2006

Kamperfoelieboom

In de voortuin staat een aangewaaide es die dienst doet als steun voor een eveneens aangewaaide kamperfoelie. De es wordt langzaam gewurgd door de kamperfoelie en probeert zich steeds met nieuwe takken aan de innige omhelzing te onttrekken (lukt niet erg, omdat ik die takken regelmatig wegknip).

Het resultaat is een 'kamperfoelieboom': een inmiddels behoorlijk essenstammetje, met op anderhalf tot 2 meter een grote knoedel kamperfoelie. Tijdens de bloei een allerheerlijkst ruikend geheel en 's winters een mooie plek voor pindanetjes en vetbolletjes. De kamperfoelieboom staat op ongeveer 2 meter van ons raam en is vanaf de bank te zien.
Vanuit een ooghoek is dan de beweging van de vogeltjes te zien.

FOTO 1: kamperfoelieboom: hoeveel vogels zie je?



FOTO 2-4: details van de grote foto: roodborst, staartmees en pimpelmees


Hulst

Hulst is een altijd groene struik (of boom).
Hulst is het meest bekend van de scherp gekante blaadjes.
In kerststukjes en zo.
Naast de donkergroene hulst, waar de rooie besjes (tenminste als je een vrouwelijk exemplaar van de struik hebt) mooi tegen afsteken, bestaat er ook bonte hulst.
Blaadjes zijn net zo scherp.

Het lastige met hulstblaadjes is dat, zelfs al zijn ze van de struik gevallen en liggen ze al jaren verdord onder de struik, ze nog steeds scherp blijven! Ik zal niet de enig tuinier zijn die regelmatig een hulstblaadje moet verwijderen als ik er weer een rechtop in mijn handpalm of vingers heb staan. Het is elk jaar wel weer een paar keer raak.



Op de foto zie je de bonte hulst, inmiddels een forse struik, achter in de tuin, zo'n 3 meter hoog en vrijwel even breed. Als je de omgeving niet ziet, zoals op deze foto, is het moeilijk om aan te geven in welk jaargetijde de foto is gemaakt. Als je besjes zou zien weet je: november-januari. Maar misschien is het een mannelijke struik, of zijn er toevallig geen bessen in beeld. In de winter, als het erg koud is, komt er soms een wat rossige gloed over het wit van de bladeren. Niet te zien, misschien wel winter, maar niet erg koud. In de zomer zou je ook insecten of kleine spinnetjes kunnen zien. Ook niet op deze foto. Dikke kruisspin in de herfst?

Tja, deze foto kan dus eigenlijk in alle jaargetijden genomen zijn.

Is de hulst daarmee dan saai, het hele jaar gelijk?

Nee, want de hulst maakt onderdeel uit van het grote geheel.
De planten en struiken er om heen zijn niet groenblijvend. En waar de struik in de winter een blikvanger is, een lichte plek in een donkere tuin, is de hulst in de vroege zomer veel minder opvallend. Dan trekt de er net achter staande sering of de ervoor staande Deutzia veel meer de aandacht. Een mooie struik dus. en ook ideaal voor vogels, mooie schuilplek. Vooral de merels in onze tuin zitten vaak in de hulststruiken.


NB. Foto is genomen op 15 april 2006.

Lekker Buiten Bezig (2)

De rubriek met praktische weetjes in het groentijdschrift Groei en Bloei heet "Lekker Buiten Bezig".

Gedurende 2007 wordt de rubriek gevuld door Nico Vermeulen, deels met stukjes die gemaakt zijn in Harense of Eelder tuinen. (Bij leden van de tuinclub = afdeling van de vereniging Groei&Bloei waar ik voorzitter van ben).

Zie ook: Lekker Buiten Bezig

Het januari 2007 nummer is net verschenen.
Spannend.
Staan er stukjes in van leden van de afdeling Haren/Eelde van Groei & Bloei?

Ja, ze staan er in (stuk over drainage en stuk over de vogelverschrikker).

Dus: voor degenen die afgelopen jaar Nico en Maya op bezoek gehad hebben:
goed kijken of je je eigen tuin herkent.

NB. De redactie van Groei&Bloei haalt meestal de namen weg, dus goed naar de plaatjes kijken.

Tijdschrift: Bloemen en Planten

Ik ben geabonneerd op het plantentijdschrift Groei & Bloei, maar dat betekent niet dat ik niet graag in andere tijdschriften neus. Uit de bibliotheek heb ik net weer een stapel van 'Bloemen en Planten' gehaald.

OK, het is een beetje raar om eind december het juli- of augustusnummer te lezen, veel van de artikelen in zo'n tijdschrift zijn namelijk met het seizoen verbonden. Maar een kniesoor die daarop let. Een ware tuinliefhebber vindt het ook leuk (of misschien juist leuk) om in de winter over zomerwerkzaamheden te lezen.
En dan nu alvast actieplannen te maken voor ergens halverwege volgend jaar.

Het afgelopen jaar stond een leuke serie in 'Bloemen en Planten' over bomen voor kleine tuinen.
Na lezing van de aflevering over het Krentenboompje ben ik (wederom) overtuigd dat ik deze echt bij ons in de tuin wil. Waar die dan precies moet komen is nog de vraag.
In het oktober nummer (2006) stond een verhaal over snoeren, het als 1-taksstruik snoeien van kleinfruit, voor grote oogst op weinig grondoppervlak. Leuk, ook proberen. (Alhoewel: ik heb nu al een overschot aan fruit...).
Erg leuk vind ik een rubriek met allerlei tuinklusjes/actietjes: in 'Groei & Bloei' heet de rubriek Lekker buiten bezig, in 'Bloemen en Planten' heet ie Puur Praktisch.
In het februarinummer 2006 staat bijvoorbeeld de tip om een Hortensia Annabelle juist helemaal niet te snoeien: de oude takken van het afgelopen jaar houden dan de nieuwe jonge slappe takken overeind. Terwijl ik ook regelmatig lees dat de Annabelle jaarlijks gesnoeid moet (kan) worden.
Ja er is meer dan een (1) tuinwaarheid.

Zie ook de website: Bloemen&Planten

Naast dit weblog 't Groentje houd ik ook een geschreven tuindagboek bij. Sinds een paar maanden schrijf ik in de kantlijn het woord 'actie' als er iets te doen valt later in het jaar. Bijvoorbeeld, een bepaalde plant oppotten voor vriendin x, of zaad verzamelen voor buurman y, of proberen een stek te nemen van een moeilijk te stekken plant of een simpele bouwtekening voor een leuk houten 'appelhuisje' of niet vergeten een foto te maken van de zaaddozen van plant z....

Eigenlijk moet ik nu nog een actielijst gaan bijhouden, want in het drukkere tuinseizoen (vanaf maart) vergeet ik om even terug te bladeren in het tuindagboek om te kijken welke acties ik mijzelf allemaal toebedacht had.

Duizendpoot

Op de muur (binnen), net naast de deur zat deze duizendpoot.
Ongeveer 4-5 cm lang.
Op de foto heb ik het aantal paren poten geteld: ik kom tot 53 paren.
De duizendpoot had zijn voorkant wat in een krul (zie detail), dat maakt poten tellen lastig.

Weet je wat het verschil is tussen een duizendpoot en een miljoenpoot?

Nee, niet het aantal poten
(er zijn zelfs duizendpoten met meer poten dan miljoenpoten).

--> Duizendpoten hebben een (1) paar poten per segment en miljoenpoten twee (2) paar poten per segment!

Verdere verschillen: duizendpoten zijn snel en vervaarlijke jagers. Ze hebben soms gif om hun prooi te verlammen en in de tropen zijn er soorten die zelfs voor mensen gevaarlijk zijn. De Nederlandse duizendpoten zijn ongevaarlijk maar kunnen wel bijten. Miljoenpoten zijn veel trager, planteneters en veel 'ronder'.

Ik kom vaak duizendpoten tegen in de composthoop, maar deze zijn meestal een stuk korter dan het exemplaar op de foto.

Ranonkeltjes

Eigeel zijn de bloemen, maar dan wel van kippen die voldoende karoteen hebben gegeten voor ze de eieren legden.
Van dat diepe, warme geel. Sommige krokussen hebben deze kleur geel.
Ik kreeg de ranonkels van Margriet en die staan nu midden op de tafel te pronken.
Sommige zijn nog helemaal dicht, een soort gele ballen. Andere zijn al behoorlijk ver open en worden steeds platter.
En een enkeling is niet donker eigeel, maar meer citroelgeel.

Lastig van deze bloemen is dat ze zulke vlezige dikke stengels hebben.
Lastig althans om een bijpassende vaas te vinden. Die moet eigenlijk een hele brede opening hebben, maar niet zo hoog (diep) zijn. Zo'n vaas heb ik niet. Dus toch een hoge vaas, de bloemen zitten bovenin 'knus' tegen elkaar aan, de onderste helft van de vaas is leeg. En omdat het een glazen vaas is lijkt het alsof de ranonkels zweven.



Ranonkel-weetjes
Latijnse naam: Ranunculus asiaticus
Goede snijbloem met een 'vaasleven' 8 - 14 dagen (niet te warm graag)
Meeste ranonkels (>50%) worden geimporteerd: Israel en Frankrijk.
Opgekweekt uit knollen, klauwtjes (handvormige bijwortels aan stengelvoet) of zaad
Geel, wit, roze, oranje , rood en zalmkleurig.
Witte en gele bloeien makkelijker open dan roze of rode cultivars.
Ranonkels zijn dorstig, regelmatig waterniveau in vaas controleren!
Ranonkels kunnen in de vaas nog zo'n 5 cm groeien, dit kan tot slappe stelen leiden.
Verkrijgbaar van september tot mei.
In de tuin:
Niet winterhard, dus knollen in oktober binnen halen en vorstvrij overwinteren.
Mooi in grote groepen.
Uitgebloeide bloemstelen afsnijden.

Kat in 't Bakkie (2)

We hebben een meukwinkel in het dorp, daar kun je allerlei rommel kopen voor weinig geld.
Er is ook een soort planten/tuin afdeling. Steeds wisselende spullen, een beetje afhankelijk van het seizoen en steeds kleine hoeveelheden (op=op).
Ik vind het leuk er door heen te lopen en te kijken wat ze nu weer hebben.
Deze keer waren het een paar hele grote plastic bloempotten, terracotta-look.

Zoals elke doos, tas of bak die we binnen neerzetten, moesten ook deze bloempotten even uitgeprobeerd worden door Sprot. Ze zitten goed, was zijn conclusie.

Ze waren bedoeld om dahlia's slakveilig te laten groeien. Helaas zijn de dahliaknollen afgelopen winter allemaal bevroren. Een van de twee is nu in gebruik voor het 'lavendel-stek-experiment '.

Wordt vervolgd in het voorjaar. (*zie onder foto)



(* een verhout lavendelstruikje met alleen nog blaadjes aan de uiteinden tot aan de nek in de grote bak gezet. Bedoeling is dat er heel veel worteltjes worden gevormd terwijl de stekjes nog aan de moederplant vast zitten. Dan zou ik in een keer wel vijftig bewortelde stekje hebben. Ik ben benieuwd of deze truc werkt.)

Blauw

Een selectie van blauwen



Boven: Spaanse boshyacinth, blauwe druif en Ipomeae (Mallorca, oktober 2006)
Midden: Geranium, blauwe emmer (tub trug in Engeland) en juffertje in't groen (Nigella)
Onder: Lobelia, zenegroen en vergeet-mij-niet

Kat in 't bakkie (1): kerstpakket

Lege doos in de kamer.
Boodschappen tas even over de eetkamerstoel gehangen.
Bezoek komt langs en zet rugzak even neer.
Of buiten:
Lege kruiwagen.
Plastic draagemmer.
Aanhangwagen voor fiets.

Binnen de kortste keren is tas, rugzak of doos bezet.
Een heerlijk plekje om in te kruipen of een tukje in te doen.

FOTO's: kerstpakket



Rood en Groen

Rood en Groen zijn de hoofdkleuren voor kerststukjes.
Groen van hulst, taxus of dennentakjes.
Rood van bessen en kornoelje.



Maar als je het leuk vind kunnen ook allerlei gouden, zilveren of tegenwoordig blauwe kerstballetjes een stukje opfleuren.
Of kaarsen of glitter of wat je maar leuk vind.

Lavendel en lobelia

Een ondiepe blauwe schaal, gekregen van een buurvrouw die ging verhuizen.
Ik koop eigenlijk nooit eenjarigen, maar hoorde zo'n enthousiast verhaal van een tuinvriendin over de enorm lange bloei van deze plantjes. Vooruit, een bak met lobelia's gekocht.
Die konden dan mooi in de blauwe schaal.
En je kunt in zo'n schaal natuurlijk ook leuk combineren nietwaar.
Dus middenin een lavendel struikje, er om heen een krans van lobelia's.



Het was in de hete, droge julimaand van 2006.
Planten in bakken hadden dorst, veel dorst.
Zeker in zo'n ondiepe schaal.
Dus water geven, dagelijks water geven.
De lavendel stond er nog steeds slap bij, dus nog wat meer water.
Maar na een paar weken bleek..... de lavendel is verdronken.

WAARSCHUWING: Een plant kan slap hangen als ie te weinig water krijgt, maar ook als ie te veel krijgt!

De lavendelrestjes uit de schaal verwijderd, maar de lobelia's groeien en bloeien nog steeds lustig door.
Ze staan op het terras onder een afdak. Het is 20 december!

Pyracantha

Pyracantha oftewel vuurdoorn.
Als je deze naam hoort denk je aan stekels, gemene stekels, harde stekels.
Of misschien zijn het wel doorns.

Bij het snoeien zijn stevige handschoenen absoluut nodig.
En elk takje moet zorgvuldig in de kliko gedeponeerd worden.

In de late lente zoemt de struik van de bijtjes en hommels die de wolken bloemen bezoeken.
Maar ook aan een overdaad aan oranje, rode of gelige bessen in najaar en begin winter.
Later in de winter komen de merels de bessen oppeuzelen.



Vuurdoorn-weetjes
- familie roosachtigen
- nauw verwant aan cotoneaster (dwergmispel)
- bloeit zeer rijk in mei met roomwittebloempjes
- vaak als leiplant tegen huizen
- kan ook uitstekend als heg
- al vanaf 16e eeuw in cultuur
- meest gebruikte soort: Pyracantha coccinea
- rode, gele of oranje bessen. De vogels lusten de gele bessen het minst dus die blijven het langst hangen.
- veilige nestelplaats voor vogels

Een tijdlang waren vuurdoorns 'uit', ze bleken erg gevoelig voor schurft *waar ook appelbomen last van kunnen hebben). Het was zo erg dat de latijnse naam voor schurft werd uitgebreid met de naam van de vuurdoorn: spilocaea pyracanthae. Tegenwoordig zijn de vuurdoorn-kruisingen resistent tegen schurft.

Leven van de lucht

Niemand kan leven van de lucht.
Alhoewel?
Er zijn plantjes die dat wel lijken te doen.

Op de foto een stukje vetplant, waarschijnlijk een xxxxx (*).
Deze is ruim twee jaar geleden afgebroken van een grotere kamerplant.
Ik had hem op het aanrecht in de bijkeuken (inmiddels afgebroken) gelegd om in een nieuw potje te zetten.
Daar is het nooit van gekomen en na een jaar lag het 'stekje' nog steeds in de vensterbank.
Zonder water, zonder aarde.
En een x per jaar gaat ie zelfs bloeien...



In eerste instantie liet ie een aantal bladeren, de onderste, grootste bladen van het rozet, afvallen.
En sindsdien komen er af en toe wat witte worteltjes, die later weer verdrogen.
Blijkbaar is dat genoeg om alle vocht die de plant nodig heeft uit de lucht te halen.

De plant past wel zijn energiegebruik wat aan (door kleiner te worden), maar gaat verder rustig verder.

(*) Ik dacht dat ik op internet wel snel even de naam van deze vetplant kon 'googlen'. Dat viel tegen.
Wel allerlei cactus websites gevonden, met cactusplaatjes met namen.
Of wel een foto van een vetplant die hierop leek, maar zonder naam.
Geen mooie overzichtspagina's van vetplanten met naam gevonden.
Wel een link met Cactus humor (hoe verzin je het): Cactuspagina Foto Album - Cactus Humor

December 2006: cotoneaster

Mooi kan zo eenvoudig zijn.
Een paar kruisende takjes.
De eerste nachtvorst smelt van de blaadjes.
Waar twee blaadjes elkaar raken wordt een druppel geboren.



Kinderkerststukken en Gouden Maretak

In de Hortus van Haren worden vaak activiteiten georganiseerd.
Zondagmiddag was er een speciale rondleiding met het verhaal achter Maretak (waarom wordt het gouden Maretak genoemd?). Meneer Heesbeen was aanwezig met zijn draaibank en draaide daar uit stukjes hout allemaal paddestoeltjes. En onder de vlag van Groei & Bloei konden bezoekende kinderen een eigen kerststukje maken.

De kinderen konden kiezen uit vele takjes groen en rood (kornoelje).
Ze mochten ook elk een versgedraaid houten paddestoeltje in hun stukje verwerken.

Huize Moldau

In het weekend van 16 en 17 december 2006 was het weer tijd voor de nationale tuinvogeltelling.
Een uur lang vogeltjes tellen in je eigen tuin.

Nieuwe aanwinst in onze tuin (sinds 2 dagen) is huize Moldau.
Een vogelhuisje waar je grote vetblokken -onder een afdakje- neer kunt zetten.
Blijven ze droog (en mogelijk ook uit het zicht van de grote vogels).

Een paar koolmeesjes hebben het huis inmiddels gevonden.

Huize Moldau is gemaakt van FSC hout, biedt ruimte aan twee pindacakes van elk 400 gram en heeft een aftilbaar dak. Aan de voorkant een pindacake 'original' en aan de achterkant een pindacake met bessen en noten.



Onze telling was zondagochtend van 9.25-10.25.
De laatste 10 minuten was er een enorme stortbui, maar de vogels stoorden zich er niet aan.
Wel moesten ze een paar keer het veld ruimen toen de buurpoezen langs kwamen wandelen (2 x 'de zalm", rood oranje van de overkant, 1 x Mickey, de oude Cyper van de huizen verderop). Om poezenbezoek tijdens de telling te voorkomen zaten onze katten juist binnen....

De stand van dit jaar, net als vorig jaar met stip op 1: de koolmees.
Verder dit jaar geen bijzondere vogels gezien in ons tel-uur.

Alhoewel: de heggemus is zo onopvallend dat je echt heel goed moet kijken.
Een stil, rustig, terughoudend vogeltje.

koolmees: 32
pimpelmees: 12
merel: 7
heggemus: 3
roodborst: 3
vink (mevrouw): 3
vlaamse gaai: 1
houtduif: 1

Home - Tuinvogeltelling

Binnenpoes en buitenpoes

Koud en deels nat dit weekend. Onze poezen zijn mooi-weerpoezen.
In dit seizoen gaat een groot deel van de dag daarom op aan het midden in de kamer liggen op de plavuizenvloer met vloerverwarming. Af en toe eens omrollen om egaal warm te worden.

En heel soms een klein wandelingetje buiten.
Maar dan al gauw aan de buitenkant tegen het raam geplakt.

Af en toe horen we een gek geluid:

Bons.
Krabbel, krabbel, krabbel.
Even stil.
Aanloopje.
Bons.
Krabbel, krabbel.
Etc.

Toch niet een vogel die tegen het raam is gevlogen?

Maar nee, het is Baassie (de binnenpoes) die zich vreselijk ergert aan zijn broer Sprot (de buitenpoes).
En terwijl Sprot zijn broer straal negeert en alle kanten opkijkt (maar niet naar binnen), komt Baassie steeds vanaf de kattebak of achter een tafelpoot vandaan aangerend. En in volle vaart, voorpootjes vooruit springt ie dan tegen de ruit. Bonk.
Om zijn broer, aan de andere kant van het glas, weg te duwen.

Hij kan het minuten lang volhouden.



Cranberryjam

Het is bijna kerst, de tijd waarin ook verse cranberries te krijgen zijn.
Cranberry compote past goed bij een kerstdiner.
Maar ook wel eens aan cranberry-jam gedacht?
Of Cranberry-pruimenjam?

Cranberries zijn heel licht. Ze drijven.



Ik had twee zakjes gekocht, gezien de maat dacht ik dat het een pond per zakje was.
Dus ik dacht: samen 1 kilo, de standaard portie fruit, als ik jam ga maken.
Maar al snel bleek dat elk zakje 'slechts' 340 gram bevatte.
Dus vlug in de diepvries gedoken en gekeken of ik daar nog een kleine portie fruit had.
Ja, nog een zakje pruimenstukjes van 350 gram.
Dat is dus Cranberry-pruimenjam geworden.

Een kilo fruit in de pan.
Geleisuiker erbij, vuurtje eronder, even roeren.
De jam begint eerst te schuimen.
En cranberries blijken 'plop' te zeggen als ze uit hun velletje barsten (foto 2).
Het binnenwerk van de bes ziet er aanvankelijk nog wit uit, maar na de kooktijd is de jam, gelei, compote of confiture prachtig door en door rood.

Paars

Al bladerend door de fotoverzameling.
Een collage in paars.
De meeste staan in eigen tuin (behalve foto 2)
Door de seizoenen heen.

Van de late winter (bosanemoon), via lente, vroege zomer, hoogzomer, nazomer, tot een flink eind in de herfst (druiven).

FOTO's
Bovenste rij: bosanemoontje, Clematis (van Edwin) en een of andere geranium
Middelste rij: veronicastrum, kogeldistel en iris
Onderste rij: Campanula, een andere geranium en Boskoops Glorie druiven

Digitale zadenatlas

Bij de meeste zaden die ik van de zomer verzameld heb, heb ik een briefje gedaan.
Of een bijpassende zaaddoos.
Daaraan kan ik de zaden achteraf herkennen.

Maar niet bij zaad x, in het blauwe bakje.
Wat is het ook al weer?
En van een tuinbezoek heb ik eens zaad meegenomen in een papierenzakdoekje.
Toch vergeten op te schrijven.

Als je enig idee hebt (misschien wel familie van .....) dan kan de digitale zadenatlas je misschien helpen.
Als je geen enkel idee hebt vind je het vast niet.
Maar het is in ieder geval leuk om door de atlas te bladeren en te kijken hoeveel verschillende zaadvormen er zijn.
Jammer is dat er niet bij staat hoe groot (eigenlijk : hoe klein) het zaad is.

De Digitale zadenatlas van Nederland

Kaki

Een vierkante oranje tomaat.
Heette in Nederland 'sharon' fruit.
Nu ook bekend onder de naam Kaki.
Voor 39 eurocent aangeschaft.
Sweet and Seedless.
Sharon # 4428.
Produce of Israel.
Verkrijgbaar van november - maart.
Smaak tussen abrikoos en peer in.
Latijnse naam: Diospyros kaki.
De vruchten groeien aan een tot 15 m hoge boom.
De veredelde Diospyros kaki "Sharon" is het ras uit de sharonvallei in Israel.
De looizuur concentratie van deze sharonvrucht is lager dan van de oorspronkelijke kaki.
Sharonfruit kan daarom ook al gegeten worden als de vrucht nog niet helemaal rijp is.
Veel vitamine C en caroteen.
De oorspronkelijke Kaki kan niet onrijp gegeten worden, veel te bitter (looizuur).
Familie van de Mispel.
Engelse naam: persimmon of persimon.

FOTO 1: Kaki van onder
FOTO 2: Kaki schuin van boven



Nieuwe soort: Bouquet Persimon.
Lijkt op langwerpige oranje tomaat.
Meer uitgesproken smaak dan sharon vrucht, tussen perzik en meloen in.
Komt uit Spanje, verkrijgbaar oktober-december.

Poezentuin in Belgie

Bladerend over Internet.

Zo maar wat zoeken. Ineens komt er een adres langs: Catgarden - Home of www.catgarden.be

Dat klinkt goed. Katten en tuin, een perfecte combinatie.

Deze website van Lorre en Peter uit Aartrijke (West Vlaanderen) is vanaf 2002 in de lucht en heeft al ruim 300.000 bezoekers gehad. In ongeveer 6 jaar hebben Lorre en Peter van een verwaarloosde tuin van 560 m2 een paradijsje gemaakt.

Er is een uitgebreide lijst van planten met in veel gevallen een foto, allemaal uit eigen tuin.

Verder enkele themapagina's:
een voor elk seizoen (4),
een voor elke poes (3),
een voor elk deel van de tuin (4).

Een rustig opgebouwde, fraaie site.
Met veel plaatjes van foto's, elk voorzien van het eigen 'catgarden' logo.

Hieronder een voorbeeld: dit is Gizmo.

Tuinvogeltelling 2006 OPROEP

In het weekend van 16 en 17 december 2006 wordt weer de jaarlijkse tuinvogeltelling gedaan.

Vorig jaar heb ik voor het eerst mee gedaan.

Zie VOGELS



En ik ga ook dit jaar weer meedoen. Jullie ook?

1 uur lang in het weekend vogeltjes tellen.

10 TIPS

1. Zorg voor een mooie plek binnen achter het raam (wij hebben een mooie erker met zicht naar drie kanten, ideaal).

2. Begin al een paar dagen van te voren voer in de buurt van de waarneemplek te strooien.

3. Goede tijd is 's morgens van 9 tot 10.

4. Houd poezen binnen en laat kinderen binnen of bij de buren spelen (of geef ze elk een tellijst en laat ze mee tellen).

5. Print de scorelijst uit: zie website: Tuin vogel telling

6. Zet een pot thee klaar (koffie mag ook) en wat lekkere knabbels/koekjes.

7. Verrekijker bij de hand en lekkere stoel.

8. Zet een rustig muziekje op de achtergrond aan en zet een wekker op 1 uur.

9. Tellen maar: steeds een turfstreepje per vogel.

10. Tel alle vogels per soort op en stuur je totaaltelling in: Tuin vogel telling

Wilg kwartaalsgewijs

Wilg in september: weelderige tuin

Wilg in december: er blijkt een flat achter te liggen.

(Vrienden van ons hebben in de zomer op ons huis gepast. Ze hebben toen niet gemerkt dat de flat er lag. Ze waren erg verbaasd toen ze een paar maanden later weer langs kwamen en de flat zagen liggen. Ze dachten dat ie er pas net was neergezet).

Nog twee kwartalen te gaan en we hebben een kwartet.

Stilleven met stapelmuur

Achter in de tuin een stapelmuur.
Opgebouwd van gebroken grote betontegels.
Restanten van een oud terras dat jaren geleden het veld ruimde voor de vijver.

Achter de gebroken tegelmuur (een deel van) de uitgegraven aarde die uit het gat voor de vijver kwam.
Inmiddels is de aarden wal behoorlijk begroeid met klimop.
Zoveel dat de muur zelf inmiddels aan het zicht onttrokken was.
Dus: eventjes de meest omlaag hangende uitlopers weggeknipt.
En met al die richeltjes en hoekjes ziet zo'n muur er wel heel vrolijk uit als er wat valappeltjes voor de vogels worden uitgestald.

Ik heb al enkele keren geprobeerd wat plantjes tussen de kieren te laten groeien, maar de muur ligt in zware schaduw van bomen en de grond is erg hoog. De plantjes verdorsten steeds.
De klimop die van boven komt en de gele dovenetel die onderaan de muur groeit en een sprongetje omhoog gemaakt heeft zijn wel sterk genoeg om hier te overleven.

Het witte hek

Vanaf het fietsenschuurtje vooraan in de achtertuin, tot helemaal achter in de achtertuin loopt een tuinpad van stoeptegels. (onderweg passeert het pad de vijver en gaat tijdelijk over in een houten bruggetje; maar daar gaat het nu even niet over).

Een paar jaar geleden keek ik naar een tuinontwerpprogramma op de BBC met Alan Titmarsch.
Er waren enkele dingen waar hij bij elk tuinontwerp op hamerde.
" A sense of journey"
" Focal points"

Ofwel een gevoel van rondgaan/reizen (niet alles tegelijk kunnen overzien) en blikvangers. Als voorbeeld zette ie een grote urn of een opvallende plant aan het uiteinde van een lang recht pad.

De volgende dag rommelde ik wat in de schuur: welk object kon ik gebruiken om te zien hoe een 'focal point' aan het einde van ons tuinpad zou werken. Ik vond een oud verveloos wit hek. En zette het los aan het eind van het pad, voor de takkenstapel.

Even terug lopen naar begin van tuinpad.
Frappant hoe bij het inkomen van de achtertuin, mijn blik nu eerst naar achter in de tuin gleed, langs het pad, over de vijver, en richting het witte hek. Daarvoor bleef de blik hangen bij de vijver om dan naar links te glijden over het grasveld naar de border voorin de achtertuin. Het achterstuk van de tuin viel niet op.

Ik haalde een paar keer het hek weg en zette het weer terug. Mezelf steeds verbazend wat zo'n 'focal point' een verschil kan maken.

Door het plaatsen van dit focal point is de tuin optisch een heel stuk groter geworden.
Een extra stuk tuin, met struiken, appelbomen, een stapelmuur en een bloemenweitje.



Ik heb het hek ook op andere plekken geprobeerd, maar de eerste plek, precies in het verlengde van het pad bleef het mooist. Het hek staat er nu -ruim 5 jaar later- nog steeds. Een beetje meer afgebladderd, en al een paar keer met een nieuw touwtje vastgezet als het hek na een stevige storm weer omver lag.

Daar is ze weer

Mevrouw de Wit is weer in de tuin.
Onze witte mereldame.
We zien haar vooral in de periode dat de meeste bladeren van de bomen zijn, in de winter.
In de zomerperiode woont ze blijkbaar een stukje verderop.

Afgelopen zomer waren we wat ongerust.
We hadden mevrouw de Wit al een paar maanden niet gezien...
En onze poezen kwamen wel af en toe binnen met een volle buik van verse vogel.
(Gelukkig niet meer zo vaak nu ze een jaar of 5 zijn.)

Er is een alternatieve theorie: dit is een sneeuwmerel.
Net als een sneeuwuil of sneeuwhaas varieert de kleur per seizoen.
's Zomers bruin, 's winters wit.
Dan zou ze ook 's zomers bij ons in de tuin kunnen zitten, maar valt het ons niet op omdat ze gewoon bruin is....

Zou het? Neuu, denk ik toch niet.



Zie ook:
Mevrouw de Wit begin 2006

Zakkies plakken

Zaterdag 2 december.
Druilerige dag.

Binnen zakjes zitten knippen.
En toen zakjes plakken.
En dan nu zakjes vullen.
Met zaadjes.
Voor de zadenruil.
Met andere zadenverzamelaars.



In de bijkeuken staan allerlei bakjes en schaaltjes met zaden te wachten:
Bieslook en slangenkruid en borage en steenanjer en siergraszaden en .....

Ik hoop dat ik overal een briefje heb bijgedaan.
Op het moment dat ik zaden verzamel denk ik dat ik wel onthoud wat het is.
Vaak doe ik er dan ook een uitgebloeid bloemhoofdje bij.

Maar toch,..... regelmatig zit ik met zaad waarvan ik niet meer weet wat het is.
Dat strooi ik dan gewoon ergens uit.

Tuingereedschap: aardbeiensteker

Ik roep: "Eddy, geef jij de aardbeiensteker even aan?"

En dan krijg ik dit stuk gereedschap.



Ooit is de echte naam van dit smalle schepje verbasterd tot "aardbeiensteker".

Een betere naam is paardestekkensteker of penwortelsteker.

Ik heb het schepje ook regelmatig misbruikt om onkruidjes te verwijderen tegen ons terras met kleine steentjes in concentrische cirkels. Daar kunnen veel onkruidjes tussen kruipen.



Op een warme zomerdag, lekker op de grond zitten, en een beetje met zo'n schepje heen en weer krabben. Heel rustgevend.
Gevolg is wel dat de bovenkant behoorlijk afgesleten is (en aan de slijtage, vooral links, kun je zien dat ik rechtshandig ben)

Beukenhaag

Tussen ons en de buren-aan-de-ene-kant hebben we een lange beukenhaag.
Een meter of twee hoog (aan onze kant iets hoger dan aan de burenkant) en ruim anderhalve meter breed.
Er valt wel wat blad af in het najaar, maar er blijven er flink wat zitten. Die vallen pas in late voorjaar af, als de nieuwe blaadjes beginnen te dringen om de oude er af te duwen. In de winter is de heg dus nog redelijk ondoorzichtig.
Dan begint de heg op een dag een tintje groen te vertonen en een week of twee later, klaar, helemaal lichtgroen. Later in de zomer groen groen en in de herfst via oranjegroen naar oranje.
Tot slot nog een tijdje bruine blaadjes.

FOTO 1: half november, oranjetint (op de voorgrond een Vlinderstruik)
FOTO 2: begin december
FOTO 3: mei, blaadjes lentegroen, net uitgevouwen





Harig vingerkruid

Een actieve Groentje-lezer uit Friesland stuurde me het volgende berichtje door.

Gelezen in de Leeuwarder Courant:

In Bolsward tieren harig vingergras en brave hendrik
BOLSWARD - Bezemkruid, harig vingergras, straatliefdegras. De meeste Bolswarders zullen het niet weten, maar deze exotische plantensoorten groeien wel degelijk in hun stad. Tussen de klinkers, op de grazige bolwerken en in ander (openbaar) groen.
De plantjes zijn ontdekt door Rintje Altena, die in opdracht van de Miljeu Wurkgroep Boalsert alle aanwezige planten binnen de gemeentegrenzen in kaart heeft gebracht. De mooiste vondst van de Nijlander was die van de brave hendrik, een akkerplant die op de zogeheten rode lijst van zeer zeldzame exemplaren staat. De inventarisatie van al deze grassen, kruiden en overige flora heeft Altena neergelegd in het rapport Wilde planten in Bolsward.
En Rintje heeft ze ook op zijn eigen website gezet: 237 foto's maar liefst: Fotoalbum
Ook een heel stel uit verafgelegen gebieden (als je de naam mag geloven).

Deens lepelblad
Siberische postelein
Frans raaigras
Engels raaigras
Italiaans raaigras
Karpatenklokje
Canadese guldenroede

Tuingereedschap: het internetbedrijf

Naar aanleiding van eerdere stukjes in 't Groentje kreeg ik een tip van een lezer.
Ik moest de catalogus van de Wiltfang, een internetbedrijf gespecialiseerd in hoogwaardig tuingereedschap, maar een aanvragen.
Wel prijzig, maar zeer goed spul, volgens Evert.

En bovendien goed voor een paar uur lekker bladeren in de catalogus.
Als het buiten stormt en waait.
Kijken naar mooie gereedschapjes.

De catalogus 2006 zit in een mooi ringbandje, ziet er uit als een natuuragenda.
Mooie zonnebloemfoto's voorop en ook binnenin veel foto's en leuke tips en weetjes.

Wist je dat .....

- er vijverhandschoenen, kachelhandschoenen , antitrillingshandschoenen en kettingzaaghandschoenen bestaan
- er zoiets bestaat als een rupsenschaar (een schaar op lange stok met katrolsysteem om hoge takken te snoeien)
- er plukladders, snoeiladders, boomladders, schuifladders en stokladders zijn
- een rotsspade ook in nederland handig is, ook al zijn hier niet veel rotsen
- er in het grondbewerkingsassortiment ook een damesspade is (met of zonder steps)

Als je wilt weten wat een guulschop of graanschop is,
of de tegeltrits, sloothaak of de rolschoffel
of het verplantknaapje of plantgraafje
of de wiedtand of Von Lindernkrabber...

dan zul je de catalogus ook moeten aanvragen of via internet de spullen bekijken.

Persoonlijk houd ik van bladeren in een papieren catalogus. lekker met voeten opgetrokken op de bank. Kopje thee erbij. Bestellen doe ik dan wel weer via internet (in plaats van papieren formulier).

De Wiltfang

Lege diepvries, volle kelder

Langzamerhand begint de diepvries leeg te raken.
Vanaf juli van dit jaar kwamen er steeds meer zakken met schoongemaakte vruchten in.

De aanvoer van vruchten uit eigen tuin was zo groot dat er geen jam, taart of milkshake tegen te maken viel.
De resterende vruchten gingen in afgepaste porties de diepvries in.
In zakken van 500 gram of 1000 gram.
En nu probeer ik elk weekend 3-4 potten jam te maken.

Dit weekend:
jam van gele pruimen (reine victoria) met een scheutje limoensap en een snufje ketoembar.

Maar.... de kelder begint steeds voller te raken met potten jam en chutney.
(En de lege potjes verdwijnen als sneeuw voor de zon).

Meestal bewaar ik de potten tot de tuinmarkt die Groei en Bloei afdeling Haren in mei organiseert.
Naast plantjes uit eigen tuin, heb ik al een paar jaar veel succes met de eigengemaakte jam verkoop.



Misschien moet ik al een voorverkoop gaan houden.
Bijvoorbeeld voor de kerst.

De meeste potjes die op de foto staan in bijgaand stukje (Tijdelijke stop: jampotjes ) zijn inmiddels gevuld...

Boom van de Buren

Het is 25 november 2006 en 17 graden.
Wat is daar raar aan?
De temperatuur natuurlijk.
(Vorig jaar op 25 november had een groot deel van ons land ernstige weeroverlast door sneeuwval en ijzel....).

Maar het is wel tijd om een boompje te verplanten.

's Morgens aan de koffie keken we naar buiten en zagen de buren in de weer met een nieuwe boom.

Even kijken en een praatje maken.

Eerder deze zomer is de kronkelhazelaar verwijderd die bijna op de grens van onze tuinen stond (prachtig in de winter, maar een lelijke verfrummelde bol groen in de zomer).
Toen was het een beetje kaal.
Maar nu weer wat hoogte met de nieuwe aanwinst, een catalpa.

FOTO 1: eerst nog het gaas om de wortelbol heen wegknippen (rechtsboven de hoek van ons huis)
FOTO 2: boompje lijkt hier nog scheef, maar is na dichtgooien van het plantgat mooi recht.

Pisaura mirabilis

Is het hem wel of is het hem niet: een grote wolfspin?

In ieder geval is het altijd even schrikken als je zo'n joekel in huis tegenkomt.
Ik liep in het halfdonker de slaapkamer in en op de witte muur op ooghoogte zat opeens dit exemplaar.

Gevangen in het insecten-vang-kopje met bijpassende ansichtkaart en buitengezet.

Dit is in ieder geval een jaagspin (geen webbouwspin), zo'n 4 cm groot.
Voorste 2 poten in de lucht om daar een prooi mee te vangen.


Mackenziepruik

Vorige week een stukje over verschillende pluizige bloemhoofdjes in de herfst.
Maar zo'n fotogeniek pruikje als die van de Clematis Bill MacKenzie zie je niet vaak.
Woorden schieten te kort.



De bloem is een alleraardigst geel klokje.
Zie Bill MacKenzie
Bij ons dit jaar nog slechts 4 bloemen, bij Jitske een hele muur van bloemen.

Hortensiabloemen voor Jan Willem

Klok en klepelvraag van Jan Willem:
Hoe zit het nu met hortensiabloemen?
Was het niet zo dat vlakke bloemen niet-vruchtbaar zijn en de bolvormige bloemen wel vruchtbaar?
En kan het dan gebeuren dat na een forse terugsnoeibeurt (n.a.v. invriezen) er alleen nog maar platte schermen verschijnen in plaats van bollen?

De gewone hortensia (hydrangea macrophylla) vormt een struik van ongeveer 1 meter (soms iets groter).
De meest voorkomende heeft grote bollen van bloemen, alle bloemetjes zijn steriel.
Sommige varieteiten hebben platte bloemschermen, met kleine vruchtbare bloemen in het midden, en grotere steriele, bloemen aan de buitenkant. Deze laatste hebben vaak een andere kleur.
Ik kan me niet voorstellen dat een struik het ene jaar bolle bloemen geeft en het volgende jaar platte schermen.
Tip voor Jan Willem: begin een tuindagboek, schrijf op: de middelste hortensia bij ons in de tuin heeft schermbloemen, de buitenste twee hebben bolbloemen. De kleur van de bloemen is ....
NB. Bij ons in de tuin was de bloemkleur van de bolhortensia in juli lichtblauwig en nu in november oudroze....

FOTO 1: Hydrangea macrophylla "Mariesii perfecta"
FOTO 2: Hydrangea paniculata




In 't Groentje schreef ik al eerder over hortensia's, zie bijgaande stukjes.
Oud roze

Hortensia

Hortensiadieven

Snoeipoes

Stel je voor: eetkamer, schoorsteenmantel, geen kachel, maar in plaats daarvan een grote kamerplant voor de schoorsteenmantel.

Een plant met groene gevlekte bladeren, familie van de Dieffenbachia, lijkt het. De plant is afkomstig uit schaduwrijk regenwoud, en heeft het in de vrij donkere kamer prima naar zijn zin. Genoeg water, en lekker warme voeten: direct op de plavuizen met vloerverwarming.

Maar.... op de schoorsteenmantel loert het gevaar.
Een van onze katten, Bolle Baassie, is een onvermoede kamerplanten-terrorist.
Als we ' s avonds eten, dan wil de hij aandacht.
Hij springt van de schoorsteenmantel,
bovenop de rand van de openstaande gele deur,
dan naar een hoge kast links van de deur en weer terug.

En dan kan je wel eens een kleine misrekening maken....

--> Poes valt van schoorsteenmantel, midden in de plant.
Resultaat: groot deel van de plant is afgebroken.


FOTO's (Met commentaar van Baassie)
1. kijk en toen stond ik hier... de juiste plek van boven te bekijken
2. en hier kijk ik of de snoeibeurt voldoende is
3. Ja ziet er goed uit
4. heb je meteen weer wat stekmateriaal


Pezize

We hebben een tuin waar genoeg plaats is voor dieren.
Veel bosjes en struiken voor vogels,
lekkere rommelhopen voor egels,
takkenstapels voor allerlei insecten,
een vijver voor padden en kikkers
en brandnetels in een ver hoekje als waardplant voor vlinders.

Maar plek voor grote huisdieren, zoals een koe, hebben we niet.

Daarom hebben we een koe geadopteerd.
In 2001, toen Nederland in de ban was van mond en klauwzeer is een actie begonnen om biologische boeren te ondersteunen. Je steunt zo'n boer met een jaarlijkse bijdrage en krijgt een koe toegewezen. Over deze koe/het biologisch bedrijf krijg je dan regelmatig informatie.

Adopteer een koe www.adopteereenkoe.nl

Sindsdien hebben we een adoptiekoe, ze heet Pezize en woont in Drenthe (Nieuw Balinge bij Hoogeveen).
Ze is een Franse Limousinkoe, zo'n mooie bruine.
Af en toe krijgen we een nieuwbrief met nieuwtjes over 'onze' koe.
Het ondersstaande berichtje is van oktober 2006.
Nu zelfs met foto's.

Ik dacht dat ik de verschillende koeien niet uit elkaar zou kunnen houden, maar als je goed naar de koeiekop links op de eerste foto kijkt, bleek ik toch verrassend makkelijk Pezize terug te herkennen op de andere foto's!. Had ik niet verwacht.

Nu maar eens op bezoek in Nieuw Balinge en kijken of ik Pezize live ook herken....


Stukje uit Nieuwsbrief.
Met Pezize gaat het nog steeds prima. Ze heeft op 18 maart een vaarskalf (Bolete) gekregen, en loopt met kind nog steeds in het land. Naar mate ze ouder wordt, wordt ze steeds iets minder "heftig". En steeds nieuwsgieriger, vandaar dat de fotograaf van Drents Weidevlees haar regelmatig op de foto heeft staan. (op foto 1 staat ze links, op de ander foto's is ze daarna heel gemakkelijk te herkennen!)



NB. We hebben ook een kip geadopteerd, ze heet kip Corrie (www.adopteereenkip.nl)
En je schijnt ook een appelboom te kunnen adopteren bij een biologisch bedrijf
(www.adopteereenappelboom.nl).
Maar appelbomen hebben we zelf al in de tuin.

Hazelknop

Terwijl de hertshooi gewoon nog een verse lading bloemen maakt, gaat de hazelaar in ruste.
Hij trekt voedingsstoffen terug uit de bladeren, die al beginnen te gelen, en heeft al een voorschot genomen op volgend groeiseizoen. Glanzend dikke knoppen wachten stilletjes op volgend voorjaar.

FOTO 1: hertshooi
FOTO 2: hazelaar



Kortedagbloeier

Allerlei kamerplanten, vaak vetplanten, beginnen pas te bloeien als de dagen korter worden.

Momenteel staan onze lidcactussen weer in volle bloei.
In Engeland worden ze 'Christmas cactus' genoemd.
Onze lidcactus is dan meestal weer uitgebloeid.
(Wel hebben we Crassula's die rond kerst bloeien.)

De bloemen van de lidcactus zijn echte beeldhouwwerkjes.
Alhoewel....
Een kunstenaar zal nog behoorlijk veel moeite moeten doen om de elegante bloemvormen in brons of een andere materiaal vast te leggen.

Najaarspluis

Er is zomerpluis, zoals dat van wilgenroosje of paardebloem.
Maar er zijn ook planten die pas in het najaar hun pluis vertonen.

FOTO 1: guldenroede
FOTO 2: Aster divaricatus
FOTO 3: koninginnekruid

Oud roze

De hortensia (Hydrangea) heeft het in juli van dit jaar moeilijk gehad.
De eerste zomer zonder beschermende schaduw van de appelboom (in mei 2006 omgevallen) en dan ook nog zo'n hete en kurkdroge zomer, net op het moment dat de bloemen begonnen te bloeien.

Nu halverwege november kleuren de bloemschermen oudroze.
De bladeren worden gelig en zullen spoedig de struik verlaten om tot wormenvoer te dienen.



November 2006: lieveheersbeestje



In de dikke volle pluimen van het prachtriet Miscanthus sinensis 'Malepartus' hebben verschillende lieveheersbeestjes een overwinteringsplaats gevonden.

Glas in lood

De mooiste kleuren in glas in lood ramen zie je als je binnen staat en door de ramen kijkt terwijl de zon van buiten op de ramen schijnt.

Maar dat verschijnsel treedt ook op in je eigen tuin.

Kijk eens naar de prachtige tinten rood aan de randen van deze druivenbladeren.
De bladeren worden van achter beschenen door de zon.

Maupertuus

Maupertuus (of in het Frans Malepartus) is de naam van het kasteel van de Reinaert de Vos.

Maar het is ook de naam die siergrassenveredelaar Ernst Pagels uit Leer (Duitsland) aan een van de vele varieteiten van het prachtriet heeft gegeven.

Voluit: Miscanthus sinensis 'Malepartus'.

Het is een fors gras, ruim twee meter hoog. Brede lintvormige bladeren, die in het late najaar eerst naar warm geel verkleuren en later strovormig worden. De forse pluimen vormen een ideale schuilplek voor lieveheersbeestjes.
Zie: November 2006: lieveheersbeestje

Deze foto is van 11 november 2006, een onstuimige zaterdagmiddag.
De pol staat inmiddels zo'n 4 jaar op dezelfde plek en wordt per jaar forser.

Gastenboek

Deze week een nieuw gastenboek geinstalleerd bij 't Groentje.
Het laatste bericht in het oude gastenboek dateerde van mei 2006.
Ik vond het vreemd dat er helemaal geen recentere reacties waren (wel steeds meer bezoekers), maar dat was niet zo gek. Op de een of andere manier bleek de toegang tot het gastenboek 'op slot'.
Toen ik dat vorige week hoorde en het gastenboek weer 'openzette' bleken er binnen de kortste keren allerlei ongewenste berichten in te staan die naar nakende dames verwezen.

Het nieuwe gastenboek heeft als het goed is een flink aantal 'filters' die deze ongewenste berichten buiten de deur moet houden.

Welkom en gewenst zijn reacties op 't Groentje.
Ik kijk uit naar reacties van lezers.

Het wordt steeds vroeger donker

Herfst
het wordt steeds vroeger donker, het wordt steeds later licht.
(Stukje tekst uit een prachtig liedje van De Dijk)

Door de week op de terugweg van het werk moet de fietslamp al elke avond aan.
Maar 's morgens nog niet.
De zon staat laag en scheen ook de afgelopen week een paar keer prachtig onder de wolken door.
(Zelfs die ochtend dat het zo hard regende).
En met soms een vleugje mist of nevel zijn er dan de mooiste plaatjes te zien.
Zowel in de tuin als bij de dagelijkse fietsroute langs het Paterswoldse meer (van Haren naar Groningen).

FOTO: Vrijdagochtend 10 november, net voor acht uur 's morgens.
Klaar om naar het werk te gaan.
Toch nog even snel naar binnen om dit plaatje digitaal vast te leggen.
Na de eerste (bijna) nachtvorst plots veel kleur in de kornoeljes, in de grote kastanjes in de rechterbovenhoek en in de smalle bladeren van het siergras.

Tuingereedschap: het krabbertje

Het krabbetje of drietand.
Dit is ons oudste stuk tuingereedschap.
Nog meegenomen uit het ouderlijk huis.
Handig bij het opschonen van kweekbedden.
Een nadeel: in de winter is het metalen schepje ijskoud.
Dus dan maar handschoenen aan.

Tuingereedschap: het schepje

In de topdrie van meest gebruikte tuingereedschappen staat het tuinschepje bij mij op nummer 1.

In een klemmetje net naast de deur van het schuurtje hangt ie.
Zo voor de grijp.
Het 'gardena-blauw' is door het vele gebruik van de punt afgesleten, maar zo'n schepje is onverwoestbaar.

Handig voor verplanten.
Maar ik gebruik hem voor allerlei tuinklussen.
Schepje steeds bij de hand, en geen zin om naar de schuur te lopen om een meer geeigend gereedschap te halen.

Dus:
soms doet het schepje dienst als grondlosmaker;
als spade om een struik uit te spitten;
als bijl om een tak door te 'hakken';
als netje om wat draadwier in het voorjaar uit de vijver te vissen;
als paardestekken steker;
als bollenplanter;
als drollenvanger (als er 'per ongeluk' een kattedrol in het iets te lang niet gemaaide gras is gedeponeerd);
etc. etc.

Paarse bessen

Liguster staat bij ons op veel plekken in de tuin.

In de voortuin als klassieke haag, een paar keer per jaar geschoren. Meestal groenblijvend, in sommige winters wat bladverliezend of herfstkleurend.

Helemaal aan de achterrand van de achtertuin hebben we een rij bomen met als onderlaag o.a. liguster.
Als je liguster niet snoeit blijkt de heester uit te groeien tot een forse stuik van 3-4 meter hoog.
Met in de zomer roomwitte zeer geurige bloemen.
En in de herfst een vracht aan zwarte bessen, of zijn ze donkerpaars?
In ieder geval mooi voor de vogels later in de winter.

We hebben ook een paar losse gele liguster struiken, deze zijn een stuk minder groeikrachtig dan de groene soort, maar lichten de tuin wel mooi op. Zeker als er een straal zonlicht opvalt.

FOTO 1-3: liguster bessen, steeds dichterbij



Het fietsenschuurtje

Naast ons huis hebben we een houten fietsenschuurtje.
Maar naast een parkeerplaats voor de fietsen is het ook een tuingereedschapschuurtje.
Overdag staat de deur altijd open, dus bij regen een mooie schuilplek voor de poezen.
En in de hoek een krat voor de lege flessen.
En de plek waar de postbode een pakje neerlegt als we toevallig niet thuis zijn.
En een ideaal plekje om een tuinbank tegen aan te zetten.

FOTO 1: fietsenschuurtje van opzij
FOTO 2: fietsenschuurtje van voren
FOTO 3: Sprot achter de drempel (ook op foto 2 als je goed kijkt)

Bottel en roos

Het is niet de vroegste bloeier in het jaar, onze gele roos, maar hij gaat wel lang door.
Gedurende de zomer knip ik de uitgebloeide knoppen er consequent af, dan bloeit ie langer door.
Maar in het najaar stop ik daarmee.
Aan de ene tak prijken nu oranje botteltjes als platte knoopjes met een pruikje van ingedroogde meeldraden en een grote puntige kraag.
Aan de andere tak gaan de bloemen gewoon door.
Tot aan de vorst blijven ze komen.

Sla-met-kluit

Kijk, dat vind ik dan weer een leuk berichtje in de krant.

Ook aan een gewone huis, tuin en keukengroente als sla valt nog iets te innoveren.
Naast de kerstboom-met-kluit is er nu ook sla-met-kluit ofwel multiblad-sla.
Er is 10 jaar aangewerkt. De sla wordt in plastic goten met water gekweekt, er komt geen grond of zand aan te pas dus wassen hoeft niet meer. En de sla is is ook langer houdbaar.

Nu hopen dat de sla ook goed smaakt (heb ik nog niet geprobeerd, is pas bij 1 supermarkt te koop)

Kluitsla: krop sla met worteltjes
van onze redactie binnenland
9 NOVEMBER 2006 - DEN HAAG - Vanaf maandag is in de winkels een nieuwe slasoort te koop: kluitsla. De kropsla met de wortels er nog aan blijft langer vers, claimt supermarktketen C1000, die de primeur heeft.



De "worteltjes" van deze krop kluitsla moeten er nog wel af, maar daarentegen blijft de sla zelf langer vers. Foto ANP
De nieuwe slasoort, Salanova genaamd, wordt het hele jaar gekweekt in kassen en hoeft door de klant niet schoongemaakt te worden. Er worden drie soorten aangeboden: rode, groene en eikenblad Salanova, met twee keer zoveel bladeren als een normale krop sla. Daarnaast is er ook een combinatieproduct onder de naam Salatrio. Het gaat hierbij om lollo rosso, lollo bionda en eikenbladsla die op EEN kluit gekweekt worden.

Binnenbol

De donkere maanden van het jaar zijn begonnen.
Rond deze tijd worden allerlei bollen in huis gezet.
Een beetje zomer in de winter.
Een hele bekende is de reuzenbol hippeastrum, meestal met de naam amaryllis aangeduid.
Iets later in de winter gevolgd door hyacinthen en nog iets later -al richting voorjaar- door kleine narcisjes.

In november is een amaryllisbol een vaak gegeven kadootje aan groenliefhebbers.
Bijna elk jaar krijg ik er een van mijn moeder.
Het exemplaar van dit jaar is volgens het plaatje op de doos rood met witte aders.
Een naam staat er niet bij, alleen dat ie 'from good stock' is.

Op 6 november opgepot in bijgeleverde pot en zakje aarde, flinke slok water en op de plavuizenvloer in de woonkamer.
We hebben vloerverwarming en de bol houdt van bodemwarmte bij het uitlopen.
Eens kijken wanneer ie bloeit.

NB1. Ik heb nog twee andere bollen, van voorgaande jaren. Elk jaar laat ik ze na de bloei afsterven en dan in voorjaar weer op te potten en flink te voeren. Het is de bedoeling dat ze dan nog een tweede keer gaan bloeien, maar dat is tot nu toe niet gelukt. Ik ben inmiddels voor dit groeiseizoen weer gestopt met het water geven.

NB2. Ik heb een tante in Venezuela, die regelmatig uit Nederland zo'n bol heeft meegenomen en na de binnenbloei in de tuin heeft gezet. Ze heeft inmiddels een heel perk vol bollen in de tuin die elk jaar opnieuw weer uitbundig bloeien.


Weetjes
- de hippeastrum komt oorspronkelijk uit subtropisch of tropisch Zuid-Amerika.
- de echte amaryllis (amaryllis belladonna is een plant uit Zuid-Afrika, voor koude kas of oranjerie
- het verschil tussen amaryllis en hippeastrum is makkelijk te zien als je de bloem afsnijdt: een amaryllis heeft een gevulde stengel en een hippeastrum een holle stengel

Op de website van een zekere Irene vond ik een 'recept' om de bollen elk jaar weer opnieuw in bloei te krijgen.
Irene heeft een bol die nu al 20 jaar achtereen heeft gebloeid.
Wel in mei overigens, niet rond de kerst...
Zie bijgaande link :Amaryllis (Hippeastrum)

Ook als je van Fuchsia's houdt.

Shera's tuindagboek

In mijn browserprogramma heb ik onder 'favorieten' een aantal links geplaatst naar leuke tuin- en groen sites die ik tijdens mijn omzwervingen over internet tegenkom. En als ik dan even zit uit te puffen van tuinwerkzaamheden, of het is donker of nat of koud buiten, dan kan ik toch de tuin in.

Andersmans tuin. Of in dit geval andervrouws tuin.
Met laptop op schoot, thee bij de hand, poes naast me op de bank (schoot is helaas voor poes bezet).
Een beetje dwalen door Shera's tuin, stukjes lezen, mooie plaatjes kijken.

Shera's tuindagboek - Links

Erg mooi vind ik de detailfoto's die steeds boven aan een digi-pagina staan: een doorschijnende bloem, prachtige meeldraden, knallende kleuren of juist heel gedekt.
Wekelijks schrijft Shera in haar tuindagboek. Deze week een herkenbaar verhaal van de strijd met een grote venkel die eigenlijk niet verplant wil worden en hevig weerstand biedt. En dan ben je in de tuin bezig, heb je van te voren bedacht wat je waar zou willen zetten. Maar aan het eind van een tuinmiddag kom je er achter dat je op de net vrijgekomen plek weer allerlei andere plantjes en stekjes hebt neergezet....

Shera schrijft ook een (papieren) rubriek in het tuintijdschrift Bloemen en Planten.

Neem ook eens een kijkje!

Een jaar geleden: Boom om, wat doen we met de roos?

Eind oktober 2005 was er ook een forse storm.
Toen waaide de helft van onze appelboom om.
In mei 2006 de andere helft.

De oktoberhelft hebben we destijds helemaal losgezaagd en de stam ligt nog langs de rand van het pad. Een soort bankje.
Vanuit het bosperkje zijn sieraardbeitjes over de stam heen gegroeid.



De meihelft zit nog een stukje vast. De kroontakken hebben we weggehaald. Maar vlak boven de grond is een hele bos nieuwe takken opgeschoten, recht omhoog, loodrecht op de nu liggende stam. Rond de voet van de boom begint zich een deken van bonte klimop uit te spreiden.
De boom laten we gewoon liggen.

Ik weet alleen niet wat te doen met de klimroos.
Die was in de appelboom geklommen en is in mei op zo'n 1.5 meter boven de grond afgeknipt. Slechts 1 kale staak van bijna 2 cm doorsnee.
Maar....deze kale stengel heeft allerlei zijtakken gemaakt en is in een paar maanden wel twee meter gegroeid.
Bij gebrek aan klimsteun/klimboom spreiden deze takken zich nu op menshoogte uit: GEVAARLIJK!!.
Het is onwaarschijnlijk hoe vaak ik al in een tak ben blijven hangen met jas, mouw of haar.
En de takken beginnen nu over het tuinpad te hangen...

Verplanten?
Grote pergola neerzetten of stevige piramide van houten palen?
Over de grond leiden naar een van de pruimenbomen een paar meter verderop?
(Dat laatste lijkt me lastig als we de pruimen willen plukken)

Nog maar eens een nachtje over slapen en misschien in april verplanten.

Storm

In de nacht van 31 oktober op 1 november de eerste echte storm. Vooral in de nanacht spookte het flink bij ons in Groningen. Ons bed staat direct onder een schuin dak op het noorden, en pal boven ons bed is een groot tuimelraam.
Dus met harde regen of hagel is een fors kabaal op het raam. Als het dan ook nog stormt dan is het ronduit spectaculair (dekbed ver over ons heen getrokken).

's Ochtends heel voorzichtig naar buiten gegluurd: staan alle bomen er nog wel?
Vooral de grote wilg?
En hoe staat het met het schuurtje onder de bomen?

De wilg was een flink deel van het blad kwijt, dat bleek bijna als een tapijt van bladeren en kleine takjes over de rest van de tuin uitgespreid te zijn. Tientallen meters verderop.
Bijgaand een paar foto's.





Twee pruimenbomen staan vlak bij de (verre) schuur en dus ook vlakbij de wilg.
Elk van de pruimenbomen had in de stormnacht een extra tak gekregen: een grote bungelende wilgentak.
Gelukkig is het wilgenhout heel zacht en licht, dus er was weinig schade aan de bomen.

Wel twee gebroken dakpannen op het schuurtje, die hebben we inmiddels vervangen (maar er lijkt wel een vreemde deuk in het dak te zitten. Volgende zomer maar eens van dichtbij gaan bekijken).

Kijk hier: Klopklopvogeltje voor een blik op de wilg in vol ornaat.

Taxus

Glanzend rode bessen in de taxus.
Nog wel.
Binnenkort worden ze stuk voor stuk opgesmikkeld door de merels.
Voor onze voordeur staat een brede taxusstruik.
De struik is goed te zien vanuit de luie leesstoel in de woonkamer.
Een mooi gezicht: de merels pikken achter elkaar de bessen op.
Dan is de taxus weer groen met groen.
Of geel: we hebben ook een groengele taxus in de voortuin, maar hier heb ik nog nooit bessen aan gezien.




Bekijk zo'n bes eens van heel dichtbij.
Een beetje ovaal, frambozenrood, wasachtig glad en met een deuk aan de onderkant.
In de bes een zwart zaadje, een paar mm groot.
Soms steekt de pit/zaad een beetje uit het gaatje.
De vogels verspreiden de zaden, en zo kan ik af en toe kleine taxusjes vinden her en der in de tuin.



Taxusweetjes
- in NL: venijnboom
- in andere talen: Frans: if; Engels: yes; Duits: Eibe; Japans: Icchi of Kyaraboku
- het enige onderdeel van de taxus dat NIET giftig is, is het vlezige omhulsel van de bes
- werd vroeger ook 'booghout' genoemd, omdat er lang geleden bogen (van pijl en boog) van werden gemaakt
- volgens de overlevering gebruikten Galliers gif gemaakt van de zaden van de taxus om hun pijlpunten in te dopen
- een taxus is of mannelijk of vrouwelijk: een vrouwtje als de struik rode bessen krijgt; een mannetje als de struik in februari hele wolken stuifmeel afgeeft (bloempjes vallen niet zo op)

Grasmaaipoes

Het gras hoeft voorlopig niet meer gemaaid te worden.
Het onderhoud bestaat nu uit: zo weinig mogelijk belopen, blaadjes wegharken en misschien verticuteren.
Wel heb ik vandaag de graskanten langs het tuinpad nog een beetje bijgeknipt.

Poes Sprot is een levende grasmaaier.
Hij heeft een duidelijke voorkeur voor het siergras calamagrostis,
maar een lang uitstekend grassprietje van het grasveld neemt ie ook nog wel eens mee.

Herfstzwammen

Niet al te koud, vocht en afvallend blad of rottend hout.
Dat vinden ze lekker.
Alle paddestoelen en herfstzwammen die je nu ziet verschijnen.

Het valt soms nog niet mee te bepalen welke paddestoel het precies is.
Daarom gewoon een paar plaatjes, zondagochtend 29 oktober in de tuin genomen.

FOTO 1 en 3: vliegenzwam met veel en heel weinig stippen
FOTO 2: op een tuinpaadje waar ik eerder dit jaar versnipperd tuinsnoeisel had gestrooid staat nu een woud van ranke paddestoeltjes
FOTO 4: veel paddestoelen worden snel aangeknabbeld: vogels of slakken?
FOTO 5: berkeblaadjes een beetje opzij geveegd en daar komen twee zachtroze hoedjes tevoorschijn
FOTO 6: deze oranje plaatjeszwammen groeien iets verder op, waar vroeger coniferen stonden.





Oktober 2006: vliegenzwam

Elk jaar is het weer spannend: wanneer komen de vliegenzwammen? Op een vaste plek onder een grote berkenboom kunnen we een mooi schouwspel verwachten. In het voorjaar bloeien in dit stuk veel bolletjes, maar in herfst en winter is het kaal, eerst mos, dan heel veel berkenblaadjes en dan de paddestoelen.

Je moet er wel snel bij zijn: binnen een paar dagen verandert de zwam van rood bolletje, naar vol formaat paddestoel om dan weer snel te verdwijnen.

Francoa

Warme oktober, beetje scharrelen in de tuin. Laat ik het kweekbed eens een beetje opschonen. Allerlei stekjes die eerder dit jaar geplant zijn. Ik zie ook twee leuke groene rozetten, die ik in eerste instantie, niet herken. Spatelvormige bladeren, wat was het ook weer?

En ineens weet ik het weer, in juli toen het zo droog was heb ik twee miezerige zijscheutjes van een Francoa gehaald en in het kweekbed gezet. En ze doen het goed, groter dan de moederplant nu!


Op Internet nog even rondgekeken. Francoa is een wat ouderwetse en weinig gebruikte borderplant. Volgens een omschrijving met 'lier-vormige' bladeren. Ons exemplaar, een keertje gekocht op een tuinmarkt die gehouden werd in de tuin van tuinvrienden, heeft een zachtroze bloemaar. Er zijn ook exemplaren met een witte aar.
Heb ik zoveel tuinfoto's, maar niet een van een bloeiende francoa....
Misschien moet ik een lijst maken van planten die ik nog NIET heb gefotografeerd.

FOTO: de bladeren, glanzend in de warme motregen (eind oktober 2006 en ruim 16 graden!)



Hieronder een citaat van de beroemde Engelse tuinontwerpster Gertrude Jekyll:
Francoa ramosa Maiden's Wreath {Francoa sonchifolia} is a plant for many uses. The foliage, though sparing in quantity, is distinct and handsome. The long flower-stems are flung out with a kind of determination of character that would seem to imply that the plant knows what is expected of it and intends to fulfil its settled duty and purpose, namely, that of being a graceful and beautiful ornament. Towards the later summer these flower-stems become so heavy that there is danger of their weight, swayed by a little wind, wrenching out whole portions of the plant. Support should be given with short pieces of hazel stick tied half way up the stem. In nurseries it is general, and even in private gardens not unusual, to see the flowers tied straight upright. This should never be, for it not only forces the plant into a form that is entirely at variance with its nature, but robs it of its natural grace and valuable individuality.

Gertrude Jekyll Color schemes for the flower garden (5th Edition 1921)

Johannisbrood en GOUD

Johannisbroodboom.
De vruchten aan deze mediterrane boom zien eruit als zwarte peulen.
(Ik ben er niet zeker van of het een vrucht/fruit of een groente is).



Tijdens onze wandelingen op Mallorca hebben we er vele gezien, en vaak ook geroken. Onder veel bomen liggen oude afgevallen peulen, en daar komt een wat vreemd, een beetje weeiig, maar niet onprettig luchtje van af.

Op Mallorca worden de peulen vooral als veevoer gebruikt, maar volgens mij kun je er nog veel meer mee.
Een handjevol peulen meegenomen, die liggen nu te wachten op een recept...

Wat levert Google op?
- andere naam voor Johannisbroodboom is Carobe
- zowel peul als de pitten worden gebruikt
- gebruikt in surrogaat chocola en koffie
- eetbare peul die snel uitdroogt en dan hard wordt
- in de peul ca 12 zaden
- smaakt zoet (maar geeft wel schilfertjes in je mond, buiten eten dus, dan kun je de restjes uitspugen).
- als versnapering voor kinderen (als zoethout)
- verse aanvoer in herfst
- herkomst middenoosten, tijdens de Moorse overheersing op Mallorca veel aangeplant
- latijnse naam: Ceratonia siliqua leguminisae

Tja en recepten: wel diverse recepten gevonden, maar die gingen allemaal uit van johannisbroodpeulmeel of johannisbroodpitmeel, dus al verwerkt. Nergens iets gevonden om met de nog onbewerkte peul te doen.

Vanwaar het GOUD in de titel van dit stukje?
De Griekse naam voor de boom is Keraiton. Ons woord karaat is daar van afgeleid. In de oudheid gebruikten goudhandelaren de pitten van de carobepeulen om hoeveelheden goud af te wegen. Elke pit weegt namelijk (volgens de overlevering) exact 0,18 gram.

Welke kleur is de herfst?

Als iemand praat over mooie herfstkleuren, waar denk je als eerste dan aan?
Waarschijnlijk oranjen, gelen, roden, bruinen, paarsen.

Maar meestal is het een heel spectrum aan kleuren, naadloos in elkaar overvloeiend.
In een blad kom je in vlekken, stippen, strepen of slierten de kleuren tegen
Hier een paar recente voorbeelden uit de tuin.

1. Fluweelboom: oranjegeel, roodoranje met donkerrode stippen
2. Hop, geel bij de nerven met zich uitbreidende gele gebieden
3. Darmera, het groen wordt geler en aan de randen begint oranje zich uit te breiden
4. Kornoelje, dit is echt rood, meer paarsrood dan oranjerood
5. Pioenroos, staat daar stilletjes prachtig te verkleuren, groenrood
6. Waterlelie, van groen verkleurend naar botergeel, nu pas halverwege de verkleuring.






Wanneer compost (2)

Compost in najaar:
bedoeld als bescherming voor zwarte grond, zodat de grond in de winter niet dichtslaat door regen en slecht weer.

Compost in voorjaar:
net voor de vaste planten weer uitlopen, bedoeld als voeding voor de planten.

Bron: W. Grimme tijdens lezing voor afdeling Haren, Groei en Bloei.

Zie ook: Wanneer compost?

Bollen en Knollen

Het winterprogramma van de afdeling Groei en Bloei Haren/Eelde is weer begonnen. De eerste ledenavond (20-22 uur) werd gevuld met een zeer enthousiast verhaal van Wim Grimme uit Lisse.
Onderwerp was: Bollen en Knollen.

Wim is docent aan het VMBO (in wiskunde, biologie en bloemschikken). Het was duidelijk dat hij gewend was om informatie op een aansprekende manier over te brengen aan zijn publiek: een uitstekend verhaal, veel inhoud en doorspekt met humorvolle anecdotes. En na een korte pauze: vele mooie plaatjes van allerlei gewone en minder gewone bollen en knollen in bloei. Met enige moeite wisten we ons los te rukken van het boeiende verhaal en stopten 10 voor half elf met de dia's. Wim had er nog veel meer en wilde best doorgaan (maar hij had ook nog de hele terugreis naar Lisse voor de boeg).

Wim Grimme houdt vaak lezingen voor tuinverenigingen.
Hij heeft ook nog een lezing met de titel: Help, mijn tuin begrijpt me niet. Klinkt ook goed.

FOTO: herfstkrokus tussen het zenegroen
2.5 week geleden geplant, had toen flinke uitlopers, nu al in bloei.



In dit stukje een aantal citaten en tips van Wim.
- verschil tussen (stengel)knollen en bollen: van een knol kun je plakjes snijden, van een bol ringetjes.
- beste planttijd voor narcissen is augustus, dan helaas niet te koop
- september/begin oktober is gunstige planttijd, dan worden er nog wortels gevormd voor de winter
- in november of zelfs december planten kan ook, maar dan groeien de wortels pas na de winter en is de bloem dus een stuk later.
- bij aanschaf van bollen: knijp er in: mag niet keihard zijn, maar ook niet slap en rimpelig
- neem een oprolcentimeter mee als je tulpenbollen gaat kopen: een bolomvang van meer dan 10 cm kan op een bloem wijzen, bolomvang kleiner dan 10 cm: zeker geen bloem.
- koop bollen bij voorkeur bij tuincentrum om de hoek, zodat je eigenaar vaak ziet. Dan zal ie niet zo snel rommel verkopen.
- via postorder: neem dan klein bedrijf, die kunnen zich geen missers veroorloven
- NIET DOEN: tulpen oprooien voor ze afgestorven zijn (of, als je het wel doet: op de composthoop, ze bloeien toch niet meer);
- NIET DOEN: afstervend blad van narcis in vlecht of knoop bundelen, gewoon laten afsterven
- NIET DOEN: grasveld vol leuke sneeuwklokken en krokussen al in vroeg voorjaar maaien, voordat loof van bollen is afgestorven.
- standplaats tulpen en meeste alliums: op een plek waar het zomers heet wordt, dus niet in diepe schaduw.

Jubileum!!!!

Deze week een jaar geleden ben ik begonnen met de weblog 't Groentje.
Inmiddels zijn we 339 stukjes verder en staat de teller op ruim elfduizend bezoekers!

Wordt vervolgd!

En op de wekelijkse verzendlijst met een overzicht van de nieuwste bijdragen staan inmiddels tientallen groenenthousiasten.

Zie ook: 't eerste Groentje
Wil je ook op die lijst: laat je email dan achter in het gastenboek.



STATISTIEKEN

Aantal items in deze blog 339
Beestjes: 60
Binnen: 30
Catalogus: 14
Digi-letters: 10
Elders: 17
Fruit: 27
Home: 1
Letters: 14
Maandfoto: 13
Tuin: 133
Vijver: 20

Woeste klimmers

Blijkbaar is het Middellandse zee-klimaat een gunstig klimaat voor uitbundige klimmers.
In de Noordelijke bergstreek van Mallorca kwamen we op onze wandelingen vele overgroeide muren, schuttingen en bomen tegen.

Erg goed deed de Ipomea het, de onwaarschijnlijk blauwe neef van onze haagwinde. In Nederland wordt de plant als eenjarige gebruikt. Ik heb hem eens proberen te zaaien, maar dat is niet gelukt.



Maar ook andere klimmers zoals een uitbundige witte.
Op de eerste foto hieronder zie je onze hotelkamer. Rechts nog een stukje bougainvillea en links de witte klimmer.
De plant is zo enthousiast dat ie ook door de groene luiken naar binnen is gegroeid. Binnen in de hotelkamer (met de luiken gesloten!) konden we ook nog genieten van diverse trossen witte bloemen en rankende uitlopers die al ruim een halve meter de kamer inhingen.

De bladeren zijn glanzend groen, 'handjes van vijf bladeren', maar dichter bij de bloemen slechts 3 of 1 blad.
Ik vind de bloemen erg lijken op die van aardappels of tomaten. Zou dit een lid kunnen zijn van de nachtschade familie?

Olijf: kleuter en oude wijze

Op ons overdekte terras hebben we een olijfboom in kuip staan. De boom is ruim twee meter hoog en een paar jaar oud. Een kleutertje nog in olijftermen gerekend. De stam is kaarsrecht en een paar centimeter in doorsnee.

Zie foto's 1 en 2.


Afgelopen week hebben we gewandeld in het ruige berggebied van Noord Mallorca. Naast veel zomereiken kom je daar ook heel veel terrassen met olijfgaarden tegen.

Eerbiedwaardige oude bomen van soms een paar honderd jaar oud en met de meest fantastische, grillig gebeeldhouwde stammen.

Zie foto's 3-5.

Witte stip

Waar denk je aan bij het lezen van de titel : witte stip?

Voetballen, de middenstip op het veld?
Een vliegenzwam, die van 'rood met witte stippen'?
Witte stip, de veel voorkomende infectieziekte bij vijver - en aquariumvissen?

In de gemeente Haren betekent een witte stip op een gemeentelijke boom dat de boom omgezaagd gaat worden.

Na een weekje vakantie zagen we een grote witte stip staan op de boom tegenover ons huis, aan de overkant van de straat. Ook bij onze tuin staat een vergelijkbare boom, een meelbes (sorbussoort. De boom staat net buiten de haag, geeft schaduw aan een deel van de voortuin en levert mooie zitplekken voor vogels.

Zou onze boom ook......????

En ja hoor.

Ook onze boom heeft zijn langste tijd gehad. Een grote vette witte stip. (Ik heb even overwogen om de stip er proberen af te wassen). Maar de boom ziet er al langer wat rafelig uit. De blaadjes vallen al snel, en er komen weinig bessen aan. Veel minder dan aan de ernaast staande lijsterbes (ook een sorbus). En ook veel minder dan aan de meelbessen die verderop in de straat staan.

Onze straat staat precies dwars op de Hondsrug, dat betekent dat er een flink verval is tussen de 'lage huisnummer-kant' van de straat en de 'hoge huisnummer-kant'.
Wij wonen op nr. 85. Dit was het laagste nummer waar nog een meelbes stond. Een exemplaar tussen nr 85 en 83 is een jaar of 6 geleden al omgezaagd. Verderop ('stroomafwaarts', blijkbaar beter voor de sorbussen, natter?) staan nog wel enkele exemplaren. Deze zullen op termijn ook wel verdwijnen, maar zijn nu nog stiploos.



En nu maar hopen dat de gemeente weer een verse boom terugplaatst.
De vorige keer heeft dat een paar jaar en heel wat aandringen gekost.

Haren is vorige week uitgeroepen tot 'groenste dorp van het land' !
Adel verplicht!

Herfstframboos oogsten

De herfstframbozen staan flink in de vruchten. Een enkeling al rijp in de zomer, op de takken die ik in de winter niet gesnoeid had.
De meeste takken begonnen een week of twee geleden (begin oktober) de eerste rijpe vruchten te geven. Vandaag =19 oktober- een flinke portie geplukt.

Lastig is dat de vruchten steeds om en om rijp zijn, dus ik kan niet in een keer de struiken kaal plukken. Dus steeds de kleine porties invriezen (en een enkel framboosje snoepen) zodat ik uiteindelijk genoeg heb voor een lekkere jam (ik denk aan frambozen bessen....).

FOTO: de rode exemplaren zijn inmiddels geplukt, de witte over een dag of wat.



Zie ook: Herfstframboos

Kleur aan de vijverrand

In de vijver is niet zo veel meer te zien.
De groene kikkers zitten in de diepte.
De kikkervisjes zijn kleine kikkertjes geworden.
Her en der zwemt nog een bootsmannetje.
De waterlelie is alleen nog blad.

Net achter de vijver staat een grote bos heel lichtlila gekleurde herfstasters.
Die staan er nu mooi bij.
Zeker naast het vlammend rood-oranje van de fluweelboom.
Een plaatje.


Slak smult

Oostindische kers kun je eten. Bloemetjes of jonge knopjes in de sla, lekker een beetje peperig.
De verse zaden zijn ook eetbaar.

En ook slakken vinden ze lekker.

Dit exemplaar kwam gezellig langs de stengel omlaag glijden en begon de bloem op te peuzelen.
Op de achtergrond van de linkerfoto zijn nog diverse kleinere segrijnslakjes te zien.

Wanneer compost?

Het is oktober. Op een zonnige 5 oktober de tuin in. Het heeft geregend dus alles is erg nat. En koud! Om 10 uur 's morgens is het nog maar een graad of 8, al schijnt de zon volop. Met handen in de jaszak rondwandelend door de tuin. Onze tuin is groot genoeg om echt een rondwandeling te maken, en ook een rondje rond het huis behoort tot de mogelijkheden.

's Middags wordt het een graad of 16 en kan de jas uit. De borders staan vol en daar wil ik niet te veel doorheen. De vaste planten hebben nog volume, net voor ze -later in de herfst en de winter- in elkaar storten. Bekijk maar eens foto's van je tuin in de winter! Dan valt het op hoe leeg de tuin lijkt en hoe breed de paden opeens zijn zonder alle overhangende planten.

Ik kijk weer eens naar de composthoop. Met compost van plantenresten van vorige herfst. De bak van 2 x 1 x 1 meter heb ik een aantal jaren in elkaar getimmerd van oude vloerplanken, overgebleven van een verbouwing. De vier hoekpalen zijn allemaal verschillend: bepaald door wat er toevallig nog in de schuur stond.

In allerlei tuinboeken vind ik wel veel tips over het maken van compost, maar er is niet veel te vinden over het juiste tijdstip van uitrijden...
- Niet als het vriest.
- Niet te vroeg in de winter want dan spoelen de voedingsstoffen uit (waarheen dan?)
- In het voorjaar door de grond van groentebedden spitten
- In het najaar
- bewaar altijd compost zodat je het hele jaar wat achter de hand hebt...
- dikke laag compost houdt vocht in de zomer goed vast in de bodem

Waarschijnlijk maakt het dus niet zo uit.

De eerste kruiwagen compost heb ik in ieder geval gebruikt om de grond in de plantkuil en rondom een nieuwe aalbessenstruik wat te verluchtigen. Oude struik eruit geschept en een struik die het hele seizoen in een grote pot stond er voor in de plaats gezet. Ook de naburige aalbessen kregen een flinke laag compost.

FOTO 1: kruiwagen en tuinemmers reuzehandig voor tuinwerkzaamheden. De emmers kende ik van engelese tuinprogramma's. Meteen twee aangeschaft toen ik ze eenmalig bij de 'Action' in het dorp zag,
FOTO 2: 'never bend' staat op de sticker van de steel van de spitvork, zo sterk dat ie nooit verbuigt.
Blijkt erg nuttig voor losmaken van compost.



NB. Midden op de composthoop staat een oostindische kers: het zaad is blijkbaar niet vergaan in de composthoop. Daar zal ik even omheen werken. Misschien gaat de kers nog bloeien.

Jonathan

Klein boompje, stevige appels die lang aan de boom blijven hangen.
Ook nadat alle bladeren zijn afgevallen in de late herfst hangen er nog rode balletjes in de boom.

Harde smakelijke appels maar niet voor mensen met zwak tandvlees of een slappe 'bite'.

FOTO: 3 jonathans in de zon met rechtsboven een 'mummie': een mislukt appeltje.

Bill MacKenzie

Aanvankelijk groeide in de tuin wat er groeide, of wat ik van vrienden kreeg of waar ik 'toevallig' in het tuincentrum tegen aanliep. Geleidelijk aan ging ik meer lezen en probeerde ik gericht/gepland veranderingen aan te brengen in de tuin.

Zo wilde ik wat meer met klimplanten doen. De kamperfoelies tierden al welig op diverse plekken. Bij de komst van de pergola bestelde ik een druif en een wilde bosrank (clematis vitalba; inheems in NL, vnl zuid limburg). Beiden nemen nu niet alleen de pergola over, maar de bosrank heeft zich ook over de aangrenzende reusachtige laurierkers uitgespreid en begint zijn weg te zoeken in de beukenhaag. O ja, en tientallen baby-bosrankjes hebben zich uitgezaaid in het grindpad. Ik heb er een paar opgepot.

Vervolgens wilde ik meer met clematissen doen. Mooie plaatjes van gezien in tuinboeken,
Toen we hier net woonden heb ik twee grootbloemige clematissen gekocht, een paarse en een dieprode. Die hebben echter maar zeer kortgeleefd. De ene gaf al na de eerste bloei de geest. De tweede heb ik per ongeluk aan de voet doorgeknipt terwijl de plant al druk bezig was knoppen en bloemen te vormen. Jammer maar helaas. Die is ook niet terug gekomen.

Drie jaar geleden nieuwe poging gewaagd. Ik had gelezen dat clematissen koele voeten willen: het zijn van oorsprong bosplanten. Twee beroemdheden aangeschaft. Ene Princess Diana, diep rood en ene Bill Mackenzie met gele bloemen.

Diana was teleurstellend: ik had haar een plaatsje gegeven aan de voet van een grote seringstruik gezet, mooi in de schaduw. Misschien te veel schaduw? Of te veel concurrentie van omringende struikgewas en nabijgelegen beukenhaag? Twee jaar in voorjaar heb ik nog wel een uitloper gezien, maar later in het jaar was die weer verdwenen/verdroogd. Op dit moment is er niets meer van Diana terug te vinden (misschien volgend voorjaar opzoeken en verplanten?).

De andere, de Bill McKenzie doet het beter, en heeft momenteel vier bloemen. Niet overweldigend, maar het is een begin.
Eerst verschijnt er een geel lampionnetje, dan omlaaggerichte opengeslagen klokbloemen met een bos bruine meeldraden.
Op de detail foto's zie je eerst de bundel bruine meeldraden; iets later steekt de bloem 'haar tong uit': de pluizige gele stamper komt tussen de meeldraden uit.





Ik heb geprobeerd op internet meer informatie te vinden over de echte Bill Mackenzie. Maar heb niet meer gevonden dan dat hij deze plant heeft geselecteerd en er in 1968 de naam aan heeft gegeven. Verder is het een veel voorkomende naam: ik vond allerlei informatie over andere Bills, een bergbeklimmer, een hockeyer, een consultant etc.

Opvallend is dat bij informatie over deze plant vaak staat dat ie heel groot/breed kan worden. Er zijn foto's te zien van hele schuttingen die onder een Bill MacKenzie zijn verdwenen met een waterval van honderden gele bloemen. Bij ons is ie net meer dan 1 meter hoog en zo'n halve meter breed.
Hmm... zou dat komen omdat ie bij ons hele zure grond heeft en niet de gewenste kalkachtige grond? Of moet ik hem nu eens een jaar NIET vlak bij de grond afknippen...

Klimop

Laat in het jaar komen de klimop-bloemen te voorschijn. Zeer voedselrijk en op zonnige herfstdagen hangt er een wolk van hongerige insecten/bijen omheen. Je kunt de klimop dan op het gehoor vinden: daar waar het zoemt moet je wezen.

De bloemen groeien alleen aan 'volwassen' exemplaren van de klimop. Klimops die niet meer klimmen of niets meer te klimmen hebben. Dit zijn vaak de klimopstruiken die tegen huizen aangroeien, of de top van een boom bereikt hebben, of een plant die gestekt is van zo'n 'volwassen' plant.

De bloemen lijken op een bol uitelkaarspattend vuurwerk: een ster van stralen met aan elke straal een balletje.
Aan elk balletje komt een klein puntje (de stamper) en nog iets later klappen 5 groene kelkblaadjes naar buiten om en vijf zeer stuifmeelrijke meeldraden verschijnen. Dat is het favoriete eet-moment voor de insecten.

FOTO 1: etenstijd
FOTO 2: pas op de detailfoto vielen me de 5 meeldraden en de teruggeklapte groene kelkblaadjes op...





Na bestuiving door de insecten vormen zich trosjes zwarte bessen.
Vroeg in de winter zijn deze rijp en komen de merels van de bessen snoepen.

Leonorus

In mei op de lokale tuinmarkt een stekje van Job gekregen. Geruild voor een trilgrasje.

De naam zou zijn: Leonotis leonorus of leeuwenoor. Het zou een 1-jarige zijn, tot ruim 2 meter hoog, oranjebloeiend, bloem lijkt wat op plomis. Bijgeleverd advies was: laat het plantje eerst wat aansterken in potje, wortels vormen, dan pas in volle grond zetten. Dan zou het plantje sterker en beter slakbestendig zijn. Uiteindelijk heb ik het plantje in de volle grond gezet in juli (je weet wel, toen was het zo heet).

De plant hing er wat slapjes bij, maar sloeg uiteindelijk aan. Is nu ruim 1 meter hoog, de groene bloemknop heeft zich gevormd, maar nog geen oranje kleur (1 oktober) te zien. Op 5 oktober wel, de eerste bloemen.

Navraag bij Job, half september, leerde dat Jobs exemplaren de 2 meter al ruim gepasseerd waren en al bloeiden.
De tweede foto is van 5 oktober, bij ons in de tuin. De eerste lipbloemen ontvouwen zich.

FOTO 1: Job's leeuwenoor, september
FOTO 2: In onze tuin: stekelbal





Leonorus-weetjes
- er is een 1 jarige die hoog groeit maar Leonorus Nepetifolia heet. In het Engels: lion's ear.
- er is ook een vaste plant, meer klein struikje, ca. 1 meter hoog, wel vergelijkbare bloemen. Deze plant heet Leonotis Leonorus. In het Engels lion's tail maar ook lion's ear (welk deel van een leeuw is het nu?)
- De leeuwenstaart komt uit Zuid-Afrika en wordt ook 'wilde dagga' of 'wilde cannabis' genoemd. De plant heeft net als cannabis geestverruimende effecten en kan via internet besteld worden..
- leonorus is famillie van de mint/lipbloemigen
- onze plant is 'slechts' 1 meter hoog, dus wat hoogte betreft lijkt het een L. L. Maar volgens Job is het de eenjarige versie, dus L. Nepetifolia.... gewoon afwachten en kijken of ie na de winter terug komt.

Bieslelie

Tuinbezoekje bij vrienden.
Beetje bijpraten, rondkijken.

IK: Wat is dat voor een plantje tussen de stenen aan de rand van het pad?

ZIJ: Geel bloeiend.
Is nu net uitgebloeid, maar zaait zich rijkelijk uit.
Er is ook een blauwbloeiende versie.

IK: Kan ik wat zaad mee nemen?

ZIJ: Uiteraard, maar neem maar een paar plantjes mee.

En voor ik het weet: ritsrats, een hele pluk plantjes uit de grond.
Een centimeter of 20 hoog, ziet er uit als blad van een iris.
Blijkt ook irisfamilie te zijn: de naam is sisirichium of sisyrinchium.

Afgelopen weekend heb ik de plantjes in de tuin gezet, tussen wat grote keien in de voortuin. Het is nu alleen groen blad, voor foto's van de bloemen moeten we wachten tot volgende zomer...

INFO van website kwekerij Esveld:
- Deze plant heeft in het systeem Hansen/Mussel ter indeling van de vaste planten de volgende code : 4.4.1.6
- Betekenis van het eerste cijfer: Algemene standplaats : ROTSTUIN. Planten van oorsprong uit berggebieden, in de tuin bv. als bodembedekker, tussen stenen, in stapelmuurtjes of in de alpiene tuin.
- Betekenis van het tweede cijfer: Specifieke eisen van de plant : Planten voor een zonnige, niet te droge, stenige grond, zoals op berghellingen.
- Betekenis van het derde cijfer: Standplaats advies : In kleine groepjes of als eenling te planten.
- Betekenis van het vierde cijfer: Overige eigenschappen : Zich sterk uitzaaiende soort.
- Kleur : geel
- Bloeitijd : juni - juli
- Hoogte ongeveer : 20 cm.
- Nederlandse naam : Bieslelie

Lekkere bessen

De witte kornoelje heeft weer een lading besjes.
De eerste lading (ca juli) is door de merels opgepeuzeld, en een enkele zwartkop.
Deze tweede lichting valt goed in de smaak bij spreeuwen, en wederom de familie zwartkop.
Ze zijn al halverwege.

De merels houden zich nu even bij de druiven.

Welke zegge?

Veel grassen bloeien in de nazomer of herfst.
Bijgaand de bloem van een zegge-soort. Ik heb nog niet kunnen achterhalen welke soort het is.
Dat het een zegge is maak ik op uit de driekantige bloemstengel.
En de toeven bladeren lijken ook wel wat op die van bijvoorbeeld hangende zegge.
De gras-bloem lijkt op papyrus-bloemen, dus ik zocht op internet naar namen als papyrus-zegge of cyper-zegge.
Maar nog geen positieve identificatie.

Het gras zaait zich wel goed uit. Het zaad is afkomstig uit een tuin in de Floriade 2002 (een zeer natte oktoberdag in 2002, de laatste week dat de Floriade open was). Ik was daar op bezoek met een studievriend, Evert. In het voorjaar 2003 kreeg ik een paar zaailingen van Evert. En in 2003, maar zeker in 2004 groeiden de zaailingen uit tot forse planten.
Na de eerste winter maakte ik de fout ze (als veel andere grassen) bij de grond af te knippen. Dat bleek niet handig, de planten bleven lelijk aan de snijranden. Maar gelukkig hadden ze zich uitgezaaid, dus ik had diverse nieuwe zaailingen.
Afgelopen winter zijn alle planten doodgevroren te zijn. Ze leken dus verdwenen.

Maar inmiddels steken de groene bloemen al weer overal de kop op.

Nu de naam nog.

Mickey

Lekker zonnetje.
Schelpenterrasje.
Heerlijk rollen.
Pootjes in de lucht.
Scheef oog naar camera.
Mickey, de buurpoes.
Hij geniet.


Restaurant Aster

De vroege herfstaster, of late-zomer-aster staat al twee weken volop in bloei.
Zonnetje erop en het wemelt van de vlinders en bijen die lekkere hapjes komen halen aan bloemen- en nectarbar.

Dagpauwogen, kleine vossen en bijen.
Soms zelfs bij en vlinder op één bloem (foto 4)





Drie stadia

Knop, bloem en uitgebloeide bloem.



Drie details van een fotogenieke bloem.
De haartjes op de zich oprichtende bloemstengels.
De fijne adertjes op de geopende bloem.
Een bloem die op afstand paarsblauw lijkt, maar van dicht bij allerlei tinten vertoont.
Een uitdagend uitgestoken stamper als een (in vijf punten) gespleten tong.

En dat alles op een foto....

.

Spreeuwen

Je ziet ze weer, de steeds groter wordende groepen spreeuwen. Vooral tegen het eind van de middag, begin van de avond. Als ware luchtacrobaten buitelen ze door de lucht. Met grote golven gaat de wolk spreeuwen op en neer, om soms in een klap als geheel de andere kant op te vliegen. Hypnotiserend bijna, ik zorg ervoor dat ik altijd even van de fiets afstap als ik ga kijken, nadat ik eens bijna tegen een stoeprand ben gereden, afgeleid door de mooie spreeuwenvlucht.

Overdag struinen de spreeuwen in kleinere groepjes, tot wel een stuk of vijftig, de tuinen af.
In onze tuin hebben we een grote kornoeljestruik met blauwzwarte besjes. De spreeuwen zijn er dol op.
Het blijkt een goede afleidingsmanoeuvre te zijn, de spreeuwen komen op de kornoeljebessen af en laten de druiven een paar meter verderop hangen!
Het is altijd weer spannend wanneer de spreeuwen komen, vorig jaar op 22 september, nu op 23 september.

Bijgaand een paar foto's.

FOTO 1: af en aanvliegen
FOTO 2: wolk in aantocht
FOTO 3: zoekplaatje: minstens 5

Stratenmaker 2

Vorige week terrasje aan de ene kant van de serre 'herlegd'.
Deze week stukje tussen serre en uitbouw deels bestraat en be(anti)worteldoekt en begrind.
Een warm werkje. De allerlaatste stoeptegels zijn nu gebruikt, zelfs die met hoekjes er af.
En een paar weggehaald uit het doodlopende eind van een weinig gebruikt pad.

Op bezoek

De lokale tuinclub houdt een open tuinen weekend 23/24 september.

Op zaterdag langs een nog niet eerder bezochte tuin, de tuin van Ellen.
Fraaie grassen en een mooi combinatie idee voor de Carex Buchannii.

Dit is een koperachtig tot oranjebruin grasje. Het staat nu nog in een kweekbed bij ons in de tuin, en steekt wat vreemd af tegen al het groen in de omgeving. Als je met een scheef oog kijkt lijkt het een verdord, verdroogd grasje: een wat vreemde kleur.
Bij Ellen zag ik een mooie combinatie met donkerrood blad van het purperklokje (heuchera) en hemelsleutel (sedum spectabile).

FOTO 1: rode border
FOTO 2: detail: hemelsleutel, purperklokje en carex buchannii.



NB. Ellen probeert ook combinaties uit met blauwbloeiende planten en echt oranje bloemen.

September 2006: walstroleeuwenbek

Walstroleeuwenbek ofwel linaria purpurea.

Kortlevende vaste plant
Kleuren: naast lila of paars (past bij Latijnse naam) ook soms in zalmkleur.
Zaait uit en is elk jaar wel ergens in de tuin te vinden.
Delicaat blauwgroen blad.
Bloeit lang in late lente en zomer.
Terugknippen na eerst bloei bevordert herbloei of bloei aan zijscheuten.
Deze foto is van 23 september.

Neutronenbom

In 1992 kwamen we hier wonen. Eerste eigen tuin. Eerste jaren vooral kijken wat er allemaal al in de tuin stond. Langzamerhand op zoek naar steeds meer plantennamen. Van sommige planten blijft het bij de soort: ik heb een gele roos en een rode roos. Maar verder dan Roos kom ik niet.

In de tuin stond ook een plant die ik niet kende: gigantische groeikracht in het voorjaar, helgroene stevige bladeren, wolk van roomwitte bloempjes in de nazomer. Verhoutende stengels in de winter, beetje bamboeachtig, met compartimenten.
Heel geschikt om in stukjes te knippen, net voorbij een tussenschotje (dus 1 open en 1 gesloten eind), te bundelen, en als bijenhotel te gebruiken.

Maar de naam was mij niet bekend. Pas toen een plantenkenner langs kwam en wat meewarig naar de plant keek, hoorde ik de naam. Japanse Duizendknoop, een schijnbaar onuitroeibaar (on)kruid.
De enige remedie volgens deze tuinkenner is een neutronenbom.

FOTO 1: De Japanse duizendknoop, tot ruim 2 m hoog
FOTO 2: Nog een duizendknoop, donkerroze bloemen, tot 60-70 cm hoog



Nu, heel wat jaren later, zie ik de plant op steeds meer plaatsen, in de natuur, langs kanalen en sloten. In sommige natuurgebieden echt een ramp. Als je op internet kijkt kom je vooral websites tegen met droeve verhalen over de moeilijke bestrijding van de plant.

In onze tuin staat ook een tweede exemplaar, veel kleiner, donkerroze bloemen in september, prachtig botergeel verkleurend in herfst. Precieze naam niet bekend, maar net zo woekerend als zijn bekende grote broer. Bij een poging de wortels uit te graven ben ik gestopt op ruim 50 cm diep. Dus nu gewoon 1-2 x per jaar direct boven de grond afknippen op de plekken waar ie in de weg staat. En dat ene stuk dat inmiddels in het grasveld is gekropen wordt elke maaibeurt gekortwiekt. En zwakke plantjes uit de buurt verhuizen.

Osmunda

Osmunda, een naam die zo uit een verhaal van Shakespeare zou kunnen komen.
Mooier nog: Osmunda regalis. De koninklijke Osmunda.

De Nederlandse naam is Koningsvaren. Onder de foto 's vind je nog wat naam-trivia.

De plant
De Koningsvaren hoort tot de groep van Osmundaceae. De varen kan enorm groot worden, tot 2-3 m hoog, tot omvang 3-4 meter. Komt in Europa, Afrika en midden-Azie voor op zure veengrond. Op vochtige grond wordt de varen aanzienlijk groter dan op droge grond. De bladeren zijn dubbelgeveerd en geelachtig groen, of groenachtig geel, geveerd. Later krijgt de plant, in het midden, ook andere bladeren, met sporenhoopjes.
De meeste varens zijn schaduwliefhebbers, de koningsvaren doet het ook in de volle zon, als de grond maar voldoende vochtig is. In de herfst kleuren de bladeren mooi geel, pas afknippen aan het eind van de winter.
De koningsvaren kan wel 100 jaar oud worden.

FOTO's: links detail van koningsvarenblad en rechts de hele plant.

Bij tuinvrienden had ik een prachtig groot exemplaar gezien.
Ruim een meter hoog.
Wilde ik ook.
Ongeveer vier jaar geleden als klein plantje in het tuincentrum gekocht.
In het moerasgedeelte van de vijver gezet.
Ging eerst bijna mis.
Plant werd aangeknaagd door slakken!
Maar nu is de koningsvaren goed aangeslagen en groeit elk jaar een beetje meer.



Oorsprong van de naam:
De oorsprong van de (latijnse) naam is niet bekend. Misschien afkomstig van de 'Osmond' de Saksische naam voor de Germaanse god Thor. Misschien ook van een combinatie van het Latijnse 'os' (=mond) en 'mundus' (=schoon), volgens de overlevering werd de varen gebruikt om de mond schoon te maken. Maar misschien ook naar Koning Osmund, een van de saksische koningen die regeerde rond het jaar 758. Daarmee zou dan ook de toevoeging 'regalis' (=koninklijk) verklaard zijn. Maar die toevoeging zou ook afkomstig kunnen zijn van het statige, koninklijke postuur van deze plant of vanwege het feit dat de koningsvaren zo wijd verspreid is.

Latijn: Osmunda regalis
Deens: Almindelig kongebregne
Engels: Regal Fern, Royal Fern, buckhorn brake, flowering fern, water fern, Osmund the waterman
Duits: Koeningsfarn, Gewoehnlicher Ripsenfarn
Zweeds: Safsa, kungsbraeken, safsabuske
Noors: Kongsbregne
Fins: Kuningsassanaiainen
Frans: Osmonde royale, fougere royale
Italiaans: Felce florida, osmunda regale
Pools: Dlugosz krolewski
Spaans: Helecho real

Tweejarigen-weetjes

Van internet: Zaaien van tweejarigen.
Tweejarigen moeten voor de winter al flink ontwikkeld zijn, anders komen ze het jaar daarop te laat in bloei. Het is belangrijk om tijdig te zaaien (juli of augustus), niet te laat. Maar ook niet te vroeg!. Als je vroeger zaait, bv in het voorjaar, dan zal de plant voor de winter al te sterk ontwikkeld zijn en zelfs al gaan bloeien. In veel gevallen zullen ze dan te winter niet overleven.
Tweejarigen worden in de bij voorkeur in de open lucht gezaaid, op een plek die niet in de schaduw van bomen of struiken ligt. Zaaibedje goed onkruidvrij maken en grond vochtig houden, zeker als het erg warm/droog is in de zomermaanden.
En goed opletten, wat is nu het gezaaide plantje, wat is onkruid? Wieden nodig.

Tja en verder voor de gevorderden:
grond los maken, mesten, week laten rusten, grond dag van te voren nat maken, vlak harken, kluiten verwijderen, zaad mengen met zand voor goede verdeling, schermmat/jutezak tegen te felle zon.

Eigen tuinervaring: In juli heb ik een aantal tweejarigen gezaaid. Buiten op een zaaibedje op regels en voor de afwisseling met labels. Ook binnen in de serre een deel van het zaad in stekgrond gezaaid. Dan kan ik zien hoe de zaailingen er uit moeten zien en kan ik ze buiten makkelijker terugvinden (tussen eventueel opkomend onkruid). Buiten: allerlei kleine plantjes, maar niet iets dat keurig op rijtjes staat en op mijn zaailingen lijkt. Nu heeft het uitgekozen stuk grond ook geen directe zon (zaad van diverse digitalissen, ik dacht, dat zijn bos/bosrandplanten, dus in de schaduw voelen ze zich thuis). Binnen: in meest potjes is na een aantal weken wel wat zaad opgekomen.

Meer over tweejarigen: Tweejarigen: jaar een en Tweejarigen: jaar twee .

Van internet: Verspenen
Vier tot vijf weken na het zaaien kunnen de planten op een kweekbedje geplant worden.
Kweekbedje zo zonnig mogelijk, maximaal twee uur schaduw per dag. Een week voor verspenen kweekbed losmaken, eventueel wat mesten. Na verspenen plantjes aangieten. Bedje onkruidvrij houden en ook herfstbladeren verwijderen.

Eigen tuinervaring: Misschien is het niet open-lucht genoeg: nu bijna twee maanden later, zijn de binnen-zaailingen nog steeds piepklein. En sommige zakken weer in elkaar, verschrompelen. Alleen scharlei en een verbascum soort waren groot genoeg, die heb ik een week of twee geleden verspeend in potjes en nu buiten gezet.

Van internet: Winter
Alleen als te bar wordt is er bescherming nodig. Bij zeer strenge vorst de planten afdekken met riet of ander luchtig materiaal. En meteen weer vrij maken als de strenge vorst is geweken. Anders krijg je slappe stengels door lichtgebrek.
De meeste tweejarigen kunnen tot het voorjaar op het kweekbed blijven. Maar sommige tweejarigen met penwortel moet je al in het najaar op hun eindplek zetten (teunisbloem, verbascum, stokroos). Eind september, begin oktober is dan de goede tijd.
Deze laatste soorten eventueel met flinke tussenruimte zaaien, niet verspenen, en dan in najaar meteen verplanten (dan worden ze dus maar 1 x verplant). Zorg ervoor dat de penwortel niet beschadigd raakt, en dat de penwortel rechtop de grond in gaat (dus niet opgekruld in een te ondiep gat).

Eigen tuinervaring: winter moet nog komen, dus afwachten hoe het met de plantjes in potjes verder gaat. Ik zal ze wel, met potje en al, ingraven in de grond, betere vorstbescherming. Dat afschermen met riet zal er vast niet van komen.
In het verleden heb ik wel allerlei digitalissen en teunisbloemen verplant. Digitalis geen probleem (als het niet te droog is). Behalve die ene keer dat ik ze op een kurkdroge plek op een aarden wal onder een bomenrij zette: bij het verplanten was het nat (veel regen), maar de plek bleek toch te droog. Teunisbloem, maar ook slangenkruid, zagen er eerst enorm droef uit, slap als een vaatdoek over de grond. Maar goed begieten hielp altijd, hoewel je aan de pol toch ziet of het een verplantte plant is of eentje die zijn eigen plekje heeft gezocht...

Van internet: Voorjaar
Zodra strenge vorst geweken is (ongeveer vanaf half maart) tweejarigen van kweekbed uitplanten op definitieve plaats. De 'ontvangende' grond eerst omspitten en harken. De planten met veel aarde aan de wortels verplanten.

Eigen tuinervaring: verplanten van vergeet-mij-niet in voorjaar ging niet zo goed. Geen penwortel overigens, maar verplanten in najaar gaf toch beter resultaat. De lente-verhuisde bloeide wel, maar veel ieler dan een herfstverhuisde. Ook het blad van de lente-verhuisde was ieler, minder frisgroen. Dus eigen ervaring is voor alle tweejarigen: verplanten in najaar, voordat de kou invalt, maar wel met vochtige grond.

Tulp in september (3)

Het verhaal van de tulp in blik.
Het begon zo mooi, na een koude start in de koelkast, werd in augustus het blik geopend. Puntje van de bol was al aan het uitlopen. De eerste week, mooi stevig blad. Nog een week, anderhalve week verder: maar liefst 4 bladeren op verschillende plekken uit het blikje, wel wat slungelig en slap. Flink water geven.
O je, teveel watergegeven? Of gewoon mislukt... De bladeren beginnen er akelig bleek uit te zien, groen verdwijnt.
Misschien te nat, dus onmiddelijk gestopt met water geven en goed laten uitlekken. Opgerold in het eerste/grootse blad zat een poging tot tulp, ook ingedroogd.

Er is nog een kleine kans.
Het wordt niets meer met de bladeren, maar net boven het grit komt nog een heel klein wit puntje boven het oppervlak uit. Op foto 4 is dat te zien, als je heel goed kijkt, tussen het verdorde eerste blad van rechts en het verdroogde tweede blad van rechts in.

Foto 1: 19 augustus
Foto 2: 26 augustus
Foto 3: 3 september
Foto 4: 15 september



Geel (2)

Ik wilde iets subtielers, pastelkleuren en zo, met in gedachten de dromerige borders van beroemde Engelse tuinen.
Daar ben ik van teruggekomen. Eindeloos veel verschillende gele bloemen hebben we in de tuin.

Prachtig in het voorjaar, de knalgele narcissen, de zachtgele primula's, de glanzend gele speenkruidjes.
Na de donkere winter is dat geel heel opwekkend.
Mooi in de zomer. Lekker fel.
Fraai in de herfst, past mooi bij de langzaamkleurende bladeren en paars van herfstasters.
Alleen in de winter hebben we nog niet zo veel geel:
Laat in de winter de bloemen van de Mahoniastruik.
En we moeten nog een poging wagen met de winterakonietjes.
En dan is het al weer lente: gele krokussen....

Voor meer geel: zie Geel (1)

Stratenmaker

Eerder dit jaar hebben we serre en veranda laten aanleggen. Grote verbouwing die nog al wat sporen in tuin en omliggend terras heeft achtergelaten.
Langzamerhand wordt stukje bij beetje aangepakt.
Met geleende hamers van de buren, een echte stratenmakershamer en zo'n zware hamer met rubberen kop, en met hark, bezem, kruiwagen, schep en zand aan het werk.

Terrasje mooi schuin aangelegd, niet met waterpas maar op het oog,
zodat regenwater niet in de hoek bij het huis blijft staan, maar mooi wegstroomt.

De bezem hebben we voorlopig nog wel even nodig, onvoorstelbaar hoeveel zand je in de kiertjes tussen de tegels kunt vegen.

Op foto 2, uiterst rechtsonder, het grasveldje waar we recent delen van opnieuw hebben ingezaaid.
Als je heel goed kijkt kun je daar een groen gloedje over heen zien liggen. Het is nog zo weinig dat het niet lukte dat op de foto te krijgen.
Maar het is groen hoor, echt waar.

Klopklopvogeltje

De grootste boom in onze tuin is een wilg, een meter of 30 hoog.
Prachtig ruw geribbelde stam. De stam is zo dik dat je er minstens twee, misschien wel 3 mensen voor nodig hebt om de stam te omspannen. Niet dat we dat ooit geprobeerd hebben. De wilg staat op het uiterste puntje van onze tuin en hangt deels over een greppel (in natte tijd: over sloot) heen.

Deze stam is een paradijs voor klop-vogeltjes.

De hele zomer hebben we het snelle geklop gehoord van de boomklevers. Die wonen al jaren in de buurt en stoppen harde zaden en noten tussen de gegroefde schors om ze makkelijker open te kunnen hakken: een soort bankschroef voor de vogeltjes dus. Eerder in de zomer stond ik eens naar het geklop te luisteren en zag de hele familie boomklever, 4 in totaal, over de stam schuiven.

Gister hoorden we een veel langer en langzaam geklop: een kleine bonte specht.

Het is nog niet gelukt een mooie foto van de vogels te maken, daarom een foto van de wilg.
De vogels en het geluid moet je er maar bij denken.



De Wilg, gevoel voor de hoogte krijg je als je het tuinschuurtje eronder bekijkt...

Tuin vanaf bank 16 september

Steeds hetzelfde stukje tuin, maar in andere seizoenen.
Vanaf de tuinbank, uitkijkend over de achtertuin richting vijver.
Ter vergelijking: Tuin vanaf bank: 1 april en Tuin vanaf bank 26 mei.

Welke zomer is het?

Welke zomer is het? De vroege zomer, hoogzomer of de nazomer?

Prachtig nazomerweer, alweer ruim een week achter elkaar, met temperaturen die ook midden in de zomer niet misstaan.
Als je de tuin als geheel bekijkt, zie je duidelijk dat het laat in de zomer is, aan de kleuren, de planten die in bloei staan.
Maar als je detail foto's maakt dan kun je nog wel eens in de war raken.
Bijgaande foto's zijn allemaal van 16 september 2006.

De eerste twee passen echt bij de tijd van het jaar, maar de laatste twee. Als je me die foto's laat zien en vraagt wanneer ze gemaakt zijn, zou ik toch echt gokken juni, begin juli.

Foto 1: aster
Foto 2: rozebottel van egelantier
Foto 3: margriet
Foto 4: kamperfoelie


Perennieuws

Het is niet elke dag dat peren in het nieuws zijn. Je kunt gerust zeggen dat het een vrucht is die weinig aandacht trekt in de media. Appels als meest gegeten fruit, aardbeien met hun opvallende kleur en de hoopgevend naam zomerkoning. Daarover hoor je nog wel eens wat.

