2007

Strippen winter

Beetje poedersuiker op de randjes van de blaadjes.
Oh nee, het is ijs.

Van boven naar onder:
- 6 bomen op een rijtje aan de Meerweg
- sedum herbstfreude, maar nu ook 'winterfreude'
- phlomis zaaddozen
- oranje carex buchanii
- heuchera: donkerrood met een wit randje
- ijsnaalden op de vijver met rechts een waterlelieblad

Boek: een 2e jeugd voor uw tuin

Dit boek, van schrijver Stephen Anderton heb ik een aantal jaren geleden op de ramsj gekocht. Het is uit het Engels vertaald. Het gaat nu eens niet over hoe je een nieuwe, lege tuin ontwerpt en vult. Maar hoe je na een verhuizing naar een huis met een zeer 'rijpe', zo niet verwaarloosde, tuin omgaat. In het eerste deel van het boek allerlei voorbeelden van wat uit de kluiten gegroeide coniferen, overwoekerde tuinen, en warboelen. En tips: als je enigszins het geduld op kunt brengen: een jaar lang niets (of heel weinig) doen. Eerst eens kijken wat er allemaal is. Niet in de herfst een border omspitten en vol stoppen met nieuwe planten. Wie weet verstoor je daarmee een prachtige lentetuin vol met voorjaarsbollen en kleur.



Het tweede deel van het boek geeft op alfabetische volgorde adviezen bij veel voorkomende bomen in struiken in verwaarloosde tuinen. Hier zul je geen tere, subtiele heesters tegenkomen, die zijn allang verdrongen. En in veel gevallen wordt het al een heel stuk beter als je dode takken wegsnoeid en weer licht binnenlaat. Op humoristische wijze (vertaling is overigens uitstekend) wordt aangegeven welke bomen nog te redden zijn, en welke je maar beter meteen weg kunt halen.

Dit boek pak ik minstens een keer in het jaar uit de kast en blader het door. Leuk om te lezen en soms verrassende weetjes. Voor ik het weet ben ik weer een paar uur en veel 'aha's' verder.

- een Pieris hoeft niet gesnoeid te worden, maar als je het toch doet (omdat ie te groot wordt): neem dan een hele tak 'als een roosje uit een bloemkool' weg.
- recept voor terugsnoeien van een zwaar uit de kluiten gewassen taxushaag (5 jarenplan)
- pas op met te dikke takken uit hulst wegsnoeien: de takken groeien dan onder vreemde hoeken weg (in het oorspronkelijke boek stond vast 'awkward')

NB. Ik zie het nog steeds regelmatig op de ramsj/bij de Slegte liggen. Echt een aanrader.

IJskikkers (2)

Als reactie op IJskikkers? kreeg ik de volgende aanvulling van Nico:

Wat betreft de kikkers onder het ijs. Groene kikkers overwinteren altijd in diepere vijvers, bruine kikkers hebben het risico verdeeld. Een deel van de populatie gaat onder het ijs, een ander deel overwintert op het land (zoals de padden), in muizenholletjes, mollengangen en tussen stronken hout e.d.
Dat de kikkers naar de oppervlakte komen doet het ergste vermoeden. En jij hebt precies gedaan wat goed is. De meeste kikkers in vijvers komen niet om door gebrek aan zuurstof in het water, want dat wordt ook in de winter nog door ondergedoken planten geproduceerd, maar door moerasgas, dat het water voor de kikkers vergiftigt. Door een gat in het ijs kan het moerasgas ontsnappen.

Misschien hebben we in het diepe deel van de vijver (ruim een meter) dan wel groene kikkers: 's zomers zien we ze heel vaak in de vijver. Maar in het diepe deel kunnen we niets zien bewegen, veel te veel waterplanten: zuurstofplanten (vederkruid) en krabbescheer, voor de winter naar de bodem gezakt, en een woud aan waterleliestengels.

Verrassende foto

Het was een donkere winterdag.
Fototoestel op automatisch belichten.
Ik had flits uitgezet.
Dus een lange belichtingstijd.
En dan kan er zomaar iets heel moois uitkomen....

Suzanne's ogen

Van de zomer konden we haar zwarte ogen nog niet zien. Van 'Black- eyed Susan'. Een echte 'prairie'-plant afkomstig uit Noord- Amerika. Vaste plant.
Zie: Suzanne met de zwarte ogen

Maar nu wel.

Links zwart, rechts met een wit laagje.

Er bestaat overigens ook een 'black-eyed Susan's vine'; Latijnse naam Thunbergia alata. Dit is een klimplant die in het Nederlands: Suzanne-met-de-mooie-ogen heet. Hoezo verwarrend, die namen. Deze Suzanne is afkomstig uit tropisch Afrika. Een kruidachtige plant die in Nederland als eenjarige wordt gebruikt. De plant kan een paar meter hoog klimmen. Donkergele bloemen met een zwart hart. Blijft niets van over na de eerste vorst.



Ik laat de stengels mooi staan tot het voorjaar.
Maar als ik goed kijk zie ik al weer allemaal kleine groene blaadjes plat tegen de grond liggen.
Beginnetje voor de planten van 2008!

Vuurwerk en vuurpijl

2007 is bijna af. Op 31 december knalt het vuurwerk weer.

Wist je dat er al knallers waren voordat er vuurwerk-met-kruit werd uitgevonden? Ook in China trouwens. Het waren stukjes verse bamboestengel. Als die in een vuur gegooid worden exploderen ze met een knal. Dit komt omdat bamboe zo snel groeit (veel vocht) en in de stengels afgesloten kamertjes maakt. Bij plotselinge verhitting zetten lucht en vocht zo snel uit dat de bamboe uit elkaar knalt.

Maar er zijn ook planten die hun naam aan vuurwerk te danken hebben. Een paar voorbeelden.

De vuurpijl of Kniphophia. De bloemen zijn knaloranje. Bakker - Vuurpijl

De vuurwerkplant of Dictamnus Albus.
Roze of witte bloemen.
De zaden worden met kracht (en een knalletje) weggeschoten.
Zeer aromatisch.
NEERLANDs Tuin - vuurwerkplant, Dictamnus albus

Een fuchsia hybride Vuurwerk

Een hortensia. Je hebt hortensia 'vuurwerk wit' en vuurwerk roze'.
Met stervormige wite (of roze) randbloempjes: Vuurwerk





Een allium met siervuurwerkachtige bloemen in de meest knalle kleuren: Bakker - Allium Mix 'Vuurwerk'
Fraai. Zie foto's van Bakker.

Bovenstaande vuurwerken zijn voor de liefhebbers van plantaardig vuurwerk.

Tijdschrift: Onze Eigen Tuin

Een tijdschrift om je mee terug te trekken in een luie stoel, opgetrokken benen, pot thee bij de hand. Echt genieten.

Onze Eigen Tuin wordt al meer dan 50 jaar uitgegeven. Het werd in 1955 opgericht door Mien Ruys en wordt volgeschreven door een ervaren redactie en deskundige gastschrijvers. Columns van Romke van der Kaa en Jan Doevendans. Een leuke rubriek van Jo Cuijpers, met een cartoon van Jan Kruis, is 'Tuinles voor Sukkels.

Het tijdschrift verschijnt 4 x per jaar, elk seizoen zijn eigen nummer. Geen 'glossy' met uitgebreide fotoreportages, maar een meer ingetogen tijdschrift, met op de omslag altijd een mooie kleurentekening van Dorjan Duitshof. Misschien zelfs wat elitair. De nieuwste hypes moet je in meer populaire tuintijdschriften zoeken. Onze Eigen Tuin bevat wel advertenties, maar dan gewoon herkenbaar als advertentie, en niet verstopt in artikels.

Je kunt het tijdschrift niet (meer) in de winkel kopen, daar is onze eigen tuin kort geleden mee gestopt. Dus je moet er 'via-via' van horen. Of er toevallig op internet tegen aan lopen. En er wordt gebruik gemaakt van 'werveniers', mensen die mond-op-mond reclame maken voor het tijdschrift op lokale beurzen, tuindagen e.d.

Ik ben zelf een paar jaar geleden lid geworden. Anet Scholma, lid redactie Onze Eigen Tuin, gaf een enthousiaste lezing bij de lokale tuinclub. En aansluitend konden de aanwezigen een gunstig geprijsd kennismakingsabonnement nemen. Goede avond voor onze eigen tuin, zo'n 15 nieuwe leden (bijna de helft van de aanwezigen). Het was de eerste keer dat ik het tijdschrift zag, en sindsdien ben ik een trouwe lezer.

Voor meer informatie : OnzeEigenTuin




Hierboven: de omslagen in 2007.

Zwanen (2)

Achter de link Zwanen (1) zie je een foto met twee zwanen.
Elk in hun eigen wak in het ijs.
De linkerzwaan draaide steeds rondjes en hield een van zijn poten steeds boven water.
Waarom?

Hij probeerde het metalen ringetje van zijn poot te halen!
Mislukt.

Dit zijn knobbelzwanen.
Op de foto kun je een deel van de ringnummers lezen.
Zou dit voldoende zijn om ergens informatie over deze specifieke zwaan op te vragen?





Mus

Ze komen nog niet echt bij ons in de tuin: de meest voorkomende tuinvogel, namelijk de mus.
Mussenvilla van 3 verdiepingen is al jaren ongebruikt. Zie ook Mussenvilla .
Ze wonen wel bij onze overburen, in een aantal grote coniferen is het vaak een gekwetter van gewelste.
En af en toe wippen ze even de straat over, naar onze tuin.

Valt nog niet mee ze op de foto te krijgen....
Bruine vogeltjes tussen bruine takken.

Maar goed dat ze zo luidruchtig zijn.
Dan kun je op het geluid afgaan.

FOTO 1: spot de mus
FOTO 2: uitvergroot



In de vijver gevallen

IJs op de vijver, genoeg voor een poes om op te staan, maar niet voor mij.
Toch is het nog behoorlijk dik geworden na een paar dagen vorst.
Wak met pannetje kokend water (zie IJskikkers?) is na een paar uur alweer dicht en behoorlijk stevig.

Ik wil niet te hard op het ijs slaan om het te breken. Ik heb me laten vertellen dat dat gevaarlijk is voor het (onder)waterleven (drukgolf).
Mijn vingers zijn net niet lang genoeg om tussen de planken van het bruggetje door het -onder de brug zeer dunne- ijs te breken.
De oplossing: oude schroevendraaier uit de schuur, daarmee gaatjes in het ijs prikken.

Nu ik toch bezig ben... het vogelstrandje is ook dichtgevroren, daar badderen de vogels, een cm of 3 water (nu deels ijs).
Voorzichtig voorover lenen en gaatjes prikken.
En wat er dan gebeurt weet ik niet....

Langzaam tuimel ik voorover de vijver in.
Schroevendraaier nog in mijn hand, boort zich in het zand.
Andere hand op en dan door het ijs.

Geschrokken, maar ik moet ook wel lachen. En de schade valt mee:
- de mouw van mijn jas is maar tot iets voorbij mijn pols kletsnat
- maar een (1) knie en scheenbeen in het water.
- een hele rits sneden op mijn hand, op elke knokkel een, daar waar ik door het scherpe ijs heen ging.

De schade aan de vijver is nog niet in te schatten. Zou ik met de schroevendraaier het vijverfolie doorboord hebben?
Dat zullen we de komende periode zien. Mocht de vijver lekken, dan heb ik een troost: het is in ieder geval in het ondiepe gedeelte, op het vogelstrand.

NB. Jullie kunnen je vast wel voorstellen hoe hard Eddy gelachen heeft toen ik nat binnenkwam.

IJskikkers?

December, paar graden vorst, vijver is dichtgevroren. We hebben een houten bruggetje over de vijver, daaronder blijft het water het langst open. Op een ochtend, als ik over de brug loop, kraakt het ook onder de brug. Nu is de hele vijver dichtgevroren, ook onder de brug.

En in het ondiepe stuk van de vijver zie ik tot mijn verrassing kikkers bewegen, bruine kikkers.
Het is 22 december, die beesten zijn toch in winterslaap?
Ze bewegen vlak onder het ijs, af en toe een luchtbel loslatend.
Bellen onder het ijs.

Ineens krijg ik een schrikbeeld: ijs, kikkers wakker, niet voldoende zuurstof, dag kikkers...

Dus snel naar binnen, pannetje met komend water gehaald om een klein wak in de vijver te maken.



En ik zie ook een bootsmannetje onder het ijs zwemmen...
Witte kant naar boven!
Normaal zwemt ie met de zwarte kant naar boven en de witte kant naar beneden.

Zwanen (1)

Hele korte winter.
2 dagen wit.
Net voor kerst.
Twee zwanen.
Elk hun eigen wak.
Vlak bij elkaar.

Roze (2)

Tel maar eens welke kleur het meest voorkomt in je tuin.
Roze hoort zeker tot de toppers.
Na het eerste negental: Roze (1)
Nu een tweede set.
8 uit eigen tuin, 1 uit een bezoektuin.

Probeer eerst de namen te raden voordat je onder de foto's kijkt.



Watermunt, roos (Tuin De Beemd, Warffum), ribes
Gebrokenhartje, schoenlapperskruid, winterheide
Kattestaart Lythrum Robert, Pioenroos, akelei

Lisdodde

Grote lisdodde of in het latijn: Typha Latifolia (latifolia=breedbladig).
Wij noemden hem vroeger 'negerpiemel'.

Bloeit in de zomer, het brede bruine stuk is de vrouwelijke aar, daar bovenop -dunner- de mannelijke aar. In de winter levert de plant een fraai silhouet. En als je te lang wacht valt de 'sigaar' helemaal uit elkaar in een enorme massa pluis. Dit pluis schijnt goed te zijn om een vuurtje mee aan te maken.


Hier wat winterplaatjes van de lisdodde in het Friescheveen bij Haren.



Friescheveen

Zaterdag 22 december, 4 graden vorst, stralende zon en wakker worden in een witte wereld. Niet van sneeuw, maar van uitgekristalliseerde mist. Een stukje wandelen naar het Friescheveen, op de grens van Groningen en Drenthe. We waren niet de enige. Over het dijkje liepen we bijna in file, en de zwanen onderweg zullen vandaag wel heel veel gefotografeerd zijn.... Iedereen had een fototoestel of video bij zich, de echte liefhebbers zelfs met statief.

We vertrokken op 11.00 uur (heenweg over dijkje), en kwamen tegen 13.00 terug. Onder de bomen ging het steeds meer sneeuwen, uitvallende kristalletjes. De temperatuur liep ook langzaam op, tegen het eind van de middag was het meeste wit verdwenen.

Foto's:
1. Heenweg over het dijkje
2. Uitsneeuwende kristallen
3. Terugweg over het dijkje, nog een strook wit, al veel groen.





Schermbloem

Nu weet ik het zeker.
Volgend jaar wil ik grote schermbloemen in de tuin.
Angelica ?
En dan vooral laten staan voor de winter.
Dan krijg je dit...

OOOOOHHHH



Op weg naar het werk fiets ik over een dijkje, omzoomd door fluitekruid. Ook dat had afgelopen week (21 december) een 'tweede bloei' van ijskristallen.

Wij hadden afgelopen zomer wel schermbloemen in de tuin, namelijk wilde peen. Die rolt zich na de bloei en zaad zetten helemaal op tot een bal. Die heb ik in de nazomer verwijderd. De penen stonden allemaal vlak langs een pad, en loop maar eens met een fleece trui of jas langs zo'n zaadbol ... Steeds weer zaadjes-met-weerhaakjes uit je trui peuteren...

December 2007: boomklever

Meestal zit ie achter in de tuin in de oude wilg.
Maar de boomklever blijkt ook te houden van zaden uit de voedersilo.
Afstand tot de erker: 2,5 meter.
Zo is de boomklever goed te bekijken.

Kerststukken voor jong en oud

Jaarlijks organiseert de lokale tuinclub in de gemeenteloods van Haren een avondje kerststukken maken. Ongeveer half december, een avond voor de tuinclub, andere avond voor de medewerkers van de gemeente zelf. Deelnemers nemen zelf bakjes, ijzerdraad, kerstversierselen mee. De mensen van de groenvoorziening van de gemeente zien elk jaar weer kans om hele bergen groen voor de stukjes te verzamelen. Groen van de 'gewone kerkstboom', maar ook allerlei ander groenblijvend spul, en klimop, en hulst met de prachtigste bessen: rood, maar ook knalgeel.

Op grote tafels tussen de strooiwagens van de gemeente in werd er druk gewerkt aan de stukken. Dit jaar voor het eerst ook door kinderen met hun (groot)ouders. Voor koffie, thee en koek werd gezorgd, en het warmtekanon aan het plafond zorgde ervoor dat de loods -ondanks de vrieskou buiten- snel aangenaam warm was.

FOTO's:
1. Hij-links doet voor de eerste keer mee, hij-rechts voor het 23ste jaar!
2. Zussen Mayah en Ella hebben al vaker meegedaan en zijn supertrots op hun kunstwerken.

Pergola-poes

Over onze pergola groeit een druif. Dat is nogal een enthousiaste groeier. Elk jaar opnieuw verdwijnt de pergola onder een oerwoud van druivenbladeren en takken. De verticale staander waartegen de druif groeit is dan bijna onbeklimbaar voor onze poezen. Jaarlijks snoei ik de druif flink terug, voor eind december. (Dus druiveneigenaars, het kan nog net).

En dan is er eindelijk weer plek om met een flinke vaart de paal op te klimmen en de wereld eens van boven te bekijken.
Poes Sprot denkt er het zijne van.

NB. Let op zijn enorme witte bef.

FOTO's: Sprot.

Boomklever

Het vriest bijna. Windstil. met telelens in aanslag. Om het hoekje van de 'verre schuur' gluren naar de stam van de enorme wilg. Daar ergens kruipt een grijs roze vogeltje tegen de stam. Zou het deze keer lukken er een goede foto van te maken? Het vogeltje is zo snel dat ik al regelmatig 'lege' foto's heb gemaakt.
Zie Klopklopvogeltje .

Geduld. Een schone zaak. En koude vingers, zelfs met fleece handschoenen aan. Maar ...

TADAAA, ZIE ONDERSTAANDE FOTO.
Boomklever slaat zijn slag en frummelt een insectenlarve tussen de ribbels van de stam uit.



Gelukt!

Meer volgt.

Tegenlicht

Guldenroede.
Nogal enthousiast groeiend.
Veel mensen zien het als onkruid.
Een verwaarloosde tuin laat nogal eens grote plekken met guldenroede zien.

Maar als je een plekje overhebt..
En de planten uittrekt waar ze hun toegewezen plek te buiten gaan...

Dan heb je zomers een feest voor zweefvliegen en bijen.

En in de winter: fraai pluis, veel zaden, en prima vogelwintervoer.
En zo mooi in tegenlicht op een winterdag.



Meer guldenroede:
Guldenroede
Guldenroede (2)
Geel.

Oranjeborstje

Parmantig vogeltje, zo'n roodborst. En niet in het minst bang. Dit exemplaar blijft op een meter of twee van mij vandaan. Maar je schijnt ze (bijna) handtam te krijgen als je ze elke dag op zelfde tijd en plaats voert. En na verloop van tijd het voer in je open hand houdt. Dat is me een beetje te veel van het goede.
's Winters vrij dicht bij huis, dan komen ze op het zaad af. Maar ook de rest van het jaar een trouwe tuinbezoeker. Vooral als ik net een stuk grond omgewoeld heb of de composthoop heb omgezet.

Een paar weken geleden waren we getuige van een klein roodborstjesdrama. Het zijn zeer agressieve, territoriale vogels. Op een middag hoorden we 'BONK'. Vogeltje tegen de voorruit gevlogen. Van binnen naar buiten gekeken om te kijken of we een slachtoffertje zagen liggen. Ja een behoorlijk daas roodborstje, half op zijn zij. En terwijl we keken werd de aangeslagen vogel aangevallen door aan ander roodborstje. Oneerlijke strijd. De gebotste vogel trok zich terug onder de taxus. Daar vonden we hem de volgende ochtend....

Roze sneeuwbes

Sneeuwbes of symphoricarpos. Het is een wat onopvallende heester, ongeveer een meter hoog. Met in de herfst en winter een vracht aan witte besjes, sneeuwbessen. Maar er zijn ook exemplaren met roze besjes. Als je van dichtbij kijkt: wit met roze stippeltjes.



Je kunt de struik goed snoeien, tot kort boven de grond. In een seizoen is het weer een meter hoog struikje. Let wel een beetje op. De soepele takken groeien eerst omhoog, buigen dan door, raken de grond een meter verder op, en maken daar een nieuwe plant. Zo kan het een hele kolonie worden. Beetje in de gaten houden.

Zie ook Sneeuwbes voor de witte variant.

Pimpel

Vooruit, nog een pimpelmees. Een van de meest voorkomende vogels in onze tuin op dit moment. Een prachtbeestje. Kijk maar eens met een verrekijker. Daarmee haal je de vogel heel dicht bij en zie je de fraaie tinten lichtblauw.



Deze zit op een omgeknakte valeriaanstengel een centimeter of 20 boven het wateroppervlak van de vijver. Het volgende moment springt het meesje op het takje dat van rechts naar midden beneden loopt. Dit takje reikt tot aan het wateroppervlak, een perfecte plek voor een pimpelmees om een slokje vijverwater te nuttigen.

Gardener of the year

Carole Potila
Bob Tridgett
Candida Kay
Maurice Bilingham
Jing Cheng

Wie dit zijn?



Dit zijn vijf Engelse amateurtuiniers, finalisten in de jaarlijkse 'Gardener of the year' competitie. Uitgezonden op de BBC op 14 december 2007.
Een twee daagse competitie. Op de eerste dag moeten de vijf een aantal praktische uitdagingen aangaan. Gefilmd in de tuin Wisley, een van de tuinen van de Royal Horticultural Society.

- een 10tal planten in de border identificeren (Engelse naam en Latijnse naam leveren punten op)
- een appelboog snoeien (zomersnoei)
- een perk dahlia's 'dead headen' (ontdoen van uitgebloeide bloemen)
- een grasrandje netjes recht afsnijden
- stekken nemen van een penstemon.
Alles op tijd en onder het oog van de camera.

Na dag 1 vallen twee deelnemers af, goodbye Carole en Cheng.

Op dag twee krijgen de resterende deelnemers een beperkte tijd om een border van 1.5 bij 2.5 in te planten. Vooraf hadden ze een plantschema ingediend.
De gekozen planten staan op een kluitje bij de nog lege border. De kandidaten worden beoordeeld op de border, het ontwerp, en hoe er geplant is.
Uiteindelijk is Bob de winnaar van de competitie. Hij mag volgend jaar op een van de grote RHS tuinshows een tuin ontwerpen.

Met zuring zakt de maaltijd beter

Neêrlands tuin

Een website met veel informatie over planten en groenten.
Regelmatig kom ik al googelend op deze website uit. En vaak staan er 'weetjes' en 'feitjes' bij die nieuw voor mij zijn. De informatie gaat net iets dieper dan de gemiddelde -wat oppervlakkige- internet informatie. Verfrissend en regelmatig humoristische teksten ('hij doet het of hij doet het niet goed).
Er is wel sprake van enige reclame op de site (tuingerelateerd). Meestal kan ik die vrij goed negeren: niet naar de brede balk rechts in beeld kijken, hoewel dat lastiger wordt het nu er steeds vaker 'bewegende reclame' in die balk staat. Die zie je dan toch uit een ooghoek bewegen.

Maar nu over de inhoud.
Rubrieken als bomen, heesters, gazon, vijvers, bomen & grond, snoeien, the edible garden (hoezo neêrlands tuin?) en vraag & antwoord.

Drie voorbeelden

1. Bij 'the edible garden' ofwel de eetbare tuin vind ik leuke artikels over bijvoorbeeld: "met zuring zakt de maaltijd beter", "vorm en smaak van de artisjok" en "lapse jam van kornoelje". De site pretendeert niet volledig te zijn in de verschillende rubrieken, maar geeft een brede selectie aan informatie. En voor mij werkt een leuke titel boven een rubriekje altijd. Bij Lapse jam van kornoelje moet ik toch echt even doorklikken, om te lezen wat er laps is aan de jam.
NEERLANDs Tuin - The edible garden (even naar beneden scrollen op deze pagina en je komt bij een menu waar je door kunt klikken naar de onderliggende artikelen).

2. Algemeen --> grondbewerking en -verzet --> machines en gereedschap --> van kruiwagen, schoffel en handkrabbertje naar gemotoriseerde grondfrees en zelfs een shovel. Bij de shovel staat dan nog wel fijntjes genoemd dat het alleen via de aannemer kan....
NEERLANDs Tuin - machines en gereedschappen (grond)

3. Zwanenbloem
NEERLANDs Tuin - Butomus umbellatus, zwanenbloem
Informatie over deze moerasplant, beschermd in Nederland.

Neêrlands tuin krijgt van mij een dikke 8.

Roze (1)

Veel roze uit eigen tuin en soms uit een bezoektuin.
Eerste collage van een serie.


malva, vlasleeuwebek, verbena hastata
gaura (heiki), zonnehoed , geranium sanquineum
reuzenbalzemien, heel zacht roze akelei. zeepkruid

Kerstboom

Sinterklaas is nog niet van de schoorsteen gegleden of de kerstman doet al weer zijn intrede. En overal verschijnen de kerstbomen.
Maar wat is nou een kerstboom.

Meestal is ie groen
een boom
met naaldjes
driehoekig van vorm met de punt naar boven
piek op de top
ballen erin
soms slingers
vaak lichtjes of kaarsjes.

Maar aan bovenstaande plaatjes zie je
dat ie niet altijd groen is (1,2,3,5, 6, 8, 10)
niet altijd een boom is (1,2,3,5,8,9,12)
niet altijd driehoekig is (8)
niet altijd de punt naar boven heeft (11)
en soms eetbaar is (foto 12, kerstboomtaart)

Niet winterklaar

Als je je tuin niet winterklaar maakt
Als je de afgestorven stengels van vaste planten niet in het najaar afknipt
Als je de tuin niet 'netjes' maakt voor de winter

Dan hebben de vogels nog zaadjes uit de teunisbloemstengels
Dan hebben insecten schuilplekken in holle stengels
Dan kun jij genieten van mooie vormen in de winter

Ook zo: mooi.
En er zit nog niet eens een laagje rijp op!


FOTO's: links phlomis, midden hertshooi, rechts teunisbloem



Gevleugelde tak

Tegen de pergola staat een schapenhek waarover een wilde bosrank (clematis vitalba) groeit. In de zomer is dat nog al een woeste bult van bladeren, ranken en iets later, witte bloemen en pluisjes.

Er onder staat een aangewaaid struikje, aan het blad te zien een soort veldesdoorn. Althans dat dacht ik. In de zomer is het struikje haast niet te zien en verstopt onder de clematis. Nu de clematis kaal is (en het heestertje trouwens ook) zie ik opeens dat verschillende takken een soort 'vleugels' hebben. Lange opstaande richels in de lengterichting van de takken. Zo iets heb ik al eens eerder gezien bij een kardinaalshoed, de eonymus alatus. Dit is een snelgroeiende heester met prachtige roodoranje herfstkleuren. In het Engels heet de struik daarom 'burning bush'. En het woord alatus betekent 'gevleugeld'. Zie onderstaande foto's.

Ik weet zeker dat het betreffende heestertje geen kardinaalshoed is, het heeft een hele andere bladvorm, hoewel dat nu (2e week december) moeilijk na te gaan is: al het blad is afgevallen. Ook had het heestertje geen opvallende herfstkleur (voor zover dat is opgevallen onder de clematis).

Voorlopig noem ik hem maar even: acer campestre alatus, letterlijk vertaald: gevleugelde veldesdoorn. Onder deze naam is niets te vinden op internet, dus het is meer de 'werktitel'. Ik houd mij aanbevolen voor meer informatie. Mail naar het.groentje@gmail.com .

FOTO: 'gevleugelde' takken van de eonymus alatus, gefotografeerd in september 2007 in de tuin van Rosemary in Eelde.

Oranje

Begin december, korte dagen. Als het dan ook nog bewolkt is of regent is het helemaal somber. In de tuin is het ook donker en er is steeds minder kleur.

Groenen en donkergroenen. Bruinen, beiges en strokleuren. Het felle geel en oranje van herfstkleuren is bijna verdwenen door de afgevallen blaadjes.

Her en der nog wel spettertjes kleur: de bessen van de hulst en vuurdoorn. Steeds minder, de merels gaan de struiken systematisch langs. Een laatste roos, verlept door de vele regen.

Het gebrek aan kleur in deze winterperiode -of eigenlijk: de overdaad aan kleur in de zomerperiode- valt pas goed op als je op de computer snel door je digitale fotoverzameling bladert. Hieronder een opwekkend zomerkleurspektakel (en een beetje herfst: de laatste twee foto's).

Ik word er helemaal vrolijk van.





NB. Mochten de foto's je bekend voorkomen, in een eerder stukje in deze weblog heb ik een deel van foto's ook al eens laten zien in andere context en volgorde.

Praatje bij een plaatje: lijnenspel

Foto van begin december, bordertje in achtertuin tussen een dwarslopend tuinpad en grasveld in. Zichtbaar vanuit het keukenraam en vanaf de veranda.
Ook mooi in herfst en winter. Verschilende vormen en kleuren.
Horizontaal: midden op de voorgrond de horizontale bloemschermen van de sedum 'herbstfreude', de hemelsleutel. Begin december voornamelijk bruin, een aantal weken daarvoor nog dieprood gekleurd.
Verticaal: net rechts van het midden, een pol miscanthus sinensis 'kleine silberspinne'. Nu strokleurig en in de rest van de winter langzaam uitelkaar vallend; in de late zomer en herfst frisgroen met een wit streepje.
Diagonaal:Links van de miscanthus en boven de sedum: de diagonale takken van een bottelroosje, met als je goed kijkt hele trossen met kleine oranje botteltjes. Dit is een aangewaaide roos, witbloeiend met een geel hartje.
Bolrond: Op de voorgrond midden en links: de bolle wolken van lichtgrijs: santolina (heiligenbloem) en op de linkerrand van de foto: artemisia.



Ik zal proberen eraan te denken een foto van dit stukje tuin ook in andere seizoenen te maken. In de lente is santolina kortgesnoeid, sedum en gras afgeknipt. Heel ander beeld, waardoor je een blik krijgt op wat er achter ligt. Maar dat blijft nog even een verrassing.

Meer praatjes bij plaatjes: Praatje bij een plaatje: stapelmuur en Praatje bij een plaatje: uitzicht vanaf terras van ander stukjes tuin, respectievelijk mei en juni.

Zaaisucces, deel 2

Resultaat van Emmy's zaden. Zie ook: Zaaisucces ? (1)

Witte bieslook
De zo gewenste witte bieslook is helaas niet opgekomen. Misschien verkeerde tijd gezaaid? Eerste deel in voorjaar, in pot in serre (om er oog op te houden), 2e deel in zomer. De verschillende bronnen die ik raadpleegde zijn niet zo duidelijk over de zaaitijd. Ik dacht: gewoon afkijken van de gewone bieslook: die laat in de zomer haar zaad vallen en komt bij ons in de tuin overal op. Maar helaas geen resultaat, geen wuivende witte bieslook, zelfs geen sprietje. Jammer. Als iemand een polletje voor me heeft...

Paars fluitenkruid en zeeuws knoopje: niet gelukt. De atriplex, een knalpaarse eenjarige is wel opgekomen. Hele brosse zaailingen met erg breekbaar stengeltje. Na het verspenen had ik maar twee exemplaren over die ik eerst nog wat groter heb laten groeien in een potje. Toen in de tuin. De ene heeft de bloei nog net gehaald voordat de slakken de stengel kaalgeknaagd hadden en de blaadjes weggeknabbeld haden. De ander heeft ook gebloeid, en ik heb zaad gewonnen. Herkansing in 2008.

Anjertjes
We hebben rode steenanjertjes in de tuin, hele dankbare (kortlevende) vaste planten. Meer daarvan, maar in andere kleur, dat leek me wel wat: dus ook zaden van twee steenanjers nr 5 en 6 gezaaid. Wat denk je? Noppes. Maar de anjertjes zijn wel uitgekomen. Bijna hele zomer in potjes op het terras, laat in de zomer uitgeplant. Mooi grijs groen langwerpig blad. Ik ben benieuwd of ze volgend jaar bloeien.



Digitalissen
De gewone paarse of witte digitalis voelt zich uitstekend thuis in onze tuin. Aantal varieert een beetje, afhankelijk van hoeveel ik er laat staan. En andere vingerhoedskruiden lijken me prachtig. Ik heb al eens eerder heel zakje zaad van gele vingerhoedskruid geprobeerd (digitalis lutea). ioet meer wat van vernomen. En helaas, ook de digitalissen van Emmy, maar liefst 4 soorten, zijn niet opgekomen. Ook hiervan zaden in potjes gezaaid die tot aan de rand zijn ingegraven (zijn ze niet zo watergeef-gevoelig). Misschien blijkt de schaduwplek niet ideaal voor ontkiemend zaad in slakkenland? Maar: het zijn bosrandplanten, dus zou toch moeten kunnen...

De laatste drie zaden zijn wel opgekomen.
Bronzen venkel is wel klein gebleven in potjes, 40 cm. De zaailingen die in de volle grond kwamen zijn verdwenen (hap slik slak weg). Ik heb nu 1 plant in potje en 2 in pot opgegroeid en in najaar in de volle grond gezet. Eens kijken of het overwintert. Scabiosa: het duurde erg lang voordat de plantjes hanteerbaar waren. Maar toch nog een paar (in de volle grond) in bloei. Mooi en donker. Verbascums: In potje gezaaid en buiten ingegraven. De Verbascums zijn opgekomen, kregen een forse terugslag van het verplanten, sommige vielen ten prooi aan de slakken, maar uiteindelijk een paar fraaie exemplaren in bloei. Wel vielen ze allemaal na verloop van tijd om, zwaar van de regen.

Carpe diem

Pluk de (tuin)dag.

Voor zondag 2 december was heel veel regen voorspeld. Ik had me ingesteld op een binnendag. Maar de regen kwam uit het zuid-westen en wij wonen in het noord-oosten. Zelfs een zonnig begin en tot begin van de middag droog.

Het is uitermate zacht met een temperatuur van 10-12 graden overdag en 6-8 graden 's nachts en dat blijft de komende paar dagen ook zo. Hoezo begin van de meteorologische winter... De gemiddelde temperaturen voor deze periode: 7 graden overdag en 2 graden 's nachts.

Maar, je moet een gegeven tuinmoment niet in de bek kijken, dus meteen nog wat tuin-uurtjes gemaakt.
Om 9 uur stond ik op de keukentrap: snoeien van de druif over de pergola. Mooi klein klusje voor begin december. Poes Baassie vond het reuze interessant en kwam boven op de pergola kijken wat ik aan het doen was. En steeds met zijn pootjes hengelen naar de afgeknipte (af te knippen) druiventakjes.

Onder de pergola staat een schapenkophortensia. Een hortensiasoort die je fors terug kunt snoeien zonder risico dat je bloemknoppen afknipt. Die worden namelijk pas in het bloei-jaar gevormd. Tot een heel eind in de winter staan de uitgebloeide pluimen er mooi bij: de steriele nepbloemen beginnen langzaam op kantwerk te lijken, de zaaddoosjes zijn van de vruchtbare bloempjes.



Koolmees

Veelvuldig tuinbezoeker, in de lente, zomer vooral te horen. In de winter heel veel te zien, Dan komen de koolmezen ook dicht bij huis, en balanceren aan vetbollen en pindakorfjes. De koolmees is iets groter dan de pimpelmees, met een pikzwarte kap en knalgele buik.

FOTO: 1 december 2007, uittesten nieuwe telelens.



Koolmees-weetjes
Latijnse naam: Parus Major
Engelse naam: great tit
1-2 legsels/jaar
8-15 eieren
nestkasten, diameter gat 32 mm
500.000 broedparen in NL
Ze eten rupsen en andere kleine insecten

Pimpelmezen

Afgelopen week heeft Eddy een telelens gekocht voor onze digitale camera. En vandaag, zaterdag 1 december 2007, eerste dag om foto's te maken. Onstuimig, maar een groot deel van de dag zonnig. En het ritselt van de vogeltjes, vooral pimpelmeesjes en koolmeesjes.

FOTO: een compilatie van de 1-december-pimpeltjes.


We zijn zeer tevreden met de kwaliteit van de foto's met de nieuwe telelens.

Pimpelmees-weetjes
Latijnse naam: Parus Caeruleus
Eng. naam: blue tit
200.000-300.00 broedparen
geluid: 1 hoge noot en dan wat trillers http://www.virtual-bird.com/songs/parus-caeruleus.mp3
2-3 legsels per jaar
8-14 eieren
houdt van: insecten, spinnen, bladluizen, nectar, zaden, pinda's
regelmatig in nestkastjes, gatdiameter 28 mm

Zaaisucces, deel 1

Vorig jaar gezwicht voor zadenaanbod op website van Emmy. In een tuintijdschrift zag ik een prachtige foto van witbloeiende bieslook. In de tuin hebben we al een forse hoeveelheid gewone paarsbloeiende bieslook, een feest voor hommels en voor ons: om naar te kijken. En op een plekje verder op: voor de snij en knip en eet.

Maar goed, via zoektocht naar witte bieslook, kwam ik bij Emmy's site.

De volgende zaden besteld:
1. Allium schoenoprasum Alba, Bieslook, wit 25 cm HP (kan ook in pot)
2. Anthriscus sylvestris "Ravenswing" fijne witte bloemtjes in schermen, 70 cm, HP
3. Astrantia major, Zeeuwsknoopje, wit/roze 45 cm HP
4. Atriplex hortensis, fel rood blad, 90 cm EENJARIG
5. Dianthus deltoides "Artic Fire", Steenanjer, wit met rode randjes, 25 cm HP (foto)
6. Dianthus deltoides "Alba", Steenanjer wit 25 cm HP
7. Dianthus soort uit Alaska, roze mix 25 cm, HP
8. Digitalis ferruginea, Vingerhoedskruid, donker geel met roestkleurige aders, 90 cm HB
9. Digitalis laevigata "Gracea", bruine bloemen met geel ge-aderd, 80 cm HB
10. Digitalis lutea, Vingerhoedskruid, zacht gele bloemen, smal blad, 60 cm HP
11. Digitalis obscura, geel met rood, 50 cm HP (15 zaden)
12. Foeniculum vulgare var. "Rubrum", brons/grijs blad, apart! 150 cm
13. Scabiosa atropurpurea "Ace of Spades", Duifkruid, donker roodzwart 30 cm HHP/HP
14. Verbascum bakerianum, wit/roze 80 cm HP

Maar wat is er eigenlijk van opgekomen? Uiteindelijk zijn slechts 5 van de 14 zijn gelukt. Zie Zaaisucces, deel 2. Zucht, misschien moet ik toch maar ergens op zaaitraining...

FOTO: verbascum

Pepperflakes

Eind november. Vroeg donker. En met laptop op schoot digi-blader ik in de zadenlijst van Diana.
Zie ook : Sluimererwt

Wat veel tomaten! En een berg aan Spaanse pepers. De ene omschrijving nog aanlokkelijker dan de andere. Mijn indruk uit de omschrjivingen en hoeveelheid aan planten (sier- en groenten) die Diana beschrijft is dat ze wel een reusachtige tuin moet hebben. Valt mee, relatief kleine tuin bij huis en een forse moestuin van 500 m2, met maar liefst drie kassen. Maar wel passen en meten met steeds nieuwe soorten.

Ik was nog zo van plan geen zaden te bestellen, ik heb nog allerlei zelf geoogst of van vrienden gekregen zaad...

Maar de verleiding was te groot:

Ik heb besteld:
Peper Centennial Rainbow (15 zaden/zakje)
Allium tuberosum (knoflookbieslook) (15 zaden/zakje)
Peper Numex Big Jim (15 zaden/zakje)
Peper Trifetti (15 zaden/zakje)
Tomaat Fuzzy Wuzzy (20 zaden/zakje)
Tomaat Red Robin (20 zaden/zakje)

en zakje Pepperflakes

De Big Jim is wel spannend, zou de grootste peper ter wereld zijn en er is zelfs een (jaarlijkse) big jim competition!



De winnaar in 2007 is een forse peper van ruim 32 centimeter. Hieronder de foto van de 'winning jim',



De eerste Nederlandse peper kwam op plaats 46 met een lengte van 15 cm.
Een deze dagen worden de wedstrijdvoorwaarden voor de Big Jim Challenge 2008 gepubliceerd.

Meer informatie vind je op de volgende website: thechileman big jim challenge 2007 : hele sites over pepers en peper-gerelateerde zaken. Hoe gek kun je het verzinnen.

Plantengallen

Sinds dit jaar lid van de wildeplantenkring te Haren. En op 20 november voor het eerst naar een lezing. Door Jojanneke Bijkerk, een autoriteit op het gebied van plantengallen. Iedereen zal wel eens galappeltjes of van die kleine knoopjes gezien hebben, vaak op eiken. En veel mensen zullen ook wel weten dat er een galwespje uit komt. Of toch niet?

Op vakantie in Italie hadden we een hard houtachtig balletje gevonden. Het leek een beetje op zaaddoos van een papaver, pingpolbalgrootte, en zat vast aan een takje. Zou dit een gal zijn? Het balletje meegenomen naar de lezing in de hoop op een antwoord.

Is het een gal?



Ja, het is een gal.
Net als elke plantengal is deze gemaakt door de gastheerplant zelf, in dit geval een eik. Het materiaal is dus van de eik. Maar de gal is ontstaan door een zogenaamde galmaker. En dat hoeft helemaal geen wespje te zijn! Tijdens de lezing leer ik dat er allerlei galmakers (of gal-veroorzakers) zijn: galwespen, luizen, schimmels, bacterien, kevers, galmuggen, vlinders, bladvlooien, cicaden, mijten en virussen. Regelmatig is er sprake van hele ingewikkelde samenlevingsvormen, soms heb je een gal waar zowel de galmaker, als parasieten op die galmaker als allerlei andere organismen leven. Die leven als 'krakers' in de gal. De wespjes en mugjes zijn vaak piepklein, een paar milimeter. Een loep is handig.

Voor meer plantengallen informatie, zie de website van Jojanneke: Plantengallen.com in Nederland, Europa, Centraal America

En wat betreft mijn balletje: ja het is een gal. De galmaker is in dit geval wel een galwesp met de fraaie naam: cynipidae andricus quercustozae. Is een van de heel algemene gallen in Zuid-Europa en groeit op eik. Onduidelijk is of het een mislukte gal is of dat er nog een beestje in zit. Ik zie namelijk geen gat waardoor een wespje naar buiten is gekomen. De gal in een klein jampotje-met-deksel in de boekenkast gezet. Als er in het voorjaar nog geen beestje uitgekropen is zaag ik de gal door om de binnenkant te bekijken.

Blauwe druif

18 november al gezien, 24 november op de foto gezet. Het eerste bloeiende blauwe druifje bij ons in de tuin. Blauwe druifjes kunnen lang op dezelfde plaats blijven staan, de normale bloeitijd is voorjaar (april). In de zomer sterft het loof af. Maar in de herfst is er vaak al weer volop groen loof, zeker op een wat beschutte plek waar de druifjes al langer staan. Maar een bloem in november is me nog niet eerder opgevallen.
Deze staat vlak bij een stenen muurtje op het zuiden.



Het is wat onduidelijk tot welke familie de Blauwe Druif, Muscari, behoort.
Op verschillenden sites kom ik verschillende families tegen:
de aspergefamilie
de hyacintenfamilie
en ook ergens leliefamilie...

Goten schoonmaken

Nu het meeste blad gevallen is
en het zonnetje lekker schijnt
en de temperatuur nog aangenaam is
is het de perfecte goten-schoonmaak-tijd.

Foto's: Eddy in actie, met emmertje en plantschepje.
Foto 1: rechts voor de klimop (woonplaats muis op ca. 2 meter hoogte); links in de verte, de grote wilg en daaronder nog net zichtbaar 'de verre schuur'.



Nb. We hebben een vrijstaand huis, dus heel wat goten...

Zalm in blad

De overbuurpoes, de Zalm vanwege haar oorspronkelijk zalmroze kleur, wandelt met grote regelmaat door onze tuin.
Dan moet je als poes zijnde soms ook even uitrusten.
Bijvoorbeeld tussen de blaadjes van de grote wilg.

Onder de blaadjes zit echt een tuinpad, al lijkt dat nu niet zo. Maar ja, het is ook al weer een paar dagen geleden dat ik de blaadjes heb weggeharkt.
Dat is nodig want net rechts van de terracottabloempot staat onze grote composthoop. En het is gevaarlijk glad als je in het (half)donker met een bakje keukenafval in de hand naar de hoop wandelt... Dus in dit seizoen heel voorzichtig en vooral niet gehaast lopen.

November 2007: herfstvijver

Eind november.
Een rustige dag.
Verstilde vijver.
Herfst.

Marruca

Op vakantie in Italie een paar weken geleden een potje honing gekocht. Vandaag potje aangebroken. Marruca staat er op het etiket. De Italiaanse waar ik het van kocht legde -in het Italiaans- uit dat het van de bloemen van een lokale struik werd gemaakt. Maar wat voor struik?



Google weet raad. MAR-RU-CA
Zie bv. La marruca.
Het woord Marruca komt voornamelijk op Italiaanse websites voor, maar in mijn beste Italiaans weet ik toch nog wat feiten te vinden.

- heester 2-4 meter hoog
- komt voor in middenllandse zee gebied, vooral oostelijke deel richting Turkije
- lange scherpe stekels en korte kromme stekels
- gele bloemen
- bloeit in mei-juni
- latijnse naam: paliurus spina-christii (He, dat klinkt als christusdoorn..., die heb ik als kamerplant)

Google nog eens: paliurus spina-christii

Lastig, nu vooral Turkse websites. Daar kan ik niks mee.

Google voor de derde keer: christusdoorn

En dan blijkt deze struik een Nederlandse naam te hebben!
De echte christusdoorn (in tegenstelling tot de valse christusdoorn ofwel Gleditsia).
En de heester is familie van de vuilboomachtigen (Rhamnaceae).
HIj blijkt in Europa gecultiveerd te worden sinds 1547, maar is al veel langer bekend, Komt voor in Zuid-Europa, de Himalaya en Noord- China.
De vruchtjes zijn kleine bruine schijfjes (als een hoed met een brede rand)

Overigens: de stekelige kamerplant met de naam christusdoorn komt uit Madagascar en is een euphorbia of wolfsmelk: euphorbia millii.

Ikebana

Ikebana is een Japanse bloemsierkunst. Een zuinig aantal takjes sierlijk in een vaas of laag schaaltje geschikt. Afgelopen week hadden we van de tuinclub een lezing/demonstratie over Ikebana. En hoewel ik normailter weinig op heb met bloemschikken vond ik dit erg mooi.
Niet in het minst door het enthousiaste verhaal van Richtsje Miedema uit Drachten.

Er zijn verschillende Ikebana scholen, met elk een headmaster. Ikebana wordt veel door vrouwen beoefend, maar de headmaster is meestal een man. Richtsje is van de 'Ikenobo' school. Voor het eerst sinds 45 generaties -waar het headmasterschap steeds van vader op zoon over ging- is er nu toestemming gekregen om de oudste dochter van de oude headmaster de nieuwe te laten worden (bij gebrek aan zonen). Bij Ikebana denk ik in eerste instantie aan Japan, maar de oorsprong ligt in China. Rond 640 n Chr. kwam deze kunstvorm met het Boeddhisme van China naar Japan.

Bij Ikebana is het lijnenspel belangrijk, de stukken mogen absoluut niet symmetrisch zijn en er is allerlei symboliek (soort bloemen, seizoenen, e.d.). Nadruk ligt ook steeds op ruimte, de ruimte tussen de schaarse takken/bladeren. Bij Ikebana hoort dus ook veel 'wegknippen'.

Na een stukje geschiedenis liet Richtsje ons een paar voorbeelden zien. En achter in de zaal, mooi aangelicht met spotjes, stonden enkele stukken die ze 's middags al had gemaakt. Dat hoort er ook bij: zet een Ikebana voor een effen lichte muur, zo dat het licht er op valt en je fraaie schaduwen op de muur hebt.





We waren uitgenodigd zelf wat takken mee te nemen en ter plekke wat te proberen. Richtsje liep rond en gaf aanwijzingen. Gebruikelijk is dat de avond om 10 uur wordt afgesloten, maar iedereen was zo enthousiast bezig... Uiteindelijk deden we om 11 uur het licht uit.

Sluimererwt

In de winkel, peultjes kopen. Dillemma. Het is de derde week van november, de peultjes komen niet uit Nederland, maar uit Afrika. We kunnen kiezen uit peultjes uit Ethiopie of peultjes uit Kenia... Uiteraard is er de mogelijkheid om 's winters wintergroenten uit Nederland (prei, kool e.d.) te kiezen, maar in dit recept komen nu eenmaal peultjes voor. Nou vooruit, die uit Kenia. Met daarbij meteen de afspraak met onszelf om volgende zomer gewoon zelf peultjes te kweken.
's Avonds zoek ik op internet naar info over peultjes, welke soort, wanneer zaaien, in volle grond of in de serre/kas?

Zo kwam ik uit op de website van Diana.
Diana's mooie moestuin | Over zaaien, planten, oogsten en vooral genieten .

FOTO: erwtenfoto van Diana.



Als ik daar zo her en der stukjes van lees moet Diana wel heel veel tijd hebben. En een hele grote moestuin. Voor allerlei groentes of groepen van groentes heeft Diana een stukje geschreven. Zo lees ik over de sluimererwt, en die blijkt beter bekend onder de naam 'peultjes' . En bij de sluimererwten kun je ook uit verschillende varieteiten kiezen: lage 'Norli' of 'De Grace' die 30-70 cm hoog worden, of veel hogere zoals de 'vroege Hendriks' of de Grijze roodbloeiende' die respectievelijk 2 meter en 1.50 hoog kunnen worden.

Echt een site om eens de tijd voor te nemen.
Of regelmatig terug te komen om even rond te snuffelen.

NB. Een paar van de door-linkjes werken bij mij niet, bijvoorbeeld de link naar het foto-album of de zadenlijst 2007.

Prikkelstruik

Berberis of zuurbes. Wij hebben een paar exemplaren van onbekende oorsprong in de tuin. Voor aan de straat een donkerrode met lange slanke takken die ongetwijfeld voorbijgangers wel eens in de schenen prikt (hangt nogal over de stoep). Vlak bij de vijver een groene, een compacter bolrond struikje. Een immens gedoe toen ik die een jaar of 5 geleden heb verplant. Wat een prikkels. En dan nog twee verdwaalde slungelige exemplaren. Groenachtig paars, tussen allerlei struiken in. Misschien worden ze pas zo paars als ze meer zon hebben. Dit zijn bladverliezende exemplaren, maar voor dat ze dat doen: prachtige herfstkleur. En langwerpige besjes zien er prachtig uit.



Pavot Jaune

Pavot jaune is de Franse naam voor de schijnpapaver ofwel meconopsis cambrica.
De Duiste naam is Gelber Scheinmohn.
En in Engeland vind je de plant onder de naam Welsh poppy.

Het is de enige van een kleine 50 verschillende meconopsissen die inheems is in Europa. O.a. in Wales. Alle andere komen uit de Himalaya.
Maar de cambrica is wel verreweg de makkelijkste. Het is een (kortlevende) vaste plant met een diepe penwortel. Zaait zich zeer makkelijk uit vooral in voldoende vochtige en lichtbeschaduwde plaatsen. De Duitse en Franse naam suggereren dat de bloem geel is, maar heel regelmatig komen ook knaloranje bloemen voor.

Er zijn tuiniers die de meconopsis verafschuwen omdat ie overal opduikt, maar in een beetje wild hoekje staat ie prachtig. Ach, ook in minder wilde hoekjes.
Ik haal ze zelden weg, wel 1 keer toen de kleur echt vloekte. Zie April 2007: Dicentra Formosa .

In de (vroege) zomer de grootste bloei, een enkeling laat zijn tere bloemen, dik onder de druppels, tot aan de eerste vorst zien.
De oranje bloemen lijken op die van de ijslandse papaver (papaver nudicaule) en tot voor kort dacht ik ook dat onze oranje en gele bloemen ijslandse papavers waren. Mocht je in het verleden zaad hebben meegenomen uit onze tuin.... het is dus de schijnpapaver (meconopsis) en niet de ijslandse papaver!

Deze foto's zijn van 17 november 2007. De meconopsis (op dit moment alleen oranje exemplaren overigens) is een van de weinige planten die nog bloemen laat zien.



De wilg en de witte





Heb ik al zoveel blaadjes van het grasveld en de tuinpadden geveegd en is de wilgenboom nog niet kaal. Maar daarom heb ik bovenstaande foto niet gemaakt. Kijk maar eens heel goed wat er nog meer te zien is. Als er geluid bij de foto zou zijn zou het makkelijker zijn. Een zacht piepen/twieten.

Hint: vrijwel midden in de foto.
Als je het nog niet ziet, dan maar even naar beneden met de muis/cursor. Daar vind je een uitvergroting van het middenstuk van de foto.



En daar is ze weer. Mevrouw de wit, onze steeds witter wordende merel.
Ongeveer een jaar geleden: Daar is ze weer
En bijna twee jaar geleden: Mevrouw de Wit
Momenteel is ze veel te vinden in onze boomwal, de besjes van de tot 4 meter hoger struiken uitgegroeide liguster zijn pikzwart en rijp. De merels zijn er dol op.

Herfstframboos snoeien

Na een paar nachten lichte vorst half november zijn bijna alle blaadjes van de herfstframbozen gevallen. De palen en touwen waarmee ik de slappe stengels overeind hield verwijderd en in de schuur opgeslagen. Nog een (1) nakomertjes-framboos gevonden (mjam). Alle stengels kort boven de grond afgeknipt. De afgevallen bladeren verwijderd en ook een paar ertussen gekropen robertskruiden weggehaald.. De stompjes van een flinke laag compost voorzien. Gereed voor volgend groeiseizoen.



Twee jaar geleden kreeg ik ongeveer 5 stekken/stengels. Inmiddels zijn het wel 15 bossen stengels. Een van de stengels heeft via ondergrondse wortels een vooruitgeschoven post gemaakt precies middenin het aarden tuinpad... Misschien moet ik maar wat oppotten om uit te delen of op de tuinmarkt in mei verkopen.

Verzopen?

De dagen van de kortedagbloeiers zijn weer aangebroken. De twee lidcactussen in de koele voorkamer zijn weer in bloei uitgebarsten. Het hele jaar krijgen ze zuinig water, maar in het bloeiseizoen een stevige slok. Misschien wel te stevig. We gebruiken deze kamer niet zo veel en uit een ooghoek zag ik in het voorbijgaan de grootste van de twee lidcactussen slap hangen. Een flinke slok water. Een paar dagen, ooghoek, slap, watergeven. Weer een paar dagen later, ooghoek, slap, klater, klater?

Klater?

Dat verwacht ik niet, ik verwacht uitgedroogde grond, misschien zelfs wel een slurpend geluid van kurkdroge grond die het water opzuigt. Maar ik verwacht geen 'klater'. Voorzichtig vinger onder de bladeren door naar de potgrond. Oeps, water staat tot bijna aan de rand van de pot! Heel voorzichtig mee naar het aanrecht en pot voorzichtig op zijn kop. Een enorme voorraad water, met een uitermate onprettige geur komt uit de pot...

Ik ben vakkundig de plant aan het verdrinken...
Tja, je kunt nog wel zo enthousiast met planten en tuinieren bezig zijn, maar af en toe let je niet op en dan gaat er iets grandioos mis.

FOTO's: de lidcactus in beter tijden (november 2005). Stevige glanzende bladeren en fraaie bloemen.



Een volgende keer iets over de grote ficus en de dopluis die ik nu al maanden negeer ...
Als een struisvogel: als ik het niet zie, dan is het er niet (toch?)

Slappe Hap

Paar graden vorst. Ik kijk uit het keukenraam en zie de Brugmansia buiten staan. HIj staat een beetje beschut, in ieder geval uit de wind. Op wikipedia gelezen dat je de brugmansia zo laat mogelijk binnen moet halen, tenminste als je hem koud binnen overwintert. Maar nu ben ik misschien wel te laat. De hele grote bladeren waren er al eerder afgevallen, maar de resterende bladeren hangen nu als slappe groene vaatdoekjes omlaag. Oh, oh.

Na het eten, het is al donker, loop ik in het licht vanuit het keukenraam te sjouwen met de enorme pot. Op de veranda gezet, in het weekend bij daglicht de plant goed bekijken en eventuele slakken of andere beestjes verwijderen en dan toch maar binnen zetten.



Misschien is het toch niet te laat en loopt de plant na de winterslaap weer uit.
De grootste bladeren zijn inmiddels afgevallen of drogen in. Maar een paar kleinere zijn weer overeind gaan staan.

Ik zal in ieder geval ook stekken maken, moet heel makkelijk gaan.

Tuingereedschap: nog een zaagje

Naar aanleiding van een eerdere bijdrage in deze weblog over mijn zaagje (zie Tuingereedschap: het zaagje) kreeg ik een reactie van een lezer, die had een nog handiger zaagje.

Tineke,

N.a.v. je foto van het handige zaagje, laat ik je nog even ons handige zaagje zien: een beetje gebogen, zo trekt hij zich zelf door de tak; je hoeft 'alleen maar' de zaag heen en weer te bewegen.
Word je nooit moe..........ja, ja......



Dag, Ina

Wie heeft nog handige andere gereedschappen?

Lavatera

Tussen de buien door, verdwaalde zonnestraal. En dan staat zo'n Lavatera of Malva in de herbloei er toch prachtig bij te stralen.
Druppels als diamantjes. Zelfs de verlepte bloemen zien er mooi uit.

De struikachtige vaste plant is niet helemaal betrouwbaar winterhard. Ik heb hem in het voorjaar geplant (bij Jitske uit de tuin geschept). Hij was toen fors terug gesnoeid, een paar 30 cm hoge takken en verder niks. Inmiddels ruim een meter in drie richtingen. Vreemd is dat de helft zilverachtig blad heeft en lichtgekleurde bloemen eerder in het jaar. De andere helft heeft groene bladeren en staat nu, begin november, opnieuw in bloei.

Volgens 'de boeken' is de plant matig winterhard, en wil graag een zonnige plek met doorlatende grond. Vraag is of ie de winter in onze zeer natte tuin 's winters gaat overleven. Ik zal in ieder geval een flinke berg compost rondom de struik strooien.

In april wil deze struik fors terug gesnoeid worden. Eens kijken of ik er aan denk.

Glimmer inktzwam

Hele kudde paddestoeltjes, een soort plooirokjes. Op een oude boomstronk. En er achter een groep zwartgeworden, verlepte paddestoeltjes.
En dan zoeken. Welke soort is het?

Het probleem is vaak dat als je in een paddestoelengids of op internet gaat kijken er allerlei eigenschappen genoemd worden die je niet op de foto hebt of niet gezien hebt toen je de paddestoel in het bos bekeek. Plaatjes of gaatjes, manchet of niet, etc.

Goed op de foto kijkend zag ik dat de verse paddestoeltjes een mooi plooirokje hadden, omlaag hangend. Maar de iets oudere exemplaren kregen een meer uitstaand hoedje, dat begon te spliten en op te krullen (zwarte krulletjes). Dat effect heb ik eerder gezien bij inktzwammen. Dus bij die familie gaan zoeken.

Ik ben uitgekomen bij de glimmerinktzwam, coprinus micaceus. Maar waarom 'glimmer'? Naar de plaats Glimmen (gemeente Haren)? Nee, waarschijnlijk toch naar iets glimmends. Misschien dat er kleine druppeltjes/glimmertjes in de plooitjes van de hoed blijven hangen. Ook de latijnse naam wijst op glimmend: mica, dat zijn van die glimmende schijfjes mineraal.

De jonge exemplaren schijn je te kunnen eten, maar dan mag je absoluut geen alcohol drinken voor tijdens of na het eten. In dat geval treden er namelijk vergiftigingsverschijnselen op. Ik hou me toch maar bij de champignons uit zo'n bakje bij de groentenboer.

FOTO 1: de hele kudde
FOTO 2: iets dichterbij
FOTO 3: detail, opkrullende rand (op de achtergrond verlepte zwammetjes)



Soortenbank: SoortenBank.nl : Paddenstoelen : Index : Afbeeldingen
heel mooi om paddestoelenfoto's te bekijken. Handig dat je snel door kunt klikken van de ene paddestoel naar de andere.

Rodekool en Aardappelen

Herfstwandeling in landgoed De Braak. Veel blaadjes en op het eerste gezicht geen paddestoelen. Maar bij goed kijken tussen de dikke laag beuken en eikenbladeren. Toch een heleboel. Bijvoorbeeld de rodekoolzwam. En de aardappelbovist. Het klinkt eetbaar, maar dat zijn deze paddestoelen niet. De rodekoolzwam heeft de kleur van rode kool en de aardappelbovist de vorm van een aardappel. Alhoewel, het tweetal op de foto is wel heel rond van vorm.

FOTO 1-3: rodekoolzwam, met pluizig voetje en paarse plaatjes onder de hoed.
FOTO 4-5-: aardappelbovist





De rodekool zwam of amethistzwam komt algemeen voor in loofbossen of oude lanen op droge zandgrond. Deze stond tussen de beuken en eiken. Latijnse naam laccaria amethystina. Een plaatjeszwam zonder manchet. Behoort tot de klasse van de fopzwammen (fopzwammen blijken heel moeilijk uit elkaar gehouden te kunnen worden; de meeste fopzwammen zijn bruinig en je hebt een microscoop en veel kennis nodig om ze te determineren). Ook de rodekoolzwam wordt als ie eenmaal boven de blaadjes uitsteekt snel bruin. Bij het exemplaar op de foto had ik net voor het maken van de foto de laag bladeren verwijderd.

De aardappelbovist is een boleet. Latijnse naam: scleroderma citinum. De klasse van de paddestoel is grappig genoeg de klasse van steeltjeszwammen. Terwijl er bij de paddestoel toch echt geen steel te zien is. De meeste andere boleten hebben overigens wel een 'gewone' paddestoelvorm: hoed met steel. Deze aardappelbovist komt veel voor op hei en in loofbossen. Valt door zijn vorm en kleur enorm op. Het oppervlak is bedekt met schubbetjes. Als je de boleet door snijdt blijkt het een dun wit velletje te zijn, met aan de binnen kant een zwarte vulling (de sporen).

Slootschouw

Achter in de tuin loopt een sloot, nou ja: eigenlijk is het een greppel. Achter de wal met bomen achter in de tuin. In de zomer staat ie meestal droog, in nattere tijden staat er een beetje water in. genoeg om af een toe een eend langs te horen snateren. Vrijdag kregen we een brief van het waterschap. Onze sloot was niet schoongemaakt. Of we maar even binnen 10 dagen sloot en talud wilden schoonmaken. Het was immers een belangrijke afwateringssloot. Huh? We wonen hier inmiddels 15 jaar en het is de eerste keer dat we bericht krijgen van het waterschap... Misschien dat voorgaande jaren de sloot werd schoongemaakt door de tuinonderhouders van de lage flat achter ons? Na 10 dagen wordt er opnieuw geschouwd en als de sloot dan niet schoongemaakt is dan doet het waterschap dat, met rekening aan 'aan-sloot-grenzende-tuin-eigenaar'.

Zaterdag tussen de buien door naar buiten, hark, schep en snoeischaar mee. De klimop die rond de boomwal groeit had zich omlaag laten zakken de sloot in en begon de sloot langzaam dicht te bouwen. Alle omlaaghangende klimop verwijderd en ook een nogal wilde braam. Lastig als je met laarzen in een sloot staat, het water een paar centimeter onder de rand. En dan de afgeknipte braamtakken op het talud aan de overkant van de sloot proberen te gooien. Die natuurlijk met hun stekels in de fleece-jas blijven hangen. Maar hoewel de laarzen een paar keer bijna in de modder bleven steken, ging het goed. De enige nattigheid kwam van boven, een dikke hagelbui. Ik kon niet snel genoeg uit de sloot komen om die te ontwijken.

Bijna de hele tijd hield een merelman me gezelschap: hij viste allemaal lekker dingetjes tussen de natte bladeren en modder uit. Ik verstoorde een bruine kikker die tot een paar keer toe mijn hark moest ontwijken. En vriendelijk, maar druk gekwetter van een groep staartmeesjes in het struikgewas boven de sloot.

Tuingereedschap: familiefoto

Na diverse stukjes over de individuele familieleden, nu eens een familieportret.

Deze familie van tuingereedschappen is woonachtig in het hoekje meteen rechts van de deur van het houten fietsenschuurtje in de achtertuin van het witte huis aan de Meerweg in Haren. De lichtblauwe 'genen' van Pa Gardena zijn duidelijk te herkennen in de halve maan, het schepje en de snoeischaar. En het oranje van Ma-gereedschap is terug te vinden in diverse handvaten.

De familiegelijkenis met het 'groene' krabbertje is wat onduidelijker, zoals in vele families wel een oude oom voorkomt, nooit getrouwd, maar een keer aangewaaid en gebleven. Het krabbertje heeft zijn jonge jaren doorgebracht in het midden des lands (Bunnik), maar woont nu al ruim 18 jaar in het Noorden.



Via de volgende links

Tuingereedschap: het zaagje
Tuingereedschap: het schepje
Tuingereedschap: de halve maan
Tuingereedschap: de rolhandgreep
Tuingereedschap: het krabbertje
Tuingereedschap: aardbeiensteker
Tuingereedschap: de snoeischaar

vind je meer informatie over de afzonderlijke gereedschappen.

Vervolg op herfstkleuren

Op 5 oktober zag het er zo uit: Herfstkleuren . Veel kleur.

Nu, op 3 november, foto van bijna dezelfde plaats. De bomen een heel stuk kaler, de fluweelboom links heeft zijn blad laten valen, de asters zijn uitgebloeid.
En nu zie je pas goed dat de enorme kastanje van de buren (helemaal in de rechterbovenhoek), eigenlijk twee kastanjes is. De linker van de twee is al vrijwel kaal, de rechter heeft nog heel wat blad. Zomers vormen ze samen een grote boomkroon.

Het botergele blad linksonder op de foto is van een hazelaar. Op de oktoberfoto viel deze nog niet op in de groene achtergrond.

Groen slijm?

Laatst was ik rond een struikje wat mos aan het weg halen. Ik kon de grond onder het buxus struikje niet goed zien en graaide op mijn gevoel onder de takken. Jakkes, daar voelde ik iets enorm glibberigs. Iets slijmerigs. En toen ik later een flinke pol mos in onze grindborder bekeek, zag ik nog veel meer slijm. Op deze plek staat een vetplantje en eerder dit jaar een flinke pol mos. Maar nu een 'bord groen slijm' ter grootte van een koeievlaai!!

(Ik trek een heel vies gezicht, bij het typen van deze tekst, en bij het inkopiëren van de foto's...).



Ik vraag me af wat dit is.
Is het mos zelf aan het 'verslijmen'? Of is het mos een mooi plekje waar iets anders begint te groeien... Of juist begint te vergaan?
Het ziet er vooral vies uit. En voelt onprettig aan, als je het niet verwacht. Verder geen vieze lucht of zo.
Ik heb op internet iets proberen te vinden, maar da's mislukt.
In ieder geval niets gevonden op zoekcombinaties als " mos + slijm" of "groen slijm + tuin".

Wie weet wat het is ?

Naschrift 23-1-2008: Algenslijm | Tuin | 't Groentje.

Oktober 2007: dagpauwoog

Begin oktober, zon, graad of 15, windstil.

Twee dagen,
twee tuinen,
twee planten,
twee dagpauwogen.

Ik kan niet kiezen.

Foto 1: 7 oktober, eigen tuin, op de asters die een waar vlinderfestival teweegbrengen.
Foto2: 5 oktober, tuin van Wim en Annet, op de plumbago.



Strippen herfst

Zaterdag 3 november 2007, uitermate zacht en 's morgens een zacht motregentje. Tegen de middag droog en zelfs af en toe zon.

Maar ook als de zon niet schijnt ziet het er zonnig uit in de tuin. Met al die gele, oranje en rode herfstkleuren. Zeker als de blaadjes glimmen en glanzen van de zachte regendruppeltjes.

Bijgaand een serie herfst-strippen.



Van links naar rechts:
rozebotteltjes
euphorbia cyparissas
geranium sanquineum
hortensia marisii perfecta
beuk
grootbladige cotoneaster (dwergmispel)

Zie Strippen voorjaar voor strippen voorjaar.

Elk jaar opnieuw

Sommige foto's maak ik elk jaar opnieuw. Niet expres. Ik loop gewoon door de tuin en maak foto's van alles en nog wat. In het vroege voorjaar elke keer weer de sneeuwklokjes en crocussen. In de vroege zomer, elk jaar weer vele akeleienfoto's, deze zijn zooo fotogeniek. En later in de zomer de libellen en vooral vlinders op buddleija en aster. In de herfst zijn de grassen prachtig. Vooral als het blad wat begint te kleuren en de pluimen oplichten in de zachte zonnestralen. En zo blijken we in onze digitale fotoverzameling langzamerhand steeds meer prachtige, maar repeterende foto's, te krijgen.

Dat is het mooie van de seizoenen in de tuin. Elk jaar vind ik alles weer mooi.

Bijgaande foto is onze pol miscanthus Malepartus, vanaf de westzijde genomen (puntje dak achter de donkergroene taxus is van onze buren). Rechtsboven de onderste takken van de inmiddels vrijwel kale lijsterbes.



Maar... had ik niet al eens eerder over deze plant geschreven? Jawel. Zie
Maupertuus
En een vergelijkbare foto! Een jaar geleden was er wel veel wind. De 2006- foto is van de noordzijde genomen, puntje huis is nu van de overburen. En de paar takjes rechtsboven in beeld zijn van de inmiddels gekapte gemeenteboom (meelbes). In februari 2007 is de boom gekapt, zie
Boom om . Ik hoop nog steeds op een nieuwe boom, misschien de gemeente nog eens bellen. En dan kan ik volgend jaar begin november een foto nemen van de zuidzijde of van de oostzijde. Variatie genoeg.

Belgisch tuinantiek

Begin 2007 organiseerden we vanuit de tuinclub een verhalenwedstrijd.
Onder de titel: ‚Wel en wee in de tuin’.
We kregen helaas maar weinig inzendingen, en hebben de wedstrijd afgeblazen.
Maar deze inzending heb ik sinds die tijd op het bureaublad van mijn computer staan.
Daar wilde ik nog eens iets mee doen.
Nu dus.

Het is een verhaaltje van Toos, nav oproep verhalenwedstrijd wel en wee in de tuin.

Belgisch tuinantiek

Het was liefde op het eerste gezicht tussen het kastje en mij. Het stond zo maar op straat op een klein verlaten kerkpleintje in Belgie. Daar was ik nu al een hele tijd naar op zoek. Een leuk kastje voor in de tuin dat de seizoenen trotseert en tegen een vriendelijk prijsje. En daar stond mijn kastje. Zo maar bij grof vuil. Het paste, samen met een klein kistje, gemakkelijk in onze kofferbak. En zo verhuisden ze samen naar het hoge noorden, naar Haren. Daar kreeg het kastje een prominente plek op het terras en werd gedecoreerd met bloemen, pompoenen en in de winter met kersttakken en berenklauw takken. Altijd keek ik er met plezier naar en ik was er zelfs een beetje trots op!

Toen kwamen mijn broer met schoonzus en kinderen op bezoek. En hoewel wij goed met elkaar kunnen opschieten, verschilt onze smaak hier en daar. Wat staat daar nou? vroegen ze en wezen op mijn tuinkastje. Enthousiast vertelde ik de hele geschiedenis inclusief de afkomst. Nou, zei mijn familie, het is toch ook rommel! Oh nee, zei ik, het is echt Belgisch Tuinantiek. Sindsdien zijn dit gevleugelde woorden in onze familie: Belgisch Tuinantiek.

We verhuisden en het kastje kreeg weer een mooi plekje op ons nieuwe terras. Toen mijn broer met aanhang het nieuwe huis kwamen bezichtigen, keken ze een beetje meewarig en afkeurend naar mijn tuinkastje. De kinderen lachten weer hard om mijn Belgisch kastje. Na het gelach vroeg mijn broer of ik al eens een antiquair er naar had laten kijken. Zeker, zei ik. En, vroeg mijn broer, gaf hij er nog wat voor? Oh ja hoor, als ik hem 1,50 zou geven, wilde hij het wel meenemen. Hoe dit bericht werd ontvangen is duidelijk.

Op dit moment staat mijn kastje even in de garage. Door alle weer en wind is het toe aan een grondige schoonmaakbeurt en restauratie. Misschien krijgt het wel een kwastje verf. Telkens als ik de garage binnenstap lacht het kastje naar mij en lijkt in spanning af te wachten naar het resultaat van de face-lift. Het gevoel van verliefdheid is er nog steeds tussen het Belgisch tuinantieke kastje en mij.



NB. Ik was laatst bij Toos op bezoek en vroeg of ik het bijzondere kastje kon zien en op de foto zetten. Helaas. Dat bleek niet meer te bestaan.
Dus maar een willekeurige kastjes-foto van internet geplukt.

Tuingereedschap: de halve maan

De halve maan of graskanten-steker gebruik ik niet vaak, een keer per jaar ongeveer. Vroeger stak ik de graskantjes af met de schep, maar het blad van onze schep (spa) is net een beetje rond, zodat er een gegolfd randje ontstond. Een aantal jaren geleden de halve maan van gardena aangeschaft. De ronde kant gaat in de grond en door een beetje zijwaarts heen en weer te wiebelen kun je hardnekkige randjes doorkrijgen. Aan de rechte kant zitten twee handig omgeklapte stukjes zodat het aan elke kant een voet kunt zetten en flink kunt springen, zonder dat de maan in je schoenen snijdt. Ik heb twee stelen, 1 van 1.80 en 1 van 2 m. In beide gevallen is het toch wat onhandig lang: om goed op de halve maan te staan zonder de stok in je gezicht te krijgen, moet je de stok een beetje van je af houden. Maar dan gaat de halve maan niet verticaal de grond in en wordt het randje niet erg fraai....

Een maal per jaar probeer ik de randjes bij te steken van het gras dat over een tegelpad groeit.
Knoerp.
Niet ver genoeg.
Maan loopt vast op tegel.
Beetje verder.
Oeps.
Te ver, nou zit er een kier van een paar centimeter tussen tegelpad en randje.
Valt nog niet mee.

Rups van de donsvlinder

Mooie rups wandelt door de tuin. Lange haren! Oranje met zwart en rood en wat witte stipjes. Eerst maar eens goed op de foto. En dan later bijpassende naam zoeken. In ons insectenboek vind ik als dichtsbijzijnde afbeelding de rups van de donsvlinder. Maar op het plaatje is die veel witter aan de zijkant dan onze rups. Wel een rups van een vlinders uit de lymantriidae-familie lijkt het. Ook op internet vind ik vooral plaatjes die lijken op die in het boek. Maar uiteindelijk ook een die wel sprekend lijkt op de onze. Op de site www.soortenbank.nl . Toch de donsvlinder, ofwel Euproctis similis. De vlinder is spierwit, zeer behaard, met soms wat gele haartjes aan achterlijf. Vliegt van juni-september, zeggen ze. Ik heb de vlinder nog nooit (bewust) gezien. Rups zit o.a. op meidoorn.

Wat betreft vleugeladering zitten ze heel dicht tegen de uiltjes (ook een vlinderfamilie) aan, maar donsvlinders hebben geen roltong. Wel hebben de mannetjes-vlinders kamvormige antennes. De rupsen zijn vaak opvallend behaard met vrolijk gekleurde haarbosjes. De haren van rupsen en vlinders zijn vaak prikkelend en irriterend. Het is beter aanraking te vermijden (lees ik nu).


Afanja

Eens op een keer, een week of wat geleden, kwam ik op de website van Afanja. Leuke foto's en tekstjes, over van alles en nog wat. Mijn interesse gaat vooral uit naar de stukjes over tuin, planten, beestjes e.d.



Alhoewel: er zijn ook een paar leuke sterrenkundige rubrieken (over poollicht, zonsverduistering). Op een blauwe maandag heb ik sterrenkunde gestudeerd, tijdens het tweede studiejaar tegen Eddy aangelopen (dat was in 1980!) en dat klikte. We zijn sindsdien samen en Eddy is nog steeds dagelijks met sterrenkunde bezig. Sterker nog: sinds een maand is er een planetoide naar hem genoemd: 12131 Echternach. De sterrenkunde is nu ook met hem bezig! Vooruit dan ook even de website van Eddy: Welkom bij Astronieuws! en het stukje over zijn planetoide Colofon.



Na deze zijsprong weer even terug naar Afanja. Ik dacht dat het een zij was (afanja lijkt op anja), maar het blijkt een samenvoegsel te zijn van Jan en Aaf. De ik-figuur op de website is Jan. Jan gaat er vaak op uit, bij voorkeur dagelijks, voor een fotokuier. Wandelingetje en daarbij dan lekker foto's maken. Leuke site om eens rond te neuzen. Gericht zoeken in een rubriek (in strook aan rechterkant pagina vind je de rubrieken) of gewoon een leuke fotoserie aanklikken. Bijvoorbeeld Afanja's september 2007 in beeld . Serie foto's gemaakt in september.

Nieuw gastenboek (alweer)

Vanaf vandaag weer een nieuw gastenboek geinstalleerd. Het vorige gastenboek had ik ongeveer een jaar gekoppeld aan dit weblog 't Groentje. Maar de onderhouder van dit gastenboek houdt er mee op. Dus op zoek naar een nieuwe. Da's niet zo moeilijk. Je vraagt het aan Eddy, en na wat gefreubel.... tadaa! Een nieuw gastenboek.

Is nog leeg (behalve een linkje naar een kopie van het oude boek).

Dus wie is de eerste die er een stukje bij zet?

Fluweelboom

In vuur en vlam. Niet lang, maar wel mooi, de herfstkleuren van de fluweelboom.
Rechts op de voorgrond een zeer lang bloeiende (eigenlijk opnieuw bloeiende) teunisbloem.



Peinzend uitkijken over de vijver

Vijver gaat langzaam in ruste. De waterlelie-bladeren worden geel. De zuurstofplanten die zomers tegen het oppervlak aan hangen zijn weer naar de bodem gezakt. Kikkers heb ik al een tijdje niet gezien, die zitten ergens op de bodem in de blubberlaag. Nog wel wat waterslakjes en een enkel bootsmannetje.

En de poes?



Hij staart peinzend over het water.

Tuingereedschap: het zaagje

Als de tak te dik is voor de takkenschaar dan biedt het zaagje uitkomst. Voor takken van een dikte van 4-6 centimeter gaat het prima. Als de tak dikker dan zo'n 8 centimeter is dan lukt het uiteindelijk nog wel, maar moet het soms in twee keer. Niet vanwege een beperking van het zaagje, maar omdat ik zulke moeie armen krijg...

Druivenstek

De druif over de pergola is weer bijna kaal. Boskoops Glorie, een blauwe druif, met knikkergrote druifjes. Dit jaar waren er veel minder druiven dan na de zeer warme zomer van vorig jaar. Boskoops Glorie is een vrij laat rijpende druif. De druiven worden niet elk jaar even zoet. Maar voor de merels maakt het niet uit. Eerst lekker vanaf de pergola druifjes pikken, en daarna steeds meer acrobatische toeren om de moeilijker bereikbare druiven te pakken te krijgen. Een van de merels raakte aardig geoefend in het imiteren van een kolibrie. De pergola staat vlak bij de deur en regelmatig vonden we een platte druif op de vloer binnen, platgetrapt en meegelift onder een schoenzool.
Er hangen nog enkele druifjes aan, maar de merels hebben hun aandacht nu wat verlegd naar andere bessen: de taxus is nu erg in trek en de bessen van de vuurdoorn naast de voordeur worden 'voorgeproefd'.

Binnenkort kan de druif weer gesnoeid worden. Voor december bij voorkeur. Bij druiven komt de sapstroom al weer heel vroeg op gang en dan kan de druif -afhankelijk van het weer- gaan bloeden: veel vocht verliezen, en daarmee ook gevoeliger worden voor ziektes. In het oktobernummer van het tijdschrift Groei & Bloei staat een artikel over druiven. Een van de Nederlandse wijnboeren die aan het woord komt snoeit de druiven nog wel in maart (als er voor die tijd geen tijd gevonden is), en neemt daarbij voor lief dat de druiven kunnen gaan bloeden. Blijkbaar is dat afhankelijk van het weer en niet erg schadelijk voor de wijnstokken...

Elk jaar als ik onze druif snoei, steek ik een paar takken in de grond en meestal krijg ik dan een paar nieuwe planten. Ik heb al diverse 'jonkies' in de tuin, twee daarvan hebben dit jaar ook voor het eerst druiven gehad. En planten aan diverse mensen meegegeven. Wat ik me pas realiseer na het lezen van het druivenartikel: als je een druif bij een kweker/tuincentrum koopt is deze druif meestal ge-ent. Dat is gedaan om de druif resistenter te maken voor druivenziekten als valse meeldauw. Maar als je druiven gaat stekken.... dan kunnen ze dus wel weer gevoeliger zijn voor de ziekten. Oeps. Het is me overigens niet opgevallen, maar ik zal er komend seizoen zeker op letten.

FOTO: witte druif in kas van behoorlijk professionele hobby-tuinier in Westerbroek.



Voor wat minder mooier zomers worden de volgende druiven aanbevolen: Muscat Blue en Palatina (wit). Deze rassen rijpen vroeger en zijn minder ziektegevoelig dan de blauwe Boskoops Glorie en de Witte van der Laan.


Mocht je last van een ziekte in je druif hebben. Via deze link de druivendokter kun je met een virtuele druivendokter achterhalen welke ziekte het is. Na een eerste scherm in het Nederlands kom je dan op een Duitse website terecht. Dus handig als je Duits kunt lezen...

IJsbloem

Delosperma Cooperi is de Latijnse naam. Een synoniem is Mesembryanthemum cooperi. In het Engels: trailing iceplant of 'pink carpet'. Wij noemen hem ijsbloem, maar ik ben ook de naam vetkruid tegengekomen (en op een Belgische site : ridderspoor?!!?). De plant komt oorspronkelijk uit Zuid-Afrika en doet het goed in een mediterrane omgeving. Kan zeer goed tegen droogte en hitte (de bladeren zijn vetplant-achtig/succulent. En kan als bodembedekker grote oppervlakten bedekken. Waar de plant absoluut NIET tegen kan is natte kou. Wordt vaak als rotsplant aangeboden, in rotsige, zeer goed gedraineerde ondergrond. In onze omgeving bloeit is mei-juni. In Italie iets later, juli-september (en een verdwaalde bloem nog in oktober). De bloem opent zich alleen in volle zon.

De FOTO'S zijn gemaakt in oktober in Midden-Italie, meer exact: op het muurtje bij het zwembad bij Agritorismo Riserva Montebello zo'n 2 kilometer buiten Bolsena (Umbrie) op 11 oktober 2007 om 15:51:49 uur (Handig zo'n digitale camera die datum en tijd voor je vastlegt).



Zou de naam ijsbloem komen van het wittige stuifmeel dat opvallend afsteekt tegen de rozepaarse bloem?

Welk zaad is dit?

Hartstikke mooi als je van dichtbij kijkt.
Hier een foto van een paar zaden in onze tuin.
Wie herkent het?

Cyclaampjes

Ik ben niet weg van cyclamen, als kamerplant. Ik vind ze zo kunstmatig. Net zoiets als de kerstster (pointsettia).
Maar als je ze in het wild tegenkomt zijn ze alleraardigst. Een soort roze elfjes in het donkere bos. Bloemen een centimeter of drie groot.



Ze komen breed voor in het Middellandse zee gebied, in oktober 2006 zagen we ze op Mallorca, in oktober 2007 in Midden-Italie.

De planten overwinteren als knollen, in voorjaar bladeren die in droge zomers kunnen verdwijnen. Bloei valt in de herfst. Standplaats : in (droge) bosgrond.

Latijnse naam: cyclamen persicum.
Plant komt van nature ook voor in: Iran (perzie), Klein-Azie en van Noord-Afrika tot Somalie.
De bloemen van gekweekte planten zijn meestal veel groter.

Etruskenland

Stukje boven Rome, in tufsteengebied, deels in Lazio deels in Umbrie.
Daar woonden -nog voor de Romeinen- de Etrusken.
Van de 9e tot de 3e eeuw v Chr.
Een zeevarend (zeerovers!) en handeldrijvend volk, dat uiteindelijk overwonnen is door de Romeinen. Wat is er over van de Etruskische beschaving? Heel veel graftombes, uitgehakt in de zachte tufsteen, of gebouwd van tufstenen blokken. Sommige met fraaie schilderingen.

Op de plaats waar vroeger de 12 Etruskische steden lagen, zijn later in de middeleeuwen vaak stadjes gebouwd: torens, pallazo's, stadsmuren. Stadjes die nu namen hebben als : Tuscania, Tarquinia, Cerveteri.

Stadjes met veel steen, en omdat de tufsteen zo vochtdoorlatend is, niet echt geschikt voor weelderige tuinen (te droog). De tuinen bestaan vaak uit potten met kuipplanten en klimmers die erg goed tegen de droogte kunnen. Zelfs in oktober nog zeer fleurig. Een weekje gefietst door deze omgeving. Een impressie in foto's.




Stinkwants

Wantsen zijn van die platte keverachtige insecten. Vaak een beetje hoekig. Als ze in het nauw komen geven ze een hele vieze lucht af. Sommige heten dan ook stinkwantsen. Wantsen hebben soms een knalgroene kleur, maar je hebt ook bruine types.
Nou zag ik laatst bij mijn broer in de tuin een groene wants met rode ogen op een hopbel (FOTO 2). En bij tuinvrienden zag ik zwart met groene wantsen, veel ronder dan de gebruikelijke wantsen (FOTO 1).



Eerst gefotografeerd en daarna zoeken op internet om de naam van het insect te achterhalen.
Google "groene wants" en "insect" en zoek op afbeeldingen.

En wat blijkt?
Wantsen komen al als klein kevertje (nimf) uit het ei, doorlopen 5 stadia van nimf-zijn. Als nimf hebben ze nog geen (bruikbare) vleugels. Ze vervellen tussen de verschillende stadia in en bereiken na 5 vervellingen het volwassene-stadium of imago-stadium.
En de wantsen op de foto's blijken helemaal geen verschillende wantsen te zijn: het zijn beide groene stinkwantsen, maar in verschillende stadia van nimf-zijn!

De Groene stinkwants is zo ongeveer de meest voorkomende wants in tuinen.
En voor het gemak: in het najaar kleurt ie bruin.

FOTO 1: groen met zwart is stadium 4.
FOTO 2: met de rode oogjes is stadium 5.

Latijnse naam: palomena prasina
Voor een fleuriger gekleurde wants: zie Pyjamawants
En kijk op de website van Albert de Wilde , pagina Wantsen voor mooie foto's van deze en andere wantsen.

Fazantenbes

Gezien in een bezoektuin, maar nog niet zelf in de tuin. Een bijzondere heester, die zowel in kuip als volle grond geplant kan worden. Bloeit van juni tot oktober. Daarna ontwikkelen zich mooie donkerrode bessen.

In oktober zijn de meeste witte bloemen uitgebloeid, maar de rode schutbladen hangen nog in lange slierten aan de plant. Ik vind het wel lijken op de dakjes van een chinese pagode. Donkerrood. En er komen mooie rode, later heel donkerpaarse bessen in.




De Latijnse naam is: leycesteria formosa.
De plant is lid van de kamperfoeliefamilie (caprifoliaceae).
In het Engels: himalayan honeysuckle, Elisha's tears, grandmothers earrings, pheasant berry
In het Frans: Arbre aux faisans
Duits: Schoene Leycesterie, karamelstrauch, buntdachblume, falsche muskatnuss

De heester is inheems in de Himalaya en groeit als struikgewas in bossen en bij rivieren. Soms in bergen tot 3000 meter hoogte. Sinds 1824 gecultiveerd in Europa, in Engeland aangeplant speciaal voor fazanten (vandaar de naam). Bessen blijven niet lang aan de struik, de vogels zijn er dol op. De geur van de bessen schijnt zoetig te zijn, karamel, chocola. Sommigen zeggen nootmuskaatachtig. Bladverliezend, holle stengels, in strenge winters bevriest bovengrondse deel van de heester. De fazantenbes moet zich makkelijk uitzaaien, dus misschien kan ik wel een stekje van iemand krijgen.

Dan moet ik vast op zoek naar een goede standplaats: zonnig, beschut en doorlatende bodem (hmmm). Doet het ook in halfschaduw.

Fietskar

We hebben een reuze handige fietskar, type Carico.
En meestal wordt ie gebruikt om plantjes te vervoeren.
Zo kreeg ik een mailtje van Wim en Annet, of we een palmpje wilden hebben.
Een Washingtonia Filifera.
Nu ongeveer een meter hoog, en na de zomer buiten moet ie nu naar binnen.

Wim en Annet hebben geen koele ruimte in huis en de palm wordt 's winters op kamertemperatuur erg lelijk.
Wij hebben wel een koele serre, zeg maar koud als het buiten koud is. Wel vorstvrij.

Mijn antwoord was: palm is welkom, mits ie in fietskar past...
Geen probleem.



Naast de Washington filifera, heb ik ook nog meegekregen:
- een geranium sylvaticum 'Meran' , blauw bloeiend,
- een onoclea sensibilis (bolletjesvaren), als ie het naar zijn zin heeft kan ie flink woekeren
- en een rosa rugosa 'Blanc Double de Coubert'.

De palm staat inmiddels in de serre te pronken, de andere drie hebben een plekje in de volle grond gekregen.

Aurelia

5 oktober.
Zon.
Geen wind.
Aangename temperatuur.
Asters.
Bezoek.
Een tweede generatie gehakkelde aurelia.
Komt lekker nectar uit de bloemhartjes slobberen.
Met lange roltong.
Wauw.

Lekker badderen....

Ik loop door de tuin en hoor gespetter.
Vanuit de richting van de vijver.
Als een soort paparazzi fotograaf baan ik me een weg door de struiken.
Kijken of ik de badderaar op de foto krijg.
Het is een meneer merel, maar die zit net achter wat waterplanten.
He, daar komt een mevrouw merel aan.
Vanaf een plekje op het bruggetje kijkt ze het eens aan: is het badderstrandje inmiddels vrij?
Nog eens kijken en kijken.
Hop het water in.
Pootje baden.
Ze zakt door haar pootjes en ik hoor bijna een zucht van verrukking.
Seconden lang zit ze zo, vleugels zijwaarts op het water.
Dan een beetje spetteren.
Draaien. Koppie onder.
Spetter spetter.
Minuten lang.
En ik sta daar maar te gluren tussen de struiken.







Zie de zaden

September/oktober.
Nazomer/herfst.
De natuur heeft voorgaande seizoen zijn best gedaan om voor het nageslacht te zorgen.
Vruchten zijn rijp of al geoogst.
Zaden puilen uit zaaddozen.

FOTO: zaaddoos van gele lis
(en onder het afdakje heeft een kleine huisjesslak zijn intrek genomen).



We hadden eerst een (1) gele lis in ons rietmoerasje bij de vijver. En een jaar later hadden we een meter verderop, aan de kiezelrand van de vijver 'opeens' ook een gele lis. Na de bloei vormt zich een rechtopstaande donkere zaaddoos. En eind september, begin oktober, buigt de peul zich opzij. Top zwaar door de inmiddels forse zaden. De zaaddoos barst open, maar houdt de zaden nog even vast. Ze rijpen na, onder hun eigen afdakje. Oranjebuine cilindervormige zaden. En omdat de zaaddoos helemaal opzij is uitgebogen vallen de zaden niet precies tussen de bladeren van de eigen plant maar een stuk verderop. Op een plekje waar meer ruimte is.

Herfstkleuren

Een vleugje zon doet de herfstkleuren nog mooier uitkomen.
Het geel wordt warm geel.
Het paars van de asters wordt intenser.
Het rood, wordt een warm vuurrood, als brandende vlammen.
Je zou er bijna je handen aan willen warmen.

De FOTO is genomen op 5 oktober in onze achtertuin.
Een deel van het uitzicht hebben we geleend van onze buren:
de gele boom net rechts van het midden en de enorme kastanje daar net weer rechts van.

Alsof we in een park wonen.......prachtig.

Schutkleur

Vrijdagochtend vijf oktober: vrije ochtend met het meest mooie weer dat je je kunt voorstellen. Stralende zon, inblauwe hemel met her en der een donzige witte wolk. Vrijwel windstil. Als ik achter in de tuin ga staan ritselt het zachtjes. De bomen laten heel voorzichtig uit zichzelf wat blaadjes los.

Fototoestel er bij en op ontdekkingstocht in de tuin.
Complete safari.
Sommige stukken zijn zodanig dichtgegroeid dat een kapmes wel op zijn plaats zou zijn.
En heel goed kijken.



Rondlopend over een tuinpaadje, zonlicht gefilterd door steeds dunner worden boomkronen.
Vlekken zonlicht op de grond.
En afgevallen blaadjes.
Maar dat is niet alles.
Kijk eens goed naar de foto.
Wie zit daar met zijn perfecte camouflagekleuren op het midden van het pad?
Op het laatste moment zie ik de bruine kikker pas, en hij mij.
Schielijk hupt hij verder de beplanting in.

FOTO 2: iets meer uitvergroot, nu kun je hem niet missen.
FOTO 3: nog iets meer uitvergroot: de bruine kikker heeft roze tenen.

Tros-aardbeien

Je hebt trossen druiven en ook wel trossen bessen en trostomaten.
Maar een tros aardbeien?

Ja hoor bij ons in de tuin, 6 oktober 2007 gefotografeerd.
Een heuse tros witte aardbeien.
De doordragende aardbeienplanten hebben nogmaals gebloeid (ik zag vandaag zelfs nog een bloem), en vrucht gezet.
Maar dat wordt niets meer: te weinig zon/warmte om de vruchten goed te laten rijpen. En voor je het weet slaat de rot toe. En anders wel een 'enkel' slakje.



Een week of twee geleden plukte ik een grote -wel mooi rood geworden- aardbei, maar dat viel vies tegen. Wel rood, maar smaakte naar niks; binnenwerk was niet lekker stevig en smakelijk, maar een soort wittig sponsachtig vruchtvlees en smakeloos.
Tja, als je nu verse aardbeien wilt eten dan zul je Spaanse moeten kopen.

Bekertjesmos

Ik had het al eens eerder gezien, een blauwgroenig mosje in een kaal stukje voortuin.
Piepkleine bekervormige 'paddestoeltjes', een paar millimeter groot.
Pas toe ik ze op de foto zette en de foto op het computerscherm uitvergrootte, zag ik allerlei details die ik eerder niet kon zien.

Het is trouwens geen mos.
En ook geen paddestoel.
Dit organisme is een korstmos, een nauwe samenleving (symbiose) van een schimmel met algen.
Het schimmelgedeeltje vormt de basis, maar is niet in staat om voedsel te maken. Hiervoor heeft de schimmel een coalitie gevormt met algen. Die kunnen wel voor voedsel zorgen.

Mijn eerste woord in google op zoek naar meer informatie, was -niet al te verrassend- bekertjesmos. Daar lijkt het namelijk op. En ja hoor, eerste keer raak, zo heet het ook. Het is in ieder geval een cladonia, ik denk een caldonia pyxidata.

Korstmossen groeien op de meest extreme plekjes op aarde, waar andere organismen niet overleven en waar ze geen concurrentie van andere soorten hebben.



Je hebt allerlei vormen, deze soort is een fruticosa , dat betekent dat ie stengeltjes/steeltjes maakt, in dit geval de bekertjes die ook podetia worden genoemd.

Op de uitvergroting zie je ook een soort schilfertjes.

Korstmossen groeien extreem langzaam, en kunnen in ongunstige omstandigheden helemaal 'stoppen'. Als er dan (veel) later bijvoorbeeld weer voldoende water is komen ze weer tot leven.

Korstmossen behoren waarschijnlijk tot de oudste nog levende organismen.

September 2007: armelui's orchidee

Bijzonder fraai, gespikkeld.

Tricyrtis formosana.
Nederlandse naam: paddelelie of armelui's orchidee.
Van de leliefamilie.
Voor in halfschaduw, permanent vochtige grond.
In koude winters afdekken.

Seringenvrucht

Paarse, roze of witte bloempluimen vroeg in het jaar. Een hemelse geur, veel gebruikt in de lekkerste zeepjes. Seringen. Na de bloei blijven de uitgebloeide pluimen aan de boom, bruin, niet al te fraai. Je kunt ze afknippen, als je er bij kunt. Maar niet te ver terugknippen (de knoppen voor volgende jaar zijn al aangemaakt). Enkele seringen in onze tuin zijn al zo groot dat het bomen zijn. Daar valt niet tegen aan te klimmen en knippen.

Maar als je de pluimen laat zitten, vormen zich kleine platte vruchtjes.
Met ongetwijfeld erin: seringenzaad.



Seringen weetjes
- bloeit in mei/juni op tweejarig hout
- latijnse naam: syringa vulgarijs
- plant uit de olijffamilie
- welriekende bloemen
- normale hoogte 3-4 meter, soms wel 7 m
- oorspronkelijk uit zuid-europa
- oudere planten kunnen goed verjongd worden, zaag op 30 cm boven de grond af: duurt wel 2-3 jr voordat er weer bloei is
- snoei eind winter begin voorjaar

Tuinornament (4) : vlinder

Keramische vlinder, een van de vele werken in de tuin van Marjolein Doorn uit Eelde.
Zelfgemaakt.
's Zomers buiten en 's Winters allemaal opgeslagen en opgestapeld in het schuurtje (vorstvrij).



In de tuin verspreid zitten verder keramische kippen in mandjes, maskers onder een bankje, een totempaal van felgekleurde hele en halve bollen, figuurtjes. Op dit moment komen er geen nieuwe meer bij (oven is stuk).

Rookworstje

"Kijk, daar zit een rookworstje in de boom!"
Dit is een uitspraak uit een van de vroegere afleveringen van het programma Jiskefet op TV (VPRO).

Maar bedoeld werd een roodborstje.

Hieronder twee foto's:
FOTO1: roodborstje op de rand van net omgezette composthoop, loerend naar lekkere hapjes
FOTO2: metalen roodborstje, gefotografeerd in de tuin van Rosemary in Eelde, tijdens het herfstopentuinenweekend

Herfstprimula's

Primula's bloeien over het algemeen in het voorjaar, sommige al heel vroeg.
Bij ons in de tuin net na de krokussen (Primula's) en bij plaatsgenoot Mieke tegelijk met de rode tulpen.

Onderstaande primula's heb ik in Mieke's tuin gefotografeerd. In het voorjaar?
Nee: op 23 september, begin van de herfst. Zie foto twee: daar liggen allerlei sierappeltjes, die in de herfst van de boom beginnen te vallen. Dus dit jaar ook herfstprimula's.



(NB: zie rechterfoto in het stukje Mieke's tuin; het zou me niet verbazen als dit het zelfde bosje primula's is, maar dan in april 2007!)

Casa Cara

Casa Cara is de naam van het huis, gebouwd begin 20ste eeuw.
En eromheen een forse tuin, opengesteld op het herfstopentuinenweekend van 22 en 23 september 2007.

In dit begin-van-de-herst weekend waren de weergoden de tuinliefhebbers goed gezind.
Heerlijke nazomerdagen met vooral zondag veel zon.
Zondagmiddag 16.00 uur ging ik nog even op bezoek bij casa cara.
Een vrolijke boel met allemaal kleine meisjes (de kleindochters van de tuineigenaren) die lustig aan een draaiorgel zwengelden en meteen op alle bezoekers kwamen aflopen: wilt u ook wat drinken? Thee of zelfgemaakte appelsap.

De zon scheen uitbundig over een border met veel geel van rudbeckia's, oranje van heleniums en rood van dahlia's.



Rondhommelen

Vroeg in het voorjaar zoemen de koninginnen al rond, en meestal verdwijnen ze aan het eind van de zomer weer uit beeld. De slagschepen in de lucht: hommels. Maar als het weer gunstig is en er is nog genoeg te eten, dan blijven ze gewoon een beetje langer. Net als de teunisbloemen die na hun normale bloei er een tweede groeispurt aan vast hebben geknoopt dit jaar. Zo zoemen de hommels ook nog steeds rond de geurige teunisbloemen.

Foto's zijn van 13 september 2007.

Fireweed

Fireweed is een Engelse naam voor het wilgenroosje. Dit komt omdat het wilgenroosje een pioniersplant is. Op open stukken in het bos waar net een bosbrand is geweest, komen wilgenroosjes in groten getale op. In de zomer tot begin herfst is zo'n vlakte dan helemaal roze van de bloeiende wilgenroosjes. Als na verloop van tijd de struiken en nieuwe boompjes weer opschieten verdwijnen de wilgenroosjes. Althans zo lijkt het. Want het fijne zaad, dat wordt verspreid door de zaadpluisjes na de bloei, blijft heel lang kiemkrachtig. En als er dan weer een gunstige periode is, dan is het veld in een mum van tijd weer roze gekleurd. De zaadjes liggen er gewoon op te wachten.

Wilgeroosje kan goed als sierplant gekweekt worden, hoewel sommige mensen de plant te agressief vinden. Wilgenroosje kan aardig lange wortels maken. In een wat wildere, natuurlijke tuin met voldoende vocht is de plant prima op zijn plaats.
En elk jaar maak ik weer foto's van de mooie pluisjes.



FOTO's: wilgenroosjeszaadpluis, fraai wit met roze. Op de rechterfoto zijn ook enkele zaadjes te zien.

Veldkampen

De afdeling Haren/Eelde van Groei&Bloei hield in het weekend van 22/23 september 2007 haar herfstopentuinenweekend.
7 tuinen hadden een of beide weekend dagen hun tuinen opgesteld voor geinteresseerden. Na heel wat regen de afgelopen week, was het weekend wonderwel heerlijk: bijna 20 graden en vooral zondag begon zonnig.

Een van de drie tuinen was de tuin van Gea Bijkerk en Albert Koops, in de verre buitengebieden van Eelde. Niet zomaar een tuin, het oppervlak was maar liefst drie hectare! Bij aankomst kreeg ik een kleurige folder met de wandelroute over erf en land. Zo groot is het. Op de website van Gea en Albert kun je de folder bekijken/downloaden: Welkom bij ontwerpstudio Veldkampen .
Een heel langgerekt stuk land, voorop de woonboerderij en grote schuur. Vlak bij het huis ook een siertuin. Verder naar achter wordt het steeds wilder en natuurlijker. Langs de hele lengte (bescherming tegen de wind) houtwallen met veel inheemse struiken. 10 jaar geleden geplant en nu een meter of 3 hoog. In het voorjaar vast prachtig in bloei, maar nu overweldigend met de enorme vrachten bessen. Gelderse roos, sleedoorn, en meidoorn. Veel van de blaadjes waren al van de meidoorn af, maar dat werd meer dan goed gemaakt door de lawine aan bessen. Volgens Gea dit jaar uitzonderlijk veel. Een paradijs voor vogels en ander wildleven. En ook voor beide zonen, die hun hart kunnen ophalen op dit prachtige stukje land. Niet zo vreemd dat vriendjes vaak op de veldkampweg willen komen spelen.



Ik heb een bes van de Gelders roos meegenomen en ook twee struikjes al een cm of 40 hoog. Eens kijken of ik uit de bes een zaailing kwam opkweken en eens kijken hoe lang het duurt voordat de zaailing zijn eerste eigen bes draagt. Bij ons in de zijtuin geplant, waar ik bezig ben een vogelbosje op te kweken.

Mariek-op-de-kiek

Via zoeken naar hazelnoten (zie ook Hazelnoot ) kwam ik op de website van Marika Spijkers uit Den Bosch.
Ze schrijft over van alles, en een van de 'hoofdstukken' op haar website gaat over de tuin.
En voor ik het wist zat ik hele verhalen te lezen, met leuke foto's.
Over de zware inspanningen die Marika zich getroost om de heermoes uit te roeien (ai, schoffelen van heermoes is vragen om problemen), of om de schutting overeind te zetten als die door forse rukwinden in horizontale stand is geplaatst, of over de griezelverhalen over naaktslakken (daar houdt Marika niet van).
Maar naast het tuin-leed ook heel veel tuin-lief. De fraaie magnoliabloemen, zomaar een bloem (geen naam maar wel mooi), de verwondering bij het uitkomen van lieveheersbeestjes. Hele herkenbare tuinavonturen en met humor beschreven.

Ga vooral ook eens kijken.

Mariek op de Kiek: Tuin

Hazelnoot

Eerder dit jaar vielen me voor het eerst de vrouwelijke bloemen van de hazelaar op.
Zie ook: Hazelman en hazelvrouw
En verderop in het jaar, in de zomer, zag ik dat er zich hazelnoten begonnen te vormen.
Een week of drie geleden nog spierwit, maar nu bruin kleurend. En een heleboel noten waren al uit hun hulsjes gevallen! Als ze rijp zijn laten ze erg makkelijk los. De ongevallen noten geplukt en toch nog een aardige portie bij elkaar. Een beetje laten narijpen en dan misschien wel verwerken in een notenbrood.

Onze hazelnoten zijn vrij langwerpig en een beetje afgeplat.
Niet van die ronde knikkers die je in de supermarkt kunt kopen.
Andere soort?




Na het plukken nog wat gegoogled.
Op een site kwam ik tegen dat je hazelnoten niet hoeft te plukken. Je kunt gewoon aan de hazelaar schudden. De rijpe vruchten vallen dan uit zichzelf van de boom/struik. Hazelnoten (en ook walnoten) schijnen volgens deze bron niet meer na te rijpen als ze onrijp worden geplukt...
Tja, schudden heeft bij ons weinig zin, tenzij we een net onder de hazelaar leggen; in het oerwoud onder de hazelaar vinden we de noten niet terug. De verse hazelnoten bleken erg lekker, goede smaak, en nog wat sappiger dan de 'supermarkt-noten'.

Goudvenstertje

Weer zo'n nachtvlinder met een mooie naam.
Goudvenstertje.
Bruinige vlinder, uilenfamilie, harige kop en op de vleugels glimmende, min of meer goudkleurig vlekjes.

FOTO's: twee exemplaren, gefotografeerd tijdens de nationale nachtvlindernacht 2007.
De rechter meer bruin, de linker meer goudkleurig, met een flinke pruik haren.
Misschien is de linker wel een moerasgoudvenstertje! (heeft vaak een lichtere, gele/oranje ondergrond)

Voor meer recente vlinders zie ook:
Nationale Nachtvlindernacht
Hagedoornvlinder
...boorder



Goudvenster-weetjes
- vliegt van half mei tot eind september
- latijnse naam: plusia festucae
- 2 generaties
- gewone vlinder in noorden en westen van Nederland, minder algemeen in overige provincies
- vliegt soms overdag op bloemen
- spanwijdte 34-45 mm
- rupsen groen met witte zijstrepen, eten gras, zegge en riet, dagactief en nachtactief

Bloemschikken is .... bij elkaar scharrelen

Bij elkaar scharrelen van materialen. Dat is een belangrijk onderdeel van bloemschikken.
Aldus Johan Wolfard, die o.a. voor de afdeling Haren van Groei & Bloei cursussen bloemschikken geeft.
Hij boort een gat in een halve baksteen, steekt er een betonijzeren staaf van 80-100 cm in en plakt het geheel op een grotere tegel.
Dan heb je al een stevige standaard. In de schuur heb je misschien nog wel een oud stuk koperen buis (100-120 cm). Zet die over de staaf heen. Met metaaldraad of zelfs met plastic tie-wraps hang je dan wat reageerbuisjes of kleine flesjes aan de bovenkant van die buis. Beetje aankleden met 'wat-je-ook-maar-tegen-komt'. En weer een mooie basisstandaard voor een bloemstuk.

Afhankelijk van het seizoen zet je bloemen en takjes in de reageerbuisjes/flesjes met water. Zet de standaard naast je leunstoel en dan heb je op ooghoogte een fleurig stel bloemen. En in tussenliggende perioden zet jet de 'standaard' gewoon in de tuin of op het balkon. Ook zonder bloemen zeer decoratief.

FOTO's: 1 Johan Wolfard in actie; 2. Resultaat



Johan gaf een paar mooie voorbeelden van lange hoge bloemstukken, maar ook een breed tafelstuk: een paar prachtige (hard)houten stronken, daarin kleine buisjes met heel spaarzaam wat plantmateriaal. Mooi.

Johan is al 23 jaar docent in bloemschikken, maar stoort zich niet aan allerlei 'bloemschikregels': als het uitkomt zijn er wel wat nuttige richtlijnen (bijvoorbeeld over verhoudingen van kleuren (geel: paars: 1: 4) ), maar regels en richtlijnen zijn er om vanaf te wijken.

Aster

Asters heb je in soorten en maten.
Vroege en late.
Witte, paarse, roze en blauwe.

Deze soort bloeit in de nazomer, eind augustus soms, meestal september.
Zich sierlijk ontvouwende blaadjes. En een overvloed aan nectar voor bijen, zweefvliegen en vlinder.



Is het een aster novi-belgii (of zoals de Belgen verrassend zeggen: de nieuw-Nederlandse aster?)
of is het een aster novae-angliae? Dat is lastig te bepalen als de plant al in de tuin staat als je er komt wonen. Geen tuincentrum-bordje met de naam er bij. Dus als iemand weet hoe ik er achter kom welke soort het is.... tip is welkom.

Honingbij (2)

Ik dacht dat bijen honing van bloemen verzamelen. Maar dat is niet zo. Bijen verzamelen nectar van bloemen. Nectar is heel veel water en een klein beetje suiker. De bij bewaart de nectar in haar honingmaag. En dat geeft ze aan andere werksterbijen door. Deze werksters-van-de-binnendienst stoppen de nectar in de cellen in de raten. Door de warmte in de kast verdampt het water in de nectar. De zoete stroop die overblijft is de honing.

Een bij-van-de-buitendienst (of haal-bij) verzamelt ook stuifmeel. Het stuifmeel zit tussen de haren van de achterpoten als een soort klompje. Stuifmeel is voedsel voor bijenlarfjes. Ook stuifmeel wordt in cellen opgeslagen. En de bij stampt het stuifmeel nog even flink aan met de kop. Zo past er meer stuifