden. Een mooie winterdag en achter in de tuin bezig met het omzetten van de composthoop. De kruiwagen staat klaar om de compost rondom de stam van de appelbomen uit te rijden. Ik krijg bezoek van dit kleine kereltje. Olijk kijkt ie me aan, tenminste dat denk ik. Het ventje heeft gezien dat in die verse compost allemaal wurmpjes rondkruipen die door het omzetten aan de oppervlakte komen. Da's boffen. Hij lekkere beestjes en ik een paar ademloze minuten en mooie foto's. Goeie deal.

Ik vind de foto zo mooi, vandaar extra groot!




Hard water

Bij de foto's
1. Baasie gaat een slokje water uit de vijver drinken
2. He, wat is dat, welke gek heeft dat water zo hard gemaakt?
3. Nog maar eens proberen
4. Als ik flink doorduw kom ik er wel doorheen, wel koud


.


VOGELS

Zoals vorige week aangekondigd, heb ik dit weekend meegedaan met de landelijke tuinvogeltelling. Om half 9 nog even naar buiten, wat brood en appel gestrooid en extra vetbol opgehangen. Toen boterhammetje gesmeerd, kopje thee erbij en me in de eetkamer geinstalleerd in/bij de erker. Verrekijker bij de hand en telformulier erbij en om 9.07 begonnen met tellen. Poezen waren enigszins beledigd omdat ze tijdens het teluurtje binnen moesten blijven.

Het allereerste vogeltje was een Goudhaantje, piepklein beweeglijk bruin vogeltje, met een felgele streep over de kop. Die zie ik niet zo vaak, maar waarschijnlijk komt dat doordat ie zo onopvallend bruin is en meestal goed verborgen in struiken blijft zitten. Wij hebben bij de erfgrens een aantal (uit de kluiten gegroeide) coniferen staan. Aan de kant van het huis zijn ze kaal (waar een paar jaar geleden een andere conifeer weggehaald is) met als voordeel dat we nu in het hart van de heester kunnen kijken en dus ook de schuwe vogeltjes kunnen zien. In de beschutting ook vetbol en pindanetje gehangen. De meest frequente bezoekers zijn de Koolmezen en Pimpelmezen, makkelijk te herkennen aan hun felle kleurtjes. Vaak komen ze met 2 of 3 tegelijk golvend aan vliegen en tjiepen daar ook nog bij. Makkie

.


De "kleine bruine vogeltjes" zijn lastiger en daar helpt de verrekijker: daarmee kon de categorie kleine bruine vogeltjes verdeeld worden in Goudhaantje, Groenling, Vink en Heggenmus (bij de laatste ook nog even Vogelboek erbij).

Eigen telling
Koolmees 10, Pimpelmees 7, Merel 5, Ekster 4, Goudhaantje 3, Vink 3, Groenling 2, Roodborst 1, Vlaamse Gaai 1 en Heggenmus 1.

Landelijk
In de tabel achtereenvolgens de naam, het aantal vogels landelijk, het aantal waarneemplekken/tuinen landelijk. Toen ik op de website (half 12 's ochtends op 18 december) keek waren er ongeveer 5200 tellingen binnengekomen. De mus staat aan kop wat betreft aantal; op ongeveer evenveel plaatsen werden koolmezen en merels geteld, waarbij de koolmees per tuin vaker gezien werd dan de merel.

De Landelijke Top-10

1.

 Huismus 

25654

2129

2.

 Koolmees 

24016

3030

3.

 Merel 

13326

3033

4.

 Pimpelmees 

11098

2419

5.

 Vink 

9511

1943

6.

 Spreeuw 

8075

1157

7.

 Kauw 

7406

1204

8.

 Turkse Tortel 

6034

1629

9.

 Roodborst 

4389

2496

10

 Ekster 

4367

1779

Noot van de redactie:
nazoeken in het vogelboek (maar pas NA de officiele inzending van mijn telling) wees uit dat de een van de koolmezen in mijn telling eigenlijk een zwarte mees was. Op mijn lijstje had ik er bijgeschreven: bleke koolmees met witte band over zijn zwarte badmuts (midden over zijn koppie/achterhoofd). Dus de Landelijke top-10 moet gecorrigeerd worden" minus 1 koolmees plus 1 zwarte mees". Of jullie daar maar even rekening mee willen houden.

Zylinderputzer

De Callistemon is een groenblijvende heester, die van oorsprong in Oost Australie en Tasmanie voorkomt. Ik heb de struik voor het eerst gezien in 2000 tijdens een reis door Tasmanie, na een flinke klim (puf puf), half door de mist, kwamen we op een heuveltop. Door de mist een vaag uitzicht over de zee verderop, maar vlakbij....: de oogverblindende rode kwastbloemen van de lampenpoetser met de opvallende meeldraden. Aan elke meeldraad een ragfijn waterdruppeltje. Het is moeilijk het zo mooi op de foto te krijgen als het beeld in mijn herinnering.

De naam Callistemon is samengesteld uit twee Griekse woorden: kallos (schoonheid, mooi) en stemon (meeldraad). Passende naam.

Weer in Nederland kreeg ik -waarschijnlijk als reactie op onze enthousiaste Australie/Tasmanie-verhalen- een Callistemon struikje kado. Je ziet ze inmiddels steeds vaker in tuincentra. De heester is niet winterhard, ik behandel hem als kuipplant. De hele zomer buiten en tegen oktober/november weer naar binnen. Binnen weinig water geven, maar pas op dat ie niet helemaal opdroogt. Echt prettig vind de Lampenpoetser het niet binnen. De eerste winter op koude slaapkamer (buiten beeld) heb ik de plant bijna laten verdrogen (van schrik vielen vrijwel alle blaadjes af). Volgende zomer buiten weer bijgetrokken, maar voor straf een jaar niet gebloeid. De volgende winter beneden in koele kamer, meer in beeld. Maar hier was het eigenlijk te warm en de schildluis sloeg toe. Wat een plakboel. De beestjes met vingers en een satestokje voor de moeilijke plekjes verwijderd.
De lampenpoetser bloeit in de periode vanaf april tot ongeveer september. Dit jaar begon ons exemplaar in de zeer warme oktobermaand weer allemaal bloemknoppen te maken. In november bij de eerste nachtvorst naar binnengehaald en nu staat binnen een struikje met weel 10 prachtig rode pluimbloemen. Ze bloeien niet allemaal tegelijk dus er valt ook de komende tijd nog wat te genieten. Ik mis alleen de mistdruppeltjes binnen.




NL : Lampenpoetser
D : Zylinderputzer
VK : Bottlebrush
F : Goupillon, Rince-Bouteille, Rince-Biberon

Latijn: Callistemon

Nashipeer

Weer een primeur op het fruitfront. Vandaag voor het eerst een nashipeer gegeten. Het ziet eruit als een grote appel, wel vreemd kleurtje geel, zandkleurig. Het schijnt een peer te zijn, vruchtvlees is wit en smaakt een beetje meloenachtig met een nasmaak van beukenootjes! Heel sappig, maar niet zoals een rijpe peer waar het sap langs je kin, druipt maar meer knapperig sappig (komkommer?). De nasmaak vind ik moeilijk te omschrijven, dat komt voor mij het dichts bij nootachtig, vandaar de beukenootjes.

De vrucht komt uit korea, japan, die kant op, maar schijnt ook in Europa steeds meer aangeplant te worden. Frankrijk, maar ook in Nederland moet het kunnen... Nashi is betekent peer in het Japans, dus nashi-peer is een beetje dubbelop. De Japanse naam van de vrucht is INAGI, zie het logootje. Wat ziet de Japanse familie er trouwens Europees uit.... Dat doet het waarschijnlijk beter in de reclame.



Nog wat feitjes: andere namen zijn Chinese peer, Japanse peer, appelpeer, meloenpeer, waterpeer, aziatische peer, 20st century pear. De Japanse versie is appelvormig, de Chinese versie is peervormig (en dat voor een peer!)
De vruchten groeien aan 2 m hoge struiken. Vooral in periode september tot maart te koop, per vliegtuig ingevlogen, schil moet bij aankoop onbeschadigd zijn, in koelkast tot ongeveer een week bewaren.

De kunstzinnige foto is van gisteravond:



Titel van het werk: Stilleven met EEN nashi-peer.

Voortdurende metamorfose

Is de tuin al klaar?

Dat vraagt Eddy als ik de hele dag buiten ben geweest en met verwarde haren vol takjes of zaadjes binnen kom. Nee natuurlijk niet. De tuin is NOOIT klaar. Nou ja, voor die dag dan misschien wel, maar de volgende daag is er weer volop wat te doen. Als is het alleen maar kijken, met de handen in de zakken, en plannetjes maken voor allerlei nieuwe tuinideetjes.

Stukje bij beetje verandert de tuin zo. Zo heb ik de afgelopen jaren vooral wat planten en struikjes geplaatst (verplaats) die ook in de winter interessant zijn en wat hoogte geven. Een grote border in de achtertuin gaf aanvankelijk een wat naargeestig beeld in de winter; veel geraniums e.d die in de winter tot een bruine massa stro in elkaar zakte. Langs een paadje van staptegels ben ik bezig een bedje van stekelnootjes te maken. Elk jaar zet ik er wat meer stekken bij die ik elders uit de tuin haal. het begint al een aardig tapijtje te worden; in een zeer natte winter heb ik wel medelijden met de stekelnootjes; na een forse regenbui staan de lage plantjes letterlijk onder water, en dan kan een paar dagen achter elkaar zo blijven. Maar blijkbaar kunnen ze goed hun adem inhouden, want volgend voorjaar gaan ze weer lekker aan de groei.
Voor wat hoogte zorgt een flinke pol Veronicastrum, waarvan de aren een groot deel van de winter mooi overeind staan. Vlak bij de vijver moerasspirea. De bedoeling was dat ook deze bloemstengels mooi overeind zouden blijven, maar ze blijken niet zo stevig en vallen vaak in de herfst al om. In de zaadhoofden verschuilen zich allerlei beestjes. Moerasspirea blijkt zich in onze tuin goed uit te zaaien o.a. tussen de tegels. Dit jaar heb ik zeker 10 kleine plantjes tussen de voegen van het tuinpad gepeuterd en ze een plaatsje in een kweekbed gegeven. Volgend jaar weggeven of een nieuw plekje zoeken.

Tuindagboek

Al een paar jaar houd ik een tuindagboek bij. Ik probeer elke keer dat ik iets in de tuin gedaan heb op te schrijven wat dat is geweest, maar vooral dingen die me opvallen. Bijvoorbeeld eerste bloem van waterlelie of snoeidatum van struik of boom. Of uitvliegen van nest vogeltjes of de eerste grote libelle bij de vijver, of de eerste bloem van de helleborus, of de eerste keer grasmaaien. Bij verplanten van planten in de herfst is het ook handig om op te schrijven waar ze weer te grond in gaan. Dat kale stukje grond in het voorjaar is namelijk vast niet leeg, dat kan haast niet, er zal wel een vaste plant of een bolletje onder de grond zitten.
Ook noteer ik alle aankopen (naam plant, waar gekocht en prijs) en de datum. En weersomstandigheden, of de datum dat ik de vijver bijvul (dit jaar niet nodig geweest, in 2004 twee maal). Doordat ik al jaren het dagboek bij houdt is ook de variatie in tuinseizoen te zien.
Zoals de boven genoemde waterlelie: steeds meer bloemen en steeds vroeger.

In de wintermaanden zijn de bijdragen in het tuindagboek vooral gevuld met leuke plantenweetjes uit een of ander plantentijdschrift of boek uit de bibliotheek of tuinprogramma op TV (Je weet wel: vrijdagavond is vaste tuinprogramma-avond op BBC2).

Of met ideeen die ik opschrijf voor het volgende tuinseizoen in de herfst of winter.
Bij een rondwandeling door de tuin (in onze tuin kun je inderdaad ROND wandelen [Of eigenlijk VIERKANT; de paden staan haaks op elkaar]) kom ik regelmatig een plek tegen waarvan ik denk: daar moet ik in het voorjaar een een nieuwe struik of plant inzetten, daar is het een beetje kaal. Dit soort wandelingetjes vinden vooral in de winter plaats of juist zo midden in juli. Dan is de vroege zomer-kleur-golf een beetje over en is er vooral heel veel groen.

Stukje bij beetje verandert de tuin zo. Zo heb ik de afgelopen jaren vooral wat planten en struikjes geplaatst (verplaats) die ook in de winter interessant zijn en wat hoogte geven. Een grote border in de achtertuin gaf aanvankelijk een wat naargeestig beeld in de winter; veel geraniums e.d die in de winter tot een bruine massa stro in elkaar zakte. Langs een paadje van staptegels ben ik bezig een bedje van stekelnootjes te maken. Elk jaar zet ik er wat meer stekken bij die ik elders uit de tuin haal. het begint al een aardig tapijtje te worden; in een zeer natte winter heb ik wel medelijden met de stekelnootjes; na een forse regenbui staan de lage plantjes letterlijk onder water, en dan kan een paar dagen achter elkaar zo blijven. Maar blijkbaar kunnen ze goed hun adem inhouden, want volgend voorjaar gaan ze weer lekker aan de groei.
Voor wat hoogte zorgt een flinke pol Veronicastrum, waarvan de aren een groot deel van de winter mooi overeind staan. Vlak bij de vijver moerasspirea. De bedoeling was dat ook deze bloemstengels mooi overeind zouden blijven, maar ze blijken niet zo stevig en vallen vaak in de herfst al om. In de zaadhoofden verschuilen zich allerlei beestjes. Moerasspirea blijkt zich in onze tuin goed uit te zaaien o.a. tussen de tegels. Dit jaar heb ik zeker 10 kleine plantjes tussen de voegen van het tuinpad gepeuterd en ze een plaatsje in een kweekbed gegeven. Volgend jaar weggeven of een nieuw plekje zoeken.
Ook in het kweekbed voelt de spirea zich thuis, de onderstaande foto is van begin november dit jaar. De kleine plantjes besloten dat ze toch nog even wilden bloeien dit jaar.


Geurgeranium

We hebben al jaren een of meerdere citroengeraniums in de vensterbank staan als kamerplant. Elke keer bij het watergeven of dorre blaadjes wegplukken ruik je de frisse citroengeur. Ook als een poes wat door tussen de planten op de vensterbank dartelt.

De geranium (of eigenlijk Pelargonium) is makkelijk te stekken. Regelmatig knip ik de toppen uit de kamerplanten als de plant wat te slungelig wordt en die zet ik dan even in een glaasje water. Bewortelt snel en kan dan worden opgepot. Op water blijft de plant trouwens ook erg lang in leven, maandenlang heb ik van de zomer de stekken in een glaasje water in de vensterbank gehad. Een wirwar van wortels in het glas.

Een paar jaar geleden zette ik een wat lelijk geworden citroengeranium in de tuin. Daar bleek ie het veel prettiger te vinden dan binnen!
Terwijl binnen de stengels zo'n halve cm in doorsnee zijn en ik de plant zo'n 30-40 cm hoog laat worden, worden de citroengeraniums buiten veel groter en bossiger. Ik heb de afgelopen jaren exemplaren gehad van 70-80 cm hoog en 60-70 cm in doorsnee, met stengels dit onderaan bijna 2 cm in doorsnee waren. Terwijl de plant binnen nooit bloeit verschijnen buiten wel bloemetjes, kleine rose-met-witte bloempjes, niet spectaculair maar wel grappig afstekend tegen het knalgroene blad van de plant zelf. De planten blijven groeien en groeien met fris (lente)groen blad tot dat de vorst erover heen gaat. Daar houden ze niet van... Blaadjes vallen pardoes af en er blijven kale, verhoute stengels over. Een keer is een van de planten na de winter weer uitgelopen. Maar meestal sterven ze af en rotten weg in de winter. Ik rooi ze dan ook meestal op in de winter en zet in het voorjaar weer een paar nieuwe stekken buiten.


Er schijnen allerlei variaties in geurpelargoniums te zijn. Soorten die naar appeltjes (appelshampoo) ruiken of naar munt of nootmuskaat of kruidnagel of roos of... (Bij het zoeken naar meer geuren op internet kwam ik het recept tegen van een cake met citroengeranium blaadjes. Dat kan natuurlijk ook).

Tuinvogeltelling 2005

Komend weekend is het zo ver.

In het weekend van 17 en 18 december 2005 wordt de nationale tuinvogeltelling gehouden en iedereen kan meedoen. Alles wat je moet doen is in het weekend van 17/18 december een uur lang alle vogels te tellen die je in de tuin ziet. De beste tijd is tussen 9 en 10 's morgens en het is handig om de vogels in de loop van komende week al te voeren op een plek waar je ze vanuit huis kunt zien. Ideaal is het als je een raam hebt van waaruit je de hele tuin kunt overzien.
Op de website
www.tuinvogeltelling.nl is een turflijstje te vinden. De meest voorkomende tuinvogels zijn daarop al aangegeven en je hoeft dan alleen nog aantallen te turven. Verder is opgesomd wat de verschillende vogels lekker vinden. Om een specht te lokken kun je een stuk spek/zwoerd aan een boom spijkeren en mussen houden van havermout. Na afloop kunnen de gegevens via een speciale button op de zojuist genoemde website worden ingestuurd. Met de ingezonden waarnemingen wordt de Nationale Tuinvogel Top-10 2005 samengesteld. Vorig jaar won de mus.

Ik heb al her en der in de tuin pinda's in een netje opgehangen en een vetbolletje en een voederautomaat (omgekeerde plastic fles) met zonnepitten. Op een tafeltje heb ik wat brood voor merels en (ongezoete, ongekookte) havermout voor mussen. Merels, mezen, en roodborstjes zijn zeer frequente bezoekers in onze tuin, maar mussen zien we maar zelden...

Ik ben benieuwd hoeveel vogel/vogelsoorten zich gaan vertonen... door de verbouwing is het een flinke puinhoop en er liggen allerlei bouwmaterialen in het stuk tuin waar vaak de merels en ander gevogelte naar kleine beestjes zoeken op de grond en tussen het mos.

Druif

Dit weekend de druif tegen de pergola gesnoeid. Doe ik in december, ruim voor dat de sapstroom weer op gang komt. De druif klimt rondom een van de pergolapalen omhoog en ik probeer een afdakje van druiven te maken over de pergola heen. In de zomer is dat een heelijk beschaduwd plekje. Tijdens de snoei werd ik enigszins gehinderd door Bolle Baassie, de kleinste van onze twee zwarte poezen. Hij zit vaak op de pergola en vond het reuze spannend wat ik daar boven aan het doen was. Dus bij elk takje dat ik snoeide kwam er een zwarte snoet in beeld of een onderzoekend pootje. Een leuk spel is ook om de afgesnoeide takjes te vangen voor ze op de grond vallen of te takje vast te pakken voor dat ze gesnoeid zijn...
Uiteindelijk poes maar even binnen gezet.

Onze druif is een
Blauwe van Boskoop. Donkerblauwe, knikkerronde druifjes, die in een voldoende warme zomer lekker zoet worden. En anders zijn ze voor de merels. Dit jaar in september op vakantie geweest, de eigen druivenoogst een beetje gemist. De merels hadden zich al rijkelijk tegoed gedaan aan de druifjes. De vakantie was in de Chiantistreek in Toscane, Italie, en wat daar (kort voor de oogst) aan druiven hing is ongelooflijk. Trossen zo groot dat je ze met een olifant moet vervoeren. Nou ja, een klein beetje overdreven misschien, maar een tros van 30-40 cm groot was niet uitzonderlijk.




Kwekerij

Of we een kwekerij hebben. Nee, hoezo?

Dit vroeg een van de slopers, vanwege de vele potjes die op allerlei plaatsen in de tuin staan.

Ik dacht dat het wel mee viel.
Gister ging ik eens tellen.
10, 20, 30, 40, ......................, 180, 190, 200, ..............230, 240, 242.
Hum, toch wel veel, ik kan er een of twee gemist hebben, vooral de zwarte potjes vallen niet zo op tegen de donkere grond.

Altijd als ik her of der in de tuin iets aan het doen ben, er er is een plant over, dan zet ik die in een potje. BIj het lokale tuincentrum haal ik regelmatig een grote partij plastic potjes die ze over hebben. Dus Ik heb een grote voorraad plastic potten en potjes. Daarnaast ook hele stapels met terracotta potjes. vorig jaar veel stekjes daarin gezet en ingegeraven in de grond. Dan is er meer contact met de omliggende grond en hoef ik ze ook in de zomer niet te sproeien. Dat klopt, ging prima in de zomer. Afgelopen winter kwam ik er achter dat de meeste van de terracottapotjes, ook als ze ingegraven zijn niet echt vorstbestendig zijn. Voordeel: ik heb nu weer een hele stapel potscherven om onderin de andere potjes te doen.

Wat ik doe met al die plantjes?
Wie weet kan ik een bezoekende tuinliefhebber er mee verblijden. Ik vind het erg leuk om bezoekers/bezoeksters een of een hele stapel potjes in de handen te duwen.
En daarin ben ik niet alleen, na een tuinbezoekje aan andere tuinliefhebbers kom ik ook vaak met iets terug.

En in mei hebben we altijd een tuinmarkt van onze Groei en Bloei afdeling.
Daar voor is het handig om alvast het een en ander in potjes te zetten.

En als zo'n plant zo enthousiast staat te groeien is het toch jammer om hem zomaar op de composthoop te gooien.

Maar ja, zo verzamel je wel een heleboel potjes blijkt nu. Een gestekte of gescheurde plant kan ik wel goed herkennen. Een gezaaide plant is lastiger, vooral als ik zaad ergens vandaan heb meegenomen en (nog) niet weet of het op gaat komen en hoe het er uit gaat zien. Ik probeer er wel labeltjes bij te zetten (plastic labeltjes of wasknijper op de rand van de pot), maar ik heb gemerkt dat de naam met ballpoint of zwarte (watervaste!) stift niet echt zon- en regen-bestendig is. De labeltjes blijken na verloop van tijd blanco geworden te zijn...

Als na verloop van tijd blijkt dat de zaailingen toch weer een Teunisbloem of Oranje havinkskruid blijken te zijn, gaan ze alsnog op de composthoop. Alhoewel. Ook hiervoor heb ik al regelmatig afnemers gehad.




Gracht in de tuin


Hoe is het met de verbouwing? Wat vorige week nog binnen was (er stonden muren, maar geen dak) is nu echt buiten. Niet alleen de vloeren en muren zijn weg, maar er is ook een flinke gracht gegraven. Op de plekken waar de fundamenten van de muurtjes van de serre moeten komen is een greppel van een meter diep (tot op het woudzand) gegraven. Ons huis staat op de hondsrug, op zo'n 1.5 meter diep is een ondoordringbare leemlaag, hetgeen betekent dat het grondwater daar boven op blijft staan. Al tijdens het graven kwam het water in de geulen naar boven. De bouwertjes zullen komende week wel natte voeten halen, ik ga ervan uit dat ze goede rubberlaarzen hebben.
De kleine kraan en rijplaten zijn verdwenen, en het modderlandschap ziet er wat troosteloos uit.
De buurvrouw vertelde dat ze
een klacht had ontvangen vanwege onze verbouwing. GROTE SCHRIK. Vanwege de rommel/stapels hout op straat, container, of...
Nee, van onze grote poes Sprot. Hij melde zich beledigd bij de buren, het was hem te lawaaiig in eigen huis en zijn hele tuin werd overhoop gehaald. In plaats van mooie tegelpaden moet ie nu over de modder. Sprot gaat dan voor de deur zitten bij de buren en tikt met zijn rechterpootje tegen de deur tot dat er opengedaan wordt.



Sprot kijkt het eens aan, vanuit de warme vensterbank binnen, naar buiten.



Sprot zit nog steeds binnen, in het raam rechts. De vroegere binnen deur is tijdelijk dichtgetimmerd, achter het zeil is de kelderdeur.



De buddleja houdt moedig stand. De struik heeft zich zelf een aantal jaar terug op het hoekje van de voormalige uitbouw genesteld. Ik was nog van plan geweest hem te verplanten, maar had niet direct een geschikt plekje. Toen waren de slopers er al en werd de buddleja afgeschreven. Maar... zo te zien is het een overlever. De sloper heeft zorgvuldig om de struik heen gegraven. Als ie het overleeft, mag ie blijven (en anders heb ik nog wel wat nazaten).

Boek: Fruit uit alle windstreken

Kleurrijke gids met aanwijzingen voor het gebruik van ruim 400 soorten en rassen.
Auteurs: Dick Pijpers, Jac. Constant en Kees Jansen. Uitgave van Het Spectrum, 1985.
Het boek gaat over het fruit zelf, veel foto's van de vruchten. Gesorteerd per plantenfamilie en geslacht. Per soort een informatief stukje met o.a. Nederlandse, engelse, franse en duitse nam; omschrijving vrucht; plaats van oorsprong; landen die deze vrucht produceren; aanvoertijden van de vruchten en soms nog wat aanvullende opmerkingen. Goed te gebruiken als naslagwerk. Leuk is dat enaast de buitenkant van de vrucht vaak ook een foto van een doorgesneden vrucht wordt gegeven. Dan zie je of er heel veel kleine pitjes inzitten (zoals bij de vijg) , of groter pitjes in doorschijnende omhulsels (zoals de passievrucht) of een grote pit (avocado, perzik).
Wat ontbreekt aan zo'n boek is de geur en smaak van de vrucht. Die zou je er eigenlijk bijgeleverd moeten krijgen.


Dit schijnt een Kiwano te zijn. Ziet er van binnen passievruchtachtig uit, van buiten beetje cactusvijgig (stekeltjes).

Mispel

Gister kreeg ik voor het eerst een vijftal verse mispels in mijn handen, van Geertje. Ik ken de vrucht alleen maar van plaatjes en van het spreekwoord zo rot als een mispel. Een beetje achterdochtig bekeek ik de vruchten. Voorzichtig er in knijpen, twee waren keihard, de andere drie voelden viezig zacht aan. Het voelde als een rotte vrucht, maar zo rook het niet. Een licht aangename zoetzure geur. Mispels pluk je vanaf november, als er wat vorst over heen is gegaan. Voor de eet of om in bloemstukken te verwerken.

Mijn grote fruitboek erbij gehaald: "Fruit uit alle windstreken" Van Pijpers/Constant/jansen. Fruitsoorten gesorteerd per familie en geslacht en veel foto's van de vruchten. De mispel blijkt een van de fruitsoorten te zijn van de immense familie Rosaceae. Deze familie bevat allerlei geslachten zoals de Japanse wijnbes, lijsterbes, meelbes, kwee, azarole (ooit van gehoord?) en ook de mispel. De Latijnse naam voor het geslacht is Mespilus, en de enige soort binnen dit geslacht is de mispel of Mespilus Germanicus. Twee andere geslachten van de Rosaceae hebben ook het woord mispel in de naam, het geslacht Cotoneaster (wie heeft ze niet in de tuin, nederlandse naam dwergmispel) en het geslacht Amelanchier (krentenboompje of ook wel rotsmispel)
.

Ik vertrouwde het nog niet helemaal, dus ook op internet nog even gezocht op Mispel. Allerlei interessante informatie. Zie bijvoorbeeld bijgaand link.
http://www.neerlandstuin.nl/struiken/mispel.html

Erg amusant vond ik ook de laatste zin in het volgende stukje: Mispels groeien aan kleine, struikachtige bomen en worden in de herfst geplukt als ze nog hard en oneetbaar zijn. De bomen zelf vertonen prachtige herfstkleuren. Voordat de mispels kunnen worden gegeten, moeten ze rijpen. Daartoe worden ze op een koele, donkere plaats gelegd. Het vruchtvlees wordt dan bruin, zacht en zoet. De mispel kan nu zo uit de hand gegeten worden, door hem open te breken en het vruchtvlees eruit te zuigen. Doe dit bij voorkeur buiten; dan kunnen de grote pitten en de stenige omhulsels, die daarbij in de mond komen, met een sierlijke boog uitgespuugd worden.
En ook recepten, vooral voor gelei. Maar je moet ze ook rauw kunnen eten. De mispels zijn pas eetbaar en lekker wanneer ze overrijp - "rot" zijn. Echt rot is het niet: er vindt een soort gisting in de vrucht waardoor ze helemaal mals worden en meer vocht bevatten. Dan zijn de mispelvruchten op hun lekkerst. 

Dus heel voorzichtig een vrucht opengepeld (bruin moesachtig zacht vruchtvlees) en voorzichtig geproefd. Mmmm. Niet slecht. Substantie (en uiterlijk) is wel wat eigenaardig en niet erg aanlokkelijk. Een soort appelmoes in een schilletje.
Als uitsmijter nog een paar spreekwoorden, ik vraag me af wat de vierde betekent.

Spreekwoorden met Mispel
  • Dat is zo rot als een mispel
  • Zo rot als een mispel
  • Het is zo rot als een mispel
  • Kriekeldemiek, zei de begijn, en ze scheet een mispel
  • Op de dag van Sinte-Foy staan alle mispels mooi

Advies Artemisia

Vorige week schreef ik een stukje over grijsbladige planten en over mijn mislukte snoei van de Artemisia.
Van een tuinvriendin kreeg ik de volgende reactie.

Hallo Tineke,
Wat betreft je avonturen met Artemisia: vooral de hogere varieteiten kun je beter tijdens de groei regelmatig toppen, dan maken ze niet zo'n zware stam.
Het alternatief is steeds opnieuw stekken zoals je al gedaan had.
Groeten, Annet.

 
Volgende zomer dus beter in toom houden, en het nu uit zijn kluiten gegroeide exemplaar vervangen door een paar van de stekken.

Het regent binnen..

Het heeft lang geduurd, maar we gaan verbouwen.
Afgelopen vrijdag is de aannemer begonnen met het slopen van een drietal bijgebouwtjes aan de achterkant van ons huis. Op deze plek komt dan een serre met veranda. Ook kunnen we dan vanuit de eetkamer de achtertuin in kijken. We hebben een vrijstaand huis met veel ramen. Mooi uitzicht op zijtuin, voortuin, andere zijtuin, maar nauwelijks op de achtertuin. Ook wilde ik graag een plek (vorstvrij) waar in de winter planten kunnen overwinteren. Nu zet ik ze in een niet vaak gebruikte kamer, maar daar blijkt het toch gauw te warm te worden. Gevolg is bijvoorbeeld schildluis.

Ruim een jaar geleden hebben we een architect een ontwerp laten maken en toen begon het vergunningen gedoe. Zowel sloopvergunning als bouwvergunning was nodig. En tja, dat gaat allemaal niet zo hard. Zeker niet als dan ook nog eens een speciale procedure gevolgd moet worden omdat de bouw niet aan het huidige bestemmingsplan voldoet (wel aan het nieuwe bestemmingsplan, maar dat wordt pas in de loopt van 2006 goedgekeurd...)

De muren staan nog overeind, maar het dak is er af. Althans aan de buitenkant. In het eerste deel van de uitbouw zit nog een schrootjesplafond. Dit betekent dat het niet meteen binnen regende en sneeuwde afgelopen weekend, maar met een beetje vertraging lekte de neerslag door naar binnen. Zittend in de eetkamer hoorden we het gedrup in de bijkeuken op het zeil. Dat blijft gek. Het is inmiddels een soort 'buiten' geworden, maar we beschouwen het nog als binnen, en daar past gedrup niet bij. Ik moest steeds de neiging onderdrukken om een emmer onder het druipende plafond te zetten.


Links: Goed geventileerd dak.
Rechts: De sloper aan het werk. Het gebouwtje op de achtergrond is onze 'verre' schuur.




Het lijkt wel een schilderij. Laatste foto van raampje is achterste deel van te slopen bijgebouwtjes. Op de achtergrond links weer een blik op de 'verre' schuur. De oranje vlek in het midden is het stapelmuurtje (zie stukje van vorige week: grijsbladig en zwartharig) en rechts op het 'schilderij' lange halmen van Miscanthus Sinensis 'Kleine Silberspinne'.

Rozen

Afgelopen woensdag hadden we weer een ledenavond van de Afdeling Haren/Groningen van Groei en Bloei. Deze keer hadden we Antoine van Schaik van het Rosarium in Winschoten uitgenodigd. De titel van de lezing "Alles over Rozen" was genoeg om een flink aantal leden naar Eelde te trekken. Antoine vertelde een zeer enthousiast verhaal over de geschiedenis (bijna 40 jaar) van het Rosarium en natuurlijk over wat je wel en niet moet doen met rozen.

De omgeving van Winschoten en Veendam is het gebied waar de meeste rozen-onderstammen ter wereld worden gekweekt, zo'n 40 miljoen per jaar!!!
Je leest het goed, VEERTIG MILJOEN. Het sorteren van de rozen onderstammen (wilde rozen) gebeurde vroeger in Oost-Groningen zelf, maar dat is nu niet meer te betalen. De gerooide onderstammetjes gaan naar Oost-Europa in vrachtwagens, worden op maat gesorteerd (dat bepaalt de prijs) en gaan vervolgens naar Limburg. Daar worden ze verder gekweekt en vindt ook het enten met de gewenste soort uitgevoerd. Een heel gepriegel om een groeioogje van de ene plant op de rozenonderstammetjes te enten. In een mooie diaserie konden we elke stap bekijken.

Antoine had enkele onderstammetjes, net gerooid, meegenomen. Ik kon een van de stammetjes bemachtigen en heb die vandaag in de tuin gezet. Eens kijken of het lukt. Het stammetje heeft namelijk een halve week onafgedekt in de schuur gelegen, wel heb ik hem dagelijks even in een emmer water gedoopt om vochtig te houden. Verder was een van de adviezen: niet planten als het vriest. Nou vroor het niet vandaag, maar het scheelde niet veel (1-2graden). De grond was wel nat, maar nog niet erg koud: de pieren zaten vlak onder het oppervlak. Een ander advies was: koop altijd een zogenaamde Toproos. Dat is een keurmerk voor rozen die jarenlang getest zijn op vijf verschillende plaatsen in Nederland. Het zijn rozen die het goed doen in Nederland.

Vanaf eind juni kun je weer terecht voor de mooist bloeiende rozen (of eerder in het jaar april/mei de Rodondendronroute), en misschien kom je daar Antoine van Schaik wel tegen. Enthousiast verteller!

Roos, naam onbekend, in eigen tuin.

.

Suikergoed

Afgelopen weekend heeft het in het oosten en zuiden behoorlijk gesneeuwd, geregend en gewaaid. Hier in Haren, vlak bij Groningen viel het erg mee. Geen wind, een beetje natte sneeuw. Op schaduwplekken ligt er nog hier en daar een plekje sneeuw. Zaterdag hadden de bossen Miscanthus Sinensis een flinke buiging gemaakt voor de sneeuw, in plaats van bijna twee meter hoog, waren ze nog maar een meter hoog. Vandaag, zondag, hebben ze de sneeuw weer afgeschud en staan weer fier overeind.

De vorst vorig weekend was subtieler, wel vocht in de lucht, maar geen echte neerslag. Resultaat is een prachtig suikerlaagje op de bladeren.

Twee foto's:
de eerste van de zwart ingedroogde besjes van hypericum struikjes. Ik weet niet welke soort het precies is, maar in ieder geval een enthousiast groeiend exemplaar met veel goede eigenschappen: fris groen blad, soms een tintje bronzig, aangename geur (als je de stuikjes snoeit), vrolijke gele bloempjes, gevolgd door knalrode besjes. Erg geschikt in een boeket. De hele winter blijven de -inmiddels zwart geworden- besjes in kluitjes boven op de takken staan. Ook nog nadelen?
Nou misschien het uitgebreide uitzaaien, (de zaailingen zijn makkelijk genoeg te verwijderen).

De tweede foto is een uitgebloeide wilde peen. Een tweejarige plant, met stevige ruwharige stengels en fraaie witte schermbloemen. Een goede manier om de peen te herkennen is om in het hart van het scherm te kijken: het middelste piepkleine bloemetje is donkerpaars/rood. Of je kneust gewoon het loof een beetje, het lijkt niet alleen op worteltjes loof, maar het ruikt ook precies zo. De bloemschermen krullen zich na het bloeien op in een soort kommetje. Ideaal plekje voor baby-huisjesslakken om te overwinteren.

Tip: zet de wilde peen niet te dicht langs een pad. Elke keer als je er langs loopt met een (wollen) trui, blijk je bij binnenkomst weer een lading zaadjes mee genomen te hebben. De zaadjes laten namelijk makkelijk los en zijn voorzien van kleine haakjes. Hierdoor blijven ze steeds in je trui of in je haar hangen. Wel blijven ze daardoor ook mooi op een wateroppervlak drijven.


.

Grijsbladig en zwartharig

Een stapelmuurtje in de tuin, dat leek me wel wat. Een paar jaar geleden heb ik een muurtje gemaakt van wat overgebleven bakstenen. Los opgestapeld, zo'n 40 cm. hoog en een wat schuin oplopend verhoogd bed tegen het muurtje. De bovenlaag stapelde ik van oude oranje dakpannen, kleurt mooi bij het aangrenzende grasveld.
Het verhoogde bed was bedoeld voor o.a. tijm. Ik ben dol op tijm, maar die heeft het moeilijk in onze tuin (erg zure grond) en wat vooral problematisch is: zeer nat in de winter. Dat laatste hoopte ik met het verhoogde bed (betere afwatering) te verhelpen. Tijm staat er wel, maar doet het nog steeds niet echt geweldig.

Santolina
Wel goed aangeslagen is de grijsbladige Santolina. Ik heb ooit eens een struikje gekocht en maak elk jaar in de zomer nieuw plantjes door stekken. Eigenlijk snoei ik ze alleen, maar de afgeknipte takjes zien er dan zo mooi en levenskrachtig uit dat ik altijd een stel ergens in een kweekbed of potje zet. Zo krijg je steeds nieuw plantjes. Datzelfde heb ik trouwens ook met buxussnoeisel.
Goed snoeien houdt de struikjes mooi compact. Ik snoei in de winter en ook nog eens in de zomer, voor de bloei. De gele knoopbloempjes vind ik niet zo mooi kleuren bij het grijze blad. Afgelopen zomer heb ik een forse Santolina wel in bloei laten komen. Gaf twee problemen: 1. de bloemen bleken ontzettend te stinken (kattepiesachtig). Het duurde een tijdje voor we er achter waren dat het de Santolina was en niet een door de poezen achtergelaten luchtje... 2. Er waren zo veel bloemen en ze groeiden zo hard dat de hele struik uit elkaar viel. Bosjes links, bosjes rechts, kris kras door elkaar. Later in de zomer heb ik de struik fors teruggesnoeid in een poging er nog wat van te maken. We zullen zien hoe dat afloopt.

Salvia
Een andere grijsbladige, de Salvia, stond te verpieteren op een natte wat beschaduwde plaats in de tuin. Verhuizen naar het verhoogde bed heeft de Salvia goed gedaan. Wel heb ik wat moeite met het snoeien. Hoe diep terug kun je gaan, voordat de plant niet meer goed uitloopt? Voor een deel een kwestie van proberen. Stekken maken van de Salvia heb ik nog niet geheel onder de knie.

Artemisia 'Powis Castle'
Vorig jaar heb ik drie Artemisia's geplant, op de foto net achter het stapelmuurtje en poes Baassie. Ze groeiden en groeiden, prachtig wollige grijze wolken, de hoofdtak werd ruim 1 cm dik. s Winters zag het er wat droevig uit, de kale houtige takken. Dit voorjaar dacht ik, laat ik eens snoeien, diep terug, net als de Santolina. Onder aan de dikke verhoutte stengels zag ik al kleine grijze groeipuntjes... dat moest wel goed gaan. Niet bang zijn en de schaar erin. Twee van de drie struikjes heb ik tot 10 cm hoog afgeknipt, van de laatste heb ik 1 van de drie takken lang gelaten, de andere twee teruggesnoeid.

Tja. Diep terugsnoeien in het voorjaar werkt blijkbaar niet. De twee gesnoeide struikjes hebben niets meer gedaan, van de derde struik heeft de ene tak (nu helemaal topzwaar) weer erg zijn best gedaan, de twee gesnoeide takken deden niks.
Gelukkig had ik vorig jaar ook nog een kopstek gemaakt, die de droevige restantjes van mijn snoeiwerk aan het gezicht onttrok. En ik heb ook dit jaar weer wat stekken gemaakt, voor noodgeval.

Wie heeft advies over hoe/wanneer artemisia te snoeien. Of kan ik ze beter gewoon met rust laten?


NB. ik moet er wel iets mee, desnoods allen verplaatsen). De Artemisia is zoals gezegd topzwaar en hangt fors over het gras heen. Lastig bij het grasmaaien en niet echt bevorderlijk voor het gras eronder.


Baasie op stapelmuurtje, tussen diverse grijsbladigen.



Op de achtergrond Artemisia Powis Castle, midden in Baassie, op de voorgrond Santolina.

Een basilicum, twee basilicums...

Regelmatig staat in het tijdschrift Groei en Bloei een artikeltje van de Hortus Botanicus in Amsterdam. Een paar jaar geleden was dat een artikeltje over 10 verschillende soorten basilicum. Van de beschreven soorten kun je dan zaad bestellen. Ik heb toen 4 soorten besteld.

1.
Basilicum Osmin Yiotis : stevige struikje, grote bladeren. Eerst in een kweekbakje en later verspeend in kleine potjes. In wat grotere potjes deed ik er drie tegelijk. Deze deden het beter. De plantjes, binnen op de vensterbank, zijn erg dorstig. Het eerste jaar is een groot deel van de eerste lichting verdorst. We waren in juni op vakantie. Onze huisoppasser, Nynke, was ze een dag (te lang) vergeten te voeren... Eind juni nog een tweede lichting gezaaid, beetje laat, maar toch nog flink wat kunnen oogsten.
2.
Basilicum Spice Globe: kleine blaadjes, bolvormig struikje (als je goed snoeit om steeds te laten vertakken). Elke keer bij het water geven goed opletten of er zich geen bloemknopjes vormen. Als basilicum gaat bloeien worden de blaadjes bitterder en minder lekker.
3.
Basilicum Purple Delight: met paarse blaadjes, binnen blijven de plantjes een vreemde kleur groenig paars of paarsig vlekkerig groen. Buiten in de volle zon wordt de plant heel diep donker paars. Buiten wordt de plant ook veel steviger, tenminste als ie de slakken overleeft. Het eerste jaar werden alle plantjes, toen ik ze een centimeter of 8 groot buiten zetten, stonder er de volgende dag alleen nog steeltjes. De afgelopen zomer heb ik er een paar in een potje op een tafeltje gezet. Voor de buiten-basilicums geld wel dat ze heel snel in bloei schieten. Je let even niet op ....
4. De vierde soort is een niet eetbare soort, het
heilige basielkruid uit India. Eenjarig, zou een mooie terrasplant zijn, tot ca. 90 cm hoog. Maar dit heb ik nooit gezien. Zowel vorig jaar als dit jaar kwam deze soort het minst goed op. De plantjes waren klein en ielig, en na verspenen werd het ook niet veel. Tja, ze missen waarschijnlijk de Indiase zon.

Ik heb nog steeds wat zaad over, dus volgend jaar ga ik het weer proberen. De vraag is of het -dan drie jaar oude zaad- het nog goed doet. We zullen zien.

Voorlopig heb ik in ieder geval genoeg pakjes ingevroren basilicumblaadjes in de diepvries. En ook afgelopen zomer hebben we genoten van verse basilicum, vooral in de (tomaten)sla, maar ook in de pasta, op de pizza en een keer verse pesto gemaakt (met olijfolie, pijnboompitten, verse pecorinokaas en veel, heel veel basilicum. Wauw, de smaak spatte van ons bord.

Voor het oogsten geven de binnenplantjes betere resultaten,
a) omdat ik ze niet vergeet water te geven,
b) omdat de slakken er niet bij kunnen (wij hebben culinaire onderlegde slakken, ze zijn dol op basilicum) en
c) omdat het zo makkelijk knippen is en de blaadjes meteen 'panklaar zijn (geen opspattende aarde of modder).

Bijgaande foto is begin november 2005 gemaakt. De meeste plantjes heb ik al eerder buiten gezet, daar is inmiddels weinig van over. Twee exemplaren heb ik binnen op de vensterbank laten staan. Ze zijn inmiddels in bloei, niet meer echt lekker om te eten maar elke keer als ik er langs loop en ze aanraak komt er weer een heerlijke zomerse basilicumgeur vanaf. Zelfs de verdrogende blaadjes ruiken lekker.

Erg apart is de combinatie met de citroengeranium die er naast staat.

Kijk ook eens op
http://www.basilicum.tomaatnet.nl/


IJsframboos

Na een zeer heldere nacht met de eerste vorst van het seizoen lag er vanmorgen een laagje poedersuiker over de tuin. De lage zon en blauwe hemel gaven een mooie gloed. Snel naar buiten met het fototoestel voordat de zon nog hoger komt en de kristalletjes weer snel verdwijnen. De twee dahlia's die nog in de tuin stonden zijn ineens zwart, tijd om ze binnen te halen. Ik blijf het frappant vinden dat 1 nacht vorst zo'n verandering teweeg brengt. Ook de oostindische kers, vorige week nog zo stevig en fier, hangt er nu slapjes en vaal bij.

De herfstframboos heeft nog een paar vruchtjes, mooi rood. Elke keer als ik een rondje door de tuin maak pluk ik de rijpe exemplaren. Vandaag was dat een bijzondere: frambozenijs (of frambozen-sorbet?). Heerlijk.

.

Tijdschrift: Groei & Bloei

Sinds 2.5 jaar ben ik abonnee van het tijdschrift Groei en Bloei.
Voor die tijd haalde ik het maandblad regelmatig uit de bibliotheek. Vooral in de wintermaanden. koud, nat en donker, ben ik een fanatiek lezer van tuinblaadjes en boeken. Groei en Bloei verschijnt 11 maal per jaar. Vooral de korte rubriekjes met tips, verhaaltjes, feiten en weetjes, artikelen over bepaalde planten/plantgroepen vind ik leuk. Minder interessant wat mij betreft is een reportage over de winnende tuinen in de Chelsea Flower Show. Dat heb ik dan al lang 'live' op de Engelse TV gezien.

Leuke bijkomstigheid van het tijdschrift Groei en Bloei (oplage 60.000!) is dat je daarmee lid bent van een van de vele plaatselijke afdelingen van de vereniging Groei en Bloei. Er zijn meer en minder actieve afdelingen, de meeste organiseren een aantal malen per jaar lezingen/presentaties, geven een nieuwsblaadje uit, hebben soms een tuinclub, organiseren een of meerder excursies. Er zijn ook afdelingen die cursussen en meerdaagse tuinenreizen organiseren. In de afdeling Haren en omstreken (haren/eelde/paterswolde) hebben we ruim 300 leden, waarvan ca. 50 leden die regelmatig op de ledenavonden komen.

Inmiddels heb ik een flinke stapel Groei en Bloei's. Omdat de seizoenen steeds terugkomen kun ik de nummers steeds weer herlezen. De meeste artikelen zijn wat dat betreft tijdloos.

Dus als iemand nog oude jaargangen/nummers (voor juni 2003) over heeft... Ik houd me aanbevolen.

Zure grond 1: Blauwe Bes

Latijnse naam : Vaccinium Corymbosum
Synoniem :
Gewone naam: NL: Blauwe Bes ; ENG: Highbush Blueberry
Plant Familie : Ericaceae
Oorsprong : Verenigde Staten
Referenties : Welke Plant Waar

Beschrijving
Algemeen : bladverliezende heester met eetbare bessen en fraaie herfstkleuren

BIjzonderheden: was-achtige klokvormige witte bloemen in mei, donker groen glanzend blad, eetbare blauwe bessen, rode herfstkleur van blad en roodachtige takken in de winter.

Interessante periode
blad:
september, oktober
bloem:
mei
vrucht:
juli, augustus
stam:
december, januari
Hoogte en breedte: H 1.5 m, B 1.5 m

Grondsoort en vochtigheid:
zuur, humusrijk, gemiddeld nat tot nat, doorlatend
Standplaats: volle zon tot half schaduw
Winterhardheid: volledig winterhard
Onderhoud en snoei: Ondiepe wortels mogen niet uitdrogen, zorg voor een goede laag organische mulch. Verwijder de bloemen in het plantjaar en het daaropvolgende jaar om groei te stimuleren. Indien nodig: snoeien laat in de winter in het derde jaar na planten.
Vermeerdering :
Problemen : geel worden van bladere als grond niet zuur genoeg is.

Opmerkingen
:
zelfbestuivend, maar kruisbestuiving geeft beste fruitoogst. Advies: plant meer dan een varieteit waarvan de bloeiperiode samenvalt.
Volgens zijn gek op de bessen. De heester wordt vaak alleen voor het fruit geplant. Toch heeft deze heester een mooie sierwaarde in struiken borders, als onderdeel van een groep losse struiken samen met rhodondendrons.of als heg.

Eigen ervaring: nog geen. Interesse is gewekt door lezen over deze struik en door een tuinprogramma op de BBC. Daarin kwam een kweker van van blauwe bessen aan het woord. Daarnaast ben ik dol op bessen, en deze bes zit nog niet in mijn verzameling...






Siergras: struisriet

Een paar jaar geleden kocht ik mij eerste siergrassen. 1 exemplaar Calamagrostis x acutiflora 'Overdam' (struisriet) en een drietal Miscanthus Sinensis 'Kleine Silberspinne' (prachtriet). Het eerste jaar waren alle grassen even groot, ongeveer 130 cm hoog, In het derde najaar blijkt de miscanthus niet zozeer een 'Kleine' silberspinne maar een 'Grosse'. Ze zijn me boven het hoofd gegroeid en met pluim en al ruim twee meter hoog.

De calamagrostis wordt wel elk jaar een beetje breder maar handhaaft zijn lengte. Al vrij vroeg in de zomer verschijnen boven het mooi wit, lichtgroen gestreepte blad de beige pluimen. De miscanthus staat er dan nog alleen als gras bij. IN het najaar wordt het blad, net als de halmen mooi geel goud bruin.

In het voorjaar kan struisriet gedeeld worden, net als veel andere siergrassen. Dit jaar heb ik dat voor het eerst geprobeerd. Een paar stukken knipte ik kort, andere liet ik onafgeknipt, om te kijken welke het beste aansloeg. Beiden sloegen goed aan, de niet afgeknipte delen bloeiden al meteen dit jaar. Conclusie: gewoon delen, niet knippen.

Katten houden wel van een mals grassprietje en in het voorjaar is het altijd even spannend: wie wint, het groeiende grasje of de knabbelende poes?
Uiteindelijk wint het gras elke keer.


Calamagrostis, rechts op de foto. Op de Achtergrond grijs blad van Artemisia Powis Castle en daarachter Miscanthus Sinensis.



Sprot houdt wel van een mals grassprietje. De geelwit gestreepte bladeren van het struisriet zijn hier goed te zien.

Lidcactus

De dagen worden korter. 's Morgens is het net licht als ik naar mijn werk ga, en 's avonds is het licht op de fiets nu echt nodig. Veel planten buiten gaan nu in rust, maar sommige kamerplanten beginnen juist nu te bloeien. Twee jaar geleden brak ik een paar segmentjes om te stekken af van een lidcactus bij mijn ouders thuis. Al jarenlang staat de moederplant (in dit geval ook plant van mijn moeder) op een koele zolderkamer om tegen november/december naar beneden te worden gehaald: vol met tientallen knalrode bloemen. De Latijnse naam is Schlumbergera.

De stekken zijn goed aangeslagen en flink gegroeid. En dit jaar bloeit de lidcactus voor het eerst bij mij thuis. Een paar weken terug kleine roodachtige knopjes en deze week... een adembenemend overvloed van bloemen. Van dichtbij gezien zijn ze echt bijzonder. Alsof een zeer deskundige Japanse origamikunstenaar zijn uiterste best gedaan heeft. Maar dan niet zomaar met papier, maar met de fijnste zijde, een beetje doorschijnend in het licht van de lage zon.
Als de knop begint open te gaan komt eerst het roze puntje van de stamper naar buiten, daarna vouwen de schutbladeren omhoog en komt een bosje witte meeldraden in beeld. Fascinerend.

Bijgaand twee foto's uit een hele serie





November bloei

13 november 2005, en een aangenaam zonnetje.
Rondje door de tuin laat zien dat er nog het nodige bloeit. De roos is al vanaf de zomer bezig.
Deze roos staat er mooi bij. Ook nog een aantal knoppen, dus nog een paar te gaan.
En sommige planten zijn zelfs opnieuw aan het bloeien geslagen. Wat te denken van de korenbloem, die verwacht je toch niet echt in november.

Afgelopen weekend zag ik zelfs nog een hele grote hommel rondvliegen en vandaag waren er weer kleine mugjes aan het dansen en zaten her en der lieveheersbeestjes te zonnen.




November 2005: lampenpoetsersgras

Lampenpoetsersgras (Pennisetum alopecuroides "Hameln')

De pluimen staan vanaf de nazomer tot ver in de herfst boven op het gras. De pluim werd vroeger gebruikt als rager voor de glazen kap van olielampen.
Prachtig als in de vroege ochtendzon de dauwdruppeltjes tussen de haren van de pluim schitteren....

Foto 1: zich net ontvouwende pluim
Foto 2: hele pol, zo'n 60 cm in doorsnee.





Natte poes

Blijkbaar gaat het ook wel eens mis. Onze poezen zijn vaak rond de vijver te vinden, maar het is ook wel eens misgegaan. Kletsnat en piekerig kwam Sprot binnen om zich beledigd te gaan zitten wassen in de vensterbank en op de printer. Toch maar een handdoek gepakt en hem een beetje afgedroogd.
Het moet een flinke plons geweest zijn, zie het kletsnatte spoor op het bruggetje.

Gezocht: jampotjes

Bij ons de tuin staan veel bessenstruiken. Kruisbessen, aalbessen (rode en witte), en zwarte bessen. Mijn favoriet is de zwarte bes: heerlijk geurend blad en hout (zelfs een half jaar geleden gesnoeide takken hebben nog dat lekkere luchtje). Er zijn mensen die zwarte bessen naar kattenpies vinden smaken. Daar kan ik me niets bij voorstellen, die mensen hebben een vreemde smaak. De bessenstruiken zijn inmiddels vrijwel kaal, maar de belofte voor komende zomer is al goed te zien: heel veel frisgroene knoppen die al aan het groeien zijn.

Als ik in juni/juli in de tuin loop snoep ik steeds een paar zwarte bessen van de struik. En dan is het plukken, meestal laatste week juni, eerste week juli. In de zomer flink wat jam gemaakt. We hadden zo'n grote oogst dit jaar dat de voorraad jampotjes al gauw op was. De resterende besjes schoongemaakt en in kiloporties in de diepvries gegooid. De diepvries puilt uit.

Inmiddels heb ik weer een aantal lege potjes verzameld dus weer aan het jam maken geslagen. Twee kilo bessen, 2 kilo geleisuiker. Normaal maak ik jam van maar 1 kilo fruit tegelijk. Heel gewaagd deed ik vandaag alles tegelijk in de grote pan. Dat bleek niet zo'n handige beslissing: de besjes puilden bijna de pan uit en toen de massa eindelijk aan de kook was kon ik alleen door heel hard roeren, blazen en steeds vuur wat lager draaien voorkomen dat de hete jam overkookte. Volgende keer dus weer gewoon 1 kilo tegelijk!
Op het aanrecht staat nu wel een mooie rij van negen jampotjes, dieppaars bijna zwart. Ik blijf het ongelooflijk vinden dat er zoveel smaak in zwarte bessen zit, zelfs met een heel klein likje jam heb je een mond vol zon, smaak en zomer.

In de diepvries zit nog 4.5 kilo fruit: pruimen, zwarte bes, rode bes, rode kruisbes. Dat betekent dat ik nog ongeveer 18 potjes nodig heb...

Ik ben lid van de plaatselijke afdeling van de tuinclub Groei en Bloei. Jaarlijks organiseren we een tuinmarkt. In 2006 zal het voor de derde keer gehouden worden. De afgelopen twee jaar heb ik steeds een groot succes gehad met verkoop van eigengemaakte jammen. Maar zo'n grote hoeveelheid als nu in de kelder staat... We zullen eens zien.




Dit is het logo van ons 'eigen merk', ontworpen door Eddy en al twee jaar uitbundig gebruikt.
Rond klaproos logo op de deksel en als etiket verkleind logo en daarnaast PRUIM, ZWARTE BES, KRUISBES, etc.

Voor wie het niet weet: we wonen aan de Meerweg, vandaar de naam.

Bolletjes: uien en knoflooktenen

Eigenlijk heb ik het niet zo op tulpen, te lang, te recht, voor de bloei lijkt het wel een bos prei, en na het eerste jaar wordt het snel minder. Bollen vallen uit elkaar, bloeien niet meer (ik haal ze niet uit de grond). In het tuinprogramma Gardeners World wat tulpen gezien waarvan ik dacht: toch eens proberen. In het lokale tuincentrum rondgesnuffeld tussen de bollen, vooral veel narcissen en crocussen, maar ook een 10-tal tulpen. Ik heb er twee uitgezocht: De tulp Jan Reus (volgens het handgeschreven briefje: het kleine zusje van de grote, late Queen of Night. Jan Reus bloeit eerder en is korter. Bloeit (donker) paars en wordt 35-40 cm hoog. Ik heb de Jan Reuzen (of Jannen Reus?) in de achtertuin geplant op een plek waar ze zichtbaar zijn vanuit het keuken raam. Nou ja, de helft is zichtbaar, de andere helft wordt afgeschermd door uitbouw/bijkeuken. Als de door ons geplande serre echter van de winter gebouwd wordt (op de plaats van de bijkeuken), dan kunnen we de andere helft ook zien. Verder een rode Tulp Deshima (wat heb ik gedaan?). Zelfde hoogte en bloeitijd, deze in zijtuin en voortuin gezet. Eerst een gat gemaakt met de bollenplanter, dan een handjevol grof zand (voor de drainage), dan bol, formaat ui (uiteraard met puntneusje omhoog) en dan aarde weer terug. Ik heb een bollenplanter met een soort 'release handle' waardoor je de kolom aarde weer keurig los kunt schudden uit de planter. Handig.

De derde bolsoort, Iris Reticulata 'Harmony' moet nog een plaatsje vinden. Deze bolletjes hebben het formaat en uiterlijk van knoflookteentjes. Kijkend in tuinboek over bollen zag ik dat de irissen van kalkrijke grond houden. Oei. De grond in onze tuin is erg zuur...
Misschien moet ik ze maar in een grote pot zetten, met een handje kalk door de grond.

.


Foto van de Jan Reus, de donkerste triumph tulp.
Van internet geplukt.


Een veldje Tulp Deshima, niet echt een zeldzame tulp blijkt na een kleine surftocht.

Het is groen en het kwaakt (niet)

Het eerste vijverjaar zagen we vooral bruine kikkers in onze vijvers en die kwaken niet. Daarna eerst een en later meer groene kikkers. Volgens de boekjes zouden de groene kikkers wel kwaken. Collega's die ik over de tuin en vijver vertelde, vroegen of geen last met de buren kregen vanwege het luide, dan wel oorverdovende gekwaak van de kikkers.

Nee dus, onze groene kikkers kwaken niet!

Heel af en toe horen we in hoogzomer een zacht, aarzelend kwaakje, maar geen kikkerconcerten of nachtelijk gekwaak. Vorig jaar hadden we een exemplaar dat elke keer als de trauma-helicopter overvloog (vanaf het Academisch Ziekenhuis in Groningen op weg naar de nachtstalling op vliegveld Eelde) zachtjes meepruttelde. Dit jaar is dat niet te merken: of de kikker is er mee opgehouden, of hij is niet meer. Nou moet ik wel zeggen dat ik niet echt goed ben in het uit elkaar houden van de individuele groene kikkers. Dit jaar weet ik zeker dat we minstens 6 verschillende individuen hadden, omdat dat het grootste aantal is dat we tegelijk hebben zien zonnen. Maar het kunnen er ook dertig zijn die zich in ploegendiensten van maximaal 6 vertonen..

Op de foto een fraai exemplaar, als we maar langzaam genoeg aankomen lopen blijven ze heel lang zitten. Geen onverhoedse bewegingen graag.

De tuinverdubbelaar

Toen we hier 13 jaar geleden kwamen wonen was de tuin 600 m2 groot, inmiddels is de tuin verdubbeld tot 1200 m2 (om precies te zijn 1205 m2).

Ra, ra, hoe kan dat?

In 1992 kochten we de helft van een dubbel huis (flinke tuin, klein huis), en in 2001 deed de kans zich voor om de andere helft van het huis te kopen. Nu zijn we onze eigen buren en is de tuin ook dubbel zo groot. De twee huizen zijn samengevoegd (al in 2001) en een van de twee huisnummers is uit het gemeentelijk huizenbestand geschrapt. Het samenvoegen van de tuinen heeft wat meer tijd gekost: van een keurig geordende moestuin van onze voormalige buurman naar een natuurlijke tuin aan 'onze' kant. In de voortuin werden mini 'biljartlaken' grasveldje en strak in het gelid staande rozenstruiken verwijderd. In plaats daarvan kwamen wat struiken (nu nog klein) en herfstbloeiende planten: dit was het eerste stuk tuin dat ik echt 'ontworpen' heb. Dus eerst op papier schetsen, nadenken wat ik wilde, in welk seizoen, beplantingsplan e.d. Bijna alle planten tegelijk besteld, en zoals je op tuinprogramma's ziet, eerst allemaal op de gewenste plaats gezet. Ziet er nog wat iel uit als ik die eerste foto's bekijk.
Nu een paar jaar later zie ik dat een deel uitkomt zoals ik het bedacht had, maar een deel ook niet. Sommige planten (echinacea) zijn alweer vertrokken, andere zijn heel goed aangeslagen. Sommige planten, zoals de Miscanthus Sinensis 'Malepartus' zijn fors uitgegroeid, terwijl de Cornus Alternifolia, nog steeds piepklein is, nauwelijks groter dan toen ik hem drie jaar geleden plantte. In gedachten had ik daar een fors exemplaar gedacht, zoals ik die in de Hortus Haren had gezien. Daar moet ik nog wat geduld voor hebben. ...



September 2001, schelpenpaadje gelegd, plantjes 'voorgesorteerd', rechts achter (met labeltje), de Cornus




Mooi in horizontale lagen uitgegroeide Cornus Alternifolia in Hortus Haren.

September 2005: Verbena met en zonder flits

Sinds een paar jaar hebben we een digitale camera, ideaal om veel tuinfoto's te maken en om ze snel te bekijken.
Als het wat donker is wordt er automatisch geflitst en dat geeft soms hele mooie effecten. Vaak schakel ik de flits uit.

Bijgaande foto's zijn gemaakt om een uur of acht van een mooie septembermorgen.

Veel spinnewebben en overal kleine dauwpareltjes. In de hoofdrol de tweejarige Verbena Hastata.

De linkerfoto met flits, de bloemkleur is wat bleek, maar de spinrag valt juist goed op. Op de rechterfoto wordt de echte bloemkleur beter benaderd, een heel zacht roze. De spinnenwebjes zijn iets minder zichtbaar.

Welke is het mooist?

De linker, met flits is wat krachtiger, sprekender; de rechter wat vriendelijker.


Vijverpoezen

Twee huisgenoten en ook heel vaak tuingenoten zijn onze twee zwarte katers, 5 jaar oud en via marktplaats gekocht. Ze woonden in centrum Leeuwarden, binnen want er was veel verkeer. Maar toen ze een maand of 7 waren werden ze zo ballorig, dat de oorspronkelijke eigenaren ze op marktplaats zetten. De advertentie was: gezocht: huis met tuin voor twee zwarte katers. We hebben ze dezelfde dag nog opgehaald. Eerst met de trein naar Leeuwarden. Kennis gemaakt met de poezen. Met de trein terug naar Haren, bij Groningen. Ondertussen vrienden van ons gebeld met een auto, en weer naar Leeuwarden, met twee kattenmandjes. En 's avonds hadden we nieuwe huisgenoten, inmiddels al ruim 4 jaar.
De namen: Sprotje (de grote van de 2, met miniem wit befje, en een beetje stevig gebouwd (5,3 kg). De ander: Bolle Baassie (ja zo heette die nu eenmaal), soms kort de baas of chef genoemd. Hij is kleiner, geen befje, en weegt 4 kg.

Bruggetje bij vijver of vijvermuur zijn favoriete plekjes, vooral als de zon schijnt. Zelf gebruik ik het muurtje om de border erachter te bereiken zonder over de aarde te hoeven lopen. Dat kan ik niet doen als Sprot in de buurt is, hij komt er dan gezellig bij en geeft zulke stevige kopjes dat ik bang ben dat ie me nog eens in het water duwt....

Op de achtergrond van Baassie: rond gemetseld rietmoerasje. Riet is inmiddels helemaal geel.
Achter sprot hele licht lila herfstasters, een hele wolk van bloemetjes, wel een laaghangende wolk, een deel van de bloemstengels hang bijna in het water.

.



Bolle Baasie op brug en Sprot op muur

Stormschade

Het is nu uitgesproken warm voor eind oktober, maar eerder deze week heeft het fors gewaaid. Tot mijn grote schrik zag ik donderdagavond (28-10) dat een van de twee resterende stammen van onze grote appelboom is omgevallen. De appelboom is het pronkstuk van een stukje tuin dat ik 'het bos' noem. Appelboom en twee pruimenbomen in de zomer. Maar in de lente... eerst helemaal wit van de vele honderden sneeuwklokjes, dan paars van de vele krokussen, dan bont geel en oranje van de ijslandse papavers. Hier bloeit alles kleurig en vroeger dan in de rest van de tuin. Als de fruitbomen in blad komen wordt de ondergrond groen en dat blijft zo, tot in de winter: bodem bedekt door duchesnea indica (een aardbeiachtig plantje, wintergroen, gele bloempjes en rode vruchtjes, smaakt naar niks)
Maar nu de appelboom: Het is een oud gronings ras, de groninger rode kroon. De boom is lang niet gesnoeid en maakt jaarlijks honderden rode appeltjes, die heerlijk ruiken. Ik heb er al weken een paar binnen in de vensterbank liggen. Ook vormen de appeltjes nog vele weken lang smakelijk merelvoer.
De appelboom had aanvankelijk drie stammen, die op ongeveer een halve meter hoogte uit elkaar lopen. 1 van de drie takken moet al heel lang geleden zijn afgestorven, de holle stam zo'n twee meter hoog en een prachtige schuilplaats voor allerlei insecten en af en toe een nestje. Nu is dus een tweede stam, en daarmee de halve boom omgevallen. In het weekend gaan we in ieder geval eens kijken of er wat takken afgezaagd kunnen worden om het pad naar de schuur weer te kunnen belopen. En dan kijken wat we met de stam kunnen doen. Anderhalf jaar geleden hebben we een ramblerroos in deze appelboom laten klimmen, die dit jaar voor het eerst goed bloeide, Pauls Himalayan Musk. De roos is er nog omdat ie in de nog staande stam is geklommen. Deze lijkt stabiel genoeg om nog een paar jaar door te groeien.


Tuincursus: project grasveld

Een paar jaar terug heb ik een engelse 'distance learning course' gevolgd over tuinen en tuinonderhoud. De cursus bestond uit het thuis bestuderen van lesmateriaal, maar bij elke les hoorde ook een project. Na afronding van het project werd een verslag verwacht dat vervolgens door een engelse 'tutor' werd beoordeeld en met adviezen (en een cijfer) werd teruggestuurd.

Een van de project was 'project grasveld' of wel 'the lawn'.

Het theoretisch deel bestond uit allerlei informatie verzamelen over onderhoud van grasvelden, zaaien, maaien, wieden, restaureren, verticuteren, bemesten e.d. Deze informatie moest verwerkt worden in een onderhoudsplan .
Voor het praktische deel moest een stuk uit een bestaand grasveld van 2 x 2 meter afgezet worden en gedurende een jaar volgens het plan behandeld worden. Als 'bewijs' werd gevraagd foto's mee te sturen. Before and after.

Met de theorie zat het wel goed, de praktijk wat minder.
Ik doe juist mijn best om madeliefjes en pinksterbloemen in het grasveld te krijgen en ook mos is groen, dus dat hoeft van mij niet zo nodig weg..



Voor

Na


Herfstkleur 2: Echinacea purpurea

Latijnse naam : Echinacea purpurea
Synoniem :
Gewone naam: NL: Zonnehoed ; ENG: cone flower
Plant Familie :
Oorsprong : prairies van midden en oosten van Verenigde Staten
Referenties : Welke Plant Waar

Beschrijving:

Algemeen :vaste plant met grote margrietachtige bloemen

BIjzonderheden:
grote stevige margrietachtige bloemen, meest paars of roze, die geen ondersteuning nodig hebben
aanvankelijk vlakke bloemen, naarmate de bloei vordert buigen de bloemblaadjes naar beneden, waardoor een soort badminton 'shuttle' ontstaat
aantrekkelijk voor bijen en vlinders
uitgebloeide zaadhoofden geven mooi wintersilhouet en leveren zaad voor vogels

Interessante periode
bloem:
juli- september
vrucht:
zaadhoofd okt-jan

Hoogte en breedte: H 90 cm, B 45 cm

Grondsoort en vochtigheid:
vochtig
Standplaats
: volle zon tot half schaduw
Winterhardheid: volledig winterhard
Onderhoud en snoei:
Vermeerdering : delen: september tot mei, stekken van jonge scheuten in voorjaar; zaaien
Problemen : oudere planten kunnen opeens zonder aanwijsbare reden afsterven; regelmatig verjongen

Opmerkingen
:

E. Purpurea ‘White Swan’ geeft witte bloemen met een koperachtige gloed van juli toto oktober. Bloemen zijn iets kleiner dan de paarse variant.

Betrouwbare en opvallende plant in border

Plant wordt gebruikt in kruiden medicijnen als middel tegen 'alles' (Dr. Vogel, u weet wel)


Eigen ervaring:
in september in tuin gezet, zowel witte als paarse variant (dat jaar niet meer gebloeid). Volgende jaar prachtig, De white swan gaf zelfs grotere bloemen dan de gewone paarse variant. De zaadkegels bleven heel lang fier overeind staan Mooi! Tweede jaar, mager resultaat, bijna verdwenen. De grond is misschien wel te droog in de voortuin. Volgend voorjaar op een vochtiger plek in de tuin proberen...
NB. Zaad in zaaibed gezaaid in volle grond. Niets van terug gevonden.



September 2004, bloem net open


Dahlia


Van mijn vroegere buurman heb ik in 2001 een heleboel dahliaknollen geerfd.
Het eerste jaar heb ik ze allemaal in een apart perkje gezet, met nogal veel schaduw. Heel veel problemen met slakken: de eerste groeipuntjes kwamen boven de grond en de volgende dag waren ze weg: helemaal tot aan de grond afgeknaagd. Uiteindelijk zijn een paar knollen toch 'door de slakken' heen gegroeid. Die heb ik 's winters in de kelder gelegd. In een krat, opgestapeld, met nog een flinke kluit aarde er om heen. Tweede voorjaar: een deel van de knollen waren 'snot', ik kneep in een soort slijmerige massa. Andere waren geheel uitgedroogd, maar er waren nog ca. 8 knollen goed en stevig. Dit jaar gaf ik ze een plek in de zon, vlak bij het grasveld: ging beter, maar dahlia's werden erg groot en vielen over het gras heen.
Derde jaar: deel van knollen aan vrienden kado gedaan (ik heb weinig beschikbare grond in de tuin, alles staat vol), 5 stuks eerst in potten binnen opgekweekt, in mei potten buiten gezet en drie ervan in juni in de volle grond. De twee in een pot (diameter 30 cm) bleven wat miezerig, te droog, te weinig voeding waarschijnlijk. Wel redelijk slakvrij. Die in de volle grond bleven nog lang doorbloeien. Van aanvankelijk ongeveer 5 soorten zijn er alleen nog oranjeachtige cactusdahlia's over. Het overwinteren van de knollen gebeurt nog steeds in de kelder, maar nu 'op zijn kop', de knol staat als het ware op pootjes, de ca 15 cm kort geknipte stengels. Zo kan de lucht er wat beter omheen circuleren en is de kant op schimmel kleiner. Voor het opslaan worden ze ook eerst grondig geinspecteerd op het voorkomen van slakjes dit in de kluit willen overwinteren.
Het vierde jaar, 2005, twee van de knollen in een hele grote pot, voldoende voedsel. Een in de zon (zie foto) en 1 op meer beschaduwd stuk.. Die in de zon heeft prachtig gebloeid vanaf augustus. Ook nu nog flink wat bloemen, maar wel een stuk kleiner dan de eerste bloemen. Rond de potten, diameter 50 cm, een rand van vaseline gesmeerd, schijnt slakken tegen te houden. Slakken 'proeven' met hun voet en houden blijkbaar niet van het petroleumsmaakje van vaseline. Ging aanvankelijk goed, maar later klommen de slakken via overhangende takjes alsnog in de pot. De eerst maanden was mijn eerste actie, voor ik op de fiets naar mijn werk ging, even 'slakken plukken'. De laatste twee maanden heb ik dat niet meer gedaan, de bladeren beginnen er nu wel danig aangeknabbeld uit te zien...



Cactusdahlia, augustus 2005

Inhoud catalogus

Deze catalogus wordt opgebouwd uit mijn favoriete planten of bomen. Een heleboel heb ik al in mijn tuin, andere wil ik ik in de toekomst nog aanplanten. Per keer geef ik een beschrijving van de plant of boom, en details over grondsoort, standplaats e.d. Ik probeer zoveel mogelijk mijn eigen foto's toe te voegen, een enkele keer gebruik ik foto's van anderen/internet.

Categorie:
Herfstkleur
Interessant in winter
Droge schaduw
Vochtige schaduw
Zure grond
Vlinder/bijenplant

Herfstkleur 1: Pruikenboom

Latijnse naam : Cotinus Coggygria ‘Royal Purple’
Synonym :
Gewone naam: NL: pruikenboom; ENG: smoke bush
Plant Familie :
Oorsprong :
Referenties : Welke Plant Waar

Beschrijving

Algemeen :
Kleine ronde boom of grote meerstammige bladverliezende struik met wijnrode bladeren

BIjzonderheden:
wijnrode ronde bladeren in de zomer
schuimachtige pluimen van paarse of roze bloemen in midzomer
prachtige oranje rode herfstkleuren
vaak meerstammig

Interessante periode
blad:
september, oktober
bloem:
juni, juli
Hoogte en breedte: H 5 m, B 5 m

Grondsoort en vochtigheid:
goed doorlatend
Standplaats
: volle zon tot half schaduw
Winterhardheid: volledig winterhard
Onderhoud en snoei: nauwelijks nodig
Vermeerdering : neem stekken van juni tot augustus
Problemen : -

Opmerkingen
:
Sterke groei, kan op termijn uitgroeien tot forse struik
C.Coggygria: ronde struik met bleekgroen blad.
RHS Award of garden merit


Foto: Hortus Haren, september 2003

Zaad verzamelen

Eind juni werden de Open Tuinen dagen georganiseerd door de afdeling Haren en omstreken van Groei en Bloei. De afgelopen paar jaar ben ik bij andere open tuinen gaan kijken, maar dit jaar was ik voor het eerst ook deelnemer. Op de zondag stelde ik mijn tuin open: bordje 'Open Tuinen' aan de straat en een beetje nerveus wachten op de eerste bezoekers. Vanaf een uur of 11 s morgens tot tegen vijf uur kwam een vrij gestage stroom van bezoekers langs. Elke keer als ik weer een rondje door de tuin had afgelegd met een of meer bezoekers stond er al weer iemand te wachten. Erg leuk om mensen enthousiast te zien zijn over een tuin, helemaal als het je eigen tuin is. Ik vroeg de bezoekers op een kaartje een boodschap, tip of vraag op te schrijven. Vandaag las ik die kaartjes nog eens door. Vooral de vijver viel in de smaak. Een paar bezoekers hadden aangegeven zaad te willen van teunisbloem, slangekruid of bernagie (borage). Dat heb ik vandaag verzameld. Binnenkort zal ik de 'bestellingen' rondbrengen. NB. met de nieuwe spelling per 1 januari wordt het overigens slangenkruid...
Door het warme weer in september en oktober zijn de teunisbloemen weer enthousiast aan het bloeien geslagen.



Teunisbloem (2 jarig)

Natuurlijke vijver


In september 1997 hebben we een vijver laten aanleggen in onze tuin. We wilden graag een bruggetje, een diep stuk, een ondiep stuk en een muurtje. Aan de hand van onze schets maakte de hovenier (De Natuurtuin in Haren) een ontwerp: muurtje, en kiezelstrandje rond het diepe stuk, aan de andere kant van de brug een rand van leem, vastgezet met jute. Het uitgraven van de vijver leverde een enorme krater op met daarnaast een enorme berg grond. Een deel ervan gebruikten we om een lage wal achter in de tuin te maken. Toen zand en folie. weer zand en toen werd de metselaar erbij gehaald: de muur werd in de vijver gebouwd waardoor de folie aan de buitenkant zit: voordeel is dat door het heldere vijverwater de gemetselde muur zichtbaar is en niet het zwarte vijverfolie. Het was de eerste keer dat de hovenier op deze manier een vijver aanlegde, koste wat moeite, maar nu acht jaar later zijn we nog steeds zeer tevreden met de vijver. Pronkstuk van de tuin.



1997: net aangelegd, leemrand met jute nog helemaal kaal



2005: natuurlijk evenwicht in de vijver, heel af en toe: eendenbezoek..

Oktober 2005: pompoenen

Pompoenentijd.
Verkoop langs de kant van de weg, gevonden tijdens fietstochtje in de buurt van Winde.
Eentje meegenomen achter op de fiets.
Indiaas recept gemaakt: curry van pompoen.
Ik heb aantal zaden gedroogd en ga proberen om volgend jaar daarvan eigen pompoenen te kweken.
Vrijdagavond is voor mij vaste tuin-tv avond. Op BBC 2 zijn dan vaak tuinprogramma's te zien, onder nadere Gardeners World (Monty Don, de huidge presentator is OK, maar haalt het toch niet bij zijn voorganger Alan Titmarsch). Monty Don is dol op groenten en in de aflevering van afgelopen vrijdag (14 oktober) werd de uitslag bekend gemaakt van de 'Pumpkin Trial'. Heleboel tuiniers en groentetuinliefhebbers in Engeland hadden meegedaan met deze test. De grootste woog bijna 50 kilo!!

't eerste Groentje

Zolang ik me kan herinneren werd het lokale krantje in mijn dorp – het Bunniks Nieuws – 'het groentje' genoemd. Toen werd het nog op groen papier gedrukt. Het krantje bestaat nog steeds, maar is allang niet meer groen. Ook ben ik al lang verhuisd uit Bunnik, maar het was de eerste naam die me te binnen schoot voor deze site, over tuin, plant, bloem, en alles daar om heen.

Vandaag de officiele aftrap van 't Groentje.

Ik hoop dat toevallige passanten of gerichte zoekers net zoveel lol aan deze site beleven als ik.

Groet Tineke