Maar de peren nemen wraak. Ze hebben zelfs deze week een file van 14 kilometer veroorzaakt en zorgden voor onderstaand bericht op de nieuwswebsite: www.nu.nl

Afgevallen peren veroorzaken kilometers file
Uitgegeven: 12 september 2006 12:31 
Laatst gewijzigd: 12 september 2006 13:33
CULEMBORG - Een grote partij peren zorgde dinsdagochtend voor een lange file op de A2 ter hoogte van Culemborg. Een vrachtwagen verloor rond 10.00 uur tussen 's-Hertogenbosch en Utrecht zijn lading. Dat meldde een medewerker van de ANWB. De peren op de weg hadden al snel een file van veertien kilometer tot gevolg.
Het verkeer op de A2 rijdt inmiddels weer.

Hmm. Misschien moeten we toch ook een perenboom in de tuin zetten. Fruit met karakter.

Rode Kroon

Eerder dit jaar, begin mei, waaide de laatste stam van onze oude appelboom om.
In oktober van 2005 was ook al een stam omgewaaid. Zie bijgaande linkjes.

Geveld (mei 2006)
Stormschade (oktober 2006)

De takken kroon is in mei afgezaagd, maar de stam ligt er nog, een klein stukje zit nog vast. De boom stond in mei op het punt te gaan bloeien en een paar kleine zijtakjes direct uit de stam hebben inderdaad nog uitbundig gebloeid.

De insecten zijn op bezoek geweest bij de bloemetjes en zowaar, er zijn nog appeltjes aangekomen.
Het zijn wel de meest laag bij de grond groeiende appels die ik gezien heb, op een hoogte van ongeveer 10 cm boven de grond, kleine takjes wat vreemd uitstekend uit de liggende stam.

En uit de stronk komen allemaal nieuw takken opgeschoten....

Nazomertuin

De titel boven dit stukje is nazomertuin, maar de temperatuur vandaag (12 september 2006) is toch echt een hoogzomertemperatuur.
Toch is een blik op de meeste tuinen genoeg om de echte tijd van het jaar te laten zien, september.
De siergrassen staan er fier bij, pluimen ontvouwen zich, de smalle bladeren zijn nog volop groen. Dit geldt bv voor de miscanthus net links van het midden, achter op de foto. Ervoor de laatste teunisbloembloemen: ze bloeien helemaal aan het topje van de planten. Nog een, twee dagen te gaan dan zijn alle reservebloemen op.
De hemelsleutel op de voorgrond kan nog iets dieper rood worden, maar is toch al aardig op weg naar zijn meest felle kleur. Het strokleurig gras, rechts voor, is een calamagrostis. Dit gras bloeit al vroeg in de zomer, dan met bronsachtige aren, en in de nazomer wordt het gras strokleurig. En pal daarachter, een tak van de Kornoelje, die in de hitte in juli zichtbaar lat had van de warmte, de bladeren zagen er veel bleker uit dan die aan de rest van de struik. Deze tak is nu ook de eerste die de prachtige herfstkleuren van de Kornoelje laat zien: diep rood paars. Gewoon een beetje voorlopende tak.

Neefjestijd

Wist je wel dat het Groningse woord voor vlieg mug is.
En het Groningse woord voor mug neefje?
Hoe verzin je het?

Als een Groninger over een mug praat bedoelt ie dus zo'n irritant rondvliegend beest, veel lawaai, maar geen prik.
En een neefje is zo'n beest met een hoge zoemtoon, vlak bij je oor, als je net in slaap dreigt te vallen. Je kunt wapperen wat je wilt, maar die irritante toon blijft. Hoofd onder het dekbed of kussen helpt even tegen het geluid, totdat je ademhappend van de warmte weer 'boven water' komt... Zoeoeoemmmmmmm.

En nu met deze warme dagen in september zijn de Groninger neefjes (maar ook alle bijpassende nichtjes en ooms en tantes) in grote aantallen actief.
Lekker 's avonds op het terras, koffie in een hand, met de ander de krant ophoudend. En dan Zooeemmmm, weer zo'n beest. Na er drie geplet te hebben, blijkt de vierde toch weer net sneller, die voel je eerst en dan pas splet. Te laat natuurlijk, de Azaron er maar weer bij.

NB. Niet alleen Groningers bedenken afwijkende namen: toen wij vroeger met onze neefjes speelden (inderdaad alleen neefjes geen nichtjes) hadden we ook eigen woorden bedacht voor deze beestjes: de vliegen, de zoemers, hadden de wat sullige, maar vriendelijke naam: JUMMEL gekregen, de akelig stekende en irritant zoemende muggen kregen de bijnaam: JURMEL, en dan een beetje geniepig en snerpend uitgesproken.

Dus "JUMMELS EN JURMELS" of "MUGGEN EN NEEFJES" of "VLIEGEN EN MUGGEN".

Zo zijn er vast nog veel meer varianten.

Glanzende bessen

Een enorme vracht rode bessen aan deze grootbladige cotoneaster (dwergmispel).
De struik staat aan de rand van ons terras en hangt, met lange sierlijk gebogen takken, over de picknicktafel heen.
De vogels vinden deze bessen misschien wel mooi, maar niet zo lekker.
Ze hangen er dus nog een hele tijd aan om er vervolgens in de winter met zijn allen af te vallen.
Met een grote bezem veeg ik de valbessen dan van de picknicktafel en van het terras de border weer in.
Her en der komen kleine grootbladige cotoneasters op.

Stekje hebben?

Atalanta op phlox

Atalanta's zijn de grootste vlinders die in Nederland voorkomen.
Het zijn trekvlinders en af en toe zijn er een heleboel tegelijk.
Ik weet dat ze dol zijn op pruimen, vooral als die al een beetje aan het rotten zijn.
De bloemen van de vlinderstruik worden regelmatig bezocht, maar ook phloxen zijn niet te versmaden!

Een phlox houdt van vochtige grond en kan heel lang bloeien. We hebben deze roze soort met donkerroze hartje en een spierwitte. Ze begonnen in juli te bloeien en hadden het erg moeilijk in de droogte. Alle blaadjes slap omlaag. Maar augustus was nat en koel, en zie, het is inmiddels week twee in september en ze bloeien nog!

Groene rupsen




Weer een nieuwe harige rups ontdekt in de tuin. Lichtgroen met hele lange haren.
Of toch niet?

Het zijn de zich ontvouwende halmen van het lampenpoetsersgras (pennisetum).
Nu nog heel licht gekleurd en tussen de bladeren van het halve bol-vormige grasje. De halmen groeien nog wat door en steken dan buiten de bladeren uit. Eerst nog een roodachtige tint in de pluimen en later -in de winter- strokleurig.
Dan prachtig met ijskristallen erin.


Een stukje zijtuin

De maandfoto van augustus liet de ene gladiool zien in onze tuin. Een close-up.
Hier zie je de gladiool een week later (2 september). Bloemen fors groter en nu helemaal open. Ervoor de beginnende kleur van sedum Herbstfreude. Links de al iets herfstig kleurende azalea. Achtergrond laag is taxushaagje tussen onze tuin en die van de buren, het groen erachter is een kronkelhazelaar. In de winter erg fraai met de gekrulde takken, nu wat slordige kluwen groen. De zaailingen van de kronkelhazelaar worden overigens weer de gewone soort, de twee hazelaars in onze achtertuin zijn 'jonkies' van dit kronkelexemplaar. Rechts net langs de rand van de foto een vrijwel uitgebloeide teunisbloem. Deze blijft staan omdat ie 's winters een mooi silhouet heeft en de vogeltjes er eindeloos zaad kunnen komen halen.
Helemaal linksonder op de rand van de foto is nog een klein stukje hypericum te zien. Een meestal groenblijvende lage hertshooi, die goed als bodembedekker te gebruiken is. Tenminste als je geen andere planten wil op die plek, de plant kan fors woekeren met ondergrondse uitlopers.

NB. Weer een week later, 9 september. Beeld weer anders, de bloemstengel van de gladiool is omgeknakt. De bloemen opgepeuzeld door slakken. En ook de achtergrond is veranderd: de kronkelhazelaar van de buren is bij de grond afgezaagd!.

Hopbellen

Twee hops hebben we in de tuin, of is het twee hoppen, of twee hopplanten. Beiden zijn vrouwtjes, dus na de minibloempjes komen er mooie hopbellen aan. Van een prachtige lichtgroene kleur; deze kleur zie je wel in de lente, maar niet zo vaak meer in de nazomer. De ene hop is hoog in de bomenrij achter in de tuin geklommen. Met wat hulp om eerst met een boog over de composthoop heen te groeien (2 meter lange stok in de grond).
De ander is uitgewaaierd over de hazelaar, die nu vol hangt met groene bellen.

Na een tijdje worden de bellen strokleurig, maar blijven lang hangen.

Spreeuwen lusten druiven

Bij ons zijn de druiven nog niet rijp, maar in Houten wel!

Ze werden voorgeproefd door een zwerm spreeuwen. Slordige plukkers, veel druiven rolden over de grond. Alleen door snel naar buiten te rennen en de resterende trosjes te plukken, kon mijn broer er ook nog een paar proeven. Kleiner en minder (zelfs zonder spreeuwen) dan vorig jaar, maar wel zoet.

Druiven

Over de pergola groeit een blauwe druif.
Niet zo maar een druif.
Een enorme vracht aan druiventrossen hangt er aan.
Ze beginnen behoorlijk te kleuren, hebben genoeg vocht gehad, nu graag nog wat zon voor de narijping!

Vandaag met een stuk zwart elektriciteitsdraad (zie foto) de druif weer een beetje omhooggetakeld.
Een van de takken was onder het gewicht van de druiven en de regen omlaag gezakt.

Oje wat kun je nou weer van druiven maken.
Na de pruimen en de appels komen er nu ook vele kilo's druiven aan.
Wie heeft een lekker recept?

Elstar

Al twee weken eet ik appeltjes van onze appelboom, een Elstar.
Aanvankelijk nog wat groen, zachtzuur (pitten wit).
Inmiddels hebben de appels met zon een rood blosje, pitten bruin.
De appels zijn niet echt goed te bewaren, na een week of twee beginnen ze 'vettig' te worden en zijn ze niet zo lekker meer.
Maar vandaag toch aan de pluk geslagen, want de appels beginnen omlaag te vallen.
En valappels zijn helemaal niet lang te bewaren.
Alleen geplukt wat met de huishoudtrap te bereiken valt. Morgen de lange ladder.

Vanavond hadden we warme appeltaart bij de koffie.

FOTO1: reuzenappel
FOTO 2: deel van de oogst (de reuzenappel ligt bovenop in de witte bak)

Reine Victoria

De blauwe pruimen (opal) zijn al lang op. Onder de boom liggen de kale pitten van de valpruimen, mooi schoongemaakt door slakken en insecten. Maar de reine victoria-boom hang vol met knoeperts van pruimen. Donkergeel vruchtvlees en een rood blosje aan de buitenkant. Tot bijna paarsrood als ze heel rijp (overrijp) zijn.

Met de pruimenplukzak op lange stok aan het plukken geslagen.
Het lijken wel rek en strek oefeningen in de fitnessruimte.
En ook ontwijkbewegingen, want af en toe valt een overrijpe pruim pardoes naar beneden.
Maar zelfs met de langste stok krijg ik de hoogste pruimen niet te pakken.
En ze zien er zo aanlokkelijk mooi uit.
Misschien morgen een ladder er bij pakken.
Maar eerst deze pruimen (weer ca. 3.5- 4 kg) verwerken.

Zaterdagavond weer 6 potten jam gemaakt en 1 potje gelei.
En er ligt nog een vergiet vol pruimen voor morgen.

FOTO 1: links de pruimenboom, tegen de schuur de plukzak op steel.
FOTO 2: ik kan er niet bij!

Oprit

Ooit was onze oprit bedekt met een laag grind, die knoerpte als je er over heen liep. Alleen in de winter met stevige vorst kon je er min of meer geruisloos overheen lopen. Diverse verbouwingen later is er zoveel zand en aarde geknoeid over het grindpad dat er nauwelijks meer een losse kiezel te zien is. Uit de borders naast de oprit rukken de planten op, al ongeveer een halve meter aan elke kant van de oprit afgeknabbeld. Links vrouwenmantel en een kleine (maar ook erg woekerende) soort van de japanse duizendknoop, rechts hertshooi.

Nou hoeft voor mij de oprit niet perfect schoon te zijn, en er was ook niet zo'n probleem bij droog weer. Maar bij nat weer werd de oprit glibberglad en dus gevaarlijk.

Dus: onze huishovenier "De Natuurtuin" ingeschakeld.
Maandag stonden ze voor de deur.
Regenpakken bij de hand en die waren ook wel nodig!
Eerst met een graafhappertje de bovenlaag weggeschraapt en vervolgens een mooie laag vers grind.
Niet te dikke laag want anders kun je er niet lopen of fietsen.

De oprit maakt weer geluid!

Augustus 2006: gladiool

Maandag 28 augustus, stortbui afgewisseld met regen.
In de zijborder blijkt een vorig jaar gekregen gladiool (vorig jaar niet meer dan prei-achtig blad) zich ineens met hele fraaie bloemen te tooien.
De stamper en meeldraden zitten mooi droog in de holte van de bloem.

Kolibrievlinder

De kolibrievlinder (ook wel onrustvlinder of meekrapvlinder) komt in erg warme zomers in Nederland voor.
De Latijnse naam is macroglossum stellatarum. Het is een pijlstaartvlinder en de vlinder slaat heel snel met zijn vleugels. Hierdoor lijkt ie wel op een kolibrietje. Net als andere pijlstaartvlinders heeft de kolibrievlinder een hele lange roltong, een centimeter of 3, net zo lang als het lijfje van de vlinder.

De eerste keer dat we hem bij ons in de tuin zagen was in 2003. Hangend voor de lange buisbloemen van de kamperfoelie, zo'n snelle vleugelslag dat er een snorrend geluid vanaf komt. En nu weer gezien op 2 september. Dit is waarschijnlijk een vlinder van de tweede generatie, de generatie die in Nederland verpopt is. De eerste generatie komt in warme jaren uit Zuid Europa en heeft dus een lange trek achter de rug als we hem in mei of juni zien. De nakomelingen van het september-exemplaar zullen onze winter niet overleven. Het is niet helemaal duidelijk of de vlinders van de tweede generatie ook weer naar het zuiden trekken.

Na de zeer hete juli en zeer natte (koele) augustusmaand was het vandaag weer een graad of 20, met af en toe een bleek zonnetje. En een wolk van vlinders op de buddleja. Naast veel atalanta's (zo veel heb ik er dit jaar nog niet bij elkaar gezien), een gehakkelde aurelia, wat kleine vosjes en.... een kolibrievlinder!

Meteen maar een hele serie foto's gemaakt, in de hoop dat er een bij zat die scherp was.
De vlinder heeft zo'n snelle vleugelslag, dat is altijd afwachten.

Tulp in september (2)

19 augustus begonnen met watergeven van de tulp-in-blik.
Zie: Tulp in september (1)

Deze tweede foto is van 26 augustus.
Het witte puntje werd eerst groen, en ziet er inmiddels al als een opgerold blad uit.
En na een paar dagen verscheen een tweede puntje.

Landlelie

Augustus is zo nat, en de vijver is inmiddels zo vol, dat de waterlelie er sterk over denkt om een landlelie te worden.
Langzaam richt ie zich uit het water op en is van plan over de vijvermuur te klimmen.


Geel (1)

Een selectie van geel, random uit de fotoverzameling van onze tuin geplukt.

Herfstig

Vrijdag 25 augustus 2006, dichte mist, erg vochtig.
De spinnewebjes zien er prachtig uit met druppeltjes langs alle draadjes geregen.
De grote wielwebben van kruisspinnen, maar ook 'hangmatjes' die horizontaal in de struiken hangen. We hebben een wolkachtige buxus van 1 m hoog 1 m breed: alleen al in deze struik waren 10-tallen van die hangmatwebjes, als heel fijn gesponnen zilverdraad. De losse draden die dwars over een tuinpad hangen zijn al weer meterslang, maar met de druppels net te zien VOOR ze in je gezicht hangen. En dan zijn er nog wat onduidelijke driedimensionale webben, niet echt gestructureerd maar allerlei draadjes kriskras door elkaar.
Het valt niet altijd mee de bijpassende spin te vinden.

Nationale jammarkt Neede

Wist u dat...

- er jaarlijks in Neede een 'nationale jammarkt' georganiseerd wordt
- er 120 standhouders zijn
- er een heuze jam-koningin wordt gekozen
- er 40. 000 bezoekers komen
- ook buitenlandse jammakers hun producten aanprijzen
- er allerlei bijzondere recepten op de website staan

Zie ook: Nationale Jammarkt Neede

Wel wachten op volgend jaar, de jammarkt was op 16 augustus 2006....

Wilgenroosje - reacties

Kort geleden schreef ik over de wilgenroosjes in onze tuin.
Zie ook: Wilgenroosje

Hierop kwamen een paar reacties binnen.

Paula stuurde een foto van een enorm veld wilgenroosjes in Zweden. Veel bermen staan vol met wilde bloemen als wilgenroosjes, maar ook lupinen. Het is niet toegestaan om de bermen eerder te maaien dan september, dit om te garanderen dat de bloemen zich goed uitzaaien voor een kleurige berm volgend jaar.
Ik heb wat van het zaad van de Zweedse lupinen gekregen, maar of die Zweedse lupinen bestand zijn tegen de Hollandse slakken... Misschien als ik heel veel zaai zodat de slakken overvoerd worden...



Edwin gaf aan dat wilgenroosjes hem een vakantiegevoel gaven: wilgenroosjes zijn in zijn herinnering gekoppeld aan de vroegere familievakanties in Drenthe (Norg). Zijn stadstuin in Utrecht is niet groot genoeg om zo'n wildebras als wilgenroos een plaats te gunnen.

Alhoewel: er zijn ook witte wilgenroosjes en deze zijn niet zo fanatiek als de gewone wilde.
In dit geval mis je wel de tegenstelling tussen de hardroze bloemen en de witte pluizen. Maar voor in een witte border (zoals op de foto "In de tuinen van Ruinen") is dat juist de bedoeling.

Guldenroede (2)

Wist je dat de bladeren van guldenroede bij kneuzing een hele prettige geur verspreiden?

Als je op internet zoekt naar 'guldenroede' kom je naast informatie over de plant en het gebruik in de tuin ook op wat meer zweverige websites over kruiden en geneeskrachtige planten terecht....

Hier een paar (soms onbegrijpelijke) citaten:

- Gebruik: ter verhoging van de hoeveelheid urine
- Werking:... vermindert ziekelijke verhoogde doorlaatbaarheid van de bloedcapillaire....
- Zoals guldenroede de zure bosgrond omzet helpt deze ook ons lichaam te ontzuren.
- De bladeren zijn in het voorjaar donkerrood waarmee de werking op het bloed aangegeven wordt. < huh?>
- Er zijn drie soorten die medisch gebruikt mogen worden, andere soorten die in tuincentra verkocht worden zijn therapeutisch niet te gebruiken omdat er wetenschappelijk weinig over bekend is.
- op de website van Consumed, een betroubaar ogende site over het gebruik van medicijnen onder het subkopje: mogelijke verschijnselen van overdosering: Guldenroede (homeopathie): de werking neemt volgens het homeopathisch principe toe bij grotere verdunning, van een dubbele dosering hoef je dus geen bijwerkingen te verwachten. En meteen daarna: "neem in geval van vergiftigingsverschijnselen die volgens u het gevolg zijn van overdosering direct contact met u arts". < hoe krijg je dan een overdosering? Door het middel steeds verder te verdunnen??>

Tja, zo staat er heel wat onzin op internet.

pimpernel?

In een bakje kwamen kleine zaalingen op, vorig jaar gezaaid. Destijds vergeten er een naamstokje bij te zetten.
Toen de plantjes opkwamen herkende ik de geveerde blaadjes: het was een of andere pimpernel.
Zie FOTO 1.



In het voorjaar, net na het op de definitieve plaats in de grond zetten, vielen de plantjes bijna ten prooi aan slakken. In juli werd het droog en warm. Geen last meer van slakken. Het werd erg warm en de plantjes verdorden bijna.
In augustus ten slotte, raakten ze goed op dreef, piepkleine bloemknopjes verschenen.
Bij de buren stonden de pimpernellen inmiddels in bloei, roze bolletjes.
Bij ons liepen ze wat achter.

De knopjes werden groter en groter en .... plat.....?
Platte knoopjes.
En de kleur? GEEL!
Het was helemaal geen pimpernel, maar het is boerenwormkruid.

Zie FOTO 2.

Drietand

Weer een mooie rups gevonden, deze liep op mijn been.
Het is de rups van een drietand, A. trident. De bijbehorende vlinder is non-descript grijsbruinig.
Maar de rups! Zwart, oranje, witte streep en stippen en enorm lange haren.

Waailingen

De hete julimaand was ik vrij, en voor een groot deel thuis, maar het was te warm om iets te doen in de tuin. Even naar buiten 's morgens en dan snel weer naar binnen in de schaduw en de relatieve koelte. Nu ben ik al weer weken aan het werk dus is vooral het weekend geschikt om wat in de tuin te doen.

Afgelopen twee weekenden waren perfect. Heel veel buiten geweest, o.a. oogsten (pruimen, pruimen, pruimen). Maar ook gewoon rondwandelen en genieten van de volle tuin. Eerder dit jaar heb ik piepkleine zelf gezaaide grasjes verspeend, Die staan in potjes, ingegraven in een van onze kweekbedden. De plantjes zijn goed aangeslagen en kunnen volgend voorjaar een definitief plekje krijgen (of misschien wel bewaren voor de jaarlijkse tuinmarkt in mei). Mijn handen jeuken om veel meer planten te stekken en zaaien, maar de 'kweekbedden' staan helemaal vol. Deels met 'waailingen' (woord verzin ik ter plekke: samentrekking van aangewaaide zaailingen) deels met er neergezette plantjes. De tuin staat zo vol dat er niet veel 'kale grond' is, vooral in de kweekbedden is af en toe een schoongemaakt stukje, waar de aanwaaizaden makkelijk kunnen ontkiemen. Het ter plaatse in de grond zaaien blijkt dan ook lastig, wat is gezaaid, wat is aangewaaid?
Een enkele keer gaat het mis met een stek in pot. In de droge julimaand heb ik er een paar laten verdorsten.In een ander geval heeft zicht, in een potje, los op de grond van het kweekbed gezet, een mierennest gevestigd: lekker droog vinden de mieren, maar het plantje in de pot vindt dat meestal niet leuk en legt het loodje. Echt een luxe probleem, zo'n grote tuin en toch geen plek....

Tulp in september (1)

Begin juni was ik op op een grote beurs in de rai-Amsterdam. Bij een van de standjes kreeg ik een tulpenbol in een blikje. Mooie plaatjes van Rembrandt er op in het kader van het Rembrandt jaar, en een plantinstructie.



Het blikje moest eerst minimaal 6 weken in de koelkast, en dan blikje openen en bol oppotten.
Binnen 6 weken zou ik dan een bloeiende tulp moeten hebben.

Vandaag (19 augustus) blikje geopend, er was al een puntje te zien.

Wordt vervolgd.

Groene rupsen en miniwatermeloen

Het grootste deel van de dag staan de tuindeuren van onze serre open. Zeker toen het in juli zo warm was.
Binnen staan allerlei zaailingen en stekken, veilig weg van knagende insecten en knabbelende slakken. Vandaar dat de stokroosjes er nog zo ongeschonden bij staan.

Af en toe fladdert een vlindertje voorbij en een bijtje of ander insect zorgt voor bestuiving van de tomatenplant.

Ineens bleken de scharlei zaailingen niet meer te groeien en verdwenen er zelfs blaadjes. POTVER...
Inspectie leverde twee 1 cm grote groene rupsjes op.
Afgelopen weekend zag ik gaten verschijnen in enkele van de bijna 20 basilicumplanten. Al weken lang woont een hoogpotige spin in de toppen van de basilicums. Hij vangt daar alle minivliegjes weg die vaak rond basilicums vliegen. Maar dat ie ook aan de bladeren zou knagen...
Nee dus, weer een groene rups, deze had inmiddels zoveel gegeten dat ie ruim drie centimeter groot was en behoorlijk vet. Humpfff, opgepakt en ver weg in de tuin gezet (op de hop).

Dat is natuurlijk het resultaat van die zo gezellig langsfladderende koolwitjes. Die hebben gewoon her en der eitjes gelegd...



Nu kijk ik elke dag naar knaagsporen. Vooral de watermeloen houdt ik in de gaten. Blijkbaar smaakt het blad nu al lekker, er zitten steeds kleine vliegen op die aan de bladeren sabbelen.
Twee maanden terug vond ik nog een oud en verkleurd zakje met zaad van een watermeloen (Sugarbaby). Die heb ik, rijkelijk laat, geplant. Sinds een week komen er bloemen aan en vandaag zag ik dat we een watermeloen in aanbouw hebben: grootte 4 mm, dus die moet nog wat groeien.!

Bloemenweitje-in-wording

Onder de appelboom, achter in de achtertuin, zijn we al een paar jaar bezig om een bloemenweitje te maken.
De boom staat in een grasveldje van 5 x 5 meter, de 'grind-bedding' vormt de overstort van onze vijver.
Een bloemrijk weilandje vereist arme grond, dus een (1) keer per jaar in augustus/september maaien (*) en maaisel na paar dagen drogen (dan valt bloemzaad eruit) afvoeren. De grond wordt dan steeds armer en er komen steeds meer bloemen.

Tot zover de theorie.

Weilandje wil namelijk het liefst in de zon liggen, en ja onder een flinke appelboom (en omzoomd door nog veel meer bomen en struikgewas) is er toch vrij veel schaduw. En dan duurt het veel langer voordat er een behoorlijke varieteit aan bloemen komt. De verschillende grassen blijken toch nog steeds dominant. Steeds als ik wat zaad over heb strooi ik het uit op dat weilandje.

Af en toe probeer ik de boel een beetje te versnellen, dan steek ik een stukje gras weg en zet daar een wilde plant in. Is erg goed gelukt met oranje havikskruid. En nu heb ik een zakje wilde bloemen mengsel, te zaaien in augustus. Ik heb al een stukje om de appelboom heen grasvrij gemaakt... En in mei heb ik wat fluitekruidzaad verzameld langs de wegberm en dat afgelopen weekend uitgestrooid.

Soms gaat het mis: Een paar jaar terug had ik een pol uit een Harener berm gestoken (en daar een graspol uit ons veldje voor teruggezet. Leuke gele bloem, lekker hoog, bloeide mooi. Helaas, dat bleek Jacobskruiskruid te zijn, een plant die nu uit bermen e.d. geweerd wordt omdat ie zich makkelijk uitzaait naar weilanden en erg schadelijk, soms zelfs dodelijk blijkt voor paarden en koeien. In Groningen, Friesland en Drenthe is er een georganiseerde klopjacht op het Jacobskruiskruid begonnen. Ik was dus wat verbaasd toen ik bij een fietstocht in juni op de Veluwe hele velden vol ontdekte, met ook nog bijenkasten er tussen is. Langs alle bospaden en randen begonnen zich gele randen van Jacobskruidkruid af te tekenen.

In ons eigen bloemenweitje-in wording- peuter ik nu maar weer alle zaailingen uit het grasveld...



(*) we hebben een handmaaier, zo'n ding met een draaiende kooi. Daarmee kun je echt niet door zo'n hoog opgeschoten grasveldje heen komen. Het maaien bestaat dus uit gehurkt over het veldje schuiven met de graskantenknipper in de hand.
Gelukkig is het een klein veldje en wordt het gras inderdaad jaar na jaar minder.

Koperrood

Eerst hadden we alleen gras-gras.
Gras als in grasveld.
In het seizoen wekelijks te maaien.

En toen zag ik mooie plaatjes in boeken van wuivende grassen en geinige kleine polletjes.

Als eerste kwamen een drietal miscanthus sinensis 'Kleine Silberspinne', een calamagrostis en een pennisetum onze tuin bevolken. De kleine silberspinnen bleek niet zo heel klein, een van de drie pollen is nog niet verplaatst en vormt na bijna 5 jaar een imposante pol, doorsnee ruim een meter, hoogte met pluim 1.80 meter. De andere twee zijn al een of twee keer van plaats gewisseld en gedeeld, deze zijn nog een stuk bescheidener, 1.20 meter.

Later volgden andere grassen, onder andere een pol miscanthus sinensis twee/drie jaar geleden van de composthoop van Harener tuinvrienden gered. Ik weet niet welke varieteit het is, de aren zijn niet zilverwit zoals bij de Silberspinne', maar glanzend koperrood.
Zal wel zoiets als 'Kupfersonne' heten. Echt met een 'metalic' glans over de zich ontvouwende aar. Prachtig!
(Wim, Annet: herkennen jullie de kleur?)

Je moet er wel snel bij zijn want binnen een-twee dagen nadat de kleur zichtbaar wordt is de bloeiaar al helemaal uitgevouwen en valt de diepe koperkleur minder op. Nog steeds erg mooi als licht van de laagstaande zon er langsstrijkt.

Guldenroede

Guldenroede of Solidago.
Oersterke vaste plant, zo sterk dat ie wat zwakkere broeders en zusters verdringt, beetje in de gaten houden dus.
Vanaf juli tot een flink eind in de herfst bloeit de guldenroede met grote gele bloempluimen.
Als je langs een grote pol bloeiende guldenroede loopt met de pluimen in de zon, dan kun je een oorverdovend gezoem horen. Zwaai met je hand vlak over de pluimen heen en wolken insecten vliegen op: bijen, zweefvliegen, vliegen, wespjes. Blijkbaar bevatten de bloempjes veel smakelijke nectar.

FOTO 1: in volle bloei, half augustus 2006
FOTO 2: pluispluimen afgezet met ijskristallen, januari 2006



De plant bij ons in de tuin, meestal zo'n 1.20 meter hoog, maar af en toe een uitschieter van 1.70 m, is waarschijnlijk de solidago gigantea, de late guldenroede. Meestal laat ik de uitgebloeide aren aan de plant zitten. De zaden worden op prijs gesteld door vogeltjes en de pluimen zien er fraai uit met een laagje rijp of ijskristallen.

De eerste jaren dat we guldenroede in de tuin hadden, ik had gelezen over woekerneigingen, probeerde ik angstvallig alle zaadhoofden weg te knippen voordat ze gingen pluizen. Niet alleen was dat veel werk, en zagen de losse kale stengels er maar armetierig uit, ook miste ik zo het fraaie winterbeeld. Al jaren laat ik het afknippen van uitgebloeide bloemhoofden achterwege, en in onze behoorlijk volle tuin, blijkt de solidago zich slechts zeer beperkt uit te zaaien.
Belangrijker is om steeds een stuk van de uitdijende pollen af te steken...

De plant heeft de laatste jaren een nogal negatief imago (gehad); meestal vond je de plant in grote aantallen in wat verwaarloosde tuinen. Maar er zijn tegenwoordig ook wat minder woekerende exemplaren te koop, en bv. ook wat meer citroengele exemplaren, of kleinblijvende planten (tot 50 cm). En langzamerhand zie je weer meer positieve verhalen verschijnen. In een van de laatste nummers van het tijdschrift Groei & Bloei is een groot artikel gewijd aan de guldenroedes.

Rode aardbei

Een aardbei is rood, maar de bloem van een aardbei is normaliter wit.
In de tuin hebben we rood-bloeiende aardbeien.

Ooit eens een uitlopertje meegenomen uit de Engelse tuin in de Hortus van Haren.
Inmiddels al weer heel wat jaren in onze tuin.
Ziet er uit als een gewone aardbei, maar bloeit rood. Niet oranjerood, zoals veel bloemen, of paarsrood, nee echt rood-rood.
Als het echt warm wordt dan maken ze ook vruchtjes, af en toe een, later dan veel gewone aardbeien. In juli, toen het zo warm was, liep ik af en toe door de tuin, en in de bakkende zon, rook ik opeens een zoete aardbei-geur. Even speuren tussen de aardbeien, en steevast vond ik dan weer een vruchtje. Zoet!

In een gemetselde plantenbak tegen de westkant van het huis had ik een paar stekjes gezet. In augustus beginnen de plantjes enthousiast uitlopers te maken. Twee jaar geleden zijn ze uit de plantenbak gesprongen, en dit jaar zijn ze bezig het tuinpad over te steken.

FOTO 1: sieraardbei, tweede (of misschien wel derde) bloei
FOTO 2: pas op, overstekende aardbeien.
Net buiten de bovenrand van de foto is de stenen bloembak, waar de plantjes oorspronkelijk in stonden maar uit ontsnapt zijn.

Sterretjes

De zomerasters beginnen hun bloemen te openen.
We hebben grote paarsroze, een hele dikke bos, die volgend voorjaar weer gedeeld moeten worden.

Maar ook kleine, 40-50 cm hoog, donkergroene bladeren, witte sterretjes als bloemen.
(aster=ster) .

Dit is de Aster Divaricatus, in het Engels: white wood aster.
De plant komt in het wild voor in grote delen van Noord-Amerika. Groeit goed aan de bosrand of aan de voet van een heg. In de tuin is het een mooie plant voor wat moeilijke schaduwplaatsen: halfschaduw of zelfs volle schaduw, droog tot wat vochtig.

De plant vormt losse, wat uit elkaar vallende pollen. Geurige witte bloemen, kleine sterretjes, begint wit en verkleurt naar roze achtig. Hartje eerst geel, later rood. Mooi om door andere planten heen te laten weven, zodat de witte sterretjes overal door heen komen.
Bloeit van augustus tot oktober.



Ze schijnen te kunnen woekeren, maar doen dat bij ons in de tuin nog niet (ik heb ze vorig jaar gekregen).
Toch maar in de gaten houden.

Bloem + poes

BLOEM + POES = ......



BLOEMPOES !!

Limoenvlinder

Overal op internet las ik dat er door de warme julimaand zo veel vlinders zijn.

Het gekke is dat wij wel heel veel witjes in de tuin hebben,
maar de laatste weken juist WEINIG andere vlinders: kleine vossen, distelvlinders, atalanta's of dagpauwogen.

De vlinderstruiken staan in volle bloei, maar weinig kleurige vlinders, af en toe eens een.
Vandaag (zondag 13 augustus) was het ineens weer heel zonnig en goed 20 graden.
En gelukkig, daar waren ze.
Een paar atalanta's, een aurelia, een wat fletse distelvlinder (is een van de trekvlinders, de nieuwe generatie die hier uitkomt is veel feller van kleur) en vooral heel veel kleine vosjes. Op een moment telde ik er ZEVEN op EEN tak van de vlinderstruik.

En opeens zag ik vandaag weer een citroenvlinder. Een hele grote.
Van dichtbij, met vleugels dicht, was ie meer groen dan geel.

Dus eigenlijk meer een limoenvlinder.

Scharnierbloem

Mierzoet roze is de kleur van deze bloem.
Hij staat er wat stijfjes bij.
De nog niet uitgekomen bloemen boven in de aar lijken wel van plastic.
De naam is scharnierbloem.
In het Latijn: Physotegia virginiana
En in het Engels: Obedient plant (gehoorzame plant).

Geinig is dat je de bloempjes aan de stengel kunt draaien, en dat ze dan in die stand blijven staan.
Vandaar scharnierbloem, ze kunnen als een scharnier in verschillende standen staan.
De Engelse naam is nog leuker 'gehoorzame plant'

Zo kun je bv. alle bloempjes een kant opdraaien.
Tja waarom, zomaar.
Is leuk weetje om een tuinbezoeker te laten zien.

FOTO 1: zo staan ze alle kanten op
FOTO 2: en zo zijn ze een kant op gedraaid

Wilgenroosje

In deze tijd van het jaar zie je uit de verte soms paarsroze vlakken in het landschap, langs bosranden of langs de bermen. Het is te vroeg (en een beetje te roze) voor de bloeiende heide. Als je dichter bijkomt zie je dat de planten ook een stuk hoger zijn dan hei, zo'n 1.5 meter, en dat het het wilgenroosjes zijn!



Nog even en het paarsroze is weg en maakt plaats voor het witte zaadpluis van het wilgenroosje.



Wilgenroosje-weetjes
- lid van de teunisbloemfamilie (wist ik niet!), ofwel Onagraceae.
- de teunisbloemfamilie bestaat uit ongeveer 20 geslachten en 650 soorten planten
- het wilgenroosje maakt deel uit van het geslacht 'basterdwederik', in het latijn Epilobium
- latijnse naam: Epilobium angustifolium (angustifolium = smalbladig), engels: fireweed, Noors: geitrams
- de blaadjes lijken op wilgenblaadjes, vandaar de naam wilgenroosje
- bloeitijd juni-augustus
- de bloemen lijken op steeltjes te staan, dit is het vruchtbeginsel waar later het zaadpluis uit komt
- zaadpluis wordt makkelijk verspreid door de wind, slaat goed aan op iets zanderige, voedzame (ruderaal)terreinen. Bv na een bosbrand komt wilgenroosje als een van de eerste planten zich vestigen (vandaar Engelse naam: fireweed)
- in de tuin blijken de wortels van de wilgenroosjes ook aardig de weg te weten, binnen een straal van enkele meters komen overal nieuwe roosjes op...

Boterham met kaas en libelle

Regelmatig vliegen er insecten onder de glazen kap van onze veranda.
Deze libel zocht en vond een landingsplaats om even lekker uit te rusten.

Tweejarigen: jaar een

Tweejarigen vormen in hun eerste jaar een rozet om daar het tweede jaar de bloemen boven op te zetten, vaak met een grote stengel.
Bijgaand een serie foto's van zelf-uitgezaaide tweejarigen. Dit zijn al forse planten.
Als ze hun eigen plekje mogen zoeken doen ze het vaak het beste.
Mochten ze een erg onhandige plek uitzoeken, dan kun je ze in het najaar verplanten. Of nu in een potje met potgrond op een schaduwplekje zetten en in het najaar op de definitieve plek.
Mijn ervaring is dat verplante exemplaren over het algemeen iets kleiner blijven dan niet verplante exemplaren.

FOTO 1: Verbascum, uitgezaaid tussen tegels terras, ertussen uitgepeuterd en opgepot
FOTO 2: Vingerhoedskruid, als is heel klein is bijna net zo donzig als verbascum, later gladder blad
FOTO 3: links van het midden: wilde peen; rechts: teunisbloem
FOTO 4: Verbena hastata, langs rand van pad, in najaar verplaatsten (als ze niet allemaal in de bloei schieten...)
FOTO 5: Vergeet-mij-niet, enige van deze serie die bescheiden in hoogte blijft.
FOTO 6: Slangenkruid

(FOTO 7: ontbreekt, ik was opzoek naar een zaailing van judaspenning, kon ik zo snel niet vinden.)

Zie ook: Tweejarigen: jaar twee







Juli is ook de tijd om tweejarigen te zaaien. Dat heb ik een paar weken geleden gedaan. Resultaat nog niet overweldigend, plantjes (binnen) ca. 1 mm groot, je moet er bijna een loep bijhalen. Van de buitengezaaide planten heb ik nog niet veel gezien : opgekomen en afgegraasd door slakken? Of gewoon nog niet opgekomen? Deze keer heb ik er naamstokjes bijgezet, dus ik weet dat er iets gezaaid is.

Pruimenmot

Het is weer pruimentijd.

Onze paarse pruimenboom (Opal waarschijnlijk) hangt weer vol. De boom staat achter in de tuin aan de rand van het tuinpad. Pruimen die hier op de grond vallen doen dat met een 'KLETSCH'. Al jaren zijn er altijd wel pruimen die door een schimmel worden aangetast (monilia fructigena), er komen allerlei witte vlekjes op de buitenkant van de pruim. De schimmel komt binnen als de vruchtschil beschadigd is, door insecten, hagel, schurende takken, insecten, vogels....
Meestal vallen de pruimen dan af, maar soms drogen ze helemaal in: dat wordt dan een mummie genoemd.
Al die beschimmelde vruchten en mummies moeten verwijderd worden, maar ja, boom 4 meter hoog....



Dit jaar zijn ook veel pruimen aangetast door de pruimenmot (cydia funebrana).
Aan de buitenkant is dit te zien aan een harsachtig druppeltje op de pruim. Misschien is het dit jaar zo erg omdat het zo lang warm is geweest en het motje lang doorgegaan is met eitjes leggen.
Ik heb de eitjes en rupsjes overigens nooit aan de buitenkant van de pruim gezien, maar daar trouwens ook niet op gelet.



Als ik een pruim van de boom pluk bijt ik er eerst voorzichtig een stuk vanaf om te kijken of deze rupsvrij is.
Gister twee kilo pruimen schoongemaakt en chutney van gemaakt. Ongeveer 10%-20% van de pruimen was bewoond.

LINK: Fruitbomen in Bongerd Groote Veen
Op deze website , onder 'tabblad' ziekten, een heel verhaal over de pruimenmot en andere ziekten.
De drie kleine foto's komen ook van deze website.

Stekken: Proef 1 en proef 2

Met het snoeien van kleine struikjes heb ik de onbedwingbare neiging om het snoeisel, meestal mooie verse takjes te stekken.
Zo gaan bij elke snoeibeurt van de buxus altijd weer enige (soms wel tientallen) stekjes de grond in. Zomaar een plekje in de tuin waar nog wat ruimte is. Lukt niet altijd, zoals de eerste lichting stekken van dit jaar, die zijn allemaal verdorst en strokleurig geworden. Soms slaat buxus langzaam aan: als het voldoende vochtig is kan een kopstek wel een jaar in de grond staan en groen blijven, zonder enige wortelvorming. Als je nieuwe blaadjes begint te maken is ie goed aangeslagen, maar pas na 3-4 jaar heb je struikjes met enig formaat. Omdat ik dit al heel wat jaren doe heb ik inmiddels op allerlei plekken hegjes en groepjes buxussen.

Recent las ik op de Groei & Bloei site nog een extra tip: haal niet alleen de blaadjes af van de onderste 3 cm, maar maak ook een paar kleine kerven in de groene bast. De verwonding bevordert wortelvorming. Dat gaan we testen! Stekproef 1.

Ook met santolina stekken heb ik veel succes. Flinke vlekken zilvergrijs in de tuin geven aan dat de santolina het naar de zin heeft. En ook het snoeisel van santolina is onweerstaanbaar. Dat moet gewoon weer de grond in.

Lavendel gaat wat lastiger. Deels omdat onze struikjes eigenlijk al te oud zijn en niet zoveel goede sterke jonge scheuten maken als stekmateriaal. Maar ze drogen vaak ook uit. Eenmaal in de volle grond gezet, vergeet ik ze, en tegen de tijd dat ik ze weer zie zijn ze reeds volledig verdroogd.
Nieuwe stekproef: oud lavendelstruikje tot ongeveer zijn nek in de grond zetten (ongesnoeid). Het schijnt dan dat heel veel afzonderlijke takjes worteltjes maken. Die kun je vervolgens afknippen en als afzonderlijke plantjes verder laten groeien. Stekproef 2.

Hmmm.

Gamma-uiltje

Dagvlinders zijn met een beetje oplettendheid redelijk te herkennen, maar nachtvlinders, dat is hele andere koek.
Je hebt beertjes en uiltjes en pijlstaarten en ...
Heel veel ervan zijn bruin met diverse vlekken.
Tja.

In ons insectenboek staan enkele bladzijden met dagvlinders, maar veel meer bladzijden met nachtvlinders.

Een van de meest voorkomende nachtvlinders in het gamma-uiltje.
Zo genoemd naar de witte vlekjes op de vleugels in de vorm van een Griekse (kleine) letter gamma.
Deze nachtvlinder vliegt trouwens ook overdag.
Een heel drukke fladderaar en moeilijk op de foto te zetten als ie in beweging is.

Ga maar eens kijken in het begin van de avond als de teunisbloemen bloeien.
Vooral toen het ook 's avonds nog erg warm was waren de uiltjes actief.
De afgelopen week met flink lagere temperaturen waren er veel minder te zien.

Foto 1: hier sliep ie.

Witte wijn met teunisbloem

Zoveel teunisbloemen te zien vanaf het terras....
Daarom een apart stukje over teunisbloemen.
Dit is de tweejarige soort.

Een heerlijke frisse geur.
De nachtvlinders zijn er dol op.
Zeer enthousiast is het gammauiltje (die als nachtvlinder trouwens ook overdag actief is)
Zie ook: Gammauiltje

En wist je dat witte wijn heel bijzonder smaakt als je hem opdrinkt in de buurt van een teunisbloem?
Vorig jaar liep ik met een glaasje wijn in de hand door de tuin. Slurp, slokje, heerlijk.
Ik liep naar binnen om de de fruitige smaak van deze wijn te bespreken en nam binnen nog een slokje.
Vreemd. Totaal andere smaak (ook lekker trouwens, maar niet zo fruitig).
En weer buiten bij de teunissen: fruitsmaak!
Probeer het maar eens.

Broccoli

Is dit broccoli?



Nee.

Het lijkt er wel op in dit stadium, een bleekgroene broccolibloem, maar dat is het niet.

Het is een detailopname van de bloemknopjes van vetkruid, hemelsleutel, ofwel Sedum Spectabilis Herbstfreude', voor de anglofielen onder ons 'Autumn Joy'. Over een tijdje komen er roze blosjes over het bleke groen en daarna donkerroze rode schermen.

Zeer makkelijk te stekken door VOORDAT zich bloemstengels vormen een paar takjes af te knippen en in de grond te zetten. Als test heb ik drie stengels in een pot met zandig mengsel gezet, die pot inmiddels ingegraven in kweekbed. En drie stengels ernaast, direct in de volle grond in kweekbed. Alle zes stengels hebben inmiddels een bloemtrosje gevormd.

Sedum heeft er wel eens last van dat ze zo enthousiast groeit dat de bloemstengels alle kanten op omvallen, alsof je dikke tante Jo midden in de struik is gaan zitten.

Ik heb al veel verschillende sedum-anti-omval-tips gehoord om het omvallen tegen te gaan.
Wie weet er nog meer?

1. in voorjaar hele pol met riek even uit de grond tillen. Een deel van de worteltjes raakt wat beschadigd zodat de plant deels haar energie stopt in herstellen van de wortels. het bovengrondse deel blijft dan compacter.
2. Delen in voorjaar zodat de pollen klein blijven.
3. Niet mesten, niet te rijke grond geven.
4. Voor de bloemstengels komen de buitenste bloemstelen weghalen.
5. Voordat de bloemen vormen een aantal stengels in het midden van de pol weghalen.

Bij ons in de tuin blijft de sedum meestal overeind staan.
Tip 5 heb ik dit voorjaar geprobeerd, eens kijken hoe de pollen zich houden als de bloemen zwaarder worden...
Tip 4 heb ik nog niet geprobeerd. Tip 4 en tip 5 lijken ietwat tegenstrijdig...

Tijdschrift: Gardeners World

Van een straatgenoot kreeg ik een paar oude jaargangen tuintijdschriften, waaronder ook het Engelstalige magazine: Gardeners World, naar het gelijknamige tv-programma van de BBC.

Ik lees nu het nummer van mei 1995. Een heel dik exemplaar van bijna 200 bladzijden. Veel advertenties, dat is wel geinig, van allerlei tuinartikelen die wij hier in Nederland niet hebben.

Net als in het gelijknamige TV programma wordt ook in het tijdschrift verwezen naar tuingrond/pot grond bijvoorbeeld "John Innes number 3".
In Engeland is dit blijkbaar een zeer bekend merk, maar wat precies de samenstelling is. De naam doet vermoeden dat er nog minstens een John Innes nr 1 en John Innes nr 2 zijn. Noch in tijdschrift, noch op TV heb ik die echter horen/zien noemen.



In Engeland is tuinieren van oudsher een grote hobby en er zijn dan ook veel bekende 'tuinschrijvers' of 'tuinpresentatoren' die bijdragen leveren aan het tijdschrift.
Kijk maar eens naar de namen van auteurs die nu (anno 2006) een bijdrage leveren aan het tijdschrift.

Bijgaande link gaat naar de website van het tijdschrift: BBC Gardeners' World Magazine
Een flink aantal van de auteurs ken ik van de tuinprogramma's op BBC 2 op de vrijdagavond.

Ik kan meer Engelse tuinschrijvers/bekende tuin-personen opnoemen dan Nederlandse...

Mijn favoriet: Alan Titchmarsh

Koeienogen

De Latijnse naam is Telekia Speciosa.
In het Nederlands wordt de plant koeienoog genoemd.
Komt oorspronkelijk uit de Balkan.
Doet het goed in halfschaduw, geen kalkgrond, iets vochtig.
Heeft reusachtige hartvormige bladeren en is geschikt voor mensen met ruimte in hun tuin.
Het is een forse plant, met vanaf juli gele bloemen.

Mooi als ze nog dichtgevouwen zitten.
Margrietachtig als de bloem open is.
Als een koeienoog, bruin met geel hartje als bloem bijna uitgebloeid is.
En in de winter fraai silhouet als de bloemstengels met strokleurige bloemharten nog steeds rechtop staan.







Juli 2006: Klein Koolwitje

Een hele gewone tuingeranium.
Een hele gewone vlinder.

Samen poseren geranium endressii en het kleine koolwitje voor een prachtige foto.

Egelmeisje

In vele tuinen zijn 'residente' egels.

Hoewel ze een nachtelijk wandelgebied van enkele tuinen kunnen hebben komen ze vaak een heel seizoen (of meer?) in dezelfde tuin 'overnachten' (maar dan overdag).
Nu we met het warme zomerweer zo lang buiten zitten op het terras, komen we onze tuinegel bijna elke avond tegen.

Eerst, bij het wakker worden, klinken wat kuchende en proestende geluiden uit de hoek met klimop. Daarna gesnuif en luidruchtig geritsel als de egel in de lengte onder de beukenhaag doorloopt. Het beukensnoeisel van half juni hebben we onder de haag geveegd en dat is knisperdroog. De egel is dus bijna stap voor egelstap te volgen.
Dan slaat de egel linksaf, over het terras onder de picknicktafel door, over het tuinpad naar de andere kant van de tuin. Daar duikt ie weer de borders in. Soms maken we op een avond wel drie van zulke tuinrondjes mee.

Erg schuw is de egel niet. Gisteravond konden we haar (het is een egelmeisje, of zeg maar een stevige egelmevrouw) even oppakken en van dicht bij bekijken.

Als je weet HOE, dan kun je een egel vrijwel zonder prikken oppakken (we hebben een winter een babyegeltje in huis gehad, dus genoeg tijd gehad om te oefenen met oppakken). Enigszins beduusd bleef de egel daarna nog even zitten (maar niet opgerold in een balletje) om na een paar minuten weer snuivend verder te zoeken naar slakken en lekkere sappige wurmen.

Wittebollenstruik

In de laatste week van juli was het laatste 'tuinfietsrondje' van de tuinclub in Haren/Eelde.
Met een aantal tuinliefhebbers op stap naar de tuin van een tuinliefhebber.

Van 7 tot 9 's avonds.

Deze keer bezochten we maar een (1) tuin, die van de familie Wieringa in Eelde.

Meneer Wieringa is egyptoloog-in-ruste en een zeer actieve tuinier.
Wat eerst begon met het verzamelen van verschillende geraniums, ging over in een verzameling van zeer veel bijzondere planten. De grootste passie van meneer Wieringa bestaat uit het kweken en vermeerderen van de meest bijzondere rotsplanten. 100-en (misschien wel duizenden) in een enorm deel van de tuin met grote rotspartijen en een meer (vijver). Steen voor steen opgebouwd, met o.a. Drentse zwerfkeien, maar ook met Italiaanse kalksteen.

De vijver is helemaal zelf uitgegraven, de overgebleven grond is de basis voor de 'bergen' in de rotstuin.

Aan de oever van de vijver een struik die de aandacht trekt: allemaal kogelronde witte bloemen aan een struikje van zo'n 1.20 meter hoog en breed. Zeer geliefd door hommels in het begin van de avond. Overdag zit de struik vol met vlinders, aldus de Wieringa's, en de geur van de bloemen is heerlijk.

De uitgebloeide bloemen vormen perfecte ronde knoopjes. De Engelse naam is Button brush. In het Nederlands heet de struik Kogelbloem en de Latijnse naam komt deels uit het Grieks: Cephalanthus occidentalis.
Kephalos is het Griekse woord voor hoofd.

De heester houdt van volle zon EN vochtige tot natte grond. Aan de rand van de vijver is dus prima, zeker als de vijver, zoals bij de Wieringa's, in natte perioden helemaal volloopt en buiten zijn oevers treedt.

FOTO 1: rechts: meneer Wieringa vertelt
FOTO 2 en 3: Kogelbloemstruik





Na twee uur kijken en vooral luisteren naar een onvermoeibare verteller, vertrokken we huiswaarts.

Bovenaan schreef ik dat we 1 tuin bezochten, dat is niet de juiste benaming.
Naast de rotstuin
en de vijvertuin
en de oranjetuin
en de boomgaard
en de fruittuin
en de groentetuin
en de kwekerij
en de tomaten kas
en de muur voor zeer moeilijke rotsplanten
en de ....
TE veel om op te noemen.

Lavendelvingers

Aan de rand van de grindborder hangend over het tuinpad naar de schuur staat een lavendelstruik.
Op deze plek heeft ie het buitengewoon daar de zin en het struikje is inmiddels flink uit de kluiten gewassen met een 'spanwijdte' van bijna een meter. Op een andere plek in de tuin, in de volle grond staat een haagje van lavendels, die zijn niet breder dan een cm of 40.

Op een warme zomeravond de bloemstengels vrijwel stuk voor stuk uit de struik geknipt (heel therapeutisch). Af en toe een hommel mee 'geplukt' die aan de allerlaatste bloempjes bezig was. Wat verstoord vlogen de hommels weer weg.

De lavendel bloemen in bosjes bij elkaar gebonden. Mijn vingers ruiken nu ook heerlijk naar lavendel.
De bosjes hangen nu te drogen.

Daarna kunnen ze tussen de lakens in de kast, alhoewel....

Ik heb genoeg bosjes lavendel voor de lakenvoorraad van een weeshuis.

FOTO: lavendelstruik in volle bloei.

Het regent en het is droog

Het regent buiten en het is droog buiten.
Ra, ra hoe kan dat?
Gewoon op een veranda buiten zitten.
Overdekt en toch buiten.

Na zoveel droogte regent het eindelijk.
Zaterdag 22 juli. Vanmiddag nog te warm om in de tuin te zitten.

Met pet tegen de zon rondlopend en wat meewarig naar al die verdorde planten kijkend.
Een grote tak van de kornoelje is verdroogd. Een eerder dit jaar verplant stuk liguster heeft slap hangende blaadjes.
Het grasveld ziet er mediterraan uit (stro kleurig).

Ik vind dat de planten in de tuin zich zelf moeten behelpen, dus water geven we in principe alleen aan planten in potten en kuipen of net geplante planten.

Vanmiddag, tegen 6 uur begon het te regenen, niet heel veel, en nu (half 10) regent het nog.
Geen stortbui waarvan de planten plat tegen de grond gaan, maar een malse bui.
Ik hoor de planten bijna zuchten (ha lekker, drinken).

Nu worden ook meteen de spaarbekkens in de kaardebol gevuld.
In deze reservoirtjes blijft nog verrassend lang water staan.
Drinkplaats voor insecten (hoewel ze er soms ook in verdrinken).


FOTO 1: drooggevallen drinkbassin kaardebol met wespenresten
FOTO 2: vers gevuld met regenwater.




Gedachte:
Zou de plant er zelf ook voordeel van hebben?
Voor het vocht, of misschien toch een klein beetje vleesetende plant?
Die insecten vangt, verzuipt en de voedingsstoffen eruit opneemt?

De wesp en de bootsman

Nu het zo droog is de laatste maanden komen allerlei beesten, ook insecten bij de vijver drinken.
De laatste week zie ik steeds meer wespen bij de vijver.
Sommigen gaan aan de kant zitten, bij het ondiepe stuk.
Andere vliegen -als een brandblusvliegtuig- even langs het oppervlak en tippen daarbij even het water aan.
Weer anderen gaan op een waterlelie blad (zie foto) of het veel kleinere blad van kikkerbeetzitten.

Voor de wesp is dat niet geheel ongevaarlijk, want er bevinden zich rovers net onder het wateroppervlak.....

Als je langs het spiegelde wateroppervlak kijkt zie je vijf stipjes: de 4 voorpoten en het achterste puntje van het lijf van het bootsmannetje.
Meestal hangen de bootsmannen op hun kop aan de onderkant van de waterspiegel. Met hun sterke achterste poten 'roeien' ze door het water.
Maar pas op: het zijn roofinsecten. een vlieg, mug of wesp die in het water valt en wat ligt te spartelen, wordt rap door bootsmannetjes onder water en onder een blad of steentje op de bodem getrokken. Als ie verdronken is, wordt ie opgepeuzeld.

Soms heeft een insect geluk: bootsmannetjes zijn nogal agressief, ook ten opzichte van elkaar.
Soms zijn ze zo aan het kibbelen om de prooi, dat het in het water gevallen insect kans ziet om weg te komen.

De wesp op de foto is slim door water te drinken vanaf het waterlelieblad en zich niet te dicht bij de rand te begeven.
Daar loeren de bootsmannetjes....

FOTO 1: wesp komt drinken
FOTO 2: bootsman ligt op de loer




Wist je dat....
..... bootsmannetjes kunnen vliegen?
Toen onze vijver werd aangelegd, was er nog geen uur een laagje water in of er zwommen al bootsmannetjes in de verder kale vijver...
.....ze heel akelig schijnen te kunnen steken?
Een bijnaam is 'waterbij'. gelukkig heb ik dat nog nooit ondervonden, maar ik kijk toch altijd goed uit als ik met mijn voeten in de vijver bungel.
.... de andere kant van de bootsman knalwit is?
De onderkant van de bootsman is zwart, maar omdat ie op zijn kop zwemt is dat de kant die naar boven gericht is. Van boven af zie je de bootsman bijna niet tegen het wateroppervlak. Handig om boven-water insecten te vangen. De bovenkant van de bootsman is wit, maar omdat ie op zijn kop zwemt is dat de kant die naar beneden gericht is. Een onderwaterinsect die dieper dan de bootsman zwemt ziet door de witte kleur de bootsman niet afsteken tegen de lichte hemel. dus ook nu weer schutkleur voor de rover.

Tweejarigen: jaar twee

Juli en augustus zijn de maanden om twee-jarigen te zaaien.
Voor tweejarigen geldt: het ene jaar groeien, het andere jaar bloeien.

Je hebt kanjers van tweejarigen, zoals toortsen, teunisbloem, slangenkruid en uiteraard de vingerhoedskruiden.
Daarnaast zijn er allerlei perkplanten die tweejarig zijn, met als bekendste de muurbloem of duizendschoon.

Ik vind vooral de kanjers mooi.
Wat een groeikracht!
En ze zorgen vaak voor overvloedig zaad, als je het zover laat komen.
Dus eenmaal in de tuin, dan hoef je er nooit meer zonder te zitten.

Ik heb afgelopen week diverse digitalissen (vingerhoedskruid) gezaaid, zaad via internet gekocht.
De gewone (paarse of witte) vingerhoedskruiden heb ik al in grote aantallen.
Het verse zaad zou gele exemplaren en rood-met-geel moeten opleveren.

Ook gezaaid, twee weken geleden, nu kleine plantjes: scharlei: zaad kun je bij de Cruydthoeck kopen.
Deze plant werd zeer op prijs gesteld door Gertrude Jekyll (Spreek uit: djie-kil met klemtoon op djie), beroemde Engelse tuinarchitect/tuinontwerper.

En bij een bijna-buurvrouw moet ik een dezer dagen wat zaad van witte judaspenning halen.
Ik heb eerder dit jaar al een zaailing meegekregen.
De paarse judaspenning groeit al wel bij ons ons in de tuin.
Het ene jaar heel veel, het andere jaar (zoals 2006) een enkeling.

Ook een 2 jarige waar je weinig moeite voor hoeft te doen is het vergeet mij nietje.
Zaaien hoeft niet. Dat doet ie zelf wel. Er staan al weer flinke polletjes her en der in onze tuin.
Dat wordt het hemelsblauw voor volgend jaar.

Bijgaand een serie foto's van jaar twee: de bloei.
Een volgende keer een serie foto's van jaar een: de groei (de bladrozet)

Foto 1 en 2: verbascum (toorts) en verbena hastata
Foto 3 en 4: muurbloem en vergeet-mij-niet
Foto 5 en 6: slangenkruid en vingerhoedskruid (laatste foto is van Holly)





Schapenhek (poes op onderzoek)

Gisteren, in de hitte van 33 graden, werd een schapenhek geplaatst.
Tegen een muurtje, en bedoeld om de vrij witte achterkant van het fietsenschuurtje, enigszins te maskeren.
Vanaf het nieuwe terras is het anders wel een erg blakerend wit oppervlak als de middagzon er tegenaan schijnt.

De bedoeling is om er klimrozen tegen aan te leiden.

Op deze plek bevond zich een frame van houten balken, die door onze poezen gebruikt werd om eenvoudig op het dak van het huis te komen, en er ook weer af.

Groot was de schrik van onze kleinste poes 'Bolle Baassie' vanmorgen toen ie de nieuwe aanwinst van alle kanten bekeek.

FOTO 1: nieuwe schapenhek
FOTO 2: ter hoogte van hanging basket stond hier een balk loodrecht op muur. Poezen-dak-opstap-plek.
Ter hoogte van regenpijp zie je modderpootjes van poezen tegen pleisterwerk
FOTO 3: BB bekijkt het hek van onder...
FOTO 4: van de linkerkant...
FOTO 5: van heel dichtbij...
FOTO 6: BB test de klimbestendigheid...
FOTO 7: BB hijst zich op het hek...
FOTO 8: wat een onhandig scherpe puntjes..
FOTO 9: BB druipt teleurgesteld af.





Hortensia

Hortensia of Hydrangea, struik met enorme moppen van bloemtuilen, wit, roze, blauw, paars. Blauwe bloemen op zure grond.

Een Hydrangea houdt van lichte schaduw en enigszins vochthoudende grond.

Bij te veel zon of droogte: bladeren hangen slap, verbranden.

Onze grootste hortensiastruik stond tot mei van dit jaar in de halfschaduw, half onder de appelboom.
Na het omvallen van de appelboom is er veel meer zon op deze plek, tot een uur of 3-4 in de middag. En dat met de droogte in juni en de warmte in juli 2006....

Ondanks water geven (dat voor een deel gewoon van de struik wegloopt het tuinpad op) zijn veel van de bloemtuilen deels verdord...

FOTO 1 en 2: Hortensia die in de schaduw van andere planten staat.
FOTO 3 en 4: Hortensia die opeens in de volle zon staat



Hommel

De beste tijd van de hommels is geweest.
Ze vliegen nog wel rond maar let maar eens op:
het gaat steeds langzamer
en je ziet steeds meer hommels die er in blijven.
Soms gewoon midden op het tuinpad,
maar soms ook met hommelsnoet nog diep in een bloem gestoken.
Ze zijn gewoon stilletjes gestopt.

FOTO 1 en 2: gestopte hommel op veronicastrum
FOTO 3: gestopte hommel op moerasspirea

Kastanjehout

De eerste keer dat we een hovenier inschakelden was in 1997, voor o.a. het aanleggen van een pergola en een terras. We hadden zelf een ontwerpje gemaakt en de hovenier, DE NATUURTUIN in Haren, kwam met nog wat suggesties.

Er werd een kwart ronde pergola gebouwd, inmiddels vrijwel verdwenen onder een grote druif en clematis vitalba.
En een picknick tafel.
En een bankje om over de tuin uit te kijken.
En een schapehek, deels om vanaf het terras niet direct zicht te hebben op de straat (en omgekeerd), deels om de kliko's aan het zicht te onttrekken.

Voor al deze tuinonderdelen werd gebruik gemaakt van hout van tamme kastanje, Europees hardhout, duurzaam gekweekt.
Gaat lang mee, geen behandeling nodig met verf of beits. Heel vers is het hout nog gelig, en 'geeft nog wat af': in het begin ontstond een roodbruine plek op het pad van gele tegels daar waar regenwater van de pergola afdrupte. Maar binnen een jaar heeft het hout een mooi grijs verweerd oppervlak.

En toen later de vijver werd aangelegd werd de brug over de vijver ook weer van kastanjehouten balkjes gemaakt.

Mooi spul.

Deze week weer een stukje hout aan de verzameling toegevoegd.
Zie Schapenhek.

FOTO 1: pergola met druif
FOTO 2: picknick tafel
FOTO 3: bankje
FOTO 4: brug
FOTO 5: detail: knoest van nieuwste schapenhek





Borstelrupsvlinder (2)

Zie stukje van vorige week: Borstelrupsvlinder

Een mooie rups met kleurige haren verpopte zich.
Volgens het boekje duurt de metamorfose tot vlinder vier weken.

Mooi niet, na een dikke week, is de vlinder klaar.
Bij het watergeven van de plant-in-pot vliegt er opeens een bruine vlinder weg.

Vlug onder het blad kijken... de pop is leeg.

Geen foto, ik was er niet op bedacht dat ie na een week al klaar was.

Het wat dus een mannetje: de vrouwtjes van deze vlindersoort hebben geen vleugels.

Kogel

Kogeldistel of echinops

Mooi iets verder achter in de border, het blad wordt na de bloei wat lelijk.
Deze foto's zijn in de avond gemaakt, de camera flitste automatisch bij.
Dat geeft een wat surrealistische witte rand om de bolbloemen en de stengel.

De foto's zijn kort voor de bloei genomen.
De vele piepkleine bloempjes die per kogel volgen zijn lilapaars.
Zeeeeeeeer geliefd door hommels en bijen. Soms zitten er wel 5 tegelijk op een kogel.

Als de bloempjes weer afgevallen zijn dan ziet de kogel er weer bijna net zo uit als op deze foto's: je moet dan echt goed kijken om te zien of de bloem nog gaat bloeien of al gebloeid heeft.
Pas in de winter vallen de laatste zaadhoofdjes af.


Komkommerkruid

Een mooie eenjarige, die zich steeds uitzaait, is komkommerkruid, ook wel borage of bernagie genaamd.

Helblauwe bloempjes, prachtig gewelfd.

De bloempjes en jonge blaadjes zijn eetbaar.
Heel leuk is om de bloemetjes in te vriezen in ijsblokjes, fleurig in de zomerse limonade op een warme dag.
Of in de sla.
De jonge blaadjes kun je hakken en door yoghurt of kwark doen, of ook weer door de sla.
Neem geen oude blaadjes, die zijn te harig.

Ook hommels/bijen zijn er dol op.
Bloei: juni-juli-augustus.
Zaaien in najaar voor vroege bloei, in voorjaar gezaaid is de bloei iets later.

Mieren

Lastig als je ze binnen hebt in huis (of caravan!).

Als je ze tijdig ziet en de verkenner-mieren meteen verwijdert gaat het meestal goed.
Een mierenlokdoosje is niet zo handig, de naam zegt het al: je lokt mieren.

Mieren zitten in vrijwel elke tuin en zijn nuttige opruimers. Je ziet ze regelmatig met een dood insect sjouwen dat fors groter kan zijn dan de werkmiertjes zelf.
Bij voorkeur zitten ze onder de tegels van het terras, maar ook een verhoogde border of stapelmuurtje is fijn.
Ik heb ze ook regelmatig in een bloempot: heb ik een plantje/stek in een pot gezet om eerst even wat te groeien en de pot tijdelijk op de grond gezet in een border. Als ik dan later in de zomer de stek in de volle grond wil zetten, dan blijkt het potje soms gekraakt door mieren: ze woonden in die border en hadden wel trek in een uitbreiding van het nest in de hoogte.

Rond deze tijd van het jaar kijk ik altijd uit naar het uitzwermen van mieren, dat gebeurt op een zwoele zomeravond (of eind van de middag).
Soms valt het op als je opeens een gewriemel van mieren ziet, de gewone kleine, maar ook heel veel grote met (tijdelijke) vleugels. Vaker valt het me op door het gegier van de zwaluwen en het opeens in grote aantallen rondvliegen van meeuwen: die komen af op de kostelijke hapjes die ineens in grote zwermen opstijgen.

Heel mooi als de mieren in tegenlicht opstijgen, dan zie je een fontein van kleine opstijgende lichtvlekjes.

Pluktechniek: zwarte bes

Een merelmevrouw attendeerde me er op dat de zwarte bessen rijp waren.

Tijd om te plukken. In onze tuin staan een paar kleinere struiken en een hele grote.
Zwarte bessen, althans aan onze struiken, zitten vaak als eenling aan een tak of als hele kleine trosjes. Best een gedoe om te plukken, zeker als de struik tussen allerlei varens en andere planten staat.

Mijn pluktechniek voor de grote struik bestaat uit het afknippen van alle takken met bes en al, en dan op een mooi beschaduwd plekje op een bankje, rustig zittend, de besjes er af plukken. Zeker aan te bevelen als het zo warm is als de afgelopen dagen.
Bijkomend voordeel is dat de struik dan meteen gesnoeid is. Volgend jaar komen de bessen aan takken die dit jaar gegroeid zijn, de delen van de tak waar nu besjes zitten krijgt volgend jaar alleen bladeren.

Paleistuin

Weekje wezen fietsen op de Veluwe en daarbij ook een bezoekje gebracht aan paleis het Loo en de paleistuinen.

Deze formele tuinen zijn geheel teruggebracht in 17e-eeuwse stijl.

Warme dag dus wel de schaduw gezocht.
Valt nog niet mee in zo'n tuin.

De tuinman zat er niet mee: hoed op en taxusjes knippen.
Zo uit de losse hand. Dat had ie vaker gedaan!
De taxus rechts op de voorgrond is net klaar.



Vosje

De kleine vos (aglais urticae) is een vlinder die vaak in Nederlandse tuinen voorkomt.
Het is een kleurige vlinder, let ook eens op de helblauwe halve maantjes langs de randen van de vleugel.

En als ie dan ook nog eens afsteekt tegen uitbundige bloeiende lavendel...

MOOI.




Kleine Vos-weetjes
Eitjes worden gelegd op brandnetels, net als die van onze andere kleurige vlinder de dagpauwoog.
Dus laat een bosje brandnetels staan in een achterafhoekje van de tuin.
Dat is helemaal geen verwaarloosd hoekje, nee dat is daar expres voor de vlinders neergezet.
Kleine vos wordt ook wel schoenlapper genoemd.
Zo kun je ook wat pinksterbloemen laten groeien als waardplant voor o.a. oranjetipje.

Houtskool

Alsof zijn vleugels met houtskool getekend zijn...
Het kleine koolwitje (Pieris Rapae) doet zich tegoed aan geranium endressii



Welke plant is dit? (2)

Vorige week een plant waarvan ik de verkeerde naam in het hoofd had.

Het is niet 'brandende liefde', maar dagkoekoeksbloem ((Silene dioica). Bedankt Nico.

Nog een plant - zonder-naam:

De bloem lijkt erg op duifkruid/scabiosa, maar het blad absoluut niet.

Maar wat is het dan wel? WIE HET WEET DIE MAG HET ZEGGEN

- groeit bij ons in halfschaduw
- zeeer lang bloeiend, bloemen aan een plant bloeien achtereenvolgens, niet tegelijk
- stevige pol, ca 30-40 cm hoog, bloem stengel 40-50 cm.
- goede snijbloemen, prachtige combinatie met bloemen van alchemilla mollis (vrouwenmantel)
- geliefd door hommels, zelfs nog als bloemen in vaas staan


FOTO 1 en 2: plant zonder naam: bloem en blad




FOTO 3 en 4: duifkruid bloem en blad, van internet geplukt



Zie ook: Welke plant is dit? (1)

Zwervende heidelibel

Weer zo'n bezoeker in de tuin.
Nazoeken in Thieme's Nieuwe insektengids wijst op een "zwervende heidelibel".
Dit is een jochie-libel, want de meisjes-zwervende-heidelibel zijn bruin.
Ze komen vooral voor rond Middellandse zeegebied, maar trekken elk jaar naar het noorden. Af en toen planten ze zich ook voort in onze contreien.

Latijnse naam is: Sympetrum fonscolombii.

De libel viel me op omdat ie zo gek met zijn vleugels naar voren gebogen zat. Diezelfde Thieme's gids liet een plaatje zien van een libel die er net zo bij zat. Dat doen ze als het erg warm is: hiermee beschermen ze hun voorlijf tegen de warmte. En warm was het die dag (5 juli 2006), 33.4 graden hier in Haren.
Als het minder warm is staan de vleugels weer gewoon recht opzij.




TIP:
Als je libellen makkelijk wilt bekijken: zet her en der een kaal uitstekende takje rechtop in de tuin.
Libellen houden van vrij uitzicht. Uiteraard is het handig als je een vijver in de buurt hebt, anders kun je lang wachten...
Als je geduld hebt kun je ook met een (1) vinger uitgestoken midden in de tuin gaan staan.
Je hebt mooi zicht, maar lastig om met een (1) hand (de andere namelijk) een foto te maken.

Borstelrupsvlinder

Hoe vaak je ook in je eigen tuin rondloopt, elke keer kun je weer verrast worden door iets nieuws.

Deze keer een hele harige rups met rode stippen.
Hij (zij?) had gele borsteltjes op zijn rug en een soort penseeltjes aan de kop (2) en aan de staart (1). Het blijkt de rups te zijn van een witvlakvlinder, volgens een beschrijving 'een dagactieve nachtvlinder'. Ik heb hem nog nooit bewust gezien, maar zal er op letten.
Het gekke van deze vlinder is dat het mannetje vleugels heeft en kan vliegen, maar dat het vrouwtje geen vleugels heeft.
Een leuk verhaal met meer details over deze 'zonderlinge zonderling' vind je op
Zonderlinge zonderling

Ik kwam de rups tegen op een Heuchera, een roodbladig plantje, dat ik een jaar geleden in een pot gezet heb.
Bij het water geven zag ik opeens iets vreemds op de nerf van het blad: de rups.

Onderstaand enkele pogingen om de rups -scherp- in beeld te krijgen.
Het popstadium duurt ongeveer een maand. Als ik er tijdig bij ben zal ik rond begin augustus kunnen vertellen of het een jongetje of meisje is geworden...

Dag 1: helaas onscherp, maar je ziet wel de penseeltjes op zijn kop en de gele borstels




Dag 2: wel scherp, maar het beest zit met zijn kop om het blad gebogen




Dag 2: poging foto vanaf onderkant blad, weer onscherpe 'penseeltjes'




Dag 3: Rups heeft zich verpopt in fijnmazige kokon!




Witvlakvlinder-weetjes
- lid van Lymantriidae of Donsvlinders of Borstelrupsvlinders
- latijnse naam: Orgya antiqua
- familie van motten met ongeveer 2500 leden, o.a. eikeprocessierups!
- volwassen exemplaren eten niet, leven dus maar paar weken
- de haren van de rups irriteren en worden opgenomen in de pop, als het vrouwtje is bewaart ze die voor de kokon voor eitjes
- vrouwtje is vrijwel vleugelloos, kan niet vliegen, lokt mannen met lekkere geurtjes
- haartjes worden verwerkt in kokon rondom ei-legsel, dus nog steeds irriterend
- vlinderman is niet zo opvallend, bruin met twee witte vlakjes op de vleugel

Welke plant is dit? (1)

Ik dacht altijd dat de plant op bijgaande foto's 'Brandende liefde' (of Lychnis chalcedonica) heette.
Maar als ik op internet via Google - afbeeldingen zoek kom ik allerlei veel meer rood-oranje planten tegen, die toch echt anders zijn.

Maar wat is het dan wel? WIE HET WEET DIE MAG HET ZEGGEN

- enthousiaste plant
- hard roze bloemen
- langbloeiend mei-juni
- hoogte 70-80 cm, plant 40 cm in doorsnee (flinke bos)
- opvallende zaaddozen die heel lang aan de plant blijven
- groeit bij ons in verhoogde border, volle zon

Klaproos

Op de meest onvoorstelbare plekken groeit toch weer een plantje.
Deze klaproos zocht een plekje in een scheur van de betonplaat waarop ons fietsenschuurtje staat en waar de klikoparkeerplaats is.
Deze eerste bloem is inmiddels uitgebloeid, er komen er nog twee.



Zaaddoos

Het is juli en je ziet al weer langzamerhand zaaddoosjes ontstaan, de opslagkamertjes van de bloemen voor hun zaadjes.
In veel gevallen is het zaad nog niet rijp (foto 2 en foto 3), maar in sommige gevallen rammelen de zaadjes al (foto 1-4).

De tijd breekt aan om weer zaden te gaan verzamelen! Voor de eigen zaai of voor de ruil.

FOTO 1: zaaddoos ijslandse papaver (bloem oranje of geel)
FOTO 2: kaasjeskruid (bloem wit, je schijnt ze ook in mierzoet roze te hebben)
FOTO 3: waterweegbree (geel met oranje stippeltjes in de keel)
FOTO 4: brandende liefde (knallend roze, zie ook Welke plant is dit? (1))



Duivenmest

Over de pergola groeit een druif, een Vitis 'Boskoop Glory'.
In warme lange zomers komt er een behoorlijke oogst van af.
Momenteel zijn de druifjes nog piepklein. (Zie foto 1)

De druif is de enige plant in de tuin waar ik speciale mest voor heb: een druivengroeipakket met kalk en mest.
Te strooien in voorjaar en in juli (dit laatste beslist niet vergeten, in verband met het goed afrijpen van de vruchten, waarschuwt de tekst op de doos).

Door dat ik Eddy een keer verkeerd verstaan heb, gaat de druivenmest bij ons in huis nu door het leven als 'duivenmest'. Heeft met de vogel uiteraard niets te maken.

Verdere druivenwerkzaamheden:
- In juni en als ie erg hard blijft groeien later nog eens: lange ranken afknippen tot 2 bladeren boven een trosje. (*)
- in juli mesten/kalken
- verder diefjes verwijderen (zie foto 2/3). De diefjes zijn de kleine zijranken die uit een bladoksel groeien, erg fotogeniek zijn, maar veel energie opslurpen die nu in de druiven moet gaan zitten. Weg ermee dus.
- in de herfst druiven plukken
- in de winter (voor kerst) druif fors terugsnoeien
- in maart eerst keer mesten/kalken

FOTO 1: minitrosje begin juli
FOTO 2: zo heb je een dief
FOTO 3: zo heb je niets






(*) Toen ik vorige week op de trap stond om ook de ranken boven op de pergola in te korten stond ik opeens met mijn neus in een nestje! Het was leeg, niet helemaal duidelijk of het gebruikt is. Alhoewel, de zwartkop heeft afgelopen weken wel erg vaak in de buurt van de pergola staan zingen...
Ik ben nog verbaasd dat ik het nest niet eerder gezien heb. Dagelijks meermalen er onderdoor gelopen en gefietst..

Dorst

Het is lang geleden dat het zo warm was.
Op 4 en 5 juli was het hier 33.3 en 33,4 graden.
Da's te veel van het goede.
's Morgens in de schaduw koffie kon nog. Daarna naar binnen, gordijnen en deuren dicht.
Poezen vertrekken 's morgens om de hele dag onder een of andere heg door te brengen (in katzwijm) en komen pas tegen de avond weer tevoorschijn.

Plantjes kunnen niet lopen (nou ja, behalve Triffids) en moeten maar zien te overleven.
Dat doen ze door hun blaadjes te laten hangen of op te krullen.
Voor korte tijd gaat dat goed, ze fleuren weer op met wat water, maar als het te lang duurt houden ze het voor gezien.
Vaste planten beginnen te verkleuren en gaan in herfstrust.

Echte dorstige planten zijn Hortensia (ook wel Hydrangea=water-plant) en floxen.
Maar dat het zo heet kon worden dat een waterlelieblad dat in de vijver op het water ligt kan verschrompelen, dat had ik niet gedacht.

FOTO 1: Hortensia laat zijn blaadjes hangen
FOTO 2: Veronicastrum treurt, blaadjes staan normaal horizontaal
FOTO 3: Verdroogd waterlelieblad

Aardpeer

Een aardpeer is geen fruit, maar een groente. Omdat ik geen aparte groenterubriek heb in 't Groentje staat dit stukje toch in de rubriek 'Fruit'.

Een aardpeer is de wortelknol van een zonnebloemachtige, Helianthus Tuberosus.
Andere namen zijn tobinamboer (mooi he) en Jeruzalem artisjok. Ik heb geprobeerd te achterhalen waar die laatste naam vandaan komt, maar is nog niet gelukt. De plant lijkt helemaal niet op een artisjok. (*)

De knol is eetbaar, werd in de 17e eeuw vrij veel gegeten in Europa, maar is min of meer vergeten en vervangen door de aardappel.

Via een collega kreeg ik een paar knollen, dus meteen opzoeken hoe, waar, wanneer te planten, wat kan ik er mee etc.

Zie de aardpeerweetjes onderaan.

Nu ik dit alles zo lees vraag ik me af of ik niet al zoiets in de tuin heb staan: een helianthus, sterk woekerend....
Hmm, misschien moet ik daar eens de wortels van opgraven.
Ik zal deze knollen in ieder geval in de grond zetten, hoewel het de vraag is of ze nog wat doen, zijn wat ingedroogd.

FOTO 1 en 2: wat onregelmatig gevormde knollen
FOTO 3: met enige moeite (want keihard) doorgesneden ; glanzend vanwege onder kraan houden.




Aardpeer-weetjes
- oorsprong: Amerika
- planttijd: vroege voorjaar, pas op slakken lusten de jonge planten graag
- planten groeien fors uit, zet ze 40-50 cm uit elkaar; houdt plantsteunen bij de hand
- aardperen houden niet van natte voeten
- oogst: tussen eerste vorst en begin maart; leg wortels bloot en haal alleen de hoeveelheid knollen die je nodig hebt voor die keer uit de grond; evt tijdelijk afdekken met jute, pas weer aarde als oogsten gereed is.
- in biowinkels: maart tot oktober, maar vooral in juni/juli
VREEMD: ene website zegt: echte wintergroente, ander zegt: aanvoer maart - oktober.....HOE kan dat?
- aardperen worden gebruikt voor de winning van fructose, het stoken van alcohol en de bereiding van meel
- de knollen zijn gevoelig voor uitdroging; beste bewaarmethode is in een kuil of op een afgedekte hoop op het veld. Ze zijn dan tot in het voorjaar houdbaar.
- jonge knollen hoeven voor het koken niet geschild te worden; oudere knollen dun schillen (lastig vanwege de vele knobbels en bobbels)
- knol kan ook rauw worden gegeten, bijvoorbeeld gesnipperd (mijn advies: doe dat alleen met jonge knollen)
- vermeerderen, als ie er eenmaal is, raak je hem niet meer kwijt, er blijven steeds kleine stukjes knol in de grond zitten die weer uitlopen
- de aardpeer staat bekend als gunstig bij reuma, jicht en verstopping

(*) Nog wat door zoeken en ik vond de volgende zinssnede 'De zachte smaak lijkt op die van artisjok'.
Daar zal wel het naamdeel artisjok vandaan komen..
Nu nog een verklaring voor het deel 'Jeruzalem'...

Spelling

Nederlandse spelling van plantennamen en dierennamen

Onderstaand stukje tekst gezien in de tuinwiki, op zoek naar de oorsprong van de plantennaam Jerusalem artisjok.

Eens op letten.
Ik denk dat ik regelmatig plantennamen met een hoofdletter heb geschreven in 't Groentje terwijl dat in de meeste gevallen onjuist is volgens de Nederlandse spelling....

Dier-, plant- en fruitnamen zijn soortnamen en krijgen in de regel geen hoofdletter. Het maakt daarbij niet uit of het gaat om de naam van een familie (eenhoevigen, leliefamilie), een geslacht (paard, tulp) of een soort (ezel, bostulp). Nog enkele voorbeelden: ijsvogel, huismus, makreel, paarlemoervlinder, sint-bernardshond, els, satansboleet en madeliefje.
Ook soortnamen die naar een eigennaam genoemd zijn, krijgen een kleine letter: przewalskipaard, cox, reine-claude. We schrijven ook geen hoofdletters bij soortnamen die door een of meer bijvoeglijke naamwoorden worden voorafgegaan zoals zwarte zwaan, rode wolf, vale gier, wilde eend, blauwe vinvis, blauwe knoop, gele lis, rode beuk, tamme kastanje, ruwe groene russula.
Soortnamen als Amerikaanse dwergstern, Vlaamse gaai, Duitse herdershond en Libanese ceder krijgen wél een hoofdletter, omdat Amerikaans, Vlaams, Duits en Libanees afleidingen van aardrijkskundige eigennamen zijn. Ook bij de fruitnaam schone van Boskoop blijft de hoofdletter staan, omdat Boskoop nog altijd het karakter van een aardrijkskundige eigennaam heeft.

BIJZONDERHEID
In de Latijnse benamingen krijgt de geslachtsnaam bij conventie een hoofdletter en de soortnaam een kleine letter (Equis asinus, Tulipa sylvestris). Het komt geregeld voor dat biologen ook in de Nederlandse namen van dier- en plantensoorten hoofdletters gebruiken. Dit hoofdlettergebruik is niet in overeenstemming met de Nederlandse spelling.

Lege huls

Vakantie, mooi weer, veel tijd om rustig rond te kijken in de tuin.
Bij de vijver is altijd wat te zien.
Een paar dagen geleden (eind juni) een libel die net zijn nimfenstadium had beeindigd en bezig was zijn vleugels 'op te pompen' en te laten uitharden.
Als de libel gevlogen is blijft de lege huls nog wekenlang aan de stengels van de waterplanten zitten.

FOTO 1: alleen maar groen, of toch niet, kijk midden op de foto
FOTO 2: meer inzoomen, de libel zit op het restant van zijn vorige vorm
FOTO 3: het dichtstbij







Zie ook Platbuik: juffer of libelle

Emmy's tuin

Ik was op zoek naar zaad van witbloeiende bieslook en van de tweejarige plant scharlei.

Via de website van De nationale Proeftuin heb ik geprobeerd zaad van Scharlei te bestellen. De aanbieder van het zaad is annoniem en krijgt een bericht van de nationale proeftuin dat er een geinteresseerde is voor het zaad (ik dus). Het is de bedoeling dat de aanbieder dan contact met de vrager opneemt om tot de ruil over te gaan.
Helaas, of de aanbieder leest zijn mail niet of is op vakantie of is anderszins niet bereikbaar: ik heb niets gehoord.
Gister bij een beter tuincentrum kwam ik Scharlei zaad tegen, van de Cruydthoeck. Dus meteen aangeschaft. Is nu ook de perfecte zaaitijd.

Voor de witte bieslook ben ik verder gaan zoeken op Internet. Zo kwam ik tercht op de website van Emmy uit Brunssum.
Zie EMMY'S SITE
Zij heeft een uitgebreide lijst met zaden, geoogst in eigen tuin, die ze aanbiedt.

Zij reageerde direct toen ik een mail stuurde met de vraag of er nog witte bieslook zaad was. Klinkt veelbelovend!

Als de witte bieslook net zo uitbundig bloeit als de gewone paarse dan kan ik volgend jaar een mooi stukje tuin tegemoet zien.
Nog even een foto van de paarse dan, volgend jaar een witte versie, hoop ik.
De steenhommels zijn in ieder geval dol op de paarse bieslookbloemen.

Museumtuin

In Eelde, op fietsafstand van Haren, is het Museum de Buitenplaats gelegen, gespecialiseerd in figuratieve kunst.
We zijn er al meermalen geweest, steeds afhankelijk van de tentoonstelling.
Het museumgebouw zelf is om te beginnen al heel fraai, organische architectuur, van de architecten Alberts en Van Huut.
Dezelfde architecten die ook het Gasuniegebouw in Groningen (en daarvoor ING kantoor in Amsterdam) ontworpen hebben.

Deze keer gingen we de tentoonstelling van Carel Willink bekijken. Prachtig weer. Weer prachtig.
Een hele periode schilderde Willink wat lege schilderijen, dreigende wolkenluchten, leeg landschap of formele tuinen, ruines, afbladderende beelden, waar soms -heel bevreemdend- nijlpaarden, zebra's of kamelen doorheen lopen.
Elke keer als in Nederland een Willinkexpositie is gaan we er heen, en elke keer zijn we weer onder de indruk van zijn schilderijen.

Voor het eerst namen we ook een kijkje in de museumtuin.

Oooohhh, wat moooooi....

Ongelooflijk wat fraai rond geknipte buxushagen aan sfeer kan oproepen.
Je kunt niet anders dan de kort geschoren vormen aanraken en aaien.
Ik houd zelf van een natuurlijke tuin, maar als je ziet wat er in het formele stuk van de museumtuin met heggen en hagen en strakke waterlopen bereikt kan worden, dan is dat ook wel errug mooi. Alleen het water van de formele vijver zag er wat minder florissant uit, een lichtbruingele soep.

In de tuin zijn vaak exposities van beeldende kunt, deze keer mooie bronzen beelden en beelden van metaal en glas.

Bijgaand een paar foto's, de tuin is zo mooi dat de foto's er allemaal mooi uitzien.




Echt eens gaan kijken. Zie ook bijgaande link. Museum de Buitenplaats

Juni val

Onder de appelboom liggen allemaal kleine appeltjes.
Afgevallen.
Is dit erg?
Nee, dit is de zogenaamde junival.
De appelboom laat overtollige appeltjes vallen.
Kost te veel energie die allemaal te laten rijpen.
Om de boom te helpen kun je zelfs eventueel nog wat verder dunnen,
zodat er niet meer dan twee appels aan elk takje hangen.

.

Rode bes weer

Op 10 juni een foto van lichtkleurende rode bessen, nu twintig dagen later zijn ze plukrijp.
Gister 1.5 kg geplukt, geritst (niet met vork, wordt zo'n kliederboel, gewoon er af geplukt), en diepgevroren voor latere verwerking.
Vandaag weer geplukt en nu wel jam gemaakt: een mix deze keer aardbei(van de markt)-rode bes (uit de tuin).

Ik weet niet welk 'merk' rode bes het is.
Ik houd het maar op 'Jonkheer van Tets', schijnt een bekende soort te zijn en de naam is prachtig.
Doet me denken aan de Bommelstrips van Marten Toonder.

De bessen zijn in ieder geval van een prachtig doorschijnend rood.

FOTO 1: geeft een stukje struik, voor de pluk.
FOTO 2 en 3: steeds dichter bij
FOTO 4: met flits ook geinig, maar het doorschijnende verdwijnt dan (of van de andere kant flitsen...)





Tuinfietsrondje: gardens with a view

27 juni 2006, alweer het derde tuinfietsrondje van de tuinclub van dit seizoen.
Nog een te gaan dit seizoen, de laatste dinsdagavond van juli dan vanuit Eelde.

Het had een groot deel van de dag gemiezerd, maar terwijl we ons iets voor 19.00 uur verzamelden was het vrijwel droog, maar wel erg grijs.
Met een behoorlijk groepje van 16, in vrolijk gekleurde jassen op de fiets.
Ina had deze keer 'tuindienst', zij had de adresjes geregeld om te gaan kijken.
Voor de rest was het een verrassing.

Twee tuinen aan de Hoornse dijk aan de oevers van het Paterswoldse meer waren het einddoel.

Twee huizen met een bijpassende naam en een uitzicht.

Een woonhuis, ongeveer 10 jaar geleden ontworpen, vlak bij de sluis gelegen: Keetje bij de sluis. De tuin is van tuinarchitect Klaas Noordhuis. Dat betekent veel groen, hagen, zuilen van klimop, hortensia's.
En een uitzicht..... Niet iedereen heeft een meer aan de rand van zijn tuin, of zelfs een molen als 'geleend' uitzicht.
De molen is bijna te mooi...

Tweede tuin, de tuin van Sophie, is een vakantiehuisje (De Kreek) direct aan het meer. Het bordje met de naam de Kreek kwam Sophie eens tegen op een rommelmarkt, passende naam. Dit huisje is een flink stuk vanaf de Hoornse dijk gelegen, en alleen te zien vanaf het water. De tuin is aangelegd door Sophie. Veel bloeiende bloemen. Sophie gaat niet meer weg met zomervakantie, gewoon vanuit Groningen op de fiets naar het meerhuisje met tuin.... (Ook favoriet bij de kinderen voor een feestje of barbecue).







Open Tuinen 2006

Dit weekend was open tuinen weekend, veel van de plaatselijke afdelingen van Groei & Bloei deden mee, ook de afdeling Haren.
Wij hebben dit jaar voor de tweede keer de tuin opengesteld, alleen op de zondag, niet op de vrijdagavond of zaterdag.
Erg leuk om bekende en onbekende mensen op bezoek te krijgen. Bij veel bezoekers is de vijver (hoe krijg je het water zo helder) favoriet. Een goede tweede waren de overal bloeiende steenanjertjes, en kort daarop de teunisbloemen. De eerste bloemen gingen afgelopen dinsdag (20 juni) open en inmiddels zie ik vanuit de serre overal de gele bloemen open, als een soort tuinverlichting (het is bijna negen uur 's avonds).

Na een warme dag gister, onder andere laatste tuinpad gelegd zodat bezoekers niet door het zand hoefden te ploegen, begon het vandaag ook warm. Wel was voor vanmiddag stevige regen voorspeld. Misschien dat daarom veel bezoekers redelijk vroeg arriveerden.
Zo rond kwart over 11, half 12 kwam de stroom goed op gang, met op een bepaald moment ongeveer 20 bezoekers tegelijk. Zoveel dat ik velen nauwelijks heb gesproken en alleen maar even heb gezwaaid.
Daarna vooral in twee tallen en soms vier tegelijk.
Tegen half drie begon het een beetje te druppelen, en we konden vandaag echt gebruik maken van de nieuwe veranda, bedacht en bedoeld voor een zomerse dag, lekker warm, je wilt buiten zijn, maar het regent. Dat kan dus met een veranda.
De familie Reitsema was hier als een van de laatsen. Grote paraplu gehaald zodat zoontje toch naar de kikkervisjes kon. Mocht ie misschien een paar kikkervisjes meenemen? In de vijver thuis hadden ze bruine kikkers en wij hebben groene...
Tuurlijk. Jampotje gehaald en hij kon gaan vissen. 10 kikkervisjes hebben nu een nieuw huis.

FOTO: kijk die kikkers en daar, kikkervisjes!



VEEL MEER FOTO's, van de hand van een bezoekende straatgenoot.
Kijk eens op zijn website, dagelijks aangevuld met allerlei geinige stukjes en veel, heel veel , foto's.

http://www.moorsmagazine.com/fotos/tinekestuin.html

Toneelstuk voor drie poezen



Scene 1:
Breed camerashot. Sprot ligt ontspannen bij de brug van de vijver en kijkt eens om zich heen.
Tromgeroffel (spannende muziek). De verschrikkelijke Mick schuift in beeld.



Scene 2:
De muziek wordt steeds onheilspellender.
De Zalm blijft op veilige afstand en kijkt een en ander aan,
klaar om bij het geringste onraad achter de buxus te verdwijnen.



Scene 3:
De verschrikkelijke Mick stormt voorwaarts, op Sprot af.
In no time draait Sprot zich om van een luie ligstand naar een agressief verdedigende houding.
Uit de ogen van Sprot komen bliksemflitsen (special effect)



Close up 4:
De camera zoomt in op de gelaatsuitdrukking van Sprot, angstaanjagend!

Subtiele kleuren

Slangenkruid is tweejarig en behoort tot de familie van de ruwbladigen. Net als bijvoorbeeld Borage (komkommerkruid).
Het is aan te raden handschoenen te gebruiken als je ze plukt/uittrekt, vooral de ingedroogde haartjes van afgestorven bloemstengels blijven als bijna onzichtbare splintertjes in je vingers zitten.

Eerste jaar een platte rozet, tweede jaar eerst een (1) stengel, en als ze plek hebben later een heleboel zijstengels. De gewone kleur is paarsblauw, soms wat verbloeiend naar donkerroze. Dit jaar voor de tweede keer een heel lichtroze versie (de blauwe verf was op) in de tuin, pal naast een paarsblauwe.

Een hele subtiele kleurencombinatie.



Behalve als je een beetje verder naar achter gaat staan en de knalrode klaproos ernaast ziet staan.
Weg is de subtiliteit.

Ra ra, wat is dit?

Foto 1: eerst raden, dan pas naar beneden scrollen voor de oplossing.




FOTO 2: Wat is hier te zien.
Als je het nog niet weet, zie een detail in FOTO 3.














Foto 1: een poelslak die op zijn kop aan het wateroppervlak van de vijver hangt.
Foto 2: een koolmees die net wegvliegt na zijn ochtendbad in de vijver.
Foto 3 : je ziet nog net de staart, ter hoogte van de derde bloem rechts van de (onscherpe) vingerhoedskruid op de voorgrond.

Hangen aan de bar

Echte bartypes.
Dat kunnen ze goed, die kikkers.
Lekker hangen in het water.
Pootje nonchalant op een waterlelieblad.
Echte bartypes, lekker hangen aan de bar.

Juni 2006: Hommel

Half juni, heel vroeg buiten na een warme nacht. Half 7 's morgens, prachtig licht, stilte.
Fototoestel mee de tuin in en kijken, kijken, kijken.
De eerste Hypericum-bloemen zijn open, de vroege ochtendzon er op, en de hommels rennen als kleine gekjes rondjes over de bloemen.
Alsof ze dronken zijn van de nectargeur.

Kijk eens naar de grote stuifmeelklompjes aan de pootjes.

Snippers

In het laatste weekend van juni is het Open Tuinen weekend. Vorig jaar heb ik voor het eerst meegedaan, dit jaar wordt de tweede keer. Ik doe niet het hele weekend mee (vrijdagavond, zaterdag en zondag), maar alleen de zondag. Dan kan ik op een andere dag zelf tuinen gaan kijken.

In eigen tuin moest echter nog een en ander gebeuren.
In het voorjaar is de appelboom omgewaaid en overal in de tuin had ik 'tijdelijk' stapels takken neergelegd.
Die lagen er begin van de week nog steeds...
De tijd begon te dringen.

Buurman Jan gevraagd met de 'helse machine' langs te komen, een zeer lawaaiige versnipperaar.
Maar snipperen doet ie, en in een klein uurtje waren de enorme bulten takken ongevormd in een berg snippers.
Deze heb ik vervolgens uitgereden over een aantal aarden paadjes in de tuin. Kan er weer een tijdje tegen.
En het belangrijkste is dat de tuinbezoekers nu weer rond kunnen lopen in de tuin omdat de tuinpaden niet meer geblokkeerd zijn.

NB. Jan nam ook zijn kettingzaag nog even mee en zaagde een paar van de dikke takken van de gevallen en nog steeds over het pad liggende boom af.
Een van de takken was helemaal hol: het hele binnenwerk zat vol met de mooiste pikzwarte compost die je je kunt voorstellen.
Die kan ik wel per ons verkopen, als 'zwart goud'.

De boom zelf mag nog even blijven liggen, zit nog aan een klein stukje vast en heeft een paar appeltjes gemaakt!



Zie ook Geveld

Hanging Basket

Grassen geplant in zijborder.
Naar de braderie in het dorp.
Met fietskar naar tuincentrum.
Potgrond en drie plantjes.
Vulling voor 'het hangende mandje'.
Blauwe schaal met lavendel gevuld.
Nog even naar de braderie: lobelia's.
Lobelia's bij lavendel in schaal.
Schaal op terras.
Mand gevuld.
Opgehangen.

Eind van de dag.
Uitrusten.



Kommavlinder

De Engelsen noemen hem de 'kommavlinder', vanwege de witte komma-achtige vlek op de bruine onderkant van de vleugel.
De Nederlandse naam vind ik mooier: 'Gehakkelde Aurelia'.
Latijns: Poligonia c-album.



De Aurelia vliegt 2 x per jaar van begin april tot half mei en van half juni tot oktober. Dit is een mooie verse aurelia van de nieuwe lichting.
De vlinder zit om een uur of zes 's avonds te zonnen op de net gesnoeide beukenhaag.

De rups is zwart met oranje stekels en een witte vlek. De eitjes worden gelegd op brandnetel of hop.
Daar zal ik morgen eens gaan kijken. We hebben twee hoppen (hops?) in de tuin en achterin een bosje brandnetels voor rupsen en vlinders.

Krabbescheer revisited

Kort geleden schreef ik over onze krabbescheer die maar niet boven water komt.
Bij mijn broer (in het midden des lands) wel!

Kleurig Tapijt

Fleurig tapijt van plantjes die van zon en droog houden, mooi gelukt deel van de tuin, in enigszins verhoogd bed tegen stapelmuurtje aan.
De bamboe, gekregen van een tuinvriendin, heeft een wat slordig overhangende spriet over de santolina heen, deze heb ik inmiddels afgeknipt.
Onder de grote foto twee detailopnamen, van steenanjertje en de bloem van de tripmadam.






Steenanjers (Dianthus deltoides).
Heb ik jaren geleden een plantje van gekocht. Is niet heel langlevend op dezelfde plek, maar gelukkig heel goed te zaaien.
Inmiddels heb ik ze op veel plaatsen in de tuin, en zaailingen zet ik altijd op de randen van een kweekbed om een beetje te groeien. In de loop van het jaar kan ik dan steeds zo'n randplantje uitscheppen en op een plekje zetten waar net een beetje kleur nodig is.
NB. Aanvankelijk zaaide ik de steenanjer op een bed uit en kreeg een groot plakkaat van steenanjertjes, maar het bleek lastig om daar dan een mooi stukje vanaf te steken, werd wat rafelig. Ik heb gemerkt dat het beter gaat als je de plantjes een beetje uit elkaar, als afzonderlijke polletjes laat groeien.
NB2. De steenanjers in onze tuin komen in twee kleuren voor. De oorspronkelijk gekochte donkerrozerood en een variant dit net iets meer roze is, met een fractie kleinere bloemen.
Het heeft trouwens een tijd geduurd voordat ik mezelf overtuigd had dat het twee verschillende kleuren zijn. Eerst dacht ik steeds dat het aan de lichtinval lag. Maar nee, echt twee kleuren, die eigenlijk net niet bij elkaar passen. Mooiste is om ze een stukje uit elkaar te zetten.

Tripmadam (sedum reflexum).
Vetplantje met blauwgroenige rozetjes, 1-2 cm hoog. In juni komt er een bloem, 10-15 cm hoog met knalcitroengele bloemetjes. Als die uitgebloeid zijn later in de zomer, kun je ze het beste afknippen, niet aftrekken. Voor je het weet trek je de hele plantjes uit. Op een goede plek (goede drainage) kan het een mooie bodembedekker zijn. De blaadjes zijn dik en vetachtig en werden vroeger als keukenkruid gebruikt bijvoorbeeld over salade of over gebonden soep (ipv peterselie). Alleen verse blaadjes gebruiken, smaken beetje peperachtig. Gedroogd smaken ze naar niks.

Fluit

Een tijdje geleden schreef ik over de meiwolken van fluitenkruid volop in bloei in de wegbermen.

De naam fluitenkruid komt van fluit (open deur), je schijnt namelijk fluitjes van de holle stengels te kunnen maken.
Ook eens proberen. Volgens een 'recept' op internet eerst wachten tot juni tot de stengels wat uitgerijpt zijn.
NU is het juni.

Vandaag (13 juni) op weg van werk naar huis een uitgebloeide, zaadzettende plant meegenomen.
En fluitjes snijden, verschillende vormen, blazen, blazen, maar meer dat pffft was er niet te horen....

Het lijkt er op de stengel misschien nog niet droog genoeg is.
Binnen de groene buitenkant van de stengel was nog een melkwit vochtig laagje te vinden, sommige delen van de stengel zaten er helemaal mee vol.

Proef mislukt.

NB. Bij het opruimen van Japanse duizendknoop, in dit geval niet de hele grote, maar een die zo'n 80 cm wordt (en trouwens ook onvermoeibaar woekert) in een vlaag van .... besloten een fluitje te maken van deze super stevige stengel.
Ging perfect! Hele diepe toon.

Ik zal het fluitenkruid over een maand, als ie echt afgestorven is nog een kans geven, maar voorlopig zet ik mijn geld op het duizendknoop-fluitje.

FOTO 1: overzicht van diverse fluitjes
FOTO 2: detail fluitenkruidfluitjes
FOTO 3: detail duizendknoopfluitje





Hemelse geur

Heb je dat nou ook, je fietst of wandelt ergens en ineens vang je een heerlijke geur op.
En dan, al sniffelend, om je heen kijken welke bloem dit veroorzaakt.
Warm weer, warme avond, goed voor geurende bloemen en planten.
In deze tijd van het jaar is er dikke kans dat het een kamperfoelie is die je ruikt.
Naast de sierlijke bloemen is er ook die hemelse geur.

Wij hebben in de voortuin een 'kamperfoelieboom', een aangewaaide kamperfoelie die groeit in een aangewaaide es. De es mag er uitsluitend blijven staan als kapstok voor de kamperfoelie. De es is inmiddels een meter of 2.5, ik knip steeds de takken er af die zich aan de kamperfoelie ontworstelen. Zodat er niet te veel essegroen zichtbaar is maar vooral kamperfoelie-blauwgroen met een overdaad aan bloemen (en later vaak glanzende rode bessen).

De bloemen van de kamerfoelie boom zijn donkerroze als ze nog gesloten zijn, maar als de bloemen zich openvouwen zijn ze spierwit van binnen.

Steenmarter

13 juni, ruim 30 graden overdag, maar ook om 10 uur 's avonds nog goed uit te houden buiten.
Terwijl het langzaam donker wordt, dwaal ik door de tuin.
Broekspijpen in sokken, en lange mouwen tegen de muggen.
Als de zon onder gaat wordt het achter in onze tuin muggenterritorium.
Onder de bomen, veel dichte plantengroei, ideaal voor die beestjes.
Meestal waag ik me daar 's avonds niet meer (of heel snel en wapperend met handen om eventuele belagers weg te jagen).
Tussen ons en de buren van nr. 89 staan een aantal uit de kluiten gewassen coniferen, eigenlijk te groot, maar ja, wel mooie beschutting, anders kijken we vanuit huis direct tegen de zijmuur van de garage van buurman aan.
Liever een groene muur.

Daar bij die groene muur hoorde ik geritsel.
De overbuurpoes weer?
Wat dichter bij gaan kijken.
Loopt daar een eekhoorn?
Iets langs en slanks met flinke staart schuifelt langs.
Voorzichtig een plekje gezocht en stil blijven staan.
En even later komt het beest tevoorschijn en loopt op nog geen meter van me langs.
Ik sta blijkbaar aan de bovenwindse kant.
Het is een steenmarter!

Het is al heel bijzonder om hem te zien, een foto maken is te hoog gegrepen. Dus even rondgekeken op internet.

FOTO: Bijgaande foto van een steen marter is gemaakt in het Noordlaarderbos (ook gemeente Haren).
FIGUUR: Daarnaast de pootafdruk.
LINK: En onder de foto een link naar de meest schattige babysteenmarters. Klik op de link en vervolgens op 'next' rechtsboven in beeld.



IMG_6087 photo - *Tinne aka digitinne* photos at pbase.com


Het verschil tussen steenmarter en boommarter is de kleur van de bef, spierwit bij steenmarter en oranjeachtig bij boommarter.
Tja de bef heb ik niet gezien hoor.
Morgen overdag ga ik eens in het binnenwerk van de conifeer gluren, marters slapen overdag vaak in een boom....
(vrijdag in het binnenwerk de coniferen getuurd, maar geen steenmarters gezien).

NB. Misschien is dit ook wel het beest dat we 's nachts vaak vlak bij het hoofdeinde van ons bed horen scharrelen.
We slapen direct onder een schuin dak en horen regelmatig een beest door de dakgoot schuiven.

Pluisjes

Soms lees je vreemde berichten in de krant of teletekst. Zo hebben ze in Almere last van pluisjes.

In deze tijd van het jaar laten populieren in grote aantallen hun zaadpluisjes in de wind vliegen. De witte pluisjes steken goed af tegen de strak blauwe lucht van de afgelopen paar dagen. In het afgelopen weekend, puffend van de warmte op een bankje in de schaduw, keken we omhoog en zagen de pluisjes vliegen, als sneeuwvlokjes. Eigenlijk een soort zomersneeuw.





De pluisjes waaien ook naar binnen en in onverwachte hoeken kun je dan een heel pakket zien. Maar dat ze makkelijk in brand vliegen... lijkt me gek.
(Alhoewel, misschien is dat ook de oorzaak van de brand in Nieuwegein (zie derde teletekst bericht).

Even proberen dus. En inderdaad, lucifer erbij en WHOESH met een felle vlam zijn de pluisjes in een keer weg.

FOTO 1 en 2: pluisjes op donkere achtergrond (voor het contract)
FOTO 3: pluisjes gaan in een fractie van een seconde in rook op, moeilijk om te timen met het fototoestel.







NB. DENK OM DE VEILIGHEID (DON'T TRY THIS IN YOUR HOME).

Rode Bes

FOTO : 10 juni, licht kleurend

Inmiddels zijn er (17 juni) ook al af en toe rode besjes, die vrolijk door de merels worden opgepeuzeld.
Zelf eerste besje gegeten. Nog niet genoeg om jam van te maken.
Wel vandaag de eerste jam van het seizoen gemaakt: aardbeienjam!

Kornoelje, maar welke

We hebben diverse Kornoelje-struiken in de tuin staan, maar welke precies... ik blijf het moeilijk vinden.
De struiken stonden al in de tuin toen we hier kwamen wonen (inmiddels bijna 14 jaar geleden).

1. De eerste die ik probeerde te determineren was ongeveer 3 meter hoog en even breed. Licht groene gaafrandige bladeren met opvallende gebogen nerven. Bloemen: kleine witte 4-puntige sterretjes in kleine schermen bij elkaar. Eerste bloei in mei, gevolgd door witte trosjes bessen. Bessen erg in trek bij merels. Later nog een tweede bloei met besjes, niet zo uitbundig. Rest van zomer onopvallende groene plek in tuin (*). In de herfst prachtig rode bladkleur en 's winters knalrode twijgen, vooral de verse takken.
Rode twijgen, da's Rode Kornoelje dacht ik. Maar volgens de boekjes maakt de rode Kornoelje (Cornus Sanguinea) blauwe bessen, onze struik heeft echt knalwitte bessen. De Witte Kornoelje dan? Die maakt wittige of blauwachtige bessen. Voorlopig houd ik het op Cornus Alba 'Sibirica'.

2. Op een andere plek in de tuin hebben we een heestergroep. Daarin staat en heester, inmiddels wel zo'n 4 meter hoog die momenteel volop in bloei staat. Schermpjes met witte ster-bloempjes. het lijkt wel een Kornoelje. Maar welke?
Deze maakt donkerblauwe besjes. Een tot twee keer in de latere zomer strijkt hier een zwerm spreeuwen neer, die met tientallen tegelijk de besjes komen plukken. Dit is duidelijk een andere variant dan de hierboven beschreven versie.
Ook een Witte Kornoelje? Maar dan wordt ie wel hoog.
En Kornoeljes houden vooral van kalkachtige grond.... (terwijl hier in Haren de grond erg zuur is).
Beter dan 'een zekere witte Kornoelje' krijg ik de naamgeving niet.



3. De derde variant is er een met witbont blad. Winterhard tot -35 graden, zegt kweker Esveld, maar bij ons twee jaar geleden grotendeels omgevallen bij een hevige windstoot. Doordat de heesters in het bosje zo door elkaar groeien maken ze soms meters lange takken om met hun verse blaadjes boven het dichte (gezamenlijke) bladerdek uit te komen. Zo'n lange slungeltak blijkt niet erg stabiel als een gekke windvlaag er grip op krijgt. Tak lag plat over het terras en kreeg ik niet meer opgetakeld. Afgezaagd. Nu is er nog een klein struikje over, dat zijn best doet in de schaduw van de andere kornoeljes.

4. Tot slot: gele Kornoelje, gele takken in de winter, schijnt erg breed uitstoelende struik te worden. Afgelopen winter paar takken uit andermans tuin geknipt en in de grond gezet. Meeste zijn aangeslagen, hoewel nu onzichtbaar. Ik had ze 's winters tussen de rij rabarberplanten gezet, die zijn nu op maximale grootte en worden nog overschaduwd door de varens die zich in hetzelfde rijtje hebben genesteld. In het najaar/winter vind ik de gele Kornoeljes wel terug.

* ) bij ons levert de struik mooie schaduwplek aan rand van gras na ongeveer 3 uur 's middags, ideaal om op een zeer warme zomerdag in de schaduw op het gras te liggen.

Oranje elftal

Vanmiddag 11 juni eerste WK voetbalwedstrijd van Nederland.
Net begonnen. Snel een elftal oranje foto's.
Want het hele oranjefeest kan zo maar weer snel over zijn.

Eigenwijs vingerhoedskruid

Vingerhoedskruid of Digitalis Purpurea is een tweejarige plant.
Eerste jaar een grote rozet, en tweede jaar een enorme kaars er boven op. Meestal paarsrozeachtig en soms wit.
Binnenin de afzonderlijke bloemen kun je de fraaiste donkere vlekken zien die je je kunt voorstellen, stippen, lichtere plekken, donkere vlekken. Geen bloem heeft hetzelfde patroon. Deze vlekken zijn bedoeld om insecten te lokken. Blijkbaar zien ze er in ultraviolet licht (golflengte van het licht die veel insecten nog kunnen zien) nog mooier uit. De hommels vliegen af en aan.

Je moet een bloempje wel even omhoog draaien om er in te kunnen kijken of anders door de knieen om van onder in de klokjes te kunnen kijken.
De bloemen hangen over het algemeen met de opening naar beneden.
Maar een enkele keer heb je een eigenwijze Digitalis, die houdt zijn klokjes gewoon horizontaal, en de bloemknoppen die nog gesloten zijn staan zelfs omhoog gericht. Eigenwijs!

FOTO 1: meestal hangen de klokjes van het vingerhoedskruid met de opening omlaag.
FOTO 2: een enkele keer staan de bloempjes dwars.



Ik vind de groeikracht van vingerhoedskruid prachtig. Als ie op een humusrijk plekje staat, liefst halfschaduw kan ie soms wel 2 meter worden. Soms komen er ook zijtakken vanuit de rozet, dan wordt het een hele bos. Op een drogere plek blijft de bloem een stuk korter. En als de bloem uitgebloeid is vormen zich zaaddoosjes, met zaadjes in duizendvoud. Een beetje uitschudden en je hebt ook weer bloemen voor over twee jaar zekergesteld.
En als je er te veel hebt, ze rozetjes zijn heel makkelijk weg te halen.

NB. Er zijn ook vaste planten vormen van vingerhoedskruid, heb ik een paar keer proberen te zaaien, nog niet gelukt.

Aardbei

9 juni, de eerste aardbei uit eigen tuin genuttigd.



Dat is nog niet zo makkelijk.
Een aantal jaren terug hadden we twee aardbeienbedden (van elk 4 x 5 meter). De ene in de zon, de ander vrij veel schaduw. Het schaduwrijke bed is snel opgeheven, de ander heeft het nog een paar jaar volgehouden. De oogst werd langzaamaan minder en nieuwe plantjes moet je eigenlijk op een vers bed (wisselteelt) neerzetten. Maar ja, alle lege plekjes die ooit de groentetuin van de buurman vormden (en inmiddels onderdeel van onze tuin zijn) waren inmiddels beplant. In een van de kweekbedden, aan de voet van de rode bessenstruiken, plantte ik toch een 12tal plantjes uit. Gaf vorig jaar een beperkte oogst. Dit jaar staan de plantjes er nog. Ertussen in heeft zich kaardebol uitgezaaid, tweejarig en in het tweede jaar, het bloeijaar, heb je geen rozetten meer maar een opstijgende stengel, stekelige bladeren en over een tijdje een mooie distel er boven op. Ook fraai in de winter, en lekker voor de vogeltjes (distelvinken, putters).
De kaardebollen zijn nog niet op volle hoogte, slechts 60 cm hoog (kunnen 1.5-2m worden), maar ze maken het al aardig lastig om bij de aardbeiplantjes te komen. Verder staat her en der nog een aardbeiplant, zomaar tussen andere planten in (er zelf naar toe gewandeld). Nadeel is dat ze zo verspreid zijn dat ik ze soms pas zie als ze rood en rijp zijn, en dan zijn vaak anderen (slakken, pissebedden of een merel) me voor geweest. Toen we nog een heel bed hadden legde ik er altijd stro onder, dat hield de slakken mooi op afstand; een keer met net.

Gedoe.
Snel opgehouden met het net.
Gewoon elke avond even plukken.
Ik heb ontdekt dat als ik tot de ochtend wachtte de oogst veel minder werd.
Slakken eten 's nachts en merels zijn erg vroeg op.


FOTO 1 boven: dit was de eerste aardbei, op een presenteerblaadje
FOTO 2: familie, maar niet om te eten, de wateraardbei, groei volop in onze vijver.

Krabbescheer

Een van de onderwaterplanten in de vijver is krabbescheer. In het voorjaar lopen de stekelige rozetten mooi rood uit, later worden ze groener. De rozetten liggen als sterren in het water.
Het vreemde is dat volgens de 'boeken' krabbescheer zomers boven water komt en een soort hanekam van stekelige bladeren boven water uitsteekt. Ook zou ie dan bloeien. In de winter zinken de rozetten dan weer daar de bodem. Ze zitten niet echt vast met grote wortels, maar hebben meer een soort slepende wortles die lichtjes in de bodem of in andere planten vastzitten.
Als ik een rozet boven water til zie ik wel de fijne tandjes in de bladranden, zo ziet de krabbescheer er op plaatjes ook uit.
Maar waarom gedraagt ie zich bij ons dan anders?
De rozetten zitten op een diepte van 60-70 cm, in het diepe stuk van de vijver.

FOTO 1: krabbescheer in de vijver, aan de onderkant van de foto diverse kikkervisjes
FOTO 2: met mijn hand schaduw gemaakt op het water, nu spiegelt het niet zo en zie je de fraaie roodachtige kleuren mooi uitkomen.





Krabbescheerweetjes
Google: krabbescheer 16.600 hits
Google: krabbenscheer: 687 hits, ga dus maar uit van de spelling zonder letter n
Stratiodes aloides, stratoides is het Griekse woord voor soldaat, heeft te maken met boven het water uitstekende stekelige bladeren (bij ons dus niet) die eruit zien als het blad van een zwaard.
Andere naam: wateraloe, met puntjes op de e
De Nederlandse naam Krabbescheer komt van de twee schutbladen aan de bloemsteel (nooit gezien bij ons in de tuin). Deze blaadjes schijnen de vorm van de schaar van een krab te hebben.

Zalm slaat kikker

Reigers komen af en toe een kikker bij ons uit de vijver vissen, maar de grootste jager is onze overbuurpoes 'de Zalm'.
Begin juni zaten we 's avonds buiten op het terras te eten, en toen zagen we dat de Zalm weer had toegeslagen.

FOTO: Overbuurpoes de Zalm bij muurtje van vijverrand.



Toen we snel kwamen aanlopen liet ze de kikker, een bruine, los. De kikker zag er onbeschadigd uit en hield zich dood.
Dat kunnen kikkers heel goed.
Ik heb eens een kikker ruim een half uur op zijn rug op ons grasveld zien liggen nadat een van onze poezen er een tijdje mee rondgewandeld had.
En daarna draaide ie zich om en verdween tussen de bosjes.

De kikker van deze week pakten we op en lieten 'm in de vijver zakken. We verwachten dat ie zich zwemmend in de diepte zou begeven. Maar nee, hij hield zich dood, ook in de vijver. Of was ie dood? Na 10 minuten hing ie op dezelfde plek half op zijn kop in de vijver. Allerlei kikkervisjes zwermden erom heen.
Zouden ze hem gaan opeten?
Die avond niet meer gekeken, maar de volgende avond wel. Voorbereid op een wat onaangenaam schouwspel, een half afgekloven kikkerlijkje of...
Maar nee, niets te zien. Is ook deze kikker gewoon weer tot leven gekomen en zit ie nu weer veilig, maar geschrokken, onder in de vijver?
Of is ie finaal opgeknaagd door andere waterbewoners?

We zullen het nooit weten.

De vijver en de fotograaf

Al vaker over de vijver geschreven, het pronkstuk van onze tuin.
Aangelegd in 1997, naar eigen ontwerp.
Aangepast en uitgevoerd door Gerd van Helden van de Natuurtuin in Haren.
Gerd heeft inmiddels 10-tallen tuinen of delen daarvan aangelegd.
Onze vijver was een van de eerste opdrachten!
Gerd heeft een fotograaf opdracht gegeven om een aantal tuinen te fotograferen.
Ook onze vijver is uitverkoren.
Komende week komt de fotograaf plaatjes maken...
Onderstaande foto is een eigen plaatje, van ongeveer half mei.

Inmiddels is de waterlelie nog wat verder uitgegroeid, met vandaag (11 juni) maar liefst 8 bloemen tegelijk open.

Praatje bij een plaatje: stapelmuur

Opdracht:
Ga begin juni de achtertuin in
Loop een stukje het pad op richting vijver,
Draai na twee meter een kwartslag naar links (tegen de wijzers van de klok in),
Maak een foto.

Resultaat: zie foto.



1. Op het stapelmuurtje: kolonies van twee soorten zich langzaam uitbreidende sedums, huislook. Boven de baksteen met de vele gaatjes een rozetje dat gaat bloeien en langzaam de lucht in stijgt. De bloem wordt oud roze, het betreffende rozetje sterft af na de bloei, maar maakt wel plaats voor nieuwe rozetjes.
2. Achter het stapelmuurtje een enigzins verhoogd bed, met flink wat zand, wat droger dan de omgevende bedden, prima voor droogteminnende planten. Links en rechts kleine bolronde struikjes Santolina (heiligenbloem). Ik snoei de struikjes jaarlijks om ze compact te houden (eind winter) en nog eens als de struikjes in bloei schieten. Ten eerste omdat ik de bloemen, kleine gele knoopjes, niet zo mooi vind als het grijze blad; ten tweede omdat ze na de bloei heel slordig 'omvallen' allerlei kanten op; ten derde omdat de bloemen enorm stinken (viel ons vorig jaar op toe we een struikje wel in bloei hadden laten komen en op een zonnige dag bijna van de tuinbank verjaagd werden door de stank). Na enig snuffen vonden we de dader, de santolina in volle bloei.
3. Rechts bevallig hangend vanaf het muurtje: een uitgezaaide rotsanjer, nog net niet in bloei met de donkerrode bloempjes, maar lang duurt dat niet meer. De bloemstengels met knoppen richten zich al op.
4. Rechts, rechtsachter en midden achter, wiegende margrietjes. Elk jaar op een iets andere plek, maar altijd welkom.
5. Links bijna op de rand, de eerste bloemen van een Vingerhoedskruid openen zich. Vele zullen nog volgen. Tot grote vreugde van hommels die de komende weken lekker maaltjes komen halen in de klokbloemen.

En er is zoveel meer te zien op een zo'n foto.... Dat is voor een volgende keer.

Oranje Havikskruid

Vanaf eind mei begin juni, tot een heel eind in de zomer bloeit bij ons in de tuin het Oranje Havikskruid.
In het latijn: Hieracium aurantiacum.
Niet zo knaloranje als de ijslandse papaver, maar met een zweempje geel soms en een zweempje bruin.

Elke (composiet)bloem bloeit kort, maar zoals je op de foto ziet, er komen er nog heel veel aan,
Na de bloei komen er kleine pluiszaadjes die met de wind wegwaaien. Maar het meeste verspreidt de plant zich door gewoon te gaan wandelen met zijn wortels, uitlopertje hier, uitlopertje daar, en hop, aan het eind van de uitloper maar weer een rozetje bladeren maken. Volgend jaar ook daar een bloem en een plek om nieuwe uitlopers te maken.

Het oranje havikskruid heeft wel last van meeldauw later in het seizoen.
Na de bloei knip ik de uitgebloeide stengels af, dan lijkt het minder erg te zijn.
Soms nog een beetje tweede bloei.



In Nederland komen veel verschillende soorten havikskruid voor:

Boshavikskruid (H. sabaudum)
Dicht havikskruid (H. vulgatum)
Grijs havikskruid (H. praealtum)
Muizenoor (H. pilosella)
Muurhavikskruid (H.murorum)
Oranje havikskruid (H. aurantiacum)
Ruig havikskruid (H. scabum)
Schermhavikskruid (H. umbellatum)
Spits havikskruid (H. lactucella)
Stengelomvattend havikskruid (H. amplexicaule)
Stijf havikskruid (H. Laevigatum)
Vals muizenoor (H. peleterianum)
Weidehavikskruid (H. caespitosum)

Witte ooievaarsbek

Welke het precies is weet ik niet, maar mooi is ie wel.
Deze tuingeranium met diep ingesneden blad en grote witte bloemen. Met in het hart een zweem lilapaars. Kleurt fraai bij de donkerbladige Astilbe, die net zijn bloempluim aan het ontvouwen is.

Blijkbaar is de bloem ook lekker,
op de foto zag ik dat een insectje zich tegoed deed aan de nectar, zie detailfoto.

Gele Morgenster

Passende naam voor deze plant!
Latijn: Tragopogon pratensis subsp. pratensis

De gele morgenster heeft vandaag zijn eerste bloem open gedaan. Onder aan de foto zie je nog de groene punt van een volgende bloem. De plant heeft een rozet van smal langwerpig blad en er komt een bloemstengel uit van ongeveer een meter hoog.
Een paar bloemen, om de beurt. Na de bloei sluit de bloem zich en vormt zich om naar zo'n mooie pluizenbol, net als een paardenbloem. De zaadjes en parachute-jes zijn alleen een slagje groter.
De plant is meerjarig.

Ik heb een aantal jaar geleden wat zaad meegenomen uit een heemtuin in Warffum. Volgens enkele verwijzingen op internet wordt de plant maximaal 60 cm hoog. Dan is zeker een bijzonder geval, hij wordt bijna 1 meter, zowel bij ons in de tuin, als op de plek waar ik het zaad heb meegenomen.


NB. Op internet zocht ik o.a. naar de latijnse naam. Toen kwam ik bij een Belgische veldbloemensite terecht.
Handige informatie over planten, maar nog niet zoveel foto's. Er stond een oproep bij om foto's in te sturen.
Toen heb ik bovenstaande foto ingestuurd. En nog geen half uur een berichtje terug uit het verre Belgie.
Met dank voor de foto en hij is meteen geplaatst....

Hier een link: Gele morgenster - Kenmerken, tips, volksnamen en vertalingen

Groentinten

Groen is de meest voorkomende kleur in de tuin.

Maar groen is niet zomaar groen.
Je hebt grasgroen, en geelgroen, en lichtgroen, en grijsgroen, en blauwgroen.
Groen met een rode zweem, of groen met een wit streepje.
De meeste groenen passen prima bij elkaar.

Een enkele keer 'vloeken' de tinten groen.
Zo had ik eens puntwederik staan naast coreopsis verticillata. Beide gele bloemen, verschillende kleur geel, maar dat was niet het probleem. De kleuren groen vond ik gewoon niet mooi bij elkaar passen. Na een paar jaar de Coreopsis (meisjesogen) verplant, nu passen ze mooi bij hun omgeving.

Ik twijfel nog over de hertshooi. Leuk klein struikje, maar het verse blad heeft een tintje oranje in het lichtgroen, en dat blijkt niet zo mooi tegen de omringende planten af te steken. Misschien naast heel donker groen zoals taxus.
Later in het seizoen is de hypericum egaal lichtgroen tot iets donkerder lichtgroen. Dan is het kleurbeeld rustiger.

FOTO 1/2: groen met roodachtig
FOTO 3/4: groen met grijsgroen



Iris

Ze staan vrijwel tegelijk in bloei: de gele lis en de siberische lis.

Latijnse namen:
Iris Pseudacorus is de gele lis, beschermde plant, houdt van moerassen, slootkanten tot een waterdiepte van 30 cm.
(Onze gele versie lijkt wat fijner en tengerder dan de 'gewone' gele lis).
Iris Sibirica is de fluweel paarsblauwe siberische lis (ook vaak siberische iris genaamd). Doet het ook in enigszins vochtige grond.

(De Iris Germanica, met grote wortelstokken houdt juist niet van nattigheid).

FOTO 1: op de voorgrond de diepblauwpaarse iris, daarachter rechts aan de vijveroever de gele lis.
FOTO 2: en 3: je ziet wel dat het broertjes zijn..

.

FOTO 4: afgeknaagde iris knop.
Onze tuinslakken hebben een voorliefde voor het blad van de siberische lis, en dan is het allerlekkerste hapje blijkbaar de stengel onder een bloemknop die op uitkomen staat. Meestal wordt ie finaal doorgeknaagd en dan ligt de bloemknop op de grond, soms zit de knop nog aan een haardikte van de stengel vast en bungelt troosteloos tegen de resterende stengel aan.
Een paar jaar geleden heb ik geprobeerd alle bloemknoppen te redden door ELKE ochtend 's ochtends vroeg alle slakken die ik kon vonden uit de irispollen te plukken. Sindsdien geen slakken meer geplukt. Resultaat vrijwel gelijk. De pollen zijn nu groot genoeg zodat er altijd wel enkele bloemen het slakkenvandalisme overleven. Maar het blijft sneu om de afgeknaagde knoppen te zien...

Dauwdruppels

Op een frisse (bijna koude) lentemorgen, half acht 's morgens.
Vogels twierelen enthousiast.
De tuin is vol met glinsterende dauwdruppeltjes.
Niet alleen op het vrouwenmantelblad, maar op vrijwel alle planten.
Een uurtje later en veel van de druppels zijn verdwenen.
Dus vroeg op.
Voor uitslapers: geniet mee met de foto's.

FOTO
Boven vlnr: oranje haviks kruid, knikkend nagelkruid, margriet
Midden vlnr: ooievaarsbek, ijslandse papaver, waterlelieblad
Onder vlnr Juffertje in t groen, vrouwenmantel, vergeet mij nietje

Verrassing: Gouden regen

Soms loop je door je eigen tuin en dan zie je -tot je verrassing- opeens een onbekende plant.
Zo had ik eens een aangewaaide Hebe, leuk struikje, dat in het derde jaar mooi in bloei kwam (en in de derde winter doodvroor..).
De grootste verrassing voor mij was echter een gouden regen, niet zomaar een klein struikje, maar een complete boom, 3-4 meter groot.
Het zit zo.
Achter in de tuin hebben we een bomenrij. Grote bomen, met een enorme 30 m hoge wilg, als de kampioen. En kleinere 20 meter hoge bomen, berken, zwarte els, lijsterbes. Daaronder en daarvoor staan kleinere bomen en struiken. Bijvoorbeeld een fors uitgegroeide seringenboom. En liguster die zonder snoeien 4 meter hoog wordt, niet hoger, en later in het jaar een heerlijke geur verspreidt als ie vol in bloei staat. Als je liguster steeds snoeit -als heg- komen er geen bloemen aan. Een grote bonte hulst inmiddels ruim 3 meter hoog en vrijwel even breed. Ook wat kleinere onduidelijke boompjes.
Op een dag een paar jaar geleden stond ik zo ver mogelijk achter in de tuin om een serie panoramafoto's te maken van de achtertuin en de achterkant van ons huis (onderdeel van een opdracht voor een cursus). Het achterste plekje in de tuin bestaat uit een nauw gangetje tussen de houten composthoop en een heggetje.
Toen zomaar, een blik omhoog, richting de kronen van de bomenrij achter in de tuin.
Mijn mond moet wel open gevallen zijn van verbazing, ineens zag ik vlak boven me een heleboel gele trossen van een gouden regen!. Deze moet al jaren in onze tuin te staan, het is een flinke boom, maar ik had hem nog nooit gezien. De boom valt normaliter op door zijn gele bloei, verder vrij onopvallend. Bij ons in de tuin wordt de gele bloei afgeschermd door de ervoor staande seringenboom en hulst...
Dus echt een verborgen juweeltje.
Zo verborgen, dat je hem haast niet ziet.

FOTO 1: Gouden regen verstopt in houtwal, goed kijken.
FOTO 2 en 3: details



Groninger Groentendagen

3 en 4 juni kon je bij kwekerij de Kleine Plantage in Eenrum naar de Groninger Groentedagen.
Alleen de naam vond ik al zo mooi, dat ik er naar toe wilde.

In een aankondiging stonden fraaie verwijzingen naar mooi-genaamde groenten: leeuwerikenboerenkool, olijfkomkommer, bonte bietjes, Egyptische etage-ui, roodloof.

En kruidenplantjes en jammen: rodekooljam (?), aspergejam (??), rodebietenchutney.
Die laatste lijkt me lekker, de eerste twee...

Maar ... het is er niet van gekomen.
Gewoon thuis gebleven, bezig geweest in de nieuwe aanbouw en in de tuin.

Maar om in de groenten te blijven: deze week de eerste plant in de serre gezet. Een tomaat.
Afgelopen dinsdagavond met ca. 12 man (m/v) van de tuinclub ons tweede tuinfietsrondje gehad. Gelukkig was het droog en zelfs regelmatig flink zon. Maar koud, zo in de wind, een graad of 9. Brrr.

We waren op bezoek bij Sietske Pronk en Jos Meijering van De Pronkenhof in Eelde. 5000 meter grote tuin, 150 meter diep, nog steeds heel wat hagen, maar inmiddels zijn er al weer heel wat meters haag verwijderd (te veel snoeiwerk). Sietske en Jos tuinieren op kleur, nu waren heel wat borders nog groen met groen, maar als je een van de planten herkent weet je meteen welke bloemkleur de rest van de planten in die border heeft.

Omdat het zo koud was stonden we steeds op een kluitje in de laatste plekjes zon, en op een gegeven moment knus met zijn allen het aanbouwkasje in. Lekker warm en zompig. Goed om even op te warmen. Jos had nog tomatenplanten over, en de liefhebbers konden er een mee nemen.


FOTO 1 Welke soort tomaat is dit? De gewone tomaat.

FOTO 2 Wat laat gezaaide basilicum, links B. Spice Globe, rechts B. Yiotis.

Allium quiqeboo

Een paar jaar geleden, op een druilerige dag op de Floriade kocht ik twee allium bollen.
Eerste zomer prachtig hoog.
Ik heb de uitgebloeide bloemstengels nog in de hoek van de kamer staan.
Tweede jaar stuk kleiner.
Daarna nog maar 1 bloem.

Dit jaar wel wat loof, herkenbaar als allium loof mede doordat ik al jaren een bamboestokje er naast heb staan zodat ik er niet per ongeluk ga spitten.
Maar na de droogte een paar weken terug: loof weer verschrompeld, geen bloemstengel.

En vandaag, KIEKEBOE, wie steekt daar opeens zijn paarse bolletje door het groen: een allium!

Rozenknoppen

FOTO 1
Dit gaat een gele roos worden, hoewel de rechter bloem het misschien niet helemaal haalt.
Kijk in de close-up van FOTO 3 en FOTO 4 eens naar de in rijen opgestelde groene luisjes.
Overigens allemaal aan de oostkant van de bloem, in de windschaduw van de knop, de kou-kleumpjes.

FOTO 2
Dit wordt een grote rozerode roos. Blad loopt prachtig roodachtig uit.



Buxus

Op diverse plekken in de tuin hebben we buxus staan, in allerlei vormen.
Nou ja, niet echt ingewikkelde vormen, maar wel een bal, een wolk en heggetjes.

Is het je wel eens opgevallen dat iets pas opvalt als iemand je er op wijst?

Dat heb ik met buxus, of beter gezegd de geur van buxus.
Ik las laatst in een tuinboek dat sommige mensen de geur van buxus onaangenaam vinden, valt vooral op tijdens het snoeien.
Nou was me de geur van buxus nog nooit opgevallen.
Ik rook wel eens een kattepiesachtige lucht, maar ja met twee eigen katten en vaak concurrerende buurpoezen op bezoek is dat niet zo gek.
Niks kattepies, het luchtje hoort bij de buxus!!

En nu ruik ik het dus elke keer als ik in de buurt kom.

Een bewolkte dag eind mei, droog tot aan het middaguur.
Eerst een rondje door de tuin en wat foto's gemaakt.
Een prima dag om buxus te snoeien, kun je namelijk beter niet doen als de zon fel schijnt, dan verbranden de bladrandjes.

FOTO 1: Wauw, paar dagen niet in de tuin en ineens een knalkleur: geranium (misschien wel Ann Folkart?).
Op de achtergrond wat onscherp een op dat moment nog niet gesnoeide buxusbol (centrum van kruidentuintje).

FOTO 2: Bolle Baassie maakt een bocht.
Op de achtergrond een paar buxusstruikjes, eigen kweek, een paar weken geleden daar neergezet.
Op de foto nog niet gesnoeid, maar inmiddels wel.
Eddy wilde een mooie geometrische vorm, een tetraeder....
Met een paar rechte takken de vorm gemaakt en alles buiten de takken weggesnoeid.
Dat moet nog wel een paar keer voordat je de vorm van de tetraeder zonder het frame van takken herkent.



Een tetraeder of regelmatig viervlak is een zogenaamd 'platonisch lichaam', een driedimensionaal object dat is opgebouwd uit gelijkvormige regelmatige veelhoeken. De meest bekende is de hexaeder, beter bekend als kubus.
Hieronder zie je de tetraeder rondjes draaien. De Egyptische piramiden horen trouwens niet tot de platonische lichamen, de zijvlakken zijn driehoeken, maar het grondvlak is een vierkant!

Camping

Je zou maar op de camping staan met Hemelvaart 2006.
Een natte bende.

Ook in de tuin niet veel te doen, maar toch houd ik de buienradar goed in de gaten.
Vanmorgen vroeg regende het al in het zuidwesten, maar in het noordoosten is het nog tot bijna een uur 's middags droog gebleven.
Ik zag aan de radar dat het daarna voorlopig niet meer droog zou worden.



Buienradar: http://www-6.wetteronline.de/radar/euroddlnwf.htm
Klik op 'loop 3 stunden' en je kunt mooi zien hoe snel buienzones langsschuiven.

Spinnenbal

Aan de witte regenpijp hangt een bal met verse kruisspinnetjes, elk nog geen mm groot, dicht tegen elkaar. Geel met een zwarte vlek op het achterlijf.
Ze zijn net uit. In het najaar maakt moe kruisspin een kokon waar ze 300-800 eitjes in legt. In mei komen de spinnetjes uit, met hun 'eitand' maken ze hun eigen eitje open. Ongeveer 7-10 dagen kunnen ze leven van de resten van het eigen ei. Dan zeggen ze elkaar gedag, spinnen een lange draad, en laten zich meevoeren door de wind.

De doorsnede van de bal is ongeveer 1 centimeter, de enkele spin die het tot de herfst overleeft is dan in zijn eentje zo groot.
De echt grote zijn altijd vrouwtjes zo'n 16 mm, de volwassen mannetjes zijn kleiner 8-10 mm.



Kruisspinnenweetjes
- meest bekende spin in nederland
- Latijn: Araneus diadematus
- wielwebspin (araneidae), familie met ruim 2500 soorten wereldwijd
- maken een wielweb, web relatief groot in verhouding tot grootte van de spin
- hangt altijd op zijn/haar kop in web
- in herfst weeft mannetje eerst een spermamatje en vult daarmee de zaadflesjes (palpen) op zijn hoofd

Tuin vanaf bank 26 mei

FOTO 1: 26 mei 2006
FOTO 2: 1 april 2006
Kijk en vergelijk.



Akeleientijd

Mei is akeleientijd.

Eerst voorzichtig een enkele bloempje boven het fijne blauwgroen blad, maar dan op volle sterkte.
Overal in de achtertuin wiegen de bloemenwolken in de wind (en de regen).
Ook dit jaar weer heel veel roze-achtige tinten, meestal enkele bloemen, soms een gevulde.
Her en der in de tuin duiken ze op, flinke uitzaaiers, maar ja van akeleien kun je nooit genoeg hebben.
Elk individu leeft relatief kort, een tot enkele jaren. Dus af en toe verdwijnt weer een kleur.

Vorig jaar hadden we ook donkerrode effen en donkerrode met een wit rokje.
Ook een grote pol van het diepste blauwpaars dat je je kunt voorstellen is na een paar jaar verdwenen.
Althans op zijn plek tussen de geraniums.
Want in de schaduw van de meidoornhaag zag ik weer zo'n donkere.

Alle akeleien bij ons in de tuin hebben 'sporen', een soort giraffenhorentjes aan de achter kant van de bloem. Er schijnen akeleien te zijn zonder of met hele korte spoortjes. Die hebben we nog niet. En ik heb wel eens een zakje zaad gekocht van akeleien met geel erin, lijkt me ook bijzonder. Niet opgekomen.

Nou dan nog maar eens extra genieten van al het moois dat al wel in de tuin staat.





Bloemenklok van Linnaeus

Via een collega kreeg ik de volgende link door naar de website plantaardigheden:
Plantaardigheden Actuele toepassingen van planten

Een wat drukke, enigszins onoverzichtelijke website, maar wel boordevol informatie.

Veel over kruiden, nieuw, maar ook ingescande eeuwenoude kruidenboeken.

Al heen en weer klikkend kwam ik uit bij een stukje over de Bloemenklok van Linnaeus.

Leuk idee.

Linnaeus heeft nauwkeurig de tijden vastgelegd waarop verschillende bloemen opengaan (en sluiten) en voorgesteld daar een klok van te maken. Waarschijnlijk heeft hij hem zelf trouwens nooit gebouwd.



Zoekend op internet naar foto's van zo'n bloemenklok kom ik wel bloemperken in de vorm van een klok -soms zelfs met bewegende wijzers- tegen, maar nergens een klok met de planten die Linnaeus heeft opgesomd.

Misschien omdat je hiervoor aardig thuis moet zijn in de verschillende 'tijdplanten',
veel ervan zijn gele 'paardenbloemachtige planten'.
Erg fotogeniek is zo'n klok waarschijnlijk niet.
En bovendien zijn sommige bloemen maar kort in bloei of eenjarig.
Dus heel gedoe.

Toch aardig om te proberen, maar ik heb nog niet voor alle uren de bijpassende planten.
Die eerst maar eens verzamelen, vooral bij wilde planten liefhebbers denk ik....

Ik heb al: paardenbloem, gele morgenster, witte waterlelie en gewoon biggenkruid.
Deze laatste sluit volgens Linnaeus om 13 uur (houdt geen rekening met zomertijd!).
Binnenkort gaat de pol biggenkruid bloeien dus dan kan ik kijken of deze plant gelijk loopt.
Ik houd jullie op de hoogte.

Op de bovengenoemde website kun je de lijst met planten vinden.

Als je zelf andere tijdplanten in de tuin hebt, bijvoorbeeld een van de genoemde havikskruiden, dan houd ik me aanbevolen.

Uitgeschept

Een paar straten verder op is een huis tot aan de grond afgebroken. Het was een vrijstaand huis op de hoek van twee straten, een grasveld rondom en aan de kant van de hoek mee een border van een meter of 1.5 breed. Ik fiets er al jaren bijna dagelijks langs en laat mijn blik dan over de border glijden, een groot deel van het jaar staat er wel wat te bloeien.

Er is een groot hek omheen gezet, alleen de border steekt nog buiten het hek. Verder gebeurt er al een tijdje niets.
En dan denk, zonde, die plantjes die daar nog in de border staan. En er woont niemand meer..
Zou ik eens een enkel plantje uit de border scheppen? Tijdens de bouw zullen ze toch vertrapt worden.

Al bijna twee weken kijk ik steeds keurend in de border, wat zal ik meenemen? En zal ik met de fietskar komen? Dan kan die mooie pol schoenlapperskruid mee, een soort die 's winters prachtig donkerrood kleurt.
Maar ook een beetje beschroomd, wat als iemand me ziet. Ik overweeg 's morgens heel vroeg (6 uur als nog niemand op is), of 's avonds tegen donker worden er langs te gaan. Want het is toch gek om in andermans tuin te scheppen, zelfs al merkt ie er niets van omdat er nog niet eens een fundament ligt. Het moet wel gebeuren als er niemand kijkt.

Inmiddels lijken er bouwwerkzaamheden te gaan beginnen, grote bulten aarde worden gestort.
Zou ik???? Ik heb mezelf overtuigd. Ik ga het nu echt doen.
Ik spreek met mezelf af om in het lange weekend rond hemelvaart te gaan scheppen.

Woensdag, de dag voor hemelvaart, fiets ik tegen de avond weer langs de border, om nog een laatste blik te werpen op de planten die ik inmiddels bijna als MIJN planten beschouw.

SCHRIK, iemand anders heeft met hetzelfde idee rondgelopen en bijna alle bijzondere planten er uit geschept....

Gekke gewaarwording: ik ben bijna boos op de onbekende die 'mijn planten' heeft 'gestolen'....

Lezerspost

Een paar reacties op 't Groentje van 20 mei.


Edwin heeft slechte ervaring met een afgeknapte fluweelboom:

Een onthoofde sumak
Ik las net je stukje over de onthoofde fluweelboom. Ik heb er ook een in mijn voortuin en die dingen zijn bijna niet weg te krijgen, aangezien ze zich ondergronds via de wortels kunnen voortplanten. Tot voor ca. 5 jaar terug had ik een hele grote in mijn voortuin. Nadat de gemeente de struiken en veel bomen in het plantsoen verwijderd had, stond mijn boom in de volle wind en was een storm genoeg om hem onder de grond te laten knappen. Of liever: door een wervelwindje werd hij gewoon onder de grond afgedraaid. Ik zag het nl. gebeuren. Het hout bleek overigens erg zacht te zijn, dus wellicht al deels vermolmd. Ik dacht dat dit het einde zou zijn van mijn fluweelboom, maar het jaar erop kwamen er in een straal van bijna 6 meter om de boom nieuwe scheuten uit de grond (ook in het plantsoen en tussen de stoeptegels!). Een lastige vorm van onkruid die zeer snel groeide en bijna niet was weg te krijgen. Pas nadat ik besloten had om op de oorspronkelijke plek een paar nieuwe scheuten door te laten groeien, hield de overlast elders op. Het is alsof de wortels onder de grond wisten waar zo voortaan mochten groeien, dus ophielden met het groeioffensief door de hele tuin.

Groetjes, Edwin

Margriet heeft een plant met een onderdeel van een huis in de naam, nee zelfs een heel huis.

Voor je huizenserie: huislook. Dat is een vetplant die op het dak groeit, het huis van mijn opa en oma was er helemaal mee bedekt. Geen Drents huis kon vroeger zonder, want het bracht geluk

FOTO: huislook groeit bij ons niet op het dak, maar wel op dakpannen.
We hebben een stapelmuurtje van bakstenen dat van boven afgedekt is met een laag dakpannen.
Prima plekje vinden de sedums.
Helaas beginnen de dakpannen na een paar winters helemaal uit elkaar te vallen.



Evert schrijft over de aan huis gerelateerde plantjes.

Lievevrouwenbedstro is natuurlijk meer iets in het huis dan aan het huis.
Zeepkruid ook.
Maar steenbreek of dakplataan past beter in het rijtje.
En een klokjesbloem weer meer voor in huis.

Er moet toch ook wel een bloemennaam zijn met "bel" er in. Behalve Abelia...

Onthoofd en toch weer verder

Toen vorig jaar oktober stam 1 van onze appelboom omwaaide werd een in de buurt staande Fluweelboom onthoofd.
De hele kroon brak af en en er stond alleen nog een soort bezemsteel.
Ik was er nog niet aan toe gekomen om deze kale staak te verwijderen en kijk nou eens:
uit de bezemsteel komen opeens allemaal zijtakjes!

Ik ben benieuwd of het boompje nog een beetje een natuurlijk vorm wil krijgen.
Even laten staan dus.



Andere namen: Rhus Typhina, azijnboom of Sumak
(die laatste naam had ik nog niet eerder gezien, klinkt Indonesisch, maar de fluweelboom is afkomstig uit Noord-Amerika)

Het stammetje is heel aaibaar: zachtbruin, fluweelachtig.
Nare eigenschap is dat de fluweelboom worteluitlopers maakt.
Het kan zomaar gebeuren dat er 5 of 6 meter verderop in de border (of bij de buren) een nieuwe boompie opkomt.

En als je een fluweelboom snoeit (om te verjongen) komen er allerlei nieuwe takjes aan de resterende stam, maar helaas ook meer wortelopslag.
Dat moet ik dus goed in de gaten houden.

Ruiken aan een ooievaarsbek

Geranium Macrorrhizum, letterlijk vertaald: grootwortelige geranium.
(ik blijf de dubbele letter R midden in de naam vreemd vinden, toch zie je de naam bijna altijd op deze manier gespeld).

Ideale plant voor in de schaduw, zelfs in zeer droge schaduw doet ie het goed.
Bedekt de bodem snel door zijn stengels een beetje uit te strekken en een endje verderop weer neer te leggen.
Meest opvallend is de zeer sterke geur van de bladeren, soms zelfs erg sterk, als je bezig bent een deel van de planten weg te halen.

GERANIUM WEETJE:
De geurende soorten van de Geraniumfamilie worden sinds de zestiende eeuw gebruikt in de geneeskunde en in de parfumindustrie. Uit alle delen van de geranium macrorrhizum wordt olie gevormd, als grondstof voor parfums en aftershaves.

De bloemen zelf vind ik niet zo bijzonder, dat dacht ik tenminste....

Maar als je ze van dichtbij bekijkt ziet het er toch wel weer mooi uit.
Nu snap je ook waar de Nederlandse naam 'Ooievaarsbek' vandaan komt.



De geranium bij ons in de tuin is hard roze, je hebt ze ook in witachtige tinten.
Na de bloei knip ik de bloemstengels weg en geniet de rest van het jaar van het fraaie blad.
Deze geranium is zelfs enigszins wintergroen, de grote bladeren sterven weliswaar af maar er blijven kleine winterblaadjes aan de toppen van de uitlopers zitten.

GERANIUM WEETJE:
Geranium macrorrhizum houdt konijnen op afstand.

Ruit en Muur

Foto 1: Ruit in een oerwoud van groen




Foto 2: Muurbloem
Bijzondere rood-oranje kleur. Zit net te veel geel in om baksteenrood te heten.



Wie kent nog ander planten die in de naam een onderdeel van een huis hebben?

Onroerend goed voor vogels

Een
De nieuwe mussenvilla is nog onbewoond
(hoewel er af en toe een grote bij of wesp invloog: ik hoorde hem galmend zoemen in de verschillende kamertjes om vervolgens weer te verdwijnen).

Twee
Het vorig jaar gebouwde mezenkastje aan de schuur hangt mooi te hangen, maar is ook onbewoond.

Drie
Het derde huisje hing in de appelboom, mooi aan de noordoostkant. Vorig jaar woonde er een kolonie kleine hommeltjes in. Gelukkig dit jaar niemand. Anders was het een flinke klap geweest, toen de boom twee weken geleden met huisje en al om ging.
Het huisje had zich trouwens goed gehouden en terwijl de boom plat lag, draaide het huisje gewoon een kwart slag om en hing weer recht, wel een beetje laag boven de grond, ongeveer 1 meter.
Huisje is gered en wacht op nieuw plaatsje.

Vier
Aan de achterkant van de schuur hang nog een huisje, ernstig vermolmd, vol houtwormgaatjes. Ik kan er nauwelijks bij komen en blijkbaar is dat lekker rustig.
Want toen ik vandaag mijn hoofd om het hoekje zag zag ik nog net een pimpelmees wegvliegen.
En luid gepiep klonk vanuit het huisje. Kleine pimpeltjes.
Nog maar even wachten met het leegmaken van de dakgoot van de verre schuur...


FOTO's: Winterpimpels, deze zijn veel makkelijker te fotograferen dan lentepimpels of zomerpimpels.

Doorgezakte pluimen



Regen valt
grote paarse pluimen
zakken, zakken omlaag;
het zandpad
krijgt een laag dak.

FOTO BOVEN:
Het lijkt een rustiek doorgangetje, maar door de regen is de zware seringentak wat omlaag gezakt.
Houd de pluim in het midden in de gaten (rechts ervan een viertal pluimen boven elkaar) en kijk naar de foto onder.

FOTO ONDER:
Ik ben 1.69 m lang en sta op het zandpad en wijs naar dezelfde seringenpluim.

Alleen hele kleine mensjes kunnen nog zonder bukken (en nat worden) over het pad.

Driekwart baksteen

Na prachtig weer de afgelopen weken was het waterniveau van onze vijver flink gezakt.
We lezen de waterhoogte af aan het aantal baksteenlagen in de vijvermuur dat boven het water uitsteekt.
Als de vijver vol is zijn er twee 'droge' bakstenen, maar na de droge periode van afgelopen weken waren er drie bakstenen te zien.

Ik was van plan de vijver bij te vullen met de tuinslang, maar besloot het weekend even af te wachten: regen voorspeld.

Regen is gekomen, vrijdag maar ook zaterdag flink wat druppels: het waterniveau is inmiddels driekwart baksteen gestegen.

En op de foto is te zien dat de eerste twee waterlelies van het seizoen boven water zijn.

Wilde planten in Nederland en Belgie

Zeer informatieve website van ene Klaas Dijkstra.
Cijfer: een dikke acht. Hier kom ik vast nog wel eens kijken!

http://wilde-planten.nl/





Veel mooie foto's en beschrijvingen van ongeveer 1500 wilde planten die in Nederland en Belgie voorkomen.

Je kunt zoeken op Nederlandse of Latijnse naam van de planten, maar ook op verschillende categorieen:

Plantenfamilies
bv de biesvarenfamilie, bestaande uit twee leden: kleine biesvaren en grote biesvaren
of de schermbloemenfamilie, met tientallen soorten zoals de kleine watereppe (grappige naam)

Plantvormen
bv. russen en biezen
varens
en zeggen

Groeiplaatsen
bv. waterkanten
tussen straatstenen en trottoirs

Omzoomd

"Omzoomd" is een woord dat ik zelden gebruik, maar in deze tijd van het jaar flitst het regelmatig door mijn gedachten.
's Ochtends op de fiets op weg naar mijn werk in Groningen, rijd ik langs de Hoornsedijk.
Een deels kronkelend, smal dijkje met nu aan beide kanten een roomwitte kraag van Fluitenkruid.
Prachtig, hier past het woord omzoomd bij.
En een echt lentegevoel.

Nog een keer dan:

De weg is omzoomd door een dubbele kraag van fluitenkruid.

Reusachtig grasveld

In de achtertuin hebben we een bescheiden grasveld, ca 3.5 meter diep en een meter of 8 breed.

Maar als je ongeveer op de grond gaat liggen en dan een foto maakt lijkt het een reusachtig grasveld.



(Ook de truc van makelaars bij foto's van een te verkopen huis/tuin: door een slimme hoek van fotograferen kun je het veel groter laten lijken.)

Rhododendron klaar over

Prachtig als je zo'n tuin met met allerlei azalea's en rhododendrons in bloei ziet.
Helaas bloeien ze wel erg kort.

Wij hebben in de tuin een rode, heel eventjes een korte explosie van rood in de tuin.
En je let even niet op en dan is het al weer over...
De meeldraden staan nog overeind en de bloempjes liggen als slappe vingerhoedjes op de grond.

Heel even maar, want ze worden snel opgeruimd door nijvere beestjes.



Tuinmarkt geslaagd

De hele week prachtig weer en voor zaterdag was regen voorspeld.
Een beetje spannend, want dat was de dag van onze derde tuinmarkt.
Maar het ging uitstekend, heerlijk weer, tegen het middag uur raakte het betrokken, maar het is droog gebleven.

Een prima ochtend, veel handel.
Een goede keus om de dag voor moederdag te kiezen, op een schoolpleintje midden in het dorp.
Veel aanloop van winkelende mensen.
Albert, onze bloemschikcoordinator, maakte ter plekke bloemstukjes: mooi kadootje voor moeder.

Ik had deze keer twee houten kratjes en een doosje met plantjes, niet te veel zodat het in de fietskar mee kon.
- bloeiend zenegroen (bloeiende planten verkopen altijd goed)
- zachtgeel knikkend nagelkruid
- moerasspirea (ik heb net gehoord dat dat de favoriete plant van Elizabeth de eerste was)
- geraniumpjes versicolor (bloem wordt wit met lila adertjes)
- engels gras (armeria maritima), begint net in bloei te komen
- lysimachia cilliata (gewone groene en de roodbladige woekerende 'firecracker'); deze volgend jaar niet meer meenemen, was bij veel mensen te koop.
- een kleine hangende zegge, en een 1 jarig trilgrasje.

En uiteraard de jammetjes, bijna dertig potten echte 'Marmelade Rue du Lac'.



Ik heb inmiddels al een paar vaste klanten, die nu voor het derde jaar jam gekocht hebben.
Nieuw dit jaar de smaak: wijnbes-rabarber.

Alles uitverkocht!!!

Zelf uiteraard ook een enkel plantje gekocht:
o.a. Schoepkruid,
een poging tot zonnehoed [nog niet veel succes mee gehad, toch maar weer proberen want ik vind ze zo mooi; ik laat ze nog even in het potje tot ze wat groter zijn en hoop dat ze niet geheel opgeknabbeld worden door de slakken],
Nepeta,
en primula vialii (die aparte paars rode puntbloemen, als wat woestgekleurde kaboutermutsjes).

Bezet!

De hele week op de veranda buiten gegeten en koffie gedronken.
En als het wat frisser wordt, stoelen naar binnen en lekker een tijdschriftje lezen met zwart pluizig kussentje voor in de rug.



Of toch niet....

Even op het raam tikken en de kussentjes bewegen en blijken oren te hebben.

Links Sprot, rechts Baassie, in het midden, tuintijdschrift.

Mei 2006: Paardenbloem

Vroeg in de ochtend, 13 mei, de dauw op alle planten.
Een paardenbloempluis ziet er ook dan heel fraai uit.

Baassie in het nieuwe klimrek

Vorige week is onze appelboom omgewaaid.

Hij zit nog aan een klein stukje vast en zo zijn de kleine zijtakjes die op de stam zaten toch nog in bloei gekomen.

En een mooi klimrek dat het nu is, aldus onze Baassie.

FOTO'S

1. Omhoog
2. Hmm zou ik in die pruimenboom springen?
3. Neeeeu, toch maar weer om laag
4. Effe uitrusten (en zie de bloesempjes)



Vier op een rij

Lekker in de zon op de vijverrand...




en hier al vast een voorraad voor volgend jaar

.

Vuurjuffer

De eerste libellen van het jaar zijn meestal de vuurjuffers, kleine rode libellen, als je ze een keer gezien hebt vergeet je ze nooit meer.
Ziet er uit als een vliegend rood lucifertje, of eigenlijk twee in tandem, want je ziet ze vaak in paren, tijdens het paren.
Er zit ook wel wat zwart op het lijfje, hier en daar een segmentje.

Ze zijn veel te vinden bij tuinvijvers en ander stilstaand water.
Meestal worden de eerste exemplaren rond half april gezien
Dit jaar ietsje later.

FOTO's
1. tandem vuurjuffer in actie, de achterste is het vrouwtje in eierlegpositie
2. op een voet kun je ook even uitrusten





Vandaag ook de eerste platbuik gezien, een van de grootste libellen van ons land met -de naam zegt het al- een afgeplatte buik.
Het vrouwtje is gelig bruin, het mannetje hel lichtblauw.
Volgens de natuurkalender vliegt deze libel in mei, juni.
Vandaag 12 mei op de natuurkalender gekeken, maar in heel de noordelijke helft van Nederland is nog niet een waarneming binnen gekomen. Dus een hele vroege waarneming.
Ik had hem willen melden, maar ik ben even mijn inlogcode vergeten, dus moet dat opnieuw aanvragen...
Jammer, anders kon ik jullie wijzen op een rode stip op het kaartje van de natuurkalender en melden dat het 'mijn' platbuik was.

Denk de rode stip er maar bij, zo ter hoogte van Groningen en dan een heel klein beetje naar het zuiden.







.

BBB

BBB = Bijna Bieslook Bloemen

In de tuin hebben we heel wat bieslook staan en dat staat op het punt te gaan bloeien. Vandaag, 12 mei, waren alle bloemen nog dicht, paars doorschijnende bolletjes met een dun vliesje van schutbladen er om heen. Waarschijnlijk is morgen de eerste bloem open.
Meestal maak ik foto's van de geopende bloemen, nu dus een keer van de bijna-open bloemen.


FOTO's: bieslook bijna open

.

Wat ruikt het lekkerst?

De viburnum van de buren is uitgebloeid en de zware bedwelmende geur is uit de lucht.
Maar achter in onze eigen tuin staan nu drie
geurkanonnen tegelijk in bloei.
Ik kan maar niet beslissen welke bloem het lekkerste ruikt: de paarsrode sering, de blauwpaarse spaanse boshyacinth of de zuiver witte lelietjes van dalen.
Nog maar een rondje door de tuin om een snuifje bloemengeur te nemen.

Sniffel, snuif, snuf, snuf.

Na lang beraad besluit ik dat ik toch het kleine lelietje met de wasachtige witte klokjes
net iets lekkerder vind ruiken dan de seringtrossen aan de inmiddels grote seringenboom (zo groot dat het geen struik meer te noemen is) en de pollen boshyacint.
Misschien helpt het uiterlijk van het lelietje ook mee: ziet er uit als een schattig, teer bloempje, zo'n tingel tinkelend piepklein klokje, en ondertussen is het gewoon een enorme woekeraar die gerust onder het tuinpad doorwandelt en aan de andere kant weer boven komt. Onvermoede kwaliteiten. Een hele enkele keer komen er een paar besjes aan. De eerste keer dat ik die vond was ik zeer verbaasd. Donkeroranje besjes.

FOTO'S



.

Geveld

Vandaag, 7 mei 2006, op een prachtige lentedag, is onze oude appelboom definitief gaan liggen.



Eind oktober 2005, ongeveer de eerste week van 't Groentje schreef ik over stormschade.
Een van de twee resterende stammen van onze appelboom was omgewaaid.

Vanmorgen bekeken we de boom goed, enorm veel roze knoppen, op het punt om te gaan bloeien.
Over de hele stam, veel meer licht dan vorig jaar omdat de ene stam al weg was, waren jonge takjes met ook bloesemknoppen....

Vanmiddag werd het de appelboom te veel.
Ik was 's morgens bezig met een tegelpaadje te leggen, de tegels lagen achter bij de schuur, dus ik kruiwagende steeds om en onder de appelboom.
Tegen drie uur gingen we even een stukje fietsen.
En toen we terug kwamen... daar lag ie.
Geveld.
Hangend tegen 1 van de drie wilde pruimpjes en met zijn kruin half over/door de meidoornhaag deels in de tuin van de buren.

Ruim 50 jaar zal ie in de tuin gestaan hebben.
Wat nu rest is een enorme berg bloesemtakken, de bloesem net niet open.



In een grote vaas binnen heb ik een nog een paar takken.
De bloesems gaan nog open.
Maar geen appeltjes meer.

Zucht.



Het begin van het einde: Stormschade

Tegen brandnetelprik

Toen ik een jaar of 10 was kreeg ik een jeugdflora en een herbarium.
Een eindje rijden op de fiets en plantjes plukken in de wegberm.
Mooi plat maken, inplakken en dan opzoeken in de flora.
Een van de eerste plantjes die ik me herinner was het herderstasje.
Het herbarium heb ik nog, alleen de plakbandjes waarmee de plantjes zijn vastgeplakt zijn vergaan en plakken nauwelijks meer.

Meestal vond ik plantjes en zocht ze dan op in de flora. Naar sommige planten ging ik op zoek.
Ik heb lang gezocht naar smeerwortel. Ik vond dat zo'n intrigerende naam voor een plant.
Mijn vader vertelde me dat die naam kwam het gebruik van de plant. Hij zou vaak in de buurt van brandnetels groeien en dat is handig. Als je je namelijk prikt aan brandnetels dan kun je een blaadje van smeerwortel nemen, kneuzen, en die over de branderige plek uitsmeren. Dat zou de jeuk verzachten.

Ik heb het eigenlijk nooit geprobeerd, maar elke keer als ik smeerwortel zie denk ik aan dit verhaal.

En nu hebben we smeerwortel in de tuin.
De hommels zijn er dol op en de kleur van de bloemen...
tja voornamelijk wit, maar roodachtig beginnend en een zweem blauw.



VAN INTERNET GEPLUKT:

De smeerwortel is een geneeskrachtige plant met een lange traditie. ¨Oude Griekse bronnen maakten al melding van een gunstige invloed op onder meer de heling van wonden. Al zo'n 20 eeuwen voor Christus had de plant de goede reputatie dat ze beenbreuken en wondranden weer aaneen kon laten groeien.
Romeinen kenden de plant als prima middel bij breuken en wonden. Plinius 'de oudere' (1e eeuw na Christus) schreef in zijn boek De Naturalis Historica (waarin hij een samenvatting maakt van ca. 2000 verhandelingen geschreven door Grieken en Romeinen) over smeerwortel: "De wortels bevatten zoveel kleefstoffen dat ze in stukken gehakt vlees aaneensmeden; en als smeerwortel wordt gekookt tot een massa of het blad wordt gekneusd en de massa als pleister op een wonde wordt gelegd, zal hij alle vleeswonden genezen." Apuleius schreef over de plant dat ze onder andere kon worden gebruikt bij hevige menstruatie. De vrouw diende dan het gedroogde, fijngestampte kruid met wijn te drinken.

Cipreswolfsmelk

Er zijn heel veel soorten euphorbia of wolfsmelk.

Een wolfsmelkverzamelaar heeft 1 exemplaar van veel soorten.

Ik heb heel veel van EEN soort in de tuin, de cipreswolfsmelk (euphorbia cyparissias).

Een enorme woekeraar die onder de grond heel ver wegwandelt en dan opeens weer boven komt.
Nu in volle bloei, met dat ontzettend felle geelgroen, zo karakteristiek voor wolfsmelken.

Wij hebben een hele kraag van wolfsmelk tegen de voor en zijkant van ons huis aan: het begon met een klein bolletje dat ik precies tegen de hoek in het grindpad zette. Nu dus strook van 4 en 5 meter, bijna halve meter breed.
MOOI. MOOI. MOOI.
Als je de bloemen in de vroege ochtendzon goed bekijkt zie je in elke bloem glinsterende druppeltjes honing.

Kleurt erg mooi tegen de rode baksteen van het huis, maar ook met blauwe druifjes of met het paars van grote maagdenpalm.

Zet hem alleen niet in je rotstuin of in de buurt van tere plantjes.
De wolfsmelk ziet er zacht en aaibaar uit, maar is een echte veroveraar.

Klein Koolwitje

Een onvermoed bijeffect van onze serre/overdekte veranda is dat er heel veel insecten in de nok terecht komen.
Ze proberen allemaal omhoog te vliegen, naar het licht toe, en blijven tegen het glazen dak aan zoemen.
Hommels zijn slim genoeg (of ze laten zich gewoon af en toe vallen) en ontsnappen wel weer.
Vliegen zijn het domst: daar liggen 's morgens hele stapels van op de grond.

Bezem d'r over. Maar even iets langer wachten en dan komen er hulptroepen: in een hoekje zag ik een stapeltje vliegenlijkjes. Die waren daar keurig opgestapeld door een paar mieren. Stuk voor stuk werden de vliegen vervolgens in een klein gaatje onder de grond getrokken.
Opgeruimd staat netjes.

Vanmorgen zag ik opeens een vlinder in de serre, een klein koolwitje.
Ik ving hem in mijn handen en zette de vlinder buiten op een mahoniestruik.
Meteen ontrolde de vlinder zijn roltong en begon te drinken.
Hij was slap van de honger of vond het nog te koud buiten 's morgens.
Ik kreeg in iedere geval genoeg tijd om het fototoestel te pakken en een serie foto's te maken....


Foto: klein koolwitje zonder en met flits
Bijschrift 23-12-2012: Zie LINK: dit zijn geaderde witjes!

De eerste

In de lente zie je elke dag nieuwe dingen:

- de eerste oranje ijslandse papaver
- de eerste druivenbladeren ontrollen zich
- de eerste keer met blote voeten op het gras
- de eerste oranjetip
- de eerste bloem aan het robertskruid
- de eerste keer verse bieslook uit de tuin gegeten
- (morgen) de eerste keer rabarberstelen trekken (ze zijn het lekkerst als je ze heel kort voor het eten plukt)

- de eerste keer de was buiten hangen

Vergeet-mij-nietjes-blauw

Al dagen prachtig weer weer, ruim twintig graden en volop zon.
De planten schieten de grond uit.
In een week tijd is de beukenhaag van semi-doorzichtig met restantjes bruine bladeren ineens lentegroen geworden.

Vanaf het terras uitkijkend over de tuin, overal toefjes lichtblauw. De vergeet-mij-nietjes doen hun best.
En als ik van grondniveau naar de hemel kijk valt het me op.
De lucht is vandaag ook vergeet-mij-nietjes-blauw!!

Tuinmarkt Haren 13 mei 2006

TIP voor diegenen die in de buurt van Haren wonen.
Op zaterdag 13 mei, de dag voor Moederdag, houdt de afdeling Haren/Eelde van Groei & Bloei voor de derde keer een tuinmarkt. Op het schoolplein bij 't Clockhuys in het centrum van Haren kun je van 9 uur 's morgens tot 1 uur 's middags terecht voor plantjes, stekjes, bloemstukjes, tuinboeken, potten jam en wie weet wat nog meer!

Een en ander wordt verkocht door leden van de afdeling. Die zijn al een hele tijd bezig met plantjes op te potten en stekken te maken.
Twee jaar geleden op de eerste tuinmarkt had ik onze buurman gevraagd of hij mijn plantjes naar de tuinmarkt kon rijden (we hebben zelf geen auto). Maar ik had ik zo veel plantjes voorbereid dat het niet eens in de grote auto paste!!.

Ik probeer het dit jaar een beetje bescheiden te houden. Het moet in onze fietskar passen (desnoods twee keer rijden). Wat altijd goed verkoopt is de zelfgemaakte jam. Ik heb weer een heleboel potten klaarstaan in de kelder. Komende week zal ik er nog een mooie sticker op plakken en dan op naar de tuinmarkt!

Hopelijk hebben we net zo'n fraai weer als de afgelopen twee jaar.

FOTO: plantjes voor de markt

Helix aspersa

Ze zijn er weer, in alle soorten en maten.

Slakken. Ze zijn niet erg populair, maar toch vergrijpen 9 van de 10 slakken zich niet aan tuinplanten. Ze eten vooral plantaardig afval, afgevallen blad, bloemblaadjes en ook dode insecten, schimmels en hout. Zelfs oude kranten worden door slakken tot compost verwerkt. Het zijn echte opruimers en ze dienen zelf ook als voedsel voor andere dieren in de tuin, vogels, muizen, egels en padden.

Met een goed natuurlijk evenwicht in de tuin heb je het minste last van slakken.


De 10e van de 10 is wel een plaagbeest.
De segrijnslak (met de mooie latijnse naam Helix aspersa) lust alles, vooral jonge tuinplanten.
Het beste advies volgens de knnv (vereniging voor veldbiologie ) is: opeten!
Lekker met knoflookboter erbij.
Met zijn flinke formaat (huisje 35 mm) heb je al snel een maaltje bij elkaar.

NB. Ik heb dit zelf niet geprobeerd, maar als iemand zin heeft in een maaltje slakken, ik wil ze wel voor je verzamelen.
Ze lopen/kruipen hier volop.



Meer over slakken vind je via bijgaande link: http://www.knnv.nl/slakken/slakken.htm

Heg-transplantatie

Toen ons huis nog twee huizen was, was er er een oprit EN een tuinpad. Het tuinpad werd geflankeerd door twee gemetselde zuiltjes met daartussen een rood/wit geverfd hekje (hetzelfde rood van de kozijnen van ons huis). Bij de sloop van de oude bijgebouwtjes (om plaats te maken voor de serre) zijn ook de zuiltjes gesloopt en is een stuk van de ligusterheg er met een grote graafmachine uitgeschept. De graafmachine moest namelijk door de tuin, langs het huis naar achter rijden om de bijgebouwtjes te slopen en het sloopafval af te voeren. Wel over rijplaten. In de border zaten voornamelijk sneeuwklokjes en krokussen, in december 2005 nog veilig onder de grond. Trouwe lezers van 't Groentje hebben aan de foto's een paar weken terug kunnen zien dat de bolletjes er niets aan hebben overgehouden.

De ligusterheg werd na twee dagen op zijn worteltjes te hebben gestaan teruggeplaatst, maar de zuiltjes zijn verdwenen. Het hekje en de stoeptegels die als bovenkant op de zuiltjes waren gemetseld heb ik bewaard: prachtig begroeid met korstmos (en een favoriet uitkijkplekje voor onze poezen).

Er gaapte dus een vrij breed gat in de heg, Maar een stukje verder in de tuin staat nog een dwars ligusterhegje, en deze staat nu te dicht bij de serre, je kunt er nauwelijks langs met een kruiwagen.
Dus vandaag aan het scheppen geslagen. En een flink stuk uit de ene ligusterhaag "getransplanteerd" naar de straatkant. Hiermee is de tuin nu afgesloten aan die kant. T.z.t. kan het pad dat nu doodloopt op de nieuwe heg ook nog wel opgeheven worden.

Een paar keer snoeien en aan het eind van dit groeiseizoen zie je waarschijnlijk niet eens meer dat een stuk van de heg dit jaar toegevoegd is.

Foto 1: de heg is bijna weggeschept (december 2005) ; de zuiltjes staan er nog.



Foto 2 en 3: details korstmos.

April 2006:pruimenbloesem

Bijna elke ochtend, voor ik op de fiets naar mijn werk stap, doe ik eerst een klein rondje tuin. In deze tijd van het jaar is er elke dag iets nieuws te zien. De vroege lentezon schijnt ver achter in de tuin bij de oude appelboom en de pruimenboom. Donderdagochtend zag ik al de eerste aanstalten tot pruimenbloesem en vandaag, vrijdag 28 april, stond ik al om acht uur 's morgens met fotocamera in de tuin.
Hieronder het resultaat, de eerste pruimenbloesems, tegen een knalblauwe hemel.
De rest van de dag was het overwegend grijs met de nodige buien, dus net op tijd de foto genomen...

Groeiend hek

Vorig jaar van snoeihout, onder andere wat rechte uitschieters van krulhazelaar, een simpel hekje gemaakt. Het hekje staat langs een tuinpaadje en is bedoeld om de lange bloemen van de ossetong een beetje van het pad weg te houden.

Als staanders had ik wat rechte takken van buddleja en deutzia gebruikt.
Tja, en deze laatsten zijn nu uitgelopen: het hekje is aan het groeien geslagen. Roodbruine verse scheuten komen uit het hekje.


NB. ik heb vandaag de eerste helderblauwe ossetongbloem weer gezien, iets donkerder van tint dan de vergeet-me-nieten.

Uche Uche Uche

Afgelopen week is het terras gelegd bij de nieuwe serre. Tegels die te groot waren zijn met een lawaaiapparaat in delen gezaagd. Hoewel de zaag met water gekoeld werd vloog er toch nog behoorlijk veel stof rond. Het dichtst bijgelegen stuk van de tuin lag onder een laag wit stof. Toen ik het stof een beetje onderschoffelde en plantjes wat uitschudde hoorde ik opeens een enorme hoestbui. Als of iemand het stof binnen had gekregen en begon te hoesten en proesten. Maar er was helemaal niemand in de buurt....

Uche, uche, uche. Nog een keer. Het leek wel uit de tuin te komen. Van onder een grote pol gras?

Gras een beetje opgelicht en daar bleek een egeltje te zitten, dit was zijn winterslaapplekje. De blaadjes nog strak om hem heen gedrapeerd. En waarschijnlijk wreed in zijn slaap gestoord door de enorme herrie van de zaagmachine op ongeveer een meter afstand. Wat sneu. En dan ook nog dat stof...

De volgende dag ging ik kijken of ie er nog sliep, maar het beestje was inmiddels vertrokken.




NB. De hoestbui kwam overigens niet van de stof. Egels worden namelijk vaak geplaagd door allerlei parasieten o.a. longwormpjes. Een gezond exemplaar heeft er weinig last van , maar een verzwakt dier kan er aan overlijden.

Dat weet ik omdat we jaren geleden eens in november een egeltje vonden, veel te klein om de winterslaap te overleven. We zijn er toen mee naar de faculteit diergeneeskunde (afdeling speciale kleine dieren, vogels/marters e.d.) geweest, waar het beestje werd behandeld voor longwormen en darmwormen e.d. Thuis zetten we de egel op tafel en zagen de vlooien op en neer springen. Egelvlooien zijn een stuk groter dan kattenvlooien bleek ons. Een behandeling met vlooienpoeder tussen de stekeltjes bracht uitkomst.
Het egeltje heeft toen de winter bij ons in de keuken doorgebracht, ging dus niet in winterslaap. De egel rende elke avond een uurtje door de keuken. Echt rennen, heen en weer, met een behoorlijke vaart. Af en toe mocht ie even in de kamer, maar het was zaak het diertje goed in de gaten houden omdat a) egels niet zindelijk zijn en b) egels in allerlei hoekje en gaten kruipen, bv tussen de kabels van de geluidsinstallatie.

Wat eet een egel in huis? Kattevoer uit blik.
De allereerste dag heb ik bij de dierenwinkel levende wormpjes (visaas) gehaald, maar dat was zo onsmakelijk als ie die wormpjes luid smakkend en met knersende geluiden opat.
En hij werd bijna gek van genot als ie op een leren portemonnai kon kauwen...

Eind april/begin mei hebben we het beestje weer in de achtertuin losgelaten. Hij keek even om zich heen en scharrelde toen de bosjes in. In augustus kwamen de achterburen melden dat ze een egel hadden in de tuin, of dat 'de onze' was. JA. Het beestje bleef bij het horen van onze stemmen "onopgerold" zitten en we konden hem nog eens aaien. Toen verdween ie voorgoed.

NB. een egel is beschermd. Het is niet toegestaan een egel als huisdier te houden!

Jan Reus

In onze tuin staan veel kleine voorjaarsbolletjes, en nu ook een paar tulpen.
Vorige jaar oktober was het nog heel lang warm weer en toen ik eind oktober in een tuincentrum was heb ik een bollenplanter en 2 x 10 tulpen gekocht. Begin november zijn ze geplant.

De Jan Reuzen (of Jannen Reus, wat is het meervoud van Jan Reus) heb ik geplant zodat ze vanuit de keuken zichtbaar zijn. 5 voor een groenwit gras Calamagrostis, de andere 5 tijdens planten nog uit beeld door het oude stenen bijgebouwtje. Maar met de nieuwe serre op de plaats van het bijgebouwtje zijn deze tulpen nu wel te zien vanuit de keuken, door het glas heen.
De tulpen zijn vandaag, 28 april open gegaan. Donker rood paars. En een heel stel met nog een minitulpje er naast, op de eerste foto kun je die zien.



De andere tulp is knalrood en heet Deschima. 5 stuks geplant in zijbordertje, voor de beukenhaag, zichtbaar vanaf de werkplek van Eddy. De andere 5 in de voortuin, naast de oprit, zodat ze mooi te zien zijn als ik er dagelijks langs fiets. Wat ik niet bedacht had is dat ze nu niet van uit huis te zien zijn.
Maar alle voorbijgangers zien vanaf de straat wel mooi rood.
Ook deze rode tulpen zijn vandaag open gegaan.
In het zijbordertje een fraaie kleurencombinatie: rode tulpen, paars geblokte kievietsbloemen en roze bloem van schoenlapperskruid.

Tuinfietsrondje

De nieuwste activiteit van de afdeling Haren van Groei & Bloei is het zogenaamde tuinfietsrondje,

De spelregels zijn: afgesproken datum en vertrektijd, geen aanmelding vooraf. Iedereen komt met de fiets. Vooraf is voor de deelnemers onbekend welke tuinen we gaan bezoeken. En voor het bestuur van de afdeling is het een verrassing hoeveel deelnemers er zullen verschijnen.

Op dinsdagavond 25 april was het zover: 25 april was een prachtige lentedag, wel wat bewolkt, maar met net boven de 20 graden de warmste dag van 2006 tot dan toe. Deze aangename temperatuur lokte een mooi aantal tuinliefhebbers naar de vertrekplaats. Om 19.00 vertrokken we met 15 personen vanaf het Raadhuisplein te Haren. Na een kort fietstochtje kwamen we bij onze eerste tuin: de tuin van Ubel Medema, de vorige voorzitter van onze afdeling. Ubel woont in een witte woning die de toegangspoort vormt van de begraafplaats (Rijksstraatweg 290) en heeft een prachtige, recent aangelegde tuin. Het oppervlak is niet zo groot, maar Ubel liet goed zien hoeveel verschillende planten je kwijt kan in een tuin. In een fotoboek zagen we de metamorfose van de tuin, begonnen in 2003, tot nu toe. Wat kan er in korte tijd veel veranderen!
Bij een van de bedden vertelde Ubel dat er heel veel krokussen hadden gestaan, HADDEN, want terwijl hij vertelde dat veel bolletjes door veldmuizen waren opgegeten, zagen we een olijk muizensnoetje tevoorschijn komen: voor onze ogen scharrelde het beestje door de border, op weg naar de laatste krokusbolletjes....

Na een klein uur namen we afscheid van de tuin van Ubel en zijn vrouw, en gezamenlijk liepen we naar de overkant van de straat, naar de tuin van Mieke Dekker.
Ook hier kregen we een hele enthousiaste rondleiding van een ervaren tuinierster.
Deze tuin was aan de grote kant, dat betekent dat er plek is voor meer planten van eenzelfde soort. Een duidelijke favoriet van Mieke is de Helleborus. Tientallen, misschien wel honderden staan er in de tuin. Verder het helgeel van vele narcissen, en nog net niet open de vele tulpen. Deze worden door Mieke geplant in potjes en kort voor de bloei in het voorjaar in de tuin uitgeplant. De belangrijkste reden is dat de border in de herfst (bollenplanttijd) nog zo vol staat dat er geen plek is voor de bollen. Het enige risico, zeker met plotseling warm weer in het voorjaar, is dat de tulpen al in bloei schieten voordat je ze op mooie plekjes in de border hebt geplant...

Na een afsluitend drankje vertrokken we tegen 21.00 uur weer per fiets, voldaan en nog nagenietend van twee fraaie tuinen en enthousiaste tuinliefhebbers.

Voor lezers uit de buurt van Haren/Eelde: we organiseren de komende maanden nog drie tuinfietsrondjes!
Zie de website www.haren.groei.nl. Iedereen kan mee.



Holwortel of vingerhelmbloem?

Ik heb een lief plantje in de tuin, een voorjaarsbloeier, met paarsige bloempjes.
Het blad is heel fijn, een beetje akelei-achtig.

Het is OF Holwortel ((Corydalis cava) OF Vingerhelmbloem (Corydalis solida, vroeger voorjaarshelmbloem).
Ik vergeet steeds welke bij ons in de tuin staat.

Beide planten horen tot de stinzenplanten en lijken sterk op elkaar.
De holwortel is paars of wit en heeft een ongedeeld schutblad. Per groeiplaats kan de overheersende groeikleur anders zijn. Op de terugweg van mijn werk fiets ik regelmatig langs een grote beschaduwde tuin, eerst overweldigend geel van de winterakonieten en nu gemeleerd wit, paars van de holwortel (daar staan twee kleuren, dus dan is het holwortel). De bladeren zien er wat groenig-blauwig uit. De vingerhelmbloem is alleen paars en heeft een handvormig schutblad. Een andere naam is Vogeltje-op-de-kruk.

Ons exemplaar is paars, dus dat geeft geen uitsluitsel.
Dan maar eens naar het blad kijken.
Of naar het wortelknolletje.
De wortelknol van de holwortel is, hoe verzinnen ze het, hol.

De zaden van beide planten hebben een zogenaamd 'mierenbroodje', een lekker hapje voor mieren die er in juni mee aan de wandel gaan en zo de planten door de hele tuin verspreiden. Tegen de zomer is het hele plantje al weer onder de grond verdwenen.
Van oorsprong komen ze in midden-, oost- en zuid-Europa voor, zijn op landgoederen aangeplant en verwilderd.

Foto 1: de bloem
Foto 2/3: de doorgesneden wortelknol: niet hol --> dus geen holwortel, maar vingerhelmbloem
Foto 4: handvormig blaadje





Besjes in aanbouw

Bijgaand een foto van rode aalbessen in aanbouw.
Ik had de struiken fors teruggesnoeid en oude takken verwijderd.
Maar dat lijkt geen nadelige uitwerking op de toekomstige oogst te hebben.
Er komen ruim voldoende besjes aan om met de merels te delen.
Ik doe geen netten over de bessen, er is genoeg.

De tweede foto is de bloei van een kruisbes. Duidelijk minder bloemen, maar wel veel grotere bessen.
Dit is een rode soort.

Foto 1: aalbes
Foto 2: kruisbes

Hoop zand

Serre/veranda is klaar, althans aluminium opbouw en glas. Nou ja, twee afdeklatjes moeten nog, er waren er niet genoeg, deze moeten nabesteld worden.
En vrijdag 21 april zijn de stratenmakers geweest om het terras, zowel serre-deel als veranda-deel, te leggen. Grote lichte granietachtige tegels met de mooie naam Florida. MOOI!
Uiteraard is er nog het een en ander af te werken, gaatjes vullen, schilderwerk (doen we zelf), en stopcontacten e.d. (uitbesteed).

Vandaag af en toe fijn zand tussen de kiertjes in de tegels geveegd, ze 'rammelen' nog een beetje als je er over loopt.
En een beetje proefzitten. Rotanstoeltjes die normaal in de voorkamer staan verhuisden naar serre en veranda.

Fraai uitzicht over de achtertuin, ik zou het bijna een panorama willen noemen.
Hier zal ik nog wel de nodige uurtjes gaan doorbrengen.

Er was een behoorlijke hoop zand over, die nog op straat lag.
Achter in de tuin moet ik tzt nog een klein paadje leggen en ook het pad vlak bij de nieuw achterdeur moet nog wat gerestaureerd worden. Dus (met enige moeite) een plek gevonden in de tuin waar we het zand tijdelijk konden storten.

Foto: restant van hoop zand... Zie onder de foto.



TIP: Als je in contact wilt komen met straatgenoten moet je af en toe een kuub zand op de stoep voor je huis storten. Binnen de kortste keren kwamen allerlei buren en straatgenoten aangekuierd. De ene wilde een kruiwagen vol voor de zandbak van kleinkind, de ander vroeg een emmertje om tussen de keitjes in de voortuin te strooien (minder onkruid). Een derde kon ook goed een kruiwagen zand gebruiken, of ie het mocht komen halen. Uiteraard!
En tot slot een overbuurman, hij had wat zand nodig om een terrasje te maken. Deze straatgenoot kende ik alleen nog van zijn weblog, nog niet live ontmoet. Vorige week had ie al een beetje een 'bedding' uitgegraven en nu moest er zand komen. Geen probleem, ga je gang. Afgesproken dat ie het dezelfde dag nog weg zou halen, zodat de straat weer vrij was. Kindjes met een klein schepje en pa met de grote schep. En in no time was de zandhoop weg.

Ik blijf verrast over de vele aanspraak, in ongeveer een klein uurtje, aan het eind van de vrijdagmiddag. Niet alleen van zandliefhebbers, maar ook van voorbijgangers. Dus goede contacttruc.

Dubbelloof

Vrijdag 21 april bij bevriende tuinliefhebbers op bezoek en als bijna altijd niet zonder een plant of stekje vertrokken.
Ik kreeg een paar pollen Dubbelloof of Blechnum Spicant mee.
Dit is een varensoort, inheems in o.a. Europa en de westelijke kant van de Verenigde staten.
De Nederlandse naam is zeer passend: deze varen maakt twee soorten bladeren.
Vrijwel horizontale steriele bladeren en rechtopstaande fertiele bladeren.

Wat onduidelijk is of de varen wintergroen is. Volgens sommige websites op internet blijven de steriele bladeren wintergroen en sterven de rechtopstaande fertiele bladeren in de herfst af. Volgens andere sites is het een vaste plant die 's winters bovengronds afsterft. Het lijkt er op dat dat laatste in Nederland zo is, de stukken die ik mee kreeg waren bovengrond kaal. Ze kunnen natuurlijk ook gesnoeid zijn.



Het is een plant die goed tegen schaduw kan en zelfs onder coniferen en in diepe schaduw kan groeien. Ik ben benieuwd.
De varen vormt een heel dicht wortelpakket, in ieder geval de bovenste 4-5 cm. Kreeg ik met de spade niet door midden. Daarom het broodmes gepakt (waar dat al niet goed voor is) en de kluit in een paar stukken gezaagd.
Ik heb een plek in de westelijke zijborder (87), waar voorheen heel veel coniferen stonden. Die zijn een aantal jaren geleden voor een deel omgezaagd, maar het blijft een uitgeput stukje grond en nog steeds veel schaduw. Ik ben er nu bezig een 'Vogelbosje' te kweken: prikkelstruiken en struiken met bessen, lekker en veilig voor de vogeltjes en perfect om 's winters vanuit het erkerraam op 1-2 meter afstand naar de vogeltjes te kijken. Voor aan het vogelbosje-in-wording heb ik de grond lekker losgemaakt en daar drie hompen Dubbelloof ingezet. Twee resterende hompen in schaduwrijk, vochtig kweekbed.

Engelse naam: Deer Fern
In een koele kamer van Dubbelloof als kamerplant worden gehouden. Iets voor de serre in de winter? Moeten wel continu vochtig blijven.
Je schijnt de wortels in noodgevallen als voedsel te kunnen eten. De bladeren kunnen gegeten worden om dorst tegen te gaan. Ook kunnen de bladeren gekookt worden en als thee gedronken. Tegen allerlei kwaaltjes.

Lolkje en Jitske

Paar tips uit lezing op laatste ledenavond van Groei & Bloei afdeling Haren, seizoen 2005-2006.

Twee Dames uit Friesland, echte tuinenthousiasten. Ze houden regelmatig in hun eigen afdeling Drachten van Groei en Bloei cursussen borderaanleg. Op verzoek van onze afdeling hebben ze een lezing (1 avond) samengesteld. In een duopresentatie werd in rap tempo een vloed van border-weetjes over ons uitgestrooid.

Een paar tips van Lolkje en Jitske:
- als je border in kleur wilt aanleggen, maak eerst een mooi bloemboeket om te kijken welke bloemvormen en bloemkleuren mooi bij elkaar passen. (ZIE FOTO)
- zaai eens luchtige eenjarigen (dille of juffertje-in-het-groen) rondom rozen; is luchtig genoeg voor rozen (die houden niet van te veel drukte om zich heen) en onttrekt de kale, vaak wat lelijke rozenstronk aan het gezicht.
- bij een pastelborder goed oppassen dat het niet te flets wordt, doe er ook bijvoorbeeld knalpaars tussen, niet alleen lieve kleurtjes
- bij alliums die inmiddels in bloei zijn kun je het lelijk wordende blad afknippen (bij andere bollen mag dat juist niet)
- darmera peltata, vochtige grond, eerst komt de bloem, later de grote attractieve bladeren en tenslotte fraaie herfstkleur.
- mooiste blik op border: niet loodrecht op border, maar er langs kijken
- als border aan grasveld grenst, voorste rij borderplanten 30 cm hoog (geen bodembedekker van 10 cm); dit om overgang met grasveld duidelijk te maken

Foto: dit boeket is een voorbeeld voor een hele gewaagde border a la Christopher Lloyd, Engelse tuinboekenschrijver -een maand of 2 op ruim 80-jarige leeftijd overleden- met een wat woeste smaak van kleurencombinaties.

Beestjes in de tuin

Je hebt vaste bewoners in tuinen, maar ook toevallige passanten, die maar heel af en toe verschijnen.
Bijvoorbeeld kramsvogels of koperwieken in de winter.
Afgelopen winter zagen we voor het eerst barmsijsjes.
Hele bijzondere bezoekers, die ik heb zelf nooit gezien heb, maar Eddy wel (en een van onze poezen ook): eekhoorns.

Op andere plekken in Europa kun je soms hele andere beesten in de tuin tegen komen.
Bijgaand wat foto's van bijzondere bezoekers in de tuin van Paula, een collega van me.
Het huisje ligt in het zuiden van midden zweden, en is vorige week (Pasen) genomen.
De tuin loopt over in het bos en er ligt nog behoorlijk wat sneeuw, de lente is iets later in zweden...

Foto 1 en 2: elanden in de tuin.



QUIZvraag

Hoeveel elanden zie je op foto 3?



Hint: tel de oren op de uitvergroting in foto 4

Paasbloemen

Vorige week schreef ik een stukje over vrolijke lentebloemen en knallende voorjaarskleuren. Van oudsher is het paasweekend in Nederland zo ongeveer het drukste weekend van het jaar in tuincentra.

In het zuiden van midden Zweden zijn tuin-akties nu nog niet mogelijk, de lente begint daar een stuk later. Rond Pasen (zelfs als het zo laat valt als in 2006) ligt er vaak nog sneeuw. Maar, de Zweden zijn niet voor een gat te vangen, om met Pasen toch wat fleur in de tuin te hebben wordt een nog geheel kale struik met knal-kleurige veertjes versierd.

Waar bij ons de krokussen in maart bloeien en narcissen vanaf eind maart/april, komen deze in Zweden pas tot bloei rond half mei en ergens in juni. Het bloeiseizoen begint in Zweden dus veel later, maar door de extreem lange dagen heeft de Zweedse natuur de Nederlandse in juli al weer ingehaald. De planten die dan bloeien in Zweden en Nederland lopen dan ongeveer gelijk op.

.

In Nederland merk je ook het verschil in bloeitijd. Als je op EEN dag van Groningen naar Limburg rijdt, dan zie je dat de bloei in Groningen ongeveer twee weken later valt dan in Limburg. Het mooist is dat te zien aan bloeiende heesters of bomen: Forsithia, Magnolia, krentenboompje.

Lentebloemen

Niet de allervroegste lente, maar iets daarna.
Dan is het tijd voor de witte sterretjes van de bosanemoontjes, het zachtgeel van de primula's, en de wekenlang bloeiende mininarcisjes (met bij).
Bosanemoontjes hebben vaak zeven bloemblaadjes, maar soms ook vijf (zie foto 4).


Nestje

Kom snel kijken, roept Eddy, moet je nou eens zien!!

In de takken net naast de composthoop prijkt een nestje met drie eitjes.
Geen moedervogel te zien.



Dat is ook niet vreemd want het is een nepnestje.

Het zat een paar jaar geleden in een paas-bloemstukje en is onverhoopt op de composthoop terecht gekomen. Blijkbaar goede kwaliteit, want het nestje vergaat niet en elk jaar ben ik weer oprecht verrast als ik in de composthoop een nestje denk te ontdekken. Zo ook een paar weken geleden, bij het leeghalen van de hoop. Toen het nestjes even naast de composthoop gelegd.

Wat later in de zomer, als de bak met compost zich weer vult, gooi ik het nestje er weer in.
Als voorbereiding op de verrassing voor volgend voorjaar.

Katjes

Foto 1: Poes 1, Bolle Baasie
Foto 2: Poes 3, De Zalm, overbuurpoes, was vroeger wat meer zalmroze van kleur, komt dagelijks op bezoek
Foto 3: Poes 8 t/m 36: Wilgenkatjes
Foto 4: Poes 2:, Sprot, met zijn neus in een pitrus: daar ritselt een pad.


Knusse kevertjes

Aan de voorkant van het huis, hebben we een grote bakstenen bloembak aan het huis vastgemetseld. De voorkant van het huis staat min of meer op het zuiden gericht, dus het wordt flink warm in de bak. Omdat we een vrij brede dakgoot hebben is het er ook nog eens droog. Laat dat nou een plek zijn waar de Viltige Hoornbloem het prima naar zijn zin heeft.

De Viltige Hoornbloem of Cerastium Tomentosum houdt van een warme tot hete plaats in de zon (komt uit Sicilie), en is een wintergroene (eigenlijk wintergrijze) bodembedekker.
Vanaf eind april tot een flink end in de zomer komt er een wolk van witte bloemen boven uit. Het mooiste vind ik het grijze viltige tapijt in het voorjaar, nog voor de bloei. Er komen allemaal nieuwe scheutjes aan de plant, die heel bevallig over de rand van de gemetselde bak hangen.
In arme droge grond is de plant mooi grijs, zet je hem op vruchtbare grond, dan wordt ie groenig, lang niet zo mooi.
Het is wel een behoorlijke woekeraar, dus in de gaten houden. Bij voorkeur de plant lang op dezelfde plek laten staan dan krijg je een mooie pol.

Tussen de droge bloemstengeltjes is het fijn overwinteren vinden legioenen slakken en lieveheersbeestjes.
De kevertjes beginnen weer behoorlijk rond te rennen en buitelen en klauteren over elkaar heen.



Met de slakken ben ik wat minder blij:
ik had bedacht dat kleine Alliums Spaerocephalon, trommelstokjes, met hun dieprode kleur mooi tegen de ondergrond van hoornbloem en de gepleisterd muren van ons huis zouden afsteken.
Tientallen Alliums geplant in de bak, maar helaas, slakkenvoer.
De slakken schrapen de opkomende stengeltjes helemaal kaal en nog niet EEN bolletje heeft het tot bloeien gebacht...
We gaan nu het derde jaar in, ik heb vandaag het alliumblad weer gesignaleerd, nu nog groen.

NB. Er schijnt ook een familielid, Akkerhoornbloem te zijn. Deze kwam vroeger veel voor op akkers en landerijen. Door de (hoge) bemestingsgraad van de grond is de plant grotendeels verdwenen.

TIP: Viltige Hoornbloem is heel geschikt als onderbeplanting in combinatie met andere planten die hitte verdragen, zoals papaver, korenbloem, cichorei, allium giganteum, vuurpijl of lampenpoetsersgras.

Bloedrode bes

Vroeg in het voorjaar zie je in allerlei tuinen het knalgeel van de Forsithia gecombineerd met het fel oud roze van de Ribes Sanguineum.
Als de struikjes klein zijn kun je niet makkelijk zien of het een eetbare bes (aalbes/zwarte bes) is of een ribes sanguineum.
Zo hebben we een rij aalbessen in de tuin met er tussenin een ribes. Ik vond een paar jaar terug een zaailing en dacht met een zwarte bes te maken te hebben (geurend blad), dus ik heb de zaailing mooi ingeparkeerd in de rij met bessenstruiken.
Eerste paar jaar mooi groen blad, geen bloem (en dus geen bes).
En dit jaar: trosjes roze bloemen, een ribes sanguineum dus.

Later in het jaar is de struik vooral groen. Er komen ongetwijfeld ook besjes aan (donker dacht ik), maar die heb ik nog niet bewust gezien. Misschien valt het op nu een klein struikje meer in het zicht is. Alle delen van de struik, maar vooral net uitgelopen jonge twijgjes, zijn aromatisch. (Er zijn mensen die de struik vinden stinken...).
De heester is winterhard, houdt van halfschaduw, kan als solitair of losse haag gebruikt worden. De bloemtrossen zijn van maart tot soms wel juni te zien. Vanwege de vroege bloei een belangrijke plant voor hongerige nectar insecten.

De grote ribesstruik in onze tuin staat vrij achterin, in het voorjaar tijdens de bloei goed zichtbaar, daarna verdwijnt ie in een groene achtergrond.
De ribes bloeit op 2-jarig hout, je schijnt hem jaarlijks na de bloei deels terug te kunnen snoeien, om de bloei te bevorderen.
Ik heb nog nooit gesnoeid en bloei is prima....



Het hoogste punt

De hele week voor Pasen hebben we weer bouwertjes over de vloer gehad.
De aluminiumconstructie van serre en veranda is neergezet.
Het hoogte punt is bereikt!
En GROOT dat het is. Ongelooflijk.

Voor een deel zijn de glazen ramen er al ingezet, de rest volgt deze week. Verder zijn de tegels gebracht, dus nadat het glas er in zit kan de stratenmaker de vloertjes leggen. En de installateur kan de elektriciteitsdraden doortrekken (loze leidinkjes liggen er al).

Er begint schot in te komen.

Piepklein

De blobs met kikkerdril zijn 'gelegd' op 31 maart/1 april 2006. Op 14 april begonnen de piepkleine kikkervisjes uit te komen. Eerst nog een paar dagen verzameld in een "kuiltje" midden in de restanten van de omringende gelei-massa. EEN zwartbruine massa, nauwelijks bewegend toen er nog geen zon op de vijver stond (7 graden) en een wriemelende massa nadat de zon begon te schijnen.
Als het gaat als vorig jaar, dan zijn de kikkervisjes nog een paar dagen te zien, in het ondiepste stuk van de vijver, net boven het zand.

De eerste paar dagen hangen de minikikkervisjes in water, maar een paar centimeter, boven dit zand en zijn dus goed te zien. Daarna verdwijnen ze: voor een deel verstoppen ze zich in de jungle van waterplanten, voor een deel worden ze opgegeten. Heel af en toe zie ik er de er opvolgende weken nog een terug met een steeds dikker wordende kop. De versie uit de boekjes, waarbij de pootjes al beginnen te groeien maar waarbij de staart nog aan het rompje zit heb ik nooit gezien in onze vijver. Toch moet het enkele kikkers lukken om volwassen te worden, want weer een tijdje later zien we dan kleine complete kikkertjes verschijnen die komen zonnen op het muurtje van de vijverrand.

Bij de aanleg van vijver is er ongeveer een kuub (metsel)zand ingestort om de planten in te verankeren (we zetten ze dus niet in mandjes) en om overal het vijverfolie te bedekken. Het ondiepe stuk van onze vijver loopt over in een klein zandstrandje. Langzamerhand komt daar wat begroeiing in (kleine egelskop?). Dit gebeurt maar heel langzaam, het zand bevat weinig voedingsstoffen, dus er is nog een behoorlijke plek 'wit zand' te zien.

Foto 1: het zijn kikkervisjes, maar een kleine haai ziet er net zo uit...
Foto 2: een friemelende massa, elk bruin streepje is een kikkervisje.

Citroenvlinder

Vandaag in de achtertuin een citroenvlinder gezien.
Familie van de 'Witjes'!
Het mannetje is citroengeel, het vrouwtje wat bleker.
Geen kans om vlinder op de foto te zetten, was al weer vertrokken.

De citroenvlinder overwintert als vlinder, in dicht struikgewas of dichte graspollen.
Die heb ik overigens vandaag allemaal gesnoeid.

Op internet gezocht naar wat informatie. De rups is groen en leeft op sporkehout.
Ik vind het een mooie naam voor een struik, maar heb geen idee waar er zo een groeit.
Bovendien gaat de rups parallel met de middennerf van een blad liggen en is daardoor moeilijk te zien.
Heeft iemand een sporkehout in de tuin, ga dan eens kijken of je een groene rups ziet (april, mei).

Wilde planten: rozenfamilie (4)

Tot de Rosaceae of rozenfamilie behoren zowel veel bomen en struiken, als een groot aantal kruidachtige planten.

Bekende leden:
bosaardbei, braam, vrouwenmantel, zilverschoon, maar ook appel, peer pruim en uiteraard de Roos zelve in al haar verschijningsvormen.

Kenmerken:
- Geen makkelijke familie, wel wat gemeenschappelijke kenmerken, maar niet zo duidelijk
- tweezaadlobbige planten
- aan voet bladsteel zitten vaak kleine steunblaadjes
- bloemen geheel symmetrisch: hoe je ze ook doormiddel snijdt steeds twee gelijke helften
- onderkant bloem, waar de bloemblaadjes aan vast zitten, vaak erg breed en min of meer bolvormig
- bloemen hebben 4 of 5 blaadjes , ondersteund door nog eens 4 (of 5) groene blaadjes, versprongen
- schutblaadjes soms van boven af goed zichtbaar, bv bosaardbei, vrouwenmantel (goed kijken!)
- maar soms: 2 lagen groen blaadjes onder de bloemblaadjes: aardbei, nagelkruid en pimpernel
- bloemen hebben vaak opvallend wit, rood of geel gekleurde kroonbladeren, zelden blauw.
- meeldraden in viervoudige krans, dus 20 bij vijftallige bloem



Bovenste rij: braam, klimroos (Pauls Himalayan Musk *), nagelkruid
Middelste rij: aardbei, roos (**), vrouwenmantel
Onderste rij: vuurdoorn, moerasspirea, appel.

* of is het Kiftsgate? Ik heb er een paar jaar geleden twee tegelijk gekocht bij de Natuurtuin in Haren....
** deze roos stond al in de tuin toen we hier in 1992 kwamen wonen, naam onbekend.

Pulmonaria officinalis

Longkruid of pulmonaria is een plant voor vochtige grond en liefst halfschaduw.
Kleigrond schijnt ie fijn te vinden, maar ook op venige grond hier in Haren doet ie het.
Op droge plekken kwijnt de plant weg en heeft last van meeldauw.

Longkruid bloeit in maart, april, een van de vroegere bloemen.
Leuk is dat de bloem verkleurt van roze naar blauw of is het nu van blauw naar roze?





In ieder geval zie je aan een plant verschillende kleuren bloemen. Het blad is groen met witte vlekken en na de bloei worden de bladeren groter. Plant blijft 's winters groen.

Buiten Zuid-Limburg, waar de plant van oorsprong wild voorkomt, is gevlekt longkruid verwilderd of ingeburgerd. Stinzenplant.

Er is iets geks met longkruid: ze hebben HETEROSTYLIE als kenmerk. Er zijn planten met een lange stamper en lager op de kroon ingeplante meeldraden en planten met een korte stamper en hoger ingeplante meeldraden. De plant vorm alleen zaden als er bestuiving plaatsvind van het ene type bloem op het andere.

Als ik FOTO 3 bekijk lijkt het erop dat dit de lange stamper, korte meeldraden variant is. Het was me niet eerder opgevallen.
Ik zal er vanaf nu opletten.

Wordt bevlogen door: Honingbijen, Hommels, Gewone sachembij. De sachembij is een solitaire bij met harige pootjes.

Vermeerdering door zaaien in voorjaar of scheuren in voorjaar (na bloei) of najaar.


Latijn:
Pulmonaria officinalis Linne

Almindelig lungeurt
Hvidplettet lungeurt
Lungeurt

Common Lungwort / Lungwort / Suffolk Lungwort

Gemeines Lungenkraut
Echtes Lungenkraut / Gebräuchliches Lungenkraut / Geflecktes Lungenkraut / Lungenkraut

Fläckig lungört
Fläcklungört / Lungört

Lungeurt / Lækjelungeurt

Imikkä / Lehtoimikkä

Pulmonaire officinale

Miodunka lekarska

Longkruid

Polmonaria maggiore

Pulmonaria

Harilik kopsurohi 

Pettyegetett tüdofu

Plicník lékařský

Naar de knoppen

Als je buiten rond loopt en heeeeel goed luistert hoor je de planten groeien en de knoppen openbarsten.

Bijgaand een paar knoppen
1. Knop zwarte els
2. Knop sering
3. Knop zwarte bes
4. Knop forsithia
5. Knop narcis
6. Knop wilg





Rhododendron

Is het mogelijk om 15 tot 20 jaar oude rhododendrons (hoogte ca 1.40 m) te verpoten?

Zo ja, dan de volgende vragen:
1. Hoe gaat dat in zijn werk? Moeten we op speciale zaken letten?
2. Hebben ze diepe wortels of juist brede?
3. Wat is de beste tijd om te verpoten?

Aan het verplanten van een rhododendron (ongeacht de leeftijd) gaat wel enige voorbereiding vooraf. Drie maanden voor het verplanten moet de kluit helemaal rondgestoken worden op een afstand van 30 cm van de stam. Dit ter bevordering van de groei van nieuwe wortels om een goede kluit te vormen. De wortels van een rhododendron groeien heel oppervlakkig en je zult dan ook bij het rooien zien dat zich een mooi rond kluitje zonder uitstekende wortels heeft gevormd. De tijd van verplanten is van september tot mei. De nieuwe standplaats is bij voorkeur in halfschaduw. De grond goed los doorwerken en verrijken met 50 liter tuinturf.


Wat is de juiste spelling?

Google:
typ de plantnaam in en selecteer op 'afbeeldingen".
Aantal resultaten geeft een indicatie voor de meest gebruikte spelling.

rhododendron: 70600
rhodondendron: 100
rodondendron: 37
rododendron: 2050


RhodoTrivia:
- De "Bond tegen het vloeken" heeft ooit eens voorgesteld om het woord Rhododendron als krachtterm te gebruiken als alternatief voor woorden die zij als godslastering beschouwen.
- Linnaeus gaf de rhodo zijn naam, rhododendron ofwel rozenboom
- Rhododebdrons bloeien maar kort 1-3 weken in de periode mei-juni, dus zorg ervoor dat ze op een plekje staan waar je ook het blad wilt blijven zien de rest van het jaar.
- rhododendrons zijn van de familie van heideachtigen, de ericaceae. Ze houden absoluut NIET van kalkachtige grond.

Voor een serie rhodofoto's: http://commons.wikimedia.org/wiki/Rhododendron

Iris reticulata

In de herfst, bolletjes gekocht.

Een paar tulpen, waarover later meer (nu ziet het er nog als prei uit), maar ook Irisjes.

In potten geplant met wat kalk door de grond. Op de verpakking stond dat ze van kalk houden en wij hebben in Haren erg zure grond.
Bovendien erg nat in winter. Daar houden bolletjes niet van.

Het gaas over de potten is tegen muizen, ik had ergens gelezen dat ze anders de bolletjes nog wel eens willen opgraven.
Vorige week was er al wat groen te zien, een centimeter of 5 hoog. Ik liet het gaas nog maar even zitten.
Ik wist dat de Irisjes laag bleven, maar ZOOO LAAG, 10 cm, daar had ik niet op gerekend.

Met het warme weer van de afgelopen dagen zijn de bloemen in bloei gesprongen.
Een prachtig diep fluwelig paars met gele franjes.
Dwars door het gaas heen.
Nou ja, dan laat ik dat toch gewoon zitten.

Tuin vanaf bank: 1 april

Blik vanaf tuinbank, de achtertuin in.
De rietstengels midden achter de vijver worden nog gesnoeid.
Net als de grijze santolina op de voorgrond.
Zomers als de bomenrij vol in het blad staat is de achterliggende lage flat niet meer te zien.

De vijver golft

Gister 31 maart 1 blob kikkerdril in de vijver. Vandaag 1 april wel 10.
De vijver leeft weer. Bootsmannetje en schaatsenrijders, watertorretjes en kikkers!

We hebben een houten bruggetje over de vijver, ideaal om op je buik te liggen en in het water te staren.
Vooral mooi als het zonnetje in het water schijnt.

Bijgaand een paar foto's van vandaag.
Op foto 2 en nog beter op foto 3: verse kikkerdril.
foto 4: deze kikkermevrouw is nog niet klaar, te zien aan de dikke buik.



Maart 2006: Helleborus

Het blijft een zeer fotogenieke plant, de Helleborus Orientalis. Bloem hangt met kopje omlaag en vormt mooi een paraplu voor de bomvolle meeldraden.
We hebben op een schaduwrijk hoekje onder een wilde pruimenboom inmiddels een heel perkje staan.

Toen we (de tweede helft van) ons huis kochten kregen we in maart 2001 de sleutel.
Ik had kort daarvoor al genietend door de tuin gelopen die van ons zou worden en de Helleborussen zien staan. Die hadden we nog niet in onze eigen tuin.
Groot was mijn teleurstelling toen de vorige eigenaars de meeste helleborussen (in bloei) er uit schepten...
Gelukkig bleef er een staan en die zaait zich mooi, zij het langzaam uit. Na 5 jaar ongeveer evenveel als in 2001.

Regenklokje (en vooruit nog wat krokussen)

Weer of geen weer, de tuin in!
Lang genoeg gewacht.
Vandaag veel buiten geweest.
Niet koud, wel nat.
Elke keer als er weer een buitje kwam ging ik weer een kruiwagen vol compost scheppen.
De composthoop ligt in de achtertuin onder een rij grote bomen en struiken.
Daar blijft het lang droog.

En fototoestel in de jaszak. Steeds even rondkijken.
Er valt veel moois te zien. Na een week uitbundig bloeien beginnen de sneeuwklokjes nu aan hun eindje te raken.
Op de foto zie je de blaadjes als de hangoren van een hond-met-hangoren (Hush Puppy). Met grote druppels er aan.
Op de achtergrond 'n krokus.



Toch nog maar wat krokussfoto's...
Het rode draadje op de eerste foto heb ik bij aanvang van onze verbouwing gespannen om te voorkomen dat de bouwertjes deze zijborder geheel zouden vertrappen. Dit stuk van de tuin is vanaf de straat te zien en ik zie regelmatig voorbijgangers even stoppen en ademloos naar het paarse veld kijken....



Paddentrek en Watersalamander

In de krant kun je het lezen, nu het weer warmer en vochtig is gaan de padden weer massaal aan de wandel, op weg naar een mooie paarplek. Op diverse plekken verschijnen de verkeersborden 'paddentrek' en zijn vrijwilligers in de weer om padden van een roemloos einde op de snelweg af te houden. Maar ook andere amfibieen trekken.....
Kijk ook helemaal onderaan deze bijdrage voor een videoclip van een dansende Teichmolch.




Onderstaande mailtje ontving ik op 31 maart 2006.

Hoi Tineke,
De paddentrek is hier in het dorp (Friesland) in volle gang en je moet oppassen waar je
je voeten neerzet. Tijdens het uitlaten van de honden 's avonds laat zagen
we ineens een raar "takje" op straat liggen. Het bleek een enigszins
onderkoelde kleine watersalamander te zijn. Even googelen leerde dat deze
ook aan "padden"-trek doen. We hebben hem even op temperatuur laten komen
(en snel wat foto's gemaakt) en hem toen, voor hij teveel opwarmde weer
buiten gezet. We hopen dat er een mooie liefdesrelatie ontstaat met een
soortgelijke salamander die al jaren op de muur naast onze voordeur huist in
het warme schijnsel van de buitenlamp. Blijkbaar is dit een watersalamander
met watervrees...

groetjes, Paula




WATERSALAMANDER-WEETJES
Nederlands: Kleine Watersalamander
Latijns: Lissitriton vulgaris (verouderde naam: Trituris vulgaris)
Duits: Teichmolch
- na kikker en pad meest algemene amfibie in Nederland
- koudbloedig, houdt winterslaap, vaak in modder
- leeft alleen in broedseizoen (april-juni) in het water, waterfase
- mannetje 7-8 cm lang, donkerder van kleur dan vrouwtje, ronde donkere vlekken op rug en flanken, buik tikje oranje; vrouwtje lichtbruin.
- 2 x per jaar verandering: waterfase: mannetje feller gekleurd, kam op rug en onderzijde staart, huid dunner, waardoor de salamander beter door huid kan ademen; landfase, aanpassingen verdwijnen weer, huid meer leer-achtig om vochtverlies tegen te gaan
- in gevangenschap kan de kleine watersalamander 20 jaar worden; bedenk: het is een beschermde diersoort !

Leuke links
1. een filmpje van de paringsdans van de kleine watersalamander: Paarung der Teichmolche I - Videoclip
2. een vriendelijk ogende website over vijverbewoners en amfibieen : Amfibieën en andere vijverdieren

Supergezonde frambozen

Wist je dat frambozen ongekend gezond zijn?
Afgelopen week verschenen, n.a.v. een onderzoek in Wageningen, allerlei krantenberichtjes over dit onderwerp.
Goed nieuws voor iedereen die frambozen in de tuin heeft.
Ik heb een paar struikjes van herfstframbozen, ze staan enigszins in de schaduw (niet ideaal) en dragen niet heel uitbundig.
Precies goed om elke keer als ik langsloop een handje te plukken. Ze halen het nooit tot binnen, in jam of in de yoghurt..
Ik ga nog maar eens een paar stekken nemen...



Frambozen zijn enorm gezond. De vruchtjes bevatten veel meer gezonde stoffen dan bijvoorbeeld tomaten, kiwi's en broccoli, die bij de meeste mensen veel beter bekend zijn als gezonde voedingsmiddelen.
Dat schrijven Wageningse wetenschappers in het tijdschrift BioFactors. De wetenschappers hebben alle gezondheidsbevorderende eigenschappen van de framboos op een rijtje gezet.
Zo blijkt de vrucht onder meer een geneeskrachtige stof te bevatten, die in die hoeveelheden tot nu toe in geen enkel ander voedingsmiddel is gevonden. Waarschijnlijk komt de stof ook voor in sommige geneeskrachtige Chinese kruiden, aldus onderzoekers.
Frambozen bevatten naast de geneeskrachtige stof per gram ook tien keer meer beschermende anti-oxidanten dan tomaten, stellen de wetenschappers. De anti-oxidanten neutraliseren agressieve moleculen in het lichaam en voorkomen celbeschadiging.
Het nadeel van frambozen is, dat de vrucht erg duur is en slechts in kleine hoeveelheden op de markt komt. De Wageningse onderzoekers pleiten dan ook voor onderzoek naar verhoging van de opbrengst per struik en naar verbetering van de smaak. Want lang niet iedereen vindt frambozen lekker.

Vuile was en bijen

Vorige week schreef ik over krokussen en de nog niet gesignaleerde bijen of hommels.

Naar aanleiding van dat stukje kreeg ik de onderstaande reactie van een van de trouwe lezers van 't Groentje:


"Je opmerking in 't Groentje dat je zaterdag (18 maart) nog geen bijen/hommels zag op de crocussen klopt!
Zondag waren ze er wel. Bijen kunnen pas vliegen boven bepaalde temperaturen. De minimum grens is geloof ik 12 graden, maar meestal zie je ze pas in grote getale boven de 14 graden. Dat was het zaterdag net niet, zondag wel. Bij ons (omgeving Drachten) was het zondagmiddag 17 graden en de bijen bulderden de kasten uit.

Eindelijk na maanden een mogelijkheid voor een reinigingsvlucht. Bijen houden nl de hele winter hun ontlasting op. Het is dan ook een slecht plan om op zo'n dag de was buiten te hangen....

Om onze bijen een beetje te helpen, gisteren 3 kg opgeloste suiker toegevoegd aan de kast.. dan maken ze een vliegende start en gaat de koningin (omdat ze gefopt wordt en denkt dat er veel dracht is) volop eitjes leggen voor de nieuwe bijen. "


FOTO: bijen bij de uitgang van de kast

Kweekbed

De zaterdag begon vochtig met wat lichte motregen. Maar een zeer aangenaam temperatuurtje.
Na de lunch .... naar buiten.
Tot bijna zes uur 's avonds, grotendeels bijgelicht door een aangenaam zonnetje, bezig geweest.

Vandaag het grootste kweekbed aangepakt, een vierkant bed van ca 4 x 5 meter.
De grond in onze tuin is behoorlijk zuur, en tegen het eind van de winter ligt over elk stukje kale grond (zoals in een kweekbed) een laagje mos. De merels hebben me geholpen en het mos al overal losgetrokken (vanwege de lekkere insectjes die daar schuilen).
Dus heel makkelijk om met handenvol het mos weg te halen. En er tussen komen allerlei plantjes al op.
Kruiwagen op het pad. Daar verdwenen alle mosjes, afgestorven takjes, de eerste onkuidjes (bosveldkers) en snoeisel in. Aan het eind van de middag was de kruiwagen bomvol, en dat van EEN bed.
Alles op de composthoop.

De aarde zit nog onder mijn nagels.

Wat staat er zoal in dit kweekbed:
- een struikvormig wilgje, vorig jaar uitgegroeid tot een flinke bos van 2 meter hoog en 1.20 in diameter. Na het knotten vandaag: kaal stammetje van 50 cm.
- een flinke pol irissen, prachtig paars, de nieuwe bladeren komen als messen uit de grond; loof van vorig jaar weggehaald
- een rij aalbessen struiken, wit en rood. In februari gesnoeid.
- zwarte bessen struiken, twee, opgekweekt van snoeihout van een andere struik, inmiddels 3-4 jaar oud. Zullen dit jaar bessen geven
- zwarte bessen stekken. Vorige zomer in de grond gezet. Nu nog niet te zien of ze aanslaan.
- druiven stekken, elk jaar zet ik weer wat snoeihout
- een 'moerbed' zenegroen. Elk jaar neem ik hiervan stekken voor de tuinmarkt begin mei. Dan staan ze in bloei.
- langs het tuinpad: een rand met kleine lage campanula, die langzamerhand in mos verdwijnt. Mos lastig te verwijderen want de campanula is zo breekbaar.
- twee rozen, een paar jaar geleden uit de voortuin geschept, een maand geparkeerd in een emmer water (!) en toen op een leeg plekje in kweekbed gezet.
- paar aardbeien (restanten van oud aardbeienbed dat ik vorig jaar heb opgeheven)
- een prachtige pol lampepoetsersgras op het hoekje
- wat geraniums voor de uitdeel (wit met paars adertje: versicolor?)
- paar moerasspirea's, vorig jaar in het pad vlak bij de vijver uitgezaaid; ook voor de geef of ruil
- stekjes van santolina
- stekjes van 'kindje op moeders schoot'
- zaailingen van knikkend nagelkruid
- buxus stekjes
- waar het zich zelf neerzet: akeleien in allerlei soorten
- allerlei stekjes in potjes, soms een stukje ingegraven, blijven ze beter vochtig
- kaardebol
- een grote pol stipa gigantea
- blauwe knoop, wordt ook forse pol
- uitgezaaide slangekruid, 2 jarig, elk jaar op iets andere plek, zeer geliefd door bijen
- kaasjeskruid
- citroenmelisse
- zaailingen en stekken van diverse grassen
- stekjes van een kleine hebe (wintergroen, eigenlijk winterblauwgroen, struikje)
- een kleine hortensia, ooit in pot gekregen, komt meestal een beetje in de knel als de omringende planten groter worden; oude bloemschermen verwijderd

En dan denk je dat zo'n bed vol is. Nee hoor.
Elk jaar is is er weer genoeg plek voor allerlei planten die tijdelijk een plaatsje zoeken.
Of voor wat zaadjes die ik ergens heb meegenomen

Midden in de zomer is het een prachtig fleurig geheel.

Weet je wat ik regelmatig doe:
ik wandel in gedachten door onze tuin en bekijk dan alle plantjes. Ook aan te bevelen als je 's nachts niet kunt slapen (in plaats van schaapjes tellen).
Ook de opsomming hierboven is het resultaat van zo'n gedachtenwandeling rond het kweekbed.
Ongelooflijk wat staan er veel planten in zo'n stukje...

Ananas

De schil van een ananas is zeer fotogeniek.
Een soort vierkantige schubben en in elkaar overlopende kleuren: geeltinten, bruintinten maar ook allerlei kleuren groen.

FOTO
Dit exemplaar verdween in onze avondmaaltijd.




NB. We hebben een keer een 'kuif' van een ananas opgepot.

De plant sloeg goed aan en heeft jarenlang op de kast gestaan.
Het blauwgroenige blad werd steeds langer en krulde steeds verder naar beneden.
Niet echt fraai, maar ja : ik gooi een plant niet weg.
De bladeren krulden zo ver omlaag dat de uiteinden van de stugge stekelige bladeren tot onder het niveau van de bodem van de pot terecht kwamen.
Dat bleek uiteindelijk ook het noodlot van onze ananasplant. Toen ie een keer van de kast gehaald werd en op tafel gezet werd, bleek de positie van de ananas, op zijn groen hoge blad-pootjes zo instabiel dat de plant van tafel viel. In stukken.
Nou toen kon ie dus weg.

Ananas weetjes
- latijnse naam: ananas comusus
- bromelia-achtige
- uit rozet van bladeren groeit bloemstengel
- 1 ananasvrucht is ontstaan uit vele bloempjes: een samengestelde vrucht
- vormt vruchten zonder bevruchting, geen zaad
- vermeerderd door zijscheuten
- elk van de schubben is het overblijfsel van een afzonderlijk bloempje (wist ik niet!!)
- oorsprong in Zuid-Amerika
- naam afkomstig van Indiaanse woord 'nana' of wel 'kostelijke vrucht'
- in Taiwan worden lange zijdeachtige vezels uit de bladeren gewonnen, waarvan een fijnmazige stof wordt gemaakt, PINA genaamd (met een golfje boven de letter N).

Tijdens Colombus' tweede reis naar Zuid-Amerika (1493-1496) beschrijft een van zijn bemanningsleden in een brief de ananas als volgt: "... er waren planten die op artisjokken leken, maar dan vier keer zo groot en waarop vruchten kwamen, als denappels, maar twee keer zo groot".

Tegelijk

In de meeste jaren is onze zijborder eerst wit van de sneeuwklokjes en later paars van de krokussen.
Dit jaar begon wit, met de sneeuwklokken, maar het bleef zo lang koud, dat de sneeuwklokjes hun bloemen dicht hielden.
En bleven volhouden, al wekenlang staan ze in de tuin, de bloemblaadjes strak tegen elkaar gevouwen.
Ondertussen hebben de krokussen niet stilgezeten en ze zijn inmiddels in forse aantallen boven de grond.
Vanmorgen (vrijdag 24 maart), zonnetje en temperatuur richting 10 graden.

En de verrassende aanblik van sneeuwklokjes en krokussen die TEGELIJK bloeien.

FOTO's
Een paar krokussen in onze tuin. Wat een opvallende meeldraden!
Zaterdagmiddag kwam het zonnetje door, uitgekeken naar hommels of bijen in de buurt van de krokussen, nog niet gezien.

Alles is voor Bassie

Wie kent het riedeltje niet van Bassie en Adriaan, de twee clowns?

Alles is voor Bassie
Alles is voor Bassie

zingt Bassie.

Maar ook de merel die me vanmorgen wakker zong!

Tietie tuu tie tuutuu

Hetzelde melodietje...

Paadje leggen

Vanwege de verbouwing is een deel van de tuin een bouwplaats. Met de vorst in de lucht (in ieder geval tot ver in maart, de nacht van 23 op 24 maart) en in de grond is er nog steeds niet veel 'groen' tuin werk te doen.

Dan maar wat 'grijs' werk.

Halverwege de achtertuin heb ik een aantal jaar geleden een klein schelpenterrasje aangelegd. Dat was in 2001, toen waren we ook al aan het verbouwen. De houten vloer en vloerbanken in de gang werden vervangen. De balken waren nogal vergaan, erg vochtig in de kruipruimte, het grondwater kan hier op de hondsrug in Haren behoorlijk hoog staan. Op ongeveer een meter diep zit namelijk een ondoordringbare leemlaag en als het hard en lang regent stroomt het water/grondwater bovenop die laag van het hoogste punt van de hondsrug via de Meerweg naar het Paterswoldse meer. Wij wonen ongeveer halverwege de route van het water.
Om de nieuwe gangvloer langer goed te houden is in de kruipruimte een dikke laag schelpen gestrooid, dat is goed vochtregulerend. En destijds was er bijna een kuub schelpen over. Daarvan het schelpenterrasje in de achtertuin aangelegd en een halfrond paadje in de voortuin.

Het terrasje ligt als een (vierkant) eiland midden in het groen, ernaar toe en aan een andere kant er vanaf lopen alleen aarden paadjes.
Prima als het droog is, maar erg modderig bij regen.
Daar heb ik nu wat aan gedaan.

Ik heb een beetje lange inleiding gebruikt om via een omweg te komen bij mijn tuinactie van vandaag: paadje van stoeptegels gelegd.
Totdat het om vijf uur zacht begint te regenen.

FOTO: Before and After

Mussenvilla

Via een postorderbedrijf van allerlei tuinspullen heb ik een mussenvilla besteld.
Het is meer een mussenflat.
Drie appartementjes boven elkaar, elk voor een mussenfamilie.
Mussen nestelen nu eenmaal graag vlak bij elkaar.

Vogelhuisjes kun je het beste met de uitvliegopening op het noord-oosten hangen.
Nu hebben we niet zoveel vrij muur op het noordoosten en ook geen boomstam, katveilig en met vrij aanvliegroute.
Op de 'verre schuur' boven de deur? Maar misschien schrikken de bewoners dan steeds als de schuur opengaat....

Het is toch de vraag of er wel mussen komen wonen.
Volgens een deskundige nestelen mussen steeds weer op dezelfde plek of in dezelfde heg als waar ze geboren zijn.
Dan vraag je je af hoe er ooit een mussennest op een nieuwe plek kan komen....

In ieder geval weet ik van een straatgenoot een huisnummer of 20 verderop dat er aldaar zeer regelmatig mussen gesignaleerd worden, dus ze zijn in de buurt.

FOTO :
Links: de villa nu nog op de grond.
Rechts: Als het goed is de laatste keer dat Sprot zo dicht bij het mussengebouw zit.

Kleur

Even een voorproefje van de kleur die ons nog te wachten staat. Foto is van vroege zomer 2005.

Nu nog vooral het wit van de sneeuwklokken en op een verstopt plekje het dieppaars van de helleborussen.
Maar binnenkort komt paars op bezoek (ik zie de krokussen al komen) en kort daarna verwacht ik de familie geel (speenkruid, narcissen, forsythia, nog meer krokussen)

Boeken voor de tuinclub

Ik zit in het bestuur van de lokale tuinclub en dat betekent dat ik met mijn mede bestuursleden activiteiten organiseer voor de leden. In Haren en Eelde (en wat omliggende dorpen) hebben we ongeveer 300 leden, waarvan zo'n 40-60 regelmatig deelnemen aan de activiteiten. De rest houdt het vooral bij het lezen van het tijdschrift Groei en Bloei.

Voor het seizoen 2005-2006 staan er nog flink wat activiteiten op het programma.
Nieuw dit jaar is het Tuinfietsrondje: op een doordeweekse avond bezoeken we -per fiets- een of twee tuinen in de buurt.
Bij het rondbellen naar mensen die hun tuin voor een bezoekje ter beschikking wilden stellen, hoefde ik slechts twee telefoontjes te plegen. Prachtig. Programma voor de eerste avond op 25 april meteen rond!

Een van de tuinaanbieders gaf aan ook nog een aantal tassen vol met tuinboeken te hebben.
Of we die voor de tuinclub wilden hebben.
Uiteraard, zeer welkom.
Ik heb de boeken met de fietskar opgehaald en een genoeglijke middag beleefd aan het bekijken en doorbladeren.

Die boeken kunnen we dan meteen tijdens een ander evenement, de tuinmarkt, te koop aan bieden.

Op 13 mei, de dag voor moederdag, houden we onze jaarlijkse Tuinmarkt (voor de derde keer nu) op het oude schoolplein in centrum Haren. Leden van de afdeling kunnen daar eigen gestekte, gezaaide en gedeelde planten verkopen. Daarnaast is er een Groei en Bloei standje, waar we leden proberen te werven voor de afdeling en waar boeken en andere waar te koop wordt aangeboden, ten gunste van de afdelingskas.

De aangeboden tuinboeken zijn dus zeer welkom. BEDANKT!

Roze gloed

In de hoek van onze woonkamer staat een grote ouderwetse stoel. Zo een met geel-rood geruite bekleding (daarom noemen we het de "Bommel" stoel), forse leuningen en breed genoeg om lekker je benen op te trekken. Een heerlijke boekenleesstoel dus, met een goede lamp erboven.
Vanuit die stoel kijk je schuin over de voortuin heen tegen een verzameling struiken aan. Een donkergroene taxus, een kleinbladige hulst met ronde niet-gestekelde blaadjes en tegen deze groene achtergrond: een Kardinaalsmuts. Een bladhoudend struikje, zo'n 80 centimeter hoog en ongeveer 1.20 meter breed. Het is een cremewit-bonte varieteit, bladhoudend in de winter.
Zelfs op de meest donkere en grijze dagen lijkt het alsof de zon schijnt. De lichte, vriendelijk gloed komt van de kardinaalsmuts.
's Winters zit er een roze gloed over de blaadjes. Met de zonnige aanblik van de lichtgekleurde kardinaalsmuts, met een kopje thee in de hand en boek (en vaak poes) op schoot, kijk ik al dromerig voor me uit en denk aan zomer.



NB. Ik denk dat de variëteit is: Euonymus fortunei 'Emerald Gaiety'
Uitspraak, fonetisch (op zijn engels):
yoo-ON-ih-mus for-TOO-nee-eye
Genoemd naar Robert Fortune, een 19e eeuwse Schotse plantkundige en plantverzamelaar in China.

De eerste dagpauwoog (in stukjes)

17 maart, ik zie de eerste dagpauwoog bij ons in de schuur.
Blijkbaar heeft ie hier overwinterd, maar hij heeft het niet gehaald.
Ik vind de stukken onder mijn fiets op de grond
(of zou ik er de vlinder geplet hebben bij het -in het donker- wegzetten van de fiets...)





Afgelopen zaterdag 11 maart blijkt landelijke vlinderdag geweest te zijn.
Dat kwam ik tegen op de website van de vlinderstichting.
Houd je ook van vlinders in je tuin, dan kun je via die website een borderrecept krijgen, aangepast op de sort grond in je tuin en de ligging (zon, halfschaduw, schaduw). Je kunt ook nog kiezen voor een bepaalde kleurstelling bv geel-wit of rood-oranje een een maximale planthoogte. Uw tuin vol vlinders (www.uwtuinvolvlinders.nl)
Tot slot kun je ook een overzicht bekijken van de vlinders die de afgelopen jaren bij jou in de omgeving zijn waargenomen (op basis van ingetypte postcode).
Geinig.
Link www.vlinderstichting.nl

Late L

De Natuurkalender heeft een model ontwikkeld dat het begin van de lente in de natuur voorspelt op basis van weersverwachtingen.
Uit het model volgt dat dit jaar het einde van de 'voor-lente', die samenvalt met de bloei van de gele kornoelje, dit jaar pas op 26 maart wordt verwacht. Dat is 39 dagen later dan de afgelopen vijf jaar!
De start van de 'prille lente' die op de voorlente volgt wordt afgemeten aan de bloei van de bosanemoon. Die bloei wordt pas op 10 april verwacht. Dat is 18 dagen later dan in de afgelopen vijf jaar.

WIST JE DAT:
De echte lente, het seizoen, maandag 20 maart 2006 om 19:26 uur begint?
En bijna een week later op 26 maart de zomertijd begint?
Er dus twee seizoenen in EEN week zijn?

Meer over het model van de Natuurkalender en de verwachtingen voor de natuur de komende weken kun je vinden op de website: Welkom bij de Natuurkalender

't Schiet niet op



Tja dan is het half maart en dan vriest het 's nachts behoorlijk en overdag bijna.
Dat schiet natuurlijk niet op met zo'n verbouwing.
Afgelopen week is de stukadoor geweest om het eerste stukje van de aanbouw te stukadoren. De ramen en deuren zitten erin, wel nog met een kier van ongeveer 8 cm onder de deur die richting serre/veranda gaat. Sprot en Baasie hebben proefondervindelijk uitgetest dat dat toch echt te weinig is voor een poes om onderdoor te gaan. Vanwege de kou de kier flink dichtgestopt met proppen krantenpapier: de deur van de aanbouw naar de eetkamer er achter is namelijk ook verwijderd, inclusief kozijn, daar komt ook een nieuwe deur in, deze is in bestelling.
In de tussentijd maar een lap plastic in de deuropening gehangen...

Het was de bedoeling om afgelopen week het plafond en de muren te stukadoren en de vloer te voorzien van deklaag beton. Dan zijn de leidingen weggewerkt en kan de installatie van verwarming, water en stroom afgerond worden. Daarna kunnen we dan verder met het binnenwerk.
Niets van dat al: wel muren en plafond aangesmeerd, maar geen beton: de betoncentrale blijkt niet te werken als het (flink) vriest, dus ook dat kleine beetje beton voor een afdeklaagje is niet beschikbaar. Pffff.

Hoe moet het worden:
Op de lage muurtjes die naar voren lopen komt een aluminium met glas bovenbouw (model 'huisje', dus met puntdak). Daar waar nu planken dwars op de muurtjes in de sneeuw liggen komt een glazen wand met openslaande tuindeuren. Verder naar voren, de rechteronderhoek van de foto komt een deel dat wel overdekt is met een glazen afdak, maar waarvan de voorkant en deels de zijkanten open zijn. Dat is bedoeld voor al die warme zomeravonden waarbij de temperatuur prima is, maar waar een mals zomer buitje buiten zitten zonder regenjas een natte aangelegenheid maakt.

NB. Dit weekend ga ik schuren en schroefgaatjes in het houtwerk vullen ter voorbereiding op het schilderwerk, tenminste als het in de uitbouw warmer dan 5 graden wordt. Het houtvulmiddel dient niet onder de 5 graden verwerkt te worden.

Het is half maart...

Onkruid of geen onkruid dat is de vraag: heermoes

Je zult het maar in de tuin hebben...

Nu is de definitie van onkruid niet eenduidig. Als er een (wilde) plant op een ongewenste plaats staat is het onkruid. Dezelfde plant op een gewenste plaats is dan weer geen onkruid. Zo heb ik allerlei pinksterbloemen in de tuin en maai ik de eerst grasmaaibeurten keurig om de pinksterbloemen heen. En die vrolijke gele speenkruidjes, laat maar komen, na de bloei ruimen ze zichzelf weer keurig op.
Ik ken genoeg tuinliefhebbers die bij het eerste zicht van pinksterbloemen de planten uittrekken en een diepe zucht slaken als ze met een krijgertje uit andermans tuin ook wat speentjes (wortelstokjes/knolletjes) van speenkruid mee blijken te krijgen.

Van de week raakte ik met een collega aan de praat over heermoes. Een tuin in Egmond aan zee, lekker omgespit om er aardappels op te verbouwen, en nu vol met de groene 'denneboompjes' van heermoes....

Heermoes of paardenstaart is een hardnekkig onkruid. Als deze oeroude plant eenmaal echt bezit van je tuin heeft genomen is het lastig om hem (op korte termijn) weg te krijgen. Heermoes (Equisetum Arvense) is net als mossen en varens een oerplant.



De eerste keer dat ik heermoes bewust zag was in de de Hortus Haren in het voorjaar. Wandelend door de Laarmantuin, een onderdeel van de Hortus, zag ik een heleboel, rozebruine stengels of eerder knotsen. Ik dacht dat het hele slanke inktzwammen (paddestoelen) waren en begon in het paddestoelenboek te zoeken naar deze bijzondere voorjaarspaddestoelen. Niet gevonden.
Verder zoekend in een wildeplantenboek zorgde voor een verrassing: het was de vruchtbare stengel van heermoes, deze verschijnen in april/mei en planten zich voort door sporen. De latere groene onvruchtbare stengel (het 'denneboompje') kende ik wel. Deze verschijnt wat later in de zomer en zorgt voor het aanvullen van de energievoorraad van de plant in verdikkingen in de wortels. Deze kunnen een paar meter diep zitten en door de reservevoorraden in de wortels kan de plant erg lang overleven in een tuin.

Heermoes kan zich vooral vestigen op verstoorde, vochtige, zure zandgrond. Door zijn lange, diepe en snel woekerende wortels is heermoes heel moeilijk te bestrijden. Wel kun je grote groepen wat uitputten door steeds het bovengrondse groene deel af te plukken. Dan kan de plant niet zoveel energie in zijn wortels opslaan. Je kunt beter niet proberen de wortels uit te graven, de kans is groot dat je de plant alleen verspreid, de resterende stukjes wortle krijgen meteen weer een groeischeut. Laat de vruchtbare stengel eerst staan, die onttrekt dan veel energie uit de wortles, maar laat de sporen niet uitrijpen, de stengel kort daarvoor gewoon verwijderen. Zeker niet sproeien met onkruidverdelger, want het enige dat je dan overhoudt is ... heermoes! Deze plant is sterker dan de meeste omringende.
Een andere optie is: laat konijnen in de tuin, die lusten heermoes.

Heermoes wordt ook wel schaafstro of tinkruid genoemd. Hij werd vroeger (al door de Romeinen) gebruikt als schuurspons voor het schuren van potten en pannen. De onvruchtbare groene stengel bevat erg veel kiezelzuur. Heermoes wordt ook ingezet in de homeopathie. Volgens natuurgenezers is heermoes bruikbaar bij zwemmerseczeem, tegen zwerende wonden en andere huidklachten. Ze is versterkend, aanvullend (op wat?), weerstandsverhogend en bloedzuiverend. Ook versterkend voor huid en haren.

Mereldakzingplekken

Links ons huis, rechts op de voorgrond, de werkkamer van Eddy.

Bij de pijlen zie je de favoriete zangplekken van merels.

Gisteravond vrijdag 10 maart tegen de schemer, was het nog net iets warmer en niet wit.
De merelmannen in de omgeving waren bezig om hun zangspieren te oefenen, nog wat aarzelend, en piepend soms, maar toch al fraaie riedeltjes. Van allerlei schoorstenen in de omgeving hoorde ik gezang.

Als je het paadje vanaf de deur volgt en linksonder de foto uitloopt
dan kom je bij een klein terrasje bij een pergola.
Daar is het op warme zomeravonden heerlijk toeven met een glaasje witte wijn. De muzikale begeleiding wordt verzorgd door de merels.

De plek bij de gele pijl is meestal al vroeg bezet, bij de wat lager gelegen oranje pijl komen de merels vaak wat later op de avond als het wat donkerder is.

Laat de merels maar goed oefenen, de witte wijn ligt al in de kelder, nu de zon nog.

Sneeuwklok en sneeuwklomp

Is maart nu de eerste lentemaand of de laatste wintermaand?
Het lijkt op het laatste.

Hoewel er nu niet zo veel sneeuw ligt als een jaar geleden (toen ruim 20 cm) is het wel erg koud. Waar het eerder in de week nog groen of bruinig was, was het dit weekend van 11 maart weer wit.

Vanmorgen vroeg (8.00 uur) wilde ik sneeuwklokjes fotograferen, het werd een sneeuwklomp (foto 1). De bloemetjes waren niet zichtbaar. Later op de dag (16.00 uur), na afwisseling van zon en een paar sneeuwbuitjes was de sneeuw genoeg gesmolten om toch nog een paar plaatjes te maken.

Foto 1 - 2: sneeuwklomp en ijspegel




Foto 3 - 4: veldje sneeuwklokken onder oude appelboom (over een paar weken is het paars van de krokussen)




Foto 5 - 6: klokjes van dichtbij, op een plek zijn enkele dubbele/gevulde sneeuwklokjes ontstaan.

Wilde planten: lipbloemenfamilie (3)

De lamiaceae of lipbloemenfamilie is een grote plantenfamilie met ongeveer 3000 soorten,
een andere bron meldt 7000 soorten,
in ieder geval veel.

Bekende leden
dovenetel, munt, salie, lavendel, basilicum, tijm, bosandoorn, citroenmelisse, zenegroen, kattekruid

Kenmerken
- twee bladeren staan telkens tegenover elkaar aan de stengel
- elk volgend bladpaar staat loodrecht op vorige paar
- van boven kijkend vormen bladeren een kruis
- stengel is vierkantig, goed te voelen door stengel tussen je vingers laten rollen
- blad meestal eirond met spitse top en fijn gezaagd
- plant vaak sterk behaard
- bloemkelken hebben meestal duidelijk bovenlip en onderlip
- de onderlip heeft vaak gekleurde lijntjes en vlekken, een honingmerk om insecten te lokken; de onderlip is de landingsplaats voor insecten
- zeer geurige familie, ook lavendel, basilicum en tijm



Foto's uit eigen tuin:
Bovenste rij: laveldel, brunel, paarse dovenetel
Middelste rij: basilicum, monarda, watermunt
Onderste rij: oregano, zenegroen, phlomis

Meer foto's:
http://www.jeannelauwen.nl/natuurfotografie/thumbnails.php?album=35&page=1

Wat is hier aan de hand: zeepkruid op hol?

Ik kreeg kort geleden deze (wat slecht gescande) foto's binnen van Zeepkruid (saponaria).

De kleur van de bloem klopt wel, en ook de bladstand duidt op een anjerachtige.
Maar in plaats van de gebruikelijke enkele, open bloemen, kwamen er nu grote knoedels rafelige bloemblaadjes uit.
Ook de knoppen waren uitzonderlijk groot. Volgens de inzender was er een stek genomen van een Zeepkruid plant met normale bloemen...

Weet iemand wat hier aan de hand is, een soort wildgroei, of virus?

Tuin wiki wiki

Zo veel te zien, zo veel te vinden, zo veel te kijken...
op internet.

Regelmatig verwijs ik in de stukjes in 't Groentje naar websites van anderen.
Elke keer kom ik weer andere leuke dingen tegen.
Vandaar vanaf vandaag een nieuwe rubriek "Digi-letters" met beschrijvingen en verwijzingen.
Leuke sites, verrassende ideeen, mooie plaatjes of ....

Deze keer de Tuin Wiki, een spin off van de Wikipedia.

De wikipedia is on-line encyclopedie op internet.

In vrijwel alle talen is inmiddels zo'n digitale encyclopedie te vinden en groeiende.
Je kunt geen onderwerp verzinnen of het staat er in.
En anders voeg je het toch gewoon toe.
Het leuke is namelijk dat iedereen een bijdrage kan leveren.
Je kunt zelf een stukje toevoegen over een onderwerp waar je veel van af weet en zo je kennis met anderen delen.

Vandaag heb ik voor het eerst iets toegevoegd:
onder het kopje "LINKS" heb ik een verwijzing naar 't Groentje toegevoegd...

Een groot verschil met een ouderwetse papieren encyclopedie, of zelfs een moderne encyclopedie op een CD-rom, is dat de inhoud van de Wikipedia (of de tuin wiki) steeds varieert. Als je vandaag op de link klikt vind je allerlei informatie, maar over een jaar, of misschien zelfs al over een maand, is de informatie waarschijnlijk al weer verdwenen, verbeterd, veranderd. Wat dat betreft zijn de digitale letters vluchtiger dan gedrukte letters.

Digi-letters zijn vluchtig.
En digi-letters ruiken niet.
Ze missen het toch wel een bijzonder luchtje van een oud boek, waar je het gewicht van de tijd kunt ruiken,
Wij hebben thuis een paar boekjes van laat 19e eeuw, en dat ruik je.

Link 1: de gewone wikipedia (NL versie): http://nl.wikipedia.org/wiki/Hoofdpagina

Link 2: de tuin wiki : http://www.tuin-wiki.nl/Main/StartPagina


NB. Toen we een aantal jaren geleden op Hawaii op vakantie waren kwamen we het woord wiki wiki, dat "snel" of " vlug" betekent. Het was namelijk de naam van de bussen die van vliegveld naar de stad reden. Sindsdien gebruiken we thuis het woord ook als iets snel moet gebeuren.
De namen wikipedia en tuin wiki zijn afgeleid van dit woord.

De favoriete maaltijd van ..... bijen

Je hebt Vlinderlokkkers en Bijenlokkers, deze week een stukje over bijenlokkers.

Rode lijst: die staat nog niet bij ons in de tuin.
Blauwe lijst: die wel.

Wilg (Salix alba), Sporkehout (Rhanmus frangula) Vlinderstruik (Buddleja)
Allerlei composieten, lipbloemigen en vlinderbloemigen (liefst blauwe en gele) (Dus bijen zijn niet kleurenblind)
Komkommerkruid (Borago officinalis), Marjolein (Origanum vulgare), Salie (Salvia officinalis),
Akelei (Aquilegia vulgaris en hybriden), Slangenkruid (Echium vulgare), Vingerhoedskruid (Digitalis purpurea)
Stokroos (Alcea rosea), Leeuwenbek (Antirrhinum majus), herfstaster (Aster novi-belgii), Kogeldistel (Echinops ritro), Lavatera trimestris, Moerasbloem (Limnanthes douglassii), Bergamot (Monarda didyma), Teunisbloem (Oenothera biennis e.a.), Sedumsoorten, Guldenroede (Solidago canadensis), Afrikaantje (Tagetes erecta en patula)

Eigen ervaring:
Ooit gehad, maar verdwenen uit onze tuin:
Bergamot: is weggewandeld, maar weer eens een nieuwe zoeken.
Stokroos: is opgegeten door slakken. Ik heb nog wel zaad.
Afrikaantje: vorig jaar een roomwitte variant gezaaid, met reusachtige bloemen. Binnen opgekweekt, buiten gezet en .... weg waren ze. Ik had gedacht dat slakken zo'n sterk ruikende plant niet zouden lusten....

Wat eten bijen nog meer:
Natuurlijk de plant die zegt wat het is: "Bijenvoer" (Phacelia).
En uiteraard honing in de winter,
of suikerwater als de bijen niet genoeg honing hebben kunnen verzamelen.

Foto: 't is niet alleen Bij op een guldenroede

Ruimte (3): Ruimtetomaten

In 1990 hebben we mee gedaan met een experiment waarbij het effect van een (langdurig) verblijf in de ruimte werd vergeleken met identieke zaadjes die op aarde gebleven waren. De bedoeling was oorspronkelijk dat de zaadjes die in 1984 met de space shuttle in de ruimte werden gebracht (LDEF long duration exposure facility), daar ongeveer een jaar zouden blijven. Toen in 1986 het (eerste) ongeluk met een space shuttle gebeurde, werd het ruimtevaartprogramma voor een aantal jaren gestopt. Uiteindelijk werden de zaden pas in januari 1990 teruggehaald.

Naast allerlei wetenschappelijke experimenten werd er ook een experiment voor scholieren opgezet. De meeste deelnemers in de Verenigde staten, maar ook in Nederland deden enkele tientallen kinderen mee. Ik zat destijds in het bestuur van de landelijke sterrenkunde vereniging voor jongeren (JWG) en had via NASA de beschikking gekregen over een aantal pakketjes 'ruimtezaden'.

Ik probeerde aanvankelijk via de plantenziektekundige dienst van de universiteit van wageningen toestemming te krijgen om deze zaden formeel het land in te mogen voeren. Mocht niet.... , mocht alleen voor wetenschappelijke doeleinden en niet voor educatieve doeleinden. Maar ondertussen had ik via NASA, al wat zakjes zaad toegestuurd gekregen, gewoon in de enveloppe met hun antwoordbrief meegestuurd).

De zaadjes verdeelden we over geinteresseerde leden van de vereniging.
Het experiment bestond uit het doen van waarnemingen: waren in verschillen in groei, bloei, vruchten e.d. tussen 'ruimtezaden' en 'aardse zaden'?

Erg leuk en fantasievol waren de reacties van de deelnemers, met tekeningen en verhalen. Veel van de kinderen zagen duidelijke verschillen, waarbij de ruimtetomaten volgens zeggen groter en wilder groeiden of soms juist helemaal niet.
Ons eigen experiment thuis leidde wel tot monstergroei van de planten, maar dat lag meer aan de plaats van de planten (een lege slaapkamer met raam op het zuiden, warme zomer, een buurvrouw die tijdens onze vakantie de tomaten zeer veel water gaf), dan aan het wel/niet in de ruimte geweest zijn. Langs touwtjes die we door de hele kamer gespannen hadden groeiden en groeiden de planten maar door, een wirwar van stengels en bladeren. Heel veel blad en slungelige stengels, maar weinig vruchten. Uiteindelijk zijn twee mini tomaatjes rijp geworden. Genoeg om één boterham met kaas mee te versieren.



P.S. De echt wetenschappelijk experimenten met deze zaden leidden overigens niet tot significante verschillen.

Ruimte (2) : Raketsla

Hoe weet een ontkiemend zaadje dat zijn wortel naar beneden moet groeien en zijn stengel naar boven?
Heeft dat te maken met Zwaartekacht? Of groeit de stengel naar het licht toe en de wortel ervan af?

En wat is het effect op zaden die geruime tijd in gewichtsloze omstandigheden buiten de beschermende dampkring hebben doorgebracht?

Met de mogelijkheden van de (on)bemande ruimtevaart zijn er de afgelopen jaren diverse experimenten uitgevoerd.

Met twee experimenten heb ik zelf meegedaan: raketsla en ruimtetomaten.

RAKETSLA
Meest recent is het experiment met raketsla. Uitgevoerd in 2004 met onze tweede Nederlandse Astronaut Andre Kuipers.
Andre deed experimenten in de ruimte in gewichtsloze omstandigheden tijdens zijn ruimtevlucht ; in Nederland deden 70.000 kinderen van de basisschool (en andere geinteresseerden) mee met de experimenten op aarde.
Alle deelnemers kregen een 'groeiraket' met zaadjes van Rucola-sla, in het nederlands ook wel raketsla genoemd. In twee doosjes, de ene lichtdicht, de ander met een lichtgaatje aan de zijkant, lieten de deelnemers de zaden ontkiemen. Op aarde 'met zwaartekracht', in de ruimte 'zonder zwaartekracht'.




De uitkomst van het experiment:
Vier dagen na het begin van het experiment Seeds in Space hebben de ruim 70.000 schoolkinderen en Andre Kuipers de 'groeiraket' geopend om te zien hoe de raketsla erbij stond. De slaplantjes op aarde en die in de ruimte vertoonden opvallende verschillen. Ruimtesla die in de donkere container ontkiemde, was nog heel klein, zag wat bleekjes en groeide alle kanten op. In het donker en zonder zwaartekracht wisten de plantjes duidelijk niet wat boven of onder was. Hoe het komt dat de sla zo klein is gebleven, weten de onderzoekers nog niet. Op aarde groeien planten in het donker juist sneller. De plantjes in de lichte container lieten zich niet ontmoedigen door de gewichtloosheid aan boord van het ruimtestation ISS: ze waren mooi groen en groeiden hard en - net als op aarde - naar het licht toe.

Ruimte (1): Bronvermelding

Vorige week schreef ik over een 'achterstallig onderhoud' aan onze spathiphyllum.

Daar bij plaatste ik ook wat 'weetjes', die ik her en der van internet had geplukt.

Zoals: Spathiphyllum is goed voor luchtzuivering. Heeft NASA onderzocht.

Ik schreef er weliswaar bij dat het zo schijnt te zijn. Maar het blijft gevaarlijk om klakkeloos iets over te nemen, zo kunnen allerlei beweringen een eigen leven gaan leiden. Juist met het makkelijke 'knippen en plakken' van digitale teksten in het internettijdperk.

Door de bronvermelding 'NASA', de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie, lijkt het een betrouwbare bewering.
Maar nu zit mijn partner Eddy toevallig in de 'sterrenkunde en ruimtevaart' en hij dacht ' laat ik de bron van dit onderzoek eens controleren'.

En wat blijkt.
NASA heeft wel onderzoek gedaan naar de luchtzuiverende werking van planten als spathiphyllum, maar heeft geen resultaat kunnen aantonen.
Als er al een effect is dan is dit verwaarloosbaar in vergelijking tot gewoon goede ventilatie in de kamer of kantoor!

(En zelfs een kleine waarschuwing: Decoratieve bladplanten zijn weliswaar esthetisch fraai, maar bij te natte potgrond kan juist de groei van ongezonde micro-organismen gestimuleerd worden).



Via bijgaande link kom je bij de bron:
http://www.epa.gov/iaq/pubs/hpguide.html#faq7

Hortensiadieven

Al een paar jaar zijn er hortensiadieven actief in Groningen en Drenthe.

Bijgaand kranteberichtje stond 2 weken geleden in het Harener Weekblad.

Meestal vinden de illegale snoeiwerkzaamheden plaats in de winter.
Soms zitten er deskundige dieven bij, die alleen die takken meenemen met bloemknoppen voor de eerstvolgende zomer.
Ze zijn zo netjes (ahum) de andere takken te laten staan.
Of is dat om volgend jaar weer terug te kunnen komen.....
Afgelopen zomer waren er ook boefjes die het om de bloeiende bloemen te doen was. De helft van een mooi blauw bloeiende struik was gekortwiekt, zeker vergeten een bosje bloemen te kopen!

Door klikken op de link bij het krantenbericht kom je bij een videoclip van een nieuwsitem over hortensiadieven.



Hortensiadieven weer actief

Beeldraadsel (2)

Wat is dit? Foto van laatste week februari.
Voor oplossing, stukje verder naar beneden.






















begin van rabarber....

Spathiphyllum

De Spathiphyllum is een populaire kamerplant.
Per jaar worden er in Nederland zo'n 16 miljoen verhandeld!
Dat lijkt me wel een erg hoog getal, dan zou elke Nederlander er jaarlijks een bij moeten kopen.
Waarschijnlijk omvat dit aantal ook de geexporteerde exemplaren.

En ze kunnen ook heel oud worden.
Ons exemplaar is bijna dertig jaar oud. Wel af en toe wat uitlopers afgehaald.
De laatste 8 jaar staat de plant in een puntvormig toelopend mandje op pootjes. Hierdoor hangen de blaadjes sierlijk over de pot heen, maar raken de grond niet. Jarenlang heeft de plant het prachtig gedaan maar laatste jaren niet meer zo erg, blaadjes wat dof. Soms verdroogd bladren, bloemen verdorden al voor ze goed en wel ontrold waren.

Maar wat wil je, als je een plant uithongert (en laat verdorsten)...
De spathiphyllum was meestal de eerste plant die slap hing, signaal om snel de planten water te geven.



En dit weekend maar eens uit de pot gehaald, zie de foto's.
Een en al wortels, uitgedroogd, geen aarde te bekennen.
Ik heb wortelkluit deels met de handen uitelkaar gepeuterd, deels met een broodmes in stukken gezaagd.
Zo'n 12 losse onderdelen.
De wortels heb ik ongeveer tot de helft ingekort, grote delen apart opgepot en kleinere met zijn drieen in een pot.

Als de planten allemaal aanslaan heb ik wel een hele voorraad!

Goed voor de luchtzuivering, naar het schijnt. Heeft NASA onderzocht. Dus handig in kantoorruimtjes waar printers, kopieerapparaten e.d. staan.

Weetjes
- Spathiphyllum is een moerasplant uit de onderbegroeiing van het tropisch regenwoud die in de natuur soms maanden lang onder water staat. Dan maakt de plant speciale bladeren aan, die aangepast zijn aan het onderwaterleven. De bloemen bloeien boven het wateroppervlak.
- Spathiphyllum groeit van oorsprong in Colombia, tropisch Amerika en de indo-Maleisische archipel.
- De plant is familie van de Araceae (aronskelkachtigen), waartoe ook Anthurium en Philodendron behoren.
- De naam Spathiphyllum (Spathe = lemmet of kolfschede; phyllon = blad) verwijst naar de vorm van de bloeiwijze.
- Warmteminnende plant, die goed tegen schaduw kan en veel water nodig heeft. Plaats de Spathiphyllum bij kamertemperatuur (niet onder de 15 graden, en niet boven de 23 graden). Zet de planten op een plek met (half)schaduw, zeker niet in de volle zon
- Geef Spathiphyllum het liefst 2 keer per week water, de potkluit mag niet uitdrogen. Regelmatig besproeien van het blad komt de groei ten goede. Hoge luchtvochtigheid gaat bruine bladpunten tegen. (Dit is vooral van belang in de winter als de verwarming aanstaat).
- Na half mei kan een Spathiphyllum naar buiten, uit de volle zon en op een plek met zo weinig mogelijk wind om uitdroging te voorkomen. Voor de vorst binnenhalen.
- En pas op voor slakken! Ze vinden dit een prachtige schuilplant en klimmen zelfs langs kleine dunne pootjes omhoog heb ik gemerkt.

Er is zelfs een landelijke commissie Spathiphyllum die zich bezighoud met de promotie van deze plant. Zie de website (in 6 talen!)

http://www.spathiphyllum.nl/mmbase-spathiphyllum/ ( http://www.spathiphyllum.nl )

Het laatste nieuwtje op de website:
Floridareis uitgesteld
De landelijke commissie Spathiphyllum was druk doende om een excursie te organiseren naar Florida in het voorjaar van 2006. Maar de reis gaat helaas niet door in voorjaar 2006. De orkanen eind vorig jaar hebben een flink deel van de te bezoeken bedrijven vernield. Er valt nu dus nog niet veel te bekijken.

Sneu.

De favoriete maaltijd van ..... hommels

Nog even en de eerste hommelkoninginnen vliegen weer.
Zo topzwaar dat je denkt dat ze niet in de lucht kunnen blijven....

Hieronder een lijstje met planten waar hommels dol op zijn.
We zijn al een tijdje bezig met zoveel mogelijk hommel-, bijen- en vlinderplanten in de tuin te verzamelen.
In blauw gemarkeerd de planten die je al in onze tuin kunt vinden.
In rood de nog (of alweer) ontbrekende.

Vroegbloeiers:
bollen en knollen zoals winterakoniet, krokus, narcis, boshyacint. Verder nog wilde planten als Speenkruid (Ficaria verna), Judaspenning (Lunaria annua), dovenetel (Lamium galeobdolon e.a.), Dotterbloem (Caltha palustris), Hondsdraf (Glechoma hederacea), Vingerhoedskruid (Digitalis purpurea), Longkruid (Pulmonaria officinalis en cultivars), Akelei.
Onder de zomerbloeiers:
Salie (Salvia officinalis), bieslook, lavendel, diverse klaversoorten, Smeerwortel (Symphytum officinale), Slangenkruid (Echium vulgare), Klaproos (Papaver rhoeas), Helmkruid (Scrophularia nodosa), Jacobsladder (Polemonium caeruleum), (doorlevende) geraniumsoorten, hosta, lobelia, riddersporen, stokroos en rozen.
Struiken:
kamperfoelie (Lonicera periclymenum), Mahoniestruik (Mahonia aquifolium), Gele kornoelje (Cornus mas), Peperboompje (Daphne mezereum), Zuurbes (Berberis vulgaris e.a.), bessenstruiken (ribessoorten), Sleedoorn (Prunus spinosa), rhododendron, cotoneaster, Framboos (Rubus idaeus), Braam (Rubus fruticosus), Weigela florida, Bruidsbloem (Deutzia scabra), Sneeuwbes (Symphoricarpos soorten), Vlinderstruik.
Bomen:
als esdoorn, wilg, pruim, Zoete kers (Prunus avium), Wilde appel (Malus sylvestris).

VERDWENEN
Van de 'rode lijst' hebben we de volgende planten wel eens gehad, maar deze zijn in de loop der tijd verdwenen.

- winterakoniet, eerste winter 3 van de 10 bolletjes, daarna nooit meer iets van vernomen (bolletjes uitgedroogd?); nog een herkansing geven.
- stokroos, paar keer geprobeerd, ik wist niet dat slakken stokroosbladeren zo lekker vinden... (een paar jaar geleden zijn de goed groeiend jonge planten verpletterd onder de steiger van de schilder)
- jacobsladder: bij aankoop werd ik gewaarschuwd voor wild uitzaaien, niets van gemerkt, na twee jaar was de plant verdwenen. Verkeerde grond?
- hosta, tja, slakken he. Niet helemaal verdwenen trouwens, vorig jaar ontdekte ik nog een verstopte hosta, maar later in de zomer verdween deze onder geraniums, maar goed ook: bladeren als gatenkaas.

PROBEREN
- Wilde appel (Malus sylvestris)
- Sleedoorn (Prunus spinosa) --> voor in het 'vogelbosje' in aanbouw
- Hondsdraf (Glechoma hederacea)
- Helmkruid (Scrophularia nodosa) --> ook leuke zaaddoosjes
(eigenlijk wil ik de lijst wel compleet hebben, maar eerst maar eens met deze beginnen...)

Dokonjo Daikon

Zoals wij in Nederland onze dominomus hadden, zo hadden ze in Japan dokonjo daiko, "the radish with the fighting spirit".

Omdat de mus in de categorie beesten valt, deze uit de kluiten gewassen radijs ook maar in deze rubriek gezet.

In het BBC news van 3 februari (toch geen komkommertijd zou je denken, zie link 1) wordt aandacht besteed aan het droeve verhaal van de reuzen rettich, een soort radijs, in japan. Deze Rettich of Daikon, trok zich niks aan van drukte of asfalt en groeide dwars tegen de verdrukking in. De Japanners hadden zo'n bewondering voor deze eigenwijze radijs, dat ze er een bordje bijzetten met de tekst "Observe with affection".

De daikon werd een symbool voor doorzettingsvermogen, ook in moeilijke tijden. Groot was dan ook de schrik in Japan toen een of andere onverlaat in november 2005 de rettich 'onthoofde'. In het hele land werd getreurd om het heengaan van de dappere rettich. Hij kreeg zelfs zijn eigen website (zie link 2). De snoodaard die deze wandaad had begaan kreeg waarschijnlijk wroeging, want enkele dagen later werd het afgesneden stuk geretourneerd. Het restant was echter verschrompeld en snotterig.
Er schijnt zelfs overwogen te zijn om uit DNA van het restant te proberen een nieuw exemplaar op te kweken.

(Helaas is de afloop van het verhaal niet bekend, dat heb je vaak met komkommertijdverhalen...)

link 1: BBC NEWS | Asia-Pacific | Japan tries to save giant radish (http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/4677262.stm)
link 2: http://www.kogu.cn/dokonjo-daikon/ ( http://www.kogu.cn/dokonjo-daikon/)



En zo zag ie er na onthoofding uit:



http://www.kogu.cn/dokonjo-daikon/

Wilde planten: ranonkelfamilie (2)

De Ranunculaceae of Ranonkelfamilie is een grote plantenfamilie met veel soorten. Het aantal wordt geschat op zo'n 3000, voornamelijk voorkomend in de gematigde zone's op het Noordelijk halfrond. Er zitten veel vaste planten tussen, waaronder ook enkele klimplanten.

Bekende leden
boterbloem, bosanemoon, monnikskap, bosrank, helleborus, akelei.

Kenmerken
- aantal bloemblaadjes is variabel ('non-kenmerk'); meestal open, niet-gevulde bloemen;
- altijd heel veel meeldraden en stampers; de stamper is bijna altijd talrijk elk uit een vruchtblad gevormd.
- sommige bloemen zijn tweezijdig symmetrisch, d.w.z.. dat je ze maar op 1 manier in twee gelijke helften kunt delen: deze hebben vaak een puntig verlengstuk van de bloemkroon, een spoor (akelei, ridderspoor)
- kelk- en kroonbladen verschillen niet veel van elkaar. De kroonbladen zijn soms geheel of gedeeltelijk tot honingbakjes vervormd.
- bladeren zonder steunblaadjes, maar met een meer of minder duidelijke bladschede.
- bladeren of enkelvoudig en dan meestal ingesneden of handvormig samengesteld en dan bestaand uit drie segmenten (buitenste het breedst en diepst ingesneden).
- veel leden van deze familie zijn giftig



Foto's
Bovenste rij: helleborus niger, winterakoniet, akeleiruit
Middelste rij: blauwe bosanemoon, stinkend nieskruid, bosanemoon
Onderste rij: clematis vitalba (zaadpluis), akelei, nigella

Meer foto's: http://www.jeannelauwen.nl/natuurfotografie/thumbnails.php?album=search&search=ranonkelfamilie

Waterbeestjes gezocht

De KNNV organiseert jaarlijks een publieksactie, waarbij een bepaalde groep dieren/insecten speciale aandacht krijgt.

In 2005 waren het slakken, zoals de witgerande tuinslak hieronder; in 2003 waren het hommels, zoals de steenhommel.



En in 2006 zijn het dus waterbeestjes.
Op de website van de KNNV kun je de zoekkaart downloaden.
Daar staat ook hoe je met de actie mee kunt doen en de meldingen kunt doorgeven.
Een sloot in de buurt of de vijver in de tuin.
Een paar van de beestjes heb ik in ieder geval in de vijver, zoals de posthoornslak en het bootsmannetje.
Eens kijken of we deze zomer de rest ook in het vizier krijgen.

http://www.knnv.nl/waterbeestjes

Wilde planten en hun familie (1)

Een nieuwe serie in 't Groentje:
steeds een andere (wilde) plantenfamilie in de hoofdrol,
met bekende leden van de familie en opvallende kenmerken.

Regelmatig sta ik verbaasd als ik de Latijnse naam van een plant opzoek en er achter kom dat het familie is van een of meerdere plantensoorten die ik al kende.....

Voorbeelden
- De bloemen van bosaardbei en braam lijken op elkaar. Dus niet zo gek dat die twee familie zijn van elkaar. Maar wist je dat ook vrouwenmantel lid is van de rozenfamilie?
- Speenkruid en bosanemoon hebben de zelfde bloemvorm, daar zie ik de familiegelijkenis. Maar ook de akelei en monnikskap blijken bij de ranonkelfamilie te horen
- En de (gele) dovenetel is familie van de tijm. Beiden lipbloemenfamilie.

Meer familierelaties, meestal vergezeld van foto's uit eigen tuin, volgen in de komende weken.

Bevroren of beschimmeld?

Een aantal weken terug schreef ik over de goed ingepakte dahliaknollen, in kranten ingepakt in de schuur.

Afgelopen weekend keek ik even onder de kranten gekeken
en tot mijn schrik voelde de kranten klam en vochtig aan. En onder de kranten tot mijn schrik: schimmels!
Zo veel mogelijk schimmels van de knollen afgeborsteld.
Toen merkte ik dat delen van de knollen bij aanpakken barsten vertoonden en zacht en rot waren....
Misschien zijn de knollen ook bevroren geweest...

Kijken wat er nog te redden is:
ik heb de knollen zo goed mogelijk schoongemaakt, rotte delen verwijderd en de knollen luchtig in een krat opgestapeld.
En de krat nu in een echt droge kelder neergezet, niet in de koude schuur.

Afwachten maar.

Mocht het niets meer worden dan heb ik in ieder geval de foto's nog.

Wil de echte kattenstaart opstaan?

In de NRC van afgelopen zaterdag stond een stukje over een database op internet waarin ongeveer 200.000 plantennamen in Nederlandse dialecten zijn opgenomen. http://www.meertens.knaw.nl/pland
Erg leuk om eens een kijkje te nemen.
Van de meer bekende bloemen en is een kaartje opgenomen met het verspreidingsgebied van de verschillende dialectnamen.
(ga een stukje naar beneden in dit bericht om een voorbeeld van zo'n kaartje te zien).

Een naam voor verschillende soorten:
Zo is kattenstaart een volksnaam die aan bijna 30 plantensoorten is gegeven.

Verschillende namen voor een soort:
Maar ook kunnen veel verschillende namen aan een plant worden gegeven.

Een voorbeeld
Wat is de Nederlandse naam van de plant die de volgende (ruim 130!) volksnamen heeft?

amezoet
armoebloem
bakkruid
bleekbloem
boddelief
boddelier
boer
boterbloem
bottelief
brinkbloem
Curacao
dijkbloem
dikkop
dries-bloem
duit
fennebloem
gans-bloem
goddelief
gras
grasbloem
grashort
graskassouw
greensjebloem
grote-madelief
hemd-knoop
hond-bloem
Jansblad
Jansbloem
Jozef
kaarskruid
kaas-bloem
kaaswei
kalkstok
kaltei
karnemelkbloem
karrenbloem
kassei
kasseifer
kassouw
katsei
katseibloem
kazuifel
keerbloem
keesbloem
keeswei
kerk-bloem
kermisbloem
kersouw
knoop
koe-bloem
koeienwei
koeienweibloem
korenbloem
kozef
kraai-bloem
krans
krijbloem
lambloem
landbloem
lentebloem
lentegek
lief
lieve-vrouwebloem
maart-pol
madelief
madelier
madezoet
maliebloem
mandjebloem
margriet
Mariabloem
meelbloem
meelzaad
meelzoen
meelzoet
meerhoed
meersbloem
meerzoet
mei-klokje
meibloem
meidjuneke
meihaan
meihoed
meihoofd
meikoe
meiliefje
meimaandzoen
meisjots
meizoen
meizoet
meizon
meizuiver
meizuur
melkbloem
mezel
mezenhoed
mezenhoofd
moederlief
molenbloem
molenzoet
mosbloem
muziek
onzevrouwenbloem
paard-bloem
paas-bloem
paquerette
petunnie / metunnie
pis-bloem
reugel
schaap-bloem
schoon
sint-Jozef
smoutbloem
stiegebloem
straat-commère
straat-Marlies
straatbloem
straatmadeliefje
theebloem
veldbloem
vennenbloem
violet
vlinder-bloem
weide-bloem
wilde-margriet
wit-liefje
witte-bloem
witte-grasbloem
witte-kap
zoete-mei
zomerbloem
zonnenbloem




Zie ook volgende link:
http://www.meertens.knaw.nl/pland/woordenboekartikel.php?term=Madeliefje

Fotowedstrijd bollen in pot

In het maartnummer van Groei & Bloei stond een oproep voor een fotowedstrijd 'voorjaarsbollen in pot'.
Laat ik nou net een mooie bak druifjes op tafel hebben staan.
Vooruit, insturen maar die foto's. Wie weet.

----------------------------------------------------------

Aan de redactie van Groei & Bloei

Bijgaand twee foto's voor de fotowedstrijd 'voorjaarsbollen in pot'.

Voor mijn verjaardag (14 februari) kreeg ik een grote bak met wel 100 blauwe druifjes. Een cm of drie groen en al kleine trosjes te zien, de bloemknoppen.
In een koele kamer neergezet en flink water gegeven. Na ruim een week waren veel bloemen uitgekomen, maar nog minstens zo veel zaten er nog aan te komen. Er hing een heerlijke bloemengeur in de kamer. Ik ging er eens lekker bij zitten, pantoffels aan, voeten op tafel en genieten maar.

Februari 2006: Toverhazelaar

Hamamelis of Toverhazelaar is bekend om zijn zeer vroege bloei van -meestal gele- spinachtige bloemetjes en heerlijke geur.

Onderstaand exemplaar, Hamamelis x intermedia 'Jelena', heb ik uitgezocht op de kleur, rood-oranje. Leek me specialer dan geel.
Helaas niet aangedacht dat er ook toverhazelaars zouden kunnen zijn die niet geuren...

Dus wel, bijzondere kleur maar geen wintergeur.

Snoeien 2

Zaterdag snoeidag. 's Middags een voorzichtig zonnetje.
Omlijst door de zang van de lijster.
Vanaf afgelopen donderdag (16 feb) worden we 's morgens wakker gezongen door de lijster.

De bezemsteelrechte takken van de vlinderstruik,
de knalrode takken van de kornoelje
en de schapekoppen aan het uiteinde van de takken van de schapekop-hortensia.

In een grote pot bij de deur heb ik een paar kornoeljetakken en schapekoppen gezet, kunnen we ze nog een tijdje van dichtbij bekijken.

Tijdelijke stop: jampotjes

Een van de eerste bijdragen voor dit weblog (15 november 2005) ging over jampotjes.



De diepvries puilde nog uit vanwege onverwerkt fruit en mijn hele voorraad jampotjes was al in gebruik. Zie hierboven.

NB. De diepvries is inmiddels leeg (wat fruit betreft) en wacht dus weer op het volgende oogstseizoen.
De potten met eigengemaakte jam vormen altijd dankbare kadootjes op een feestje of verjaardag.
Twee jarige collega's kon ik recent verblijden met een potje ABRAJAM.
Het grootste deel van de potjes gaat mee als koopwaar voor de jaarlijkse tuinmarkt in Haren, dit jaar op 13 mei. Dat is de dag voor moederdag, misschien is het een idee de jam voor de gelegenheid om te dopen als MAMALADE (ipv Marmelade).

Mijn oproep voor jampotjes leidde tot een enorme instroom van glaswerk
en met een forse voorraad van wel 50 potjes kan ik voorlopig vooruit.
Vandaar deze mededeling: met onmiddellijke ingang is een tijdelijke innamestop van jampotjes ingesteld.

Dank aan allen die hiertoe bijgedragen hebben.

Snoeien 1

15 februari ledenavond Groei en Bloei Haren

Lezing door Piet Boer uit Westerbroek. Met alles over snoeien.
Eerst een stukje 'les', over nut en noodzaak van bemesting.
Daarna veel dia's, gemaakt in eigen tuin.
En tot slot een praktijkdeel: Piet had een aantal takken meegebracht om te laten zien hoe deze gesnoeid moeten worden.
Takken van fruitbomen, maar ook van rozen. Een paar uitverkorenen mochten demonstreren of ze goed opgelet hadden tijdens de lezing.
Bleek toch nog lastig, vooral als er zo'n 50 personen om je heen staan die allemaal goedbedoelde adviezen door elkaar roepen.

Een enthousiast verhaal, doorspekt met droge humor ("Als je zo doorgaat met snoeien moet je naar de winkel voor appels", "Op deze manier snoeien geeft gegarandeerd geen bloemen")

Bijgaande foto laat Piet Boer in actie zien.

Meer foto's van de tuin: http://members.home.nl/tk.kazemier/mijnweb/
Ook kun je op die website informatie vinden over een cursus snoeien in maart 2006.

Haplo pappus

Als je zaadjes in de winkel koopt krijg je daar een gebruiksaanwijzing blij. Wanneer en hoe zaaien, uitplanten en op welke standplaats.

Als je zaad krijgt van een tuinvriend of -vriendin is dat lastiger.
Navragen waar de plant in de eigen tuin staat levert in ieder geval een mogelijke standplaats op. De naam weten helpt ook, dan kun je in een boek of internet nog eens wat opzoeken. Vaak is de varieteit niet bekend maar soms zelfs de naam niet.
Dan is de omschrijving bijvoorbeeld: 'leuke roze klokjes in juni' of 'iets kleins, irisachtig, staat bij mij naast de vijver' of 'witte bloempjes met 4 blaadjes en donkergroen blad'. Tja.

Van de week kreeg ik zaad van een plant met de mooie naam Haplopappus.
Had ik nog niet eerder van gehoord. Het blijkt een halfheestertje te zijn met gele composietbloemen, oorspronkelijk uit Chili en Argentinie. Deze moet in de volle zon en droog staan. Een Nederlandse naam heb ik niet gevonden maar haplopappus, zeker gespeld als haplo pappus, vind ik wel een mooie naam.

Ik kreeg ook zaad van een graslelie. Ik heb een kamerplant die graslelie heet (bij ons thuis bijgenaamd 'bietel', vanwege zijn wilde bossige groei), maar wist niet dat het ook een tuinplant is. Af en toe zet ik zomers een stek van de kamerplantversie buiten die dan 's winters steevast doodvriest. Gelukkig is de plant heel makkelijk te stekken. Na de bloei met stervormige witte bloempjes komen er kindplantjes aan het einde van de bloemstengel. De bonte variant komt het meest voor als kamerplant maar ik heb ook diverse donkergroene exemplaren.

De grote graslelie moet een winterharde vaste plant zijn. De witte bloemen lijken behoorlijk veel op de kamerplantversie.

Binnenkort, in maart, maar eens gaan zaaien. En vooral niet vergeten om stokjes met de naam bij de potjes te zetten.

Kikkerpoot en reigergrijs

Er gebeurt nog niet veel in de vijver. Het wateroppervlak is nu op zijn leegst.
Alle zuurstofplanten zijn naar de bodem gezakt, net zoals vaste planten die zich 's winters onder de grond terugtrekken, trekken ook deze planten zich terug. Pas over een paar maanden zijn ze hevig aan de groei en komen weer boven drijven, net onder het oppervlak. De bladeren van de waterlelie zijn na herhaaldelijk vastvriezen in het ijs alle groene kleurrestjes kwijt en beginnen ook langzaam te zakken. Als ik ze nog af wil knippen moet ik snel zijn.
Het water is helder maar heel donker, vast van de afstervende plantenresten

Ineens zie ik wat luchtbellen en nog net voor hij weer in de planten op de bodem verdwijnt, de achterpoot van een kikker.
Dat ie al weer wakker zijn...
Ik had gedacht dat kikkers nog in winterslaap waren.
Nu weer opletten op de reiger die af een toe een hapje komt halen.

Foto 1: reiger bij de vijver, grotendeels achter een pol gras.
Foto 2: vanuit ander raam genomen, reiger beter in beeld -dacht ik- maar bij het afdrukken bleek ie net weg te vliegen. Je ziet nog net een grijze schicht tussen de houten paal en het schuurtje, ter hoogte van de eerste drie planken onder de dakpannen. Je moet het even weten, maar dan zie je het wel aan de kleur: reigergrijs.

Verjaardagskaarten

Afgelopen week was ik jarig en ik kreeg allerlei kaarten. Afzenders, bedankt!
Inmiddels weet iedereen wel dat ik dol ben op planten en bloemen.
Hieronder een paar ingescande kaarten....



De verschrikkelijke Mick



Onze poezen Sprot en Bolle Baassie, inmiddels 5,5 jaar oud zijn als de dood voor Mickey, de oude kater van twee huizen verder op.
Toen ze nog kleiner waren, verdwenen ze naar de andere kant van het huis als Mickey in de buurt was, zo snel dat we alleen een zwarte flits zagen.
Ze vinden Mickey nu iets minder eng en blijven soms zelfs al op de tuintafel zitten als Mickey langsloopt.
Als ie maar niet naar ze kijkt, dan kijken zij niet terug, en is het goed.

De huisgenoten van Mickey zijn een maand op vakantie geweest en in die periode bivakkeerde Mickey vlak bij onze deur.
En liep uitdagend mauwend voor de deur te paraderen.

Tot ongenoegen van onze eigen poezen die dan niet naar binnen konden...

Vochtige schaduw 1: Helleborus Orientalis

Latijnse naam : Helleborus Orientalis

Gewone NL naam: Nieskruid of nieswortel, ook Kerstroos genoemd
Plant Familie: Ranunculaceae, ranonkelfamilie
Oorsprong: Eurazie: Griekenland, Turkije, Kaukasus
Referenties: Welke Plant Waar ?

Beschrijving : (half) wintergroene vaste plant, bloeiend van eind winter tot begin lente

Algemeen
- fraaie grote schotelvormige bloemen zeer vroeg in het seizoen
- bloemen in allerlei tinten wit, roze, paars, soms gespikkeld

BIjzonderheden:

Interessante periode
blad: glanzend, handvormig geveerd, hele jaar groen
bloem: februari-maart
vrucht: zaaddoos maart/april
stam:

Hoogte en breedte: H 30 cm, B 30 c m

Grondsoort en vochtigheid: voorkeur voor kalkhoudende grond, vochtig, humusrijk
Standplaats: zon in winter, (half)schaduw in zomer
Winterhardheid: volledig winterhard
Onderhoud en snoei: begin winter oud blad afknippen,
Vermeerdering : zaaien, gebruik vers zaad
Problemen : houdt niet van verplanten

Opmerkingen :
- komt niet kleurecht terug uit zaad
- wil je zeker weten welke kleur een plant heeft dan moet je heb in bloei kopen.
- zeer langzame groeier, bloeit pas na 3-5 jaar,
- een van de vroegst bloeiende planten, geef hem een plaat die vanuit huis zichtbaar is.
- de naam nieskruid komt van medicinale toepassing (soms in laxeermiddelen): de gedroogde en tot poeder gemalen wortel zorgt bij het opsnuiven voor een stevige niesbui. De Grieken gebruikten het wortelpoeder tegen krankzinnigheid en epilepsie aanvallen.


Foto's
1. 14 jan 2006 knop net boven de grond
2. 12 feb 2006 bloem steel wordt langer, bloem begint te openen
2. 16 maart 2003 geopende bloem



Tussen varen en koeieoog

Op 15 januari schreef ik een stukje over het snoeien van zwarte bessen. En het nemen van winterstekken.

Vorig weekend (geen vorst, wel wat motregen, en onbedwingbare aandrang om in de tuin rond te rennen) een paar uur buiten geweest. Deels wat verbouwingsrommel opgeruimd en ook en passant de bessenstruiken gesnoeid.

Drie bosjes winterstekken van respectievelijk zwarte bes, rode (aal)bes en witte (aal)bes liggen nu gebroederlijk in een kuil achter in de tuin. Drie verschillende kleuren 'draad' erom heen, om ook later nog te zien welke welke is.
Zand erover.

TIP.
Ik schrijf 'draad' en dan denk je misschien aan 'touw', maar het zijn korte stukjes van dat stevige elektriciteitsdraad, van een vorige verbouwing overgebleven. Vooral de zwarte versie is erg handig om onopvallend een en ander in de tuin aan te binden. Bijvoorbeeld de nogal grote druif aan de pergola.
De knalrode stukjes gebruik is als de draad wel gezien mag/moet worden, bv. voor de toch al rode pindanetjes.

In mijn agenda heb ik voor begin maart een 'afspraak met mezelf' gemaakt:

Afspraak met mezelf
bessenstekken opgraven uit kuil
links achter in achtertuin
vlak bij composthoop
tussen varen en koeieoog.

Eens kijken of ik ze dan nog terugvind...

Grote Barmsijs op Teunis

Een paar weken terug kreeg ik op mijn werk een mailtje van het thuisfront.
"Waarschijnlijk voor het eerst een barmsijs in onze tuin gezien."
Zie ook het stukje 'Vogelwerkwoorden' van 29 januari in deze weblog 't Groentje.

Maar op de foto krijgen bleek moeilijk.

Afgelopen week , op 7 februari, is het toch gelukt.

Vanuit zijn werkkamer kijkt Eddy tegen een beukenhaag aan, daarvoor een grindborder met uitgebloeide teunisbloemen.
Laten die barmsijsjes dat nou net lekker vinden.
Dit exemplaar was wel een minuut of 10 bezig, lang genoeg om rustig het fototoestel te pakken.
Een hele serie foto's gemaakt, maar een deel ervan kan meteen in de prullebak. Het blijkt lastig om zo'n beweeglijk typje scherp op de foto te krijgen.

De wittige gloed, vooral linkerrand van rechterfoto, is ontstaan doordat de foto door dubbel glas heen genomen is.



Er schijnt vanaf half november 2005 een invasie van barmsijsjes in Nederland (en Belgie) te zijn.
Veel mooie foto's kun je vinden op de prachtige vogel-foto-website www.birdpix.nl.

Naast teunisbloemen blijken de barmsijsjes ook dol te zijn op elzenproppen, daar zitten ze soms in groepen van wel 100!

We nemen aan dat op onze foto's de Grote Barmsijs of Carduelis flammea flammea (Eng: Mealy Redpoll).
Maar het zou ook de gewone barmsijs (Carduelis flammea; common redpoll) of kleine barmsijs (Carduelis cabaret; lesser redpoll) kunnen zijn. Allemaal hebben ze zo'n mooie rode stip bovenop het hoofd. De rozerode buik ontbreekt op veel foto's (afhankelijk van m/v of datum van fotograferen?)

Iets wit-achtigs

Een stukje uit een email van een tuinvriendin:
" En dan nog een vraag: ik zag zojuist de buurman (boer) royaal iets wit-achtigs strooien over gras en borders. Kalk? Kan dat nu al? Wie weet het en kan er iets over zeggen?"

En reactie van een andere (wilde) plantenliefhebber:
Hij (buurman) strooit inderdaad kalk. Kalk is zelf geen meststof maar verhoogd de pH van de grond (minder zuur maken) Kalk zorgt voor een snellere compostering in het gras en borders en werkt zo indirect als meststof. Vandaar vaak het gezegde dat kalk bemest.
Kalk kan het hele jaar door gebruikt worden maar het wordt vaak aanbevolen in januari/februari om zo de compostering bij iets hogere temperatuur mogelijk te maken en zodra het gras gaat groeien dan is de voeding aanwezig.
Kalk doodt ook geen mos maar bespoedigt de groei van gras door die composterende werking. Als gras sneller groeit dan mos drukt het het mos weg. Daarop berust de werking van kalk.

Het is dus blijkbaar een goede tijd om kalk uit te strooien in de tuin. Zoals ik al eens eerder schreef, de grond in onze tuin in haren is erg zuur. Nou is dat niet erg, want er staan veel zuurminnende planten en heesters in de tuin. Maar ik heb er ook een paar die eigenlijke liever op kalkhoudende grond groeien. Ik had nog een halve door klak in de kelder staan. Dit is handjes vol losjes uitgestrooid bij de tijm, lavendel, helleborussen, buxusjes, en kleine paarse klokjes (Karpatenklokje?). Resterende hoeveelheid beetje over ons gras/mosveldje uitgestrooid.

Hieronder nog wat kalkweetjes en internetcitaten over bekalken:
Wanneer kan ik het beste kalk op mijn gazon strooien om mosvorming tegen te gaan?in het najaar of in het voorjaar?
Dit kun je zowel in het voorjaar Februari/Maart als in het najaar Oktober/ November doen. De beste werking krijg je door dit twee keer per jaar uit te voeren.

Kalk heeft in de grond een ontzurende en structuurverbeterende werking. Bovendien gebruiken de meeste planten ook een beetje kalk voor de opbouw van hun celwanden. Daarom mogen we kalk tot de voedingsstoffen rekenen.

Als je wat aan het mos wilt doen zal je wat moeten doen aan de water en lichthuishouding. Donker en vochtig is ideaal voor mos.
En zoals al eerder gezegd. Kalk strooien ok,maar waarom, is de bodem te zuur?
Overigens kan je het hele jaar door bekalken, maar niet in combinatie met bemesten. Mest en kalk gaat een verbinding aan waarbij amoniak vrijkomt en dat kan planten verbranden.

Waarom verzuurt de bodem?
Kalk verdwijnt uit de bodem doordat planten deze voedingsstof opnemen om te groeien. Ook door uitspoeling verdwijnt er kalk. Daarnaast versterkt de zure regen de verzuring van de bodem. Hoe snel dat gaat ligt aan de bodemsoort. Veengrond is van origine zuurder dan kleigrond. Zandgrond zit daar weer tussen in.

Waarom kalk?
In kalkrijke bodems vermenigvuldigt het bodemleven zich sneller. Dat is gunstig, want door de activiteit die het bodemleven ontplooit om bij het voedsel te komen wordt de bodem luchtig. Kalk heeft overigens sowieso al de eigenschap dat het de bodem luchtiger maakt. Het knipt als het ware de bodemdeeltjes van elkaar, waardoor de bodem een wat ruimtelijkere structuur krijgt. In een luchtige bodem kunnen planten beter wortelen en kan (regen)water dieper doordringen. Bovendien werkt kalk in op het humusgehalte van de bodem. Het zorgt er voor dat de humus sneller afbreekt zodat er nuttige voedingsstoffen voor de planten uit vrij komen.

Maar wees gewaarschuwd: als er veel kalk gestrooid is komen er extra veel huisjesslakken die huizen komen bouwen.

Boek-met-zonder-letters; Oplage: 1

Een eigen boek, compleet met stoffen kaft en afgedrukt op glanzend papier.
Kan dat zo maar? JA.

Oplage: 1
Titel: In en om de tuin

Recept voor 1 boek:
Je zoekt 30-40 mooie digitale foto's uit. Er zijn speciale programma's waarmee je dan heel simpel een digitaal boek maakt.
Wij gebruiken het programma iPhoto en bestellen het boek bij Apple, maar je kunt vergelijkbare boeken ook digitaal bestellen bij de Hema.

Het programma heeft voorgeselecteerde voorbeelden, waarmee je foto's scheef of recht kunt plakken, met fotohoekjes of zonder, met verschillende kleuren achtergrond papier, 1, 2 of veel foto's op een pagina, enz.
Desgewenst zet je bij elke foto een tekstje, maar ik ga voor de versie zonder letters
(behalve een titel op de omslag en op het voorblad).
Op je beeldscherm zie je hoe het boek er uit komt te zien. Nog even een paar foto's omdraaien. Nee, toch maar weer terug, dat zag er leuker uit.
Je selecteert een omslagkleur, een harde of zachte kaft en digitaal bestellen maar.

Het is wel duurder dan gewoon foto's afdrukken en zelf inplakken, maar voor bijzondere gelegenheden is het heel speciaal en uniek.
Niemand anders heeft zo'n boek.

Foto: omslag van het boek,
bij nader inzien hebben we het boek met een donkerblauwe achtergrond besteld.
Over een paar dagen zal het in de brievenbus zitten.

Plantentheater

In Engeland zijn ze van oudsher dol op een primula's maar ook op een andere familie van hetzelfde geslacht, de aurikels.
Er bestaat zelfs zoiets als een aurikel-theater. Een speciale tafel of uitstalkast, vaak met verschillende niveaus, een dakje tegen de regen en vaak donkergroen of zwart geverfd. Daarop staat dan de verzameling aurikels te pronken.
Er zijn heel veel cultivars, de ene nog bonter dan de ander.
Sommige soorten doen me denken aan de kleurige platte lollies die ik vroeger als kind kreeg.
Onderstaand een paar exemplaren van een website van een aurikelclub in Engeland.



Gieter

Een gevalletje vorstschade.

We hebben al jaren knalgroene tuingieter van plastic. Zo'n onnatuurlijke kleur groen dat je de gieter altijd weer terug kunt vinden als je hem ergens in de tuin of in een border hebt laten staan. Gedurende het jaar laat ik meestal wat water in de gieter staan om te voorkomen dat ie met een forse windvlaag het luchtruim kiest. Maar dat moet natuurlijk niet in de winter...
Dan wordt de gieter leeg gemaakt en binnen geparkeerd om te overwinteren.

Dit jaar dus niet.

De gieter staat vlak bij de schuur en op een overwegend droog plaatsje zag ik zaterdag een steeds grotere wordende natte plek ontstaan.

Vreemd? Nee, bij optillen van de gieter bleek de bodem er bijna uit te vallen. De druk van het uitzettende waterijs is te groot gebleken.

Nou weet ik meteen weer een verjaarsdagskadootje.






NB. Er naast staat een emmer, met waterplantjes, van de zomer eruit gehaald om in de vijver van de buren te doen.
De emmer heeft het mogelijk overleefd, doordat het uitzettende ijs omhoog kon. Wel een bolle bodem gekregen...

Primula

Nog voor de sneeuwklokjes uit zijn en de eerste helleborus orientalis zijn bloem heeft geopend, zie ik uit een ooghoek iets paarsblauws. Tussen de afgevallen bladeren in de border verschijnt het eerste primulabloempje. De blaadjes zijn nog piepklein, een beetje roodachtig bij de steelaanzet, groener wordend naarmate ze zich verder ontwikkelen.

Het plantje heeft de naam niet voor niets, primus in het latijns is eerste/eersteling en er zijn inderdaad zeer vroege primula's.

Nou zijn er heel veel verschillende soorten primula's, laag-bij-de-grondse, zoals degene op de foto, maar ook op een stengel van 20-40 centimeter.

Wat later in het jaar, in het voorjaar heb ik in de bostuin onder de appelboom een pol met zachtgele primula's. Deze staan op stengels van 10-15 centimeter en de de bladeren kunnen wel 25-30 cm worden. Van een collega heb ik een aantal jaren geleden een zeer bijzondere abrikooskleurige primula gekregen. Ik had hem na de bloei gekregen dus heb de bloemkleur niet gezien. In dat najaar is de vijver aangelegd en stond de primula helaas op de plek waar een grote berg uitgegraven aarde is gedeponeerd. De meeste planten heb ik later weer uitgegraven en teruggevonden, maar van de abrikooskleurige primula is nooit meer iets vernomen. Mijn collega was enigszins beledigd en wilde me geen nieuwe stek geven...

Foto links: 5 februari 2006, foto rechts: april 2005.



Is het misschien: primula juliae?

In het echt is de bloem nog intenser van kleur, een zweempje meer roodpaars, meer als de rechterfoto.
Mijn digitale camera heeft moeite met echt blauwe en soms paarse bloemen.
De kleur op de foto is dan net niet de juiste kleur.

Welke soort primula is het echt?

Ik dacht, ik zoek wel 'even' op internet.
Start Google op (of ander zoekprogramma), typ 'primula' in het zoekventer en zoek op afbeeldingen.

Uiteindelijk via Primula World Photo Gallery een heuse 'primulawereld' gevonden.
De website is nog niet helemaal af, er moet nog een determineer-instructie op komen, maar er zijn al heel wat foto's te vinden.
Zoals gezegd: ik denk: primula juliae. Heeft iemand een andere suggestie?

De holrol en de knor

Vreemde titel nietwaar?

Naar aanleiding van het stukje over vogelwerkwoorden vorige week kreeg ik van een van de lezers van 't Groentje het volgende linkje toegestuurd.
Holly Moors houdt al geruime tijd een weblog bij over van alles en nog wat.

Deze stond een hele tijd geleden al eens in moors magazine.
Heeft ook te maken met vogelgeluiden, maar deze soort zul je niet vaak in de tuin tegen komen.

In een kooitje misschien.

http://www.moorsmagazine.com/humorenzo/holrol.html

Afgeschreven? Joepie!

Even een paar tuintijdschriften terug brengen naar de bieb.
Eer terloopse blik op de kast met afgeschreven boeken.
Wauw, blijkbaar is net de plank met tuinboeken opgeruimd.
Met een arm vol boeken loop ik de bibliotheek weer uit.
Deze week maar even geen boeken lenen, ik kan weer even vooruit.

O.a. een viertal boekjes uit de serie Delta's tuinboeken over praktische zaken.
Een boek over feng shui in de tuin (daarover later meer)
Het complete druivenboek (handig voor als je een wijngaard wilt beginnen)
Boek over siergrassen (had ik al een paar keer geleend)
Geurende tuin, vaste planten ...

11 boeken in totaal. Bofferd!


Twee boeken heb ik laten staan.
1 over cactussen en 1 over fuchsia's.

Vogelwerkwoorden

We zagen een onbekend vogeltje in de tuin, met een rode plek op het voorhoofd.
Lekker zaden pikkend uit de teunisbloem stengels.

Was het een barmsijsje? Of misschien toch een kneu?
De omschrijving en plaatjes in het vogelboek gaven geen uitsluitsel. Of misschien het geluid.
Een barmsijs zou onmiskenbaar te herkennen zijn aan het geluid: djedjedjedje.

Hoe zou dat klinken?
We hebben wat cd’s met vogelgeluiden, maar daar stond wel de kneu op, niet de barmsijs. Volgende keer nog beter kijken.

Op de index van de cd's staat welke vogel wat doet en er blijken heel veel verschillende werkwoorden voor te zijn.
Vooral watervogels hebben een heel assortiment aan werkwoorden!

Welke werkwoord hoort bij welke vogel?
(antwoord te vinden in het gastenboek).























































1dodaarsbolderen
2gansfluiten
3houtduifgakken
4knobbelzwaanhinniken
5koekoekjodelen
6korhoenkeffen
7kraanvogelklepperen
8meerkoetknorren
9meeuwkoeren
10merelkrijsen
11nachtzwaluwkwaken
12ooievaarmekkeren
13slobeendratelen
14smientroepen
15spechtroffelen
16watersnipsnorren
17wilde eendtrompetteren
18wulpzingen

Neuzen 2006

Speurend in de enigszins geplette zijborder.
Wekenlang lag hier bouwmateriaal.
De belangrijkste reden om de verbouwing nu te plannen (bedoeling en afspraak was 'voor de winter'), was om het mooiste jaargetijde van deze zijborder, het voorjaar, niet te missen.

Ik weet dat er duizenden crocus- en sneeuwklokbolletjes staan te dringen om boven de grond uit te komen.

Is er al wat te zien? Zou het nog wat worden dit seizoen?

Ik overweeg de border af te zetten met paaltjes en een roodwitlint, tegen de tijd dat de bouwertjes weer terug komen.



Foto neuzen...

Links: geen krokussen, wat wel? Ziet er ook niet uit als een narcis (meestal wat afgeplattere neus).
Of zouden het de frittiliaria uva-vulpes zijn, een bruin geel familielid van de kievietsbloem? Die hebben hier in de buurt voor het eerst gebloeid vorig voorjaar.

Rechts: enigszins beduimelde boshyacinten. Die overleven het wel.

't Groentje - in en om de tuin

Zolang ik me kan herinneren werd het lokale krantje in mijn dorp -het Bunniks Nieuws- 'het groentje' genoemd.
Toen werd het nog op groen papier gedrukt.
Het krantje bestaat nog steeds, wordt nog steeds het groentje genoemd, maar is allang niet meer groen.
Ook ben ik al lang verhuisd uit Bunnik, maar het was de eerste naam die me te binnen schoot voor deze site,
over tuin, plant, bloem, en alles daar om heen.

De officiele aftrap van 't Groentje was op 22 oktober 2005.
Wekelijks stuur ik een groeiende lijst van groenliefhebber en geinteresseerden een emailbericht met een overzicht van de aanvullingen van de afgelopen week.

Ik hoop dat toevallige passanten of gerichte zoekers net zoveel plezier aan deze site beleven als ik.

Groet Tineke

Beeldraadsel

Wat was dit, voordat de vorst erover ging?

(Foto's recht van boven genomen)






Naar beneden scrollen (schuiven?) voor antwoord.

















Restant van een bieslookplantje, respectievelijk een bedje vol met bieslook.

Verbouwing week ughh

Het is even rustig op het bouwterrein achter in de tuin.
De aannemer heeft de bouwkeet weggehaald en de meeste resterende bakstenen, ladders, steigermateriaal, planken, kruiwagens e.d. zijn ook weg.
Dat ziet er meteen een stuk beter uit. Het enorme bord van de aannemer in de voortuin staat er nog wel (*).

Even rust.
De muurtjes zijn gemetseld (nog niet gevoegd), het deel dat aan het huis vast zit heeft een dakje, zink wordt aangebracht.
Alle maten zijn opgenomen voor de aluminiumconstructie waaruit de serre/veranda wordt opgetrokken.
Het in elkaar lassen van de constructie en het spuiten van de aluminiumspanten, wordt in de werkplaats voorbereid en duurt een paar weken.

Er is nog voldoende te doen en de volgorde der dingen is precair:
- het voegen kan alleen als het droog is en niet vriest (hmmmm, midden in de winter...is dat wel zo handig);
- het plaatsen aluminiumconstructie kan pas als er gevoegd is;
- het plaatsen van de ramen in de serre kan het beste nadat de bestrating is aangebracht;
- de bestrating kan pas na het voegen etc.

Dus even op adem komen.

Foto 1: overzicht
Foto 2: en dit is de deuropening
Foto 3: en hier komt een raam
Foto 4 en 5: weet je wel hoe leuk het is op zo'n bouwplaats te spelen...



(*) Vroeger zetten aannemers en schilders een klein reclamebord buiten tegen het hek of de heg.
Dat mag niet meer van de gemeente. Borden mogen niet meer op de openbare weg geplaatst worden.
In plaats daarvan verschijnt er nu een gigantisch bord, drie tot vier keer zo groot
en op palen getimmerd net aan de binnenkant van de heg.
Veel opvallender, groter en aanweziger.
Misschien niet zo'n slimme zet van de gemeente.

Bloemen houden van buiten

't is winter. 't is vroeg donker. 't is koud.

Veel tuinliefhebbers kijken -met mij- vooruit naar lente, warmer weer en de start van een nieuw groeiseizoen.
Om dat wat dichterbij te halen zijn we gevoelig voor de bakjes met voorjaarbolletjes, narcisjes en krokussen, breed uitgestald bij de bloemist.

Maar eigenlijk willen bollen liever buiten staan.
Binnen is het 's winters vaak te warm en donker en worden de bloemstengels slungelig en slap.
Voor een korte tijd dromen we de lente, maar het mooie is er snel van af.

Tip: zet zo'n bak of mandje met bollen op een klein tafeltje, buiten, net voor het raam.
Vanaf de bank zie je dan toch de vrolijke gekleurde bloemen.
De stengels blijven korter, steviger en de bloemen bloeien een stuk langer.

Met snijbloemen merk je ook goed: buiten is beter.
Een hele goeie bos rozen 'doet' het in de warme huiskamer een week of een dag of tien.
Maar buiten, beschut tegen wind, regen en sneeuw kan dit in de winter veel langer zijn...

Een prachtige bos rozen, half december 2005 buiten neergezet, trotseerde vrieskou en winterweer.
Na 35 (!) dagen stonden de rozen, beschut onder een afdakje en met een klein beetje water in de vaas, nog steeds mooi te wezen.

Iets voor het Guinness Book of Records?

Sneeuwbes

Sneeuwbes, wie kent hem niet.

Een oersterk heestertje , 1-1.5 meter hoog, en zo gewoon dat ie niet opvalt. Vaak in openbaar groen gebruikt, omdat het zo'n sterke plant is. Je kunt hem eens in de paar jaar in de winter terugsnoeien tot 10 cm boven de grond. Dan schijnt ie weer krachtig uit te lopen. "Schijnt", omdat ik de heesters zelf eigenlijk nooit geheel gesnoeid heb, wel verwijder ik regelmatig een aantal van de oudere takken laag bij de grond, ik heb de struik nog nooit geheel 'teruggezet'.
De struiken kunnen goed in de schaduw van bomen groeien en vormen een mooie onderlaag. De takken zijn wat slap en oudere, lange takken die ombuigen naar de grond wortelen daar heel makkelijk. En je hebt weer een nieuwe struik!
Na verloop van tijd kan zo een vrij ondoordringbare kolonie van innig verstrengelde struiken ontstaan. Mooie plek voor kleine vogeltjes als het winterkoninkje.

Als je een struik wilt verwijderen, graaf hem dan goed uit en laat geen enkele stukje van de wortelkuit zitten.
Dan is de sneeuwbes zo weer terug.
De blaadjes zijn blauwgroenig, ovaalrond en soms een beetje gelobt. In onze tuin staat een kolonie van een soort met grote witte bessen, en in een ander stuk van de tuin staat een symphoricarpos met wat kleinere, roze-witte bessen.

De sneeuwbes wordt ook wel klapbes genoemd:
pluk maar eens een bes en trap hem plat op een stevige ondergrond.
Plop! hoor je dan.
De bes is gevuld met luchtkamertjes, een soort schuimig binnenwerk, en dat veroorzaakt het klappende geluid.
Ook leuk, tenminste dat vond ik vroeger met vriendjes en vriendinnetje uit de straat:
de witte besjes met een blaaspijp tegen de ramen van de overburen te schieten.

De bessen zitten van het eind van de zomer tot ver in de winter aan de struik. Ook na de bladval blijven de bessen zitten.
Op een wat donkere plek in de tuin hangen, lichten de witte bessen de winterduisternis op.
Vogels lusten de bessen niet en mensen moeten er maar niet aan beginnen, zowel bessen als de wortels van de struik zijn giftig. Als de bes uiteindelijk afvalt komt er wel eens een miezerig zaadje te voorschijn, maar dit zaad is weinig kiemkrachtig.



In een andere taal

Latijn: Symphoricarpos albus, is latijnse naam, samengesteld uit de Griekse woorden
symphorein (=dicht bijelkaar staand) en karpos (=vrucht). Alba betekent wit.
Engels: Snowberry, Coralberry
Frans: Symphorine à grappes, arbre aux perles
Duits: Schneebeere, Knackbeere, Knallerbse
De sneeuwbes hoort tot de kamperfoelie-achtigen, de Caprifoliaceae.

Diepgevroren slak

Vijver in een nacht weer dicht, het ijs nog zo helder als glas.
Onder het ijs: het afgestorven blad van snoekkruid (*), wat kleine toefjes groen van waterweegbree (**) en een waterslak.
Ingevroren, diepgevroren of alleen maar op een laag pitje overlevend.
Een verstilde vijver, geen beweging, stilgezet in de tijd.



(*)Snoekkruid wordt ook wel moerashyacint genoemd, de wetenschappelijke naam is pontederia cordata. Opvallende blauwe bloemen in de zomer, blauw met een vleugje lila.
(**) Ik dacht dat deze plant waterweegbree heette, maar nazoeken op internet laat zien dat de waterweegbree witte bloemetjes heeft, en niet de gele bloemen die aan deze plant komen. Ik moet nog verder zoeken naar de werkelijke naam....

Mevrouw de Wit

Mevrouw de Wit.
Ze woont al een paar jaar bij ons in de achtertuin of een van de naburige tuinen.
Eerst was alleen haar hoofd wit.
Maar inmiddels is een groot deel van haar lichaam wit.
Ze is wat verlegen en schuw, of noem het voorzichtig.
Vooral 's winters is ze goed te zien, behalve als er sneeuw ligt.

Het is een mevrouw, een merelmevouw, en eindelijk heb ik haar een beetje behoorlijk op de foto gekregen.

Januari 2006: Phlomis

Zacht behaarde bladeren, hoofdjes met zachtgele bloemen en in de winter een fraai silhouet.
Phlomis russeliana.
Ik ken geen Nederlandse naam van deze plant. --> Met dank aan Henk (10 december 2006): Brandkruid
In het Engels wordt ie Jerusalem Sage of Sticky Jerusalem Sage genoemd.

Aambeeld

Temperatuur is een paar dagen wat verder boven nul. Kijkrondje door de tuin. Op een staptegel in een perkje is te zien dat er regelmatig een lijster in de tuin moet komen. De tegel is gebruikt als aambeeld om huisjesslakken op stuk te slaan.





Op zoek naar ... een berk (deel 3)

And the winner is.......

Bijna alle berken worden op den duur erg hoog. De gewone ruwe berk, Betula pendula, is juist de soort met de hangende twijgen en katjes. Deze wordt uiteindelijk ongeveer 20 meter hoog. Veel andere soorten groeien stijver omhoog, zoals de andere inheemse berk, de zwarte berk. Er staan veel kruisingen in ons land, zodat de bomen nogal verschillend ogen..
Een lage vorm van de ruwe berk is de prieelberk, Betula pendula 'Youngii'. De kop is meestal is geënt en de takken hangen omlaag. Op de fiets op weg naar mijn werk, in de Bordewijklaan in Groningen, fiets ik elke dag langs zo'n prieelberk.
De kroon is heel symmetrisch en lijkt in december en januari een beetje op een lampenkap: de bewoners hangen er dan een snoer kerstboomlampjes in. De boom wordt in zijn geheel ongeveer 8 meter hoog (gewenste hoogte!), maar behoorlijk breed en dus niet slank. Er is een hele slanke cultivar van de ruwe berk, Betula pendula 'Fastigiata', die echt zuilvormig groeit, maar deze heeft weer geen hangende takken. De cultivar 'Tristis' heeft opvallend hangende takken aan een slanke boom, maar .... deze wordt weer echt hoog. En ook de berk met de witste stam Betula utilis ssp. jackemontii wordt hoog. En heeft bovendien een hele andere vorm: de dikke takken groeien al vanaf een lage hoogte uit de stam waarbij een soort omgekeerde piramidevorm ontstaat.

Kanshebbers
Hoogte 8-10 m
Hangende twijgen
Witte stam
Slanke vorm
b. pendula tristis

-

++
+
++

b.pendula youngii

++

++
+
--

b. pendula Fastigiata

-

--
+
++

Betula utilis ssp. jackemontii

-

-
++
-

Betula populifolia

++

0
-
++


Conclusie: de "ideale" berk bestaat niet, de beste papieren heeft de Betula pendula tristis!

Zeker omdat de hoogte, het grootste minpunt van deze boom, niet zo heel zwaar telt.
Wij hebben een grote tuin waar zo'n boom best nog bij kan. De bomenrij erachter heeft nog hogere bomen.

In een kleine tuin is de Betula populifolia meer op zijn plaats, gezien zijn beperkte grootte.
Want een berk snoeien, dat gaat niet goed. Buiten het feit dat de berk leegloopt als je hem in de late winter snoeit, de sapstroom is dan al op gang gekomen, ziet een gesnoeide berk er vaak niet uit.

In de zelfde Bordewijklaan waar de prieelberk staat, staat ook een ruwe berk. Hier is een paar jaar geleden een deel van de kop uitgezaagd. Zomers valt het niet op, maar 's winters... het ziet er echt niet mooi uit, zo'n onthoofde boom.

NB 1. Met zaailingen van berken is het altijd even uitkijken. Het zijn windbestuivers en berken kruisen gemakkelijk. Berken waarvan het zaad hier is gewonnen, zijn niet zomaar zuiver..
NB 2. Ik heb verschillende reacties gehad op mijn berkenzoektocht. Dank daarvoor!
Een van de suggesties was een 'bonsai berk'. Bij bonsaibomen worden de wortels in hun groei beperkt door een (te) kleine pot. Je zou de berk dus in een grote kuip kunnen zetten of de plantplaats tot een meter diep afschermen met plastic. Maar of de boom dan stabiel staat...

Zwarte bes snoeien

Ik ben dol op zwarte bessen en heb verschillende struiken in de tuin staan, een paar hele grote oude en een aantal zelf opgekweekte exemplaren. Het zijn sterke forse groeiers en ze kunnen behoorlijk wat ruimte innemen, zeker als de 1- of 2-jarige takken topzwaar worden van de bessen en over de naburige planten of paden gaan hangen.

Wat betreft het snoeien van zwarte bessen zijn er twee stromingen, die van de wintersnoeiers en die van de zomersnoeiers.

Ik ben van het type zomersnoeier.
Als de bessen rijp zijn dan snoei ik een deel van de takken, met bes en al, af. Dan ga ik lekker op het terras zitten, vergiet naast me, en al zittend in het zonnetje pluk ik de takken kaal en wordt het vergiet steeds voller met bessen. De resterende bessen van de struik worden uiteraard ook geplukt.
Van 1- of 2-jarige takken afgesnoeide takken maak ik stekken, het bovenste slappe stukje eraf, net onder een oog afknippen, takken van zo'n 30 cm lengte en gewoon met blad en al in de grond steken, of met zijn drieën in een grote pot. Niet laten uitdrogen in de zomer (daarom is de volle grond beter dan een pot).

Maar er zijn ook wintersnoeiers.
Die snoeien in de winter enkele van de oudste (donkerbruine) takken diep weg. Bij sterk groeiende struiken kan eventueel eenderde deel van het tweejarige hout ook verwijderd worden (zwarte bessen groeien het rijkst op 1-jarig en 2-jarig hout). Ook van het 's winters gesnoeide hout kunnen stekken gemaakt worden. Stekken van 1-jarig hout, 20-25 cm lang, dunne zachte top eraf en ook nu net onder oogje afsnijden. In het tijdschrift 'Bloemen en Planten', december 2005, werd vervolgens het 'uitogen' beschreven: het onderste oog met een stukje bast ondiep uit de tak snijden. Het is dan de bedoeling dat uiteindelijk de stek tot de helft de grond in gaat met drie knoppen boven de grond. Als er meer knoppen onder de grond terecht zouden komen, dan dienen deze ook uitgeoogd te worden. Er staat niet bij waarom.
Bundeltje stekken van 10-15 stuks met elastiekje bijelkaar, inkuilen voor de rest van de winter en in voorjaar de stekken voor de helft in de grond duwen, stevig aandrukken en vochtig houden. In het najaar moeten er dan mooie zwarte bessen-struikjes zijn.

Ik heb deze laatste stekmethode nooit geprobeerd, toch ook maar eens doen. Het is nog winter dus...

Grootste risico bij de winterstekken is dat je per ongeluk de (kale) takken omgekeerd in de grond zet, dan lukt het niet. Met de zomerstekken gebeurt je dat niet, je ziet aan de bladeren goed wat de bovenkant is.

Op zoek naar ... een berk (deel 2)

In Glimmen vlak bij Groningen, ligt kwekerij de Bonte Hoek. Deze kwekerij is gespecialiseerd in laanbomen en vormbomen, voornamelijk voor gemeenten, overheden en bedrijven e.d. Ze verkopen zelfs veel vormbomen in Engeland!
Sinds kort is er ook een tak (hi hi, klinkt leuk voor een kwekerij) voor particulieren, e-plant. Op de kwekerij is een deel van het terrein ingericht als 'tentoonstellingruimte', de verschillende bomen zijn in een soort boomgaard neergezet, voorzien van naam en vaak foto, en voldoende ruim uit elkaar om ze goed te bekijken. Kijk ook eens op de website www.e-plant.nl van e-plant.

Vrijdag 13 januari, voor het eerst sinds bijna twee weken was de zon weer te zien in het noorden. 's Middags vrij genomen van het werk en op 1-persoons excursie naar de kwekerij, een kort fietstochtje vanaf Haren. Fototoestel mee en de namen van een paar berk-kandidaten op een briefje. De berken stonden bij elkaar in een laantje, zo'n 8 verschillende. De tentoongestelde bomen waren zo'n meter of 3-4 hoog, stamdiameter 6-8 cm. Als je ze zo bij elkaar ziet, zie je wel de verschillen in kleur van stam en groeiwijze, maar nog niet echt de volwassen vorm van de boom.
Die kon ik op weg naar huis goed zien. Kijk om je heen en het blijkt te stikken van de berken. Van brede opgaande, tot sierlijke open vormen. Zo in het winterzonnetje zijn ze erg goed te zien. De meeste zijn wel groot....

Serie detailfoto's van de stammetjes gefotografeerd bij De Bonte Hoek.
1. betula ermanii blush
2. betula ermanii holland - goudberk
3. betula nigra
4. betula pendula youngii - prieelberk
5. betula pendula zwitsers glorie - ruwe berk
6. betula utilis doorenbos
7. bos van betula nigra's











(wordt vervolgd)

Platbuik: juffer of libelle

Weinig insecten in dit seizoen, daarom even een zomerexemplaar.
Op de foto is een platbuik-libelle te zien, een vrouwtje; een mannetje is te herkennen aan een lichtblauw achterlijf.

Een paar weetjes:

De libellen (orde Odonata) worden in twee groepen onderverdeeld: waterjuffers of gelijkvleugeligen (onderorde Zygoptera) en echte libellen of ongelijkvleugeligen (onderorde Anisoptera).

Weet je hoe de twee groepen uit elkaar te houden zijn?

- De voor- en achtervleugels bij waterjuffers zijn gelijk van vorm.
- Bij een libelle zijn de achtervleugels aan de basis verbreed.
- In rust houden waterjuffers de vleugels doorgaans langs het achterlijf gevouwen, recht omhoog of half gespreid.
- Libellen houden de vleugels meestal horizontaal uitgespreid.
- Waterjuffers hebben een kop die breder is dan lang. Hun ogen zitten aan de zijkant van de kop. Hierdoor is de afstand tussen de ogen meer dan de breedte van het oog.
- Bij libellen is deze afstand minder dan de breedte van het oog. Vaak ook zitten de ogen tegen elkaar aan.

Vier mannen en een schep

Maandagmiddag half vier word ik op mijn werk gebeld door het thuisfront.
" Er staan hier vier mannen met een schep grote gaten in de voortuin te maken. Ik probeerde je al eerder te bellen om te vragen waar ze beslist niet mochten graven." en "Neem je op de terugweg kaarsen mee uit de winkel?"

Huh??

Wat bleek, er was rond 12 uur die middag een stroomstoring opgetreden en een heel stuk van onze straat had geen stroom meer, dus ook geen verwarming. En als het probleem niet snel verholpen werd, dan ook geen licht 's avonds. Na een paar stroomloze uren kwam de meetwagen van Essent netbeheer langs en die constateerde dat het euvel bij ons in de voortuin lag, daar waar vroeger de aftakking van de hoofdleiding naar Meerweg 87 liep. Deze aftakking is in 2001 opgeheven, maar blijkbaar is het toen niet helemaal goed gebeurd. En dus ging de schep in de grond.
Drie man kijken, vierde man scheppen (tja ze hadden ook maar 1 schep, dus de rest moest wel nietsdoend toekijken...).

Struiken eruit geschept en later weer provisorisch terug. Tegen half 6 was de stroom weer terug en toen ik thuis kwam deed de vloerverwarming zijn best om het huis weer warm te krijgen. Viel trouwens niet mee, buiten was het nog steeds rond het vriespunt. In het donker leek het nog wel wat in de tuin, de struiken stonden min of meer op dezelfde plaats.

Pas tegen het weekend kon ik voor het eerst bij daglicht de resultaten aanschouwen. SLIK. GLOEP. ZUCHT.
Het was goed te zien waar 'ze' bezig zijn geweest. De struiken staan wel weer min of meer op dezelfde plaats, maar daar is ook alles mee gezegd, er moet nog het nodige gerestaureerd worden. Maar dit weekend nog niet. Ondanks het zonnetje op zaterdag (14 jan) bleek de grond hard bevroren.
Dus 'rechtzetten, inwateren, gebroken takken verwijderen en platgetrapte grond losmaken' moet even wachten. Het bolvormige klimopstruikje is deels onder de grond verdwenen (ach wie weet wortelt zo'n begraven tak wel, dan komt er toch nog iets moois van de graafpartij). Een heel zachtgele azalea, die ik net een maand of twee terug verplant heb om aan de verbouwingschaos te ontkomen, staat enigszins scheef maar ziet er onbeschadigd uit. De brem wiebelt en houdt hoe dan ook niet van verplanten dat is dus afwachten.
Rondom de struiken had ik een heleboel bodembedekkers (Tiarella, ajuga, stekelnootjes etc). Dit is een relatief nieuw aangelegd stuk tuin (voortuin 87), dus de bodem was nog niet helemaal bedekt, maar er begonnen zich al aardig aaneengesloten vlakken te vormen. Ik ben bang dat er nooit meer wat wordt vernomen, de bodembedekkers liggen waarschijnlijk op de bodem van het gat 75 cm onder de grond.... Tja en de crocusbolletjes, dat zijn taaie rakkers die die komen vast wel deels weer boven. Voor de vaste planten in de omgeving moet ik ook vrezen. Zoals de phlox 'Lichtspel' die ik zo mooi bij de grassen en sedum had uitgezocht, en de Inula (margrietachtige gele bloemen, geliefd door de bijtjes), en de akeleien.

Zou je verzekerd zijn tegen tuinschade als een netbeheerder in je tuin gaat graven? Toch eens opzoeken..

In ieder geval een claim ingediend via internet bij de netbeheerder. Iedereen die langers dan 4 uur zonder stroom zit kan een standaard bedrag van 35 euro claimen bij zijn netbeheerder. In dit geval was het bijna 5 uur, van 12.10 tot bijna 17.00 uur.

Dubbele poort van Apollo

Op het Griekse eiland Naxos staat de Poort van Apollo, de overgebleven toegangspoort van een nooit afgebouwde tempel voor Apollo. Het is het symbool van het eiland en komt op allerlei ansichtkaarten en souveniers voor. Sinds deze week hebben we tijdelijk ook zo'n poort in de tuin, of eigenlijk een 'dubbele poort van apollo'. De poort maakt onderdeel uit van de verbouwing: de verbinding tussen het serredeel met puntdak en het gedeelte met plat dak.

Onze 'bouwertjes' zijn na een kerstreces van twee weken nu weer begonnen. Nu hopen we op een paar vorstvrije, droge weken zodat de bouwwerkzaamheden zo snel mogelijk afgerond kunnen worden.

Foto 1en 3: de poort van Apollo op Naxos (met half maantje) , overdag met doorkijkje

Foto 2: de dubbele poort te Haren, met bijna volle maan



De laatste bes

Het is een komen en gaan van vogels in de tuin. In de eerste week van januari hebben ze er weer een pond zonnepitjes doorheen gejaagd. De lege vliesjes liggen onder de ophangplek, maar ook onder een forsithia struik een paar meter verderop. Blijkbaar nemen veel meesjes (of de groenlingen) steeds een zonnepit mee en peuzelen die een paar meter verderop op.

Verse pindanetjes opgehangen en een paar extra vetbollen.


Een koolmees zie ik regelmatig op de halve kokosnoot, maar blijkbaar is de kokos nogal hard. Een deel van de kokos heb ik uit de harde schil gehaald en in brokjes op de voedertafel gelegd. Eens kijken of dat helpt. Mocht het nog niet of nauwelijks gegeten worden, dan zal ik de kokos fijnmalen. Dan hebben de vogeltjes geen excuss meer dat de brokken kokos te groot zijn. En we hebben ook nog de composthoop die altijd wel wat restjes lust....

Naast het extra vogelvoer zijn de vogels ook druk in de weer met de bessen. De vuurdoorn naast onze voordeur heeft nog een paar bessen op plekken waar de merels wat moeilijker bijkomen. De hulst in de voortuin is kaal en van de bonte hulst in de achtertuin kon ik nog net de laatste bes op de foto vastleggen.

Foto: de laatste hulstbes

Wintervogeltelling

Tussen kerst en nieuwjaar heb ik meegedaan met de wintervogeltelling.
In de periode 15 december tot 1 januari steeds tellingen van 5 minuten precies.
Ik heb in totaal 20 tellingen gedaan. In het postcodegebied van postcode beginnend met 97 zijn in totaal 240 tellingen gedaan, landelijk ruim dertienduizend.

In de grafiek zie je de top10 vogels landelijk, in postcodegebied 97xx en in onze tuin.
Meest opvallend is dat we in de telling in eigen tuin geen mussen hebben.
Heel af en toe komt er een kudde musjes langs, maar niet tijdens de 5-minutentellingen.

Inmiddels heb ik van de website van de vogelbescherming een bouwtekening voor een mussenappartementencomplex gedownload (3 appartementen). Die wil ik binnenkort gaan maken.

Er schijnen ook speciale mussendakpannen te zijn.
Heeft iemand daar ervaring mee?

Op zoek naar ... een berk (deel 1)

Voor een deel ontwerpt mijn tuin zichzelf, maar er zijn ook stukken die 'bedacht' zijn. In tuinprogramma's en tuinontwerpcursussen wordt vaak gezegd: eerst bedenken wat je wilt en pas daarna de precieze plant of boom daar bij zoeken.

Wat ik wil:
Een berk, ongeveer halverwege de tuin, zichtbaar vanuit keukenraam, eetkamerraam en vanuit de (in aanbouw zijnde serre).
Een beetje tengere vorm die een opvallende witte stam heeft, relatief smal blijft, meter of 5-8 hoog (onttrekt meteen nog wat meer van achterliggende flat aan het zicht) en mooie hangende twijgjes heeft. Vooral nu de takken kaal zijn vind ik die hangende paarsbruine takjes prachtig.

Eerst maar een mooie soort uitzoeken (tips?). Ik heb immers nog een paar maanden de mogelijkheid om te planten voor het komende groeiseizoen.

Helemaal achter in de tuin hebben we al wat berken, flinke joekels, meter of 20 hoog, onderdeel van een bomenrij op de erfgrens. En vlak bij de vijver staat er ook een. Is aan komen waaien (net als de honderden berkenzaailingen die ik jaarlijks her en der uit de tuin pluk). Deze is aan de aandacht ontsnapt, stond wat verstopt tussen een kerria japonica en een varen. En zomaar 'ineens' is de berk nu een meter of 3 hoog. Een paar jaar geleden heb ik het berkje -toen 2 meter- bij de grond afgezaagd, maar de wortels niet uitgegraven. Nu is ie dus weer een meter of drie en een stammetje van 6 cm doorsnee. Aardig boompje, stam eerder oranjig bruinig dan het wit dat ik me bij een berk voorstel.

Bijgaande foto is vanuit het slaapkamer raam genomen eind december 2005.
Bij de gele pijlen: twee bestaande volwassen berken (de linker is wat scheef gegroeid door de opdringerige wilg die er naast staat). ' s Zomers is de flat op de achtergrond nauwelijks te zien.
Bij de groene pijl, vlak voor de beukenhaag: het aangewaaide berkje.
In knalrood: de plek voor de nieuwe berk, eventueel nog iets hoger, nog een extra rij ramen van de flat afdekkend.

Kritische Winterblik

Vanuit het verwarmde huis naar buiten kijken, tuinschrift en pen in de hand.
En dan per stukje tuin of border kritisch kijken hoe het er bij staat. Zie voor een overzicht van de tuin de bijgevoegde schets.
Ik schrijf op wat goed is, er mooi bij staat (ook in winter), maar ook waar nog wat te verbeteren valt.
Soms met een suggestie voor een bepaalde plant, maar soms ook vagere kreten als 'iets van 1.5 hoog en lichtgekleurd' of ' iets met grote bladeren'.
En allerlei adviezen aan mezelf om later in het seizoen dit te doen, of dat niet te vergeten, of toch wat van die enthousiaste geranium endressii te verwijderen.
NB. Vaak wordt zo'n advies niet uitgevoerd omdat op de kale winterplek in het voorjaar toch ineens een prachtige pol boshyacint te voorschijn komt of een vingerhoedskruid net die plek gekozen heeft voor dit jaar.
Toch helpt het opschrijven.
Als ik zo de laatste paar jaar terugkijk zijn allerlei plannetjes die ik in mijn tuindagboek had opgeschreven inmiddels uitgevoerd.

zijborder 85
pergolaperk
bos
kweekbed
vogelbosje
zijborder 87 of zijborder 'Ome Job'
voortuin (soms nader gespecificeerd als voortuin 85 en voortuin 87)
achtertuin 85 en achtertuin 87
soms nog gedetailleerder:
achtertuin 87 links van tuinpad
achtertuin 85 rechts naast moerasdeel vijver

Dit zijn een paar aanduidingen van stukken in onze tuin die ik regelmatig gebruik.
- De nummers 85 en 87 verwijzen naar de oorspronkelijke huisnummers (formeel is nummer 87 vervallen sinds de twee delen van het huis tot 1 huis zijn samengevoegd).
- Het bos is een perk van 5 x 5 meter, daar waar de oudste appelboom en twee pruimenbomen staan. Prachtige rulle humusrijke bosgrond en een feest aan voorjaarsbolletjes.
- Het vogelbosje is nog in aanbouw. Stukje vlakbij een erker, voorheen stonden er coniferen. Ik wil daar een vogelvriendelijk stukje van maken, veel bessen en prikkelstruiken, lekker door elkaar groeiend.
- Het kweekbed (of eigenlijk eerste kweekbed en tweede kweekbed) zijn restanten van de groentetuin van de vorige bewoner van huisnummer 87, Ome Job. De bessenstruiken staan er nog. Verder is het een samenraapsel van tijdelijk geparkeerde planten, krijgertjes, stekken, probeersels en aangewaaide planten. Een paar jaar stond er bv. een alleraardigste aangewaaide Hebe, die echter twee winters geleden bevroren is.



Schets van onze tuin, ongeveer 24 bij 50 meter.

Tijdschrift: Home & Garden

Wintertijd, tijd om in plantenboeken en plantentijdschriften te snuffelen.
Elke keer als ik in de bibliotheek ben duik ik even in de tijdschriftenbak, bij de B van 'Bloemen en Planten'.
Helaas, iemand was mij voor, dus door naar de H van 'Home and Garden'.
Hoewel de titel anders doet vermoeden is het gewoon een Nederlandstalig tijdschrift, een maandblad.

Veel aandacht voor vorm, mooie foto's en ruim opgezet. Vooral aandacht voor terras, serre, tuinmeubelen e.d. In vrijwel elk nummer een Toscaanse tuin of Provencaals huis. Veel Mediterane invloeden. En foto's met rustieke plaids over rieten stoelen of stoere potten. Eten in de tuin, geblokte tafelkleden en altijd mooi weer.
Het is niet direct mijn tuinstijl, maar met de serre/veranda in aanbouw kijk ik nu toch met hernieuwde interesse.
Altijd leuk om ideeën op te doen.

Leuk idee is om verschillende tuinontwerpers/ontwerpbureaus hun visie te laten geven op een onderwerp, bijvoorbeeld 'het terras 2005 volgens....'. Na een paar nummers (ik had er vier uit de bieb gehaald) merkte ik overigens wel dat het steeds dezelfde ontwerpers zijn, die vaak ook nog elders een column hebben of artikel schrijven.

Het hele advertentiegedoe / advertenties-vermomd-als-artikel hoeft voor mij niet zo ("Uniek voordeel met Home & Garden voordeelkaart, 660 euro korting, je betaalt maar 2495 euro ipv 3155 euro!!).
Toch waren er in elk nummer wel een paar leuke artikelen en weetjes.

En dan: GRRRRRRRRRRRRR.

Vanwaar deze uit uitroep?
Omdat een of andere onverlaat het zo nodig vond om plaatjes uit het tijdschrift te scheuren: bij een artikeltje over de rode tuin zijn de foto's verdwenen, en bij een ander artikel zijn ook de illustraties verwijderd.
Wie doet dat nou??!!!! Bekrompen, noem ik dat.
Ik kan me daar mateloos aan ergeren.
Koop alsjeblieft je eigen exemplaar als je de plaatjes mooi vindt, maar blijf van de bibliotheekexemplaren af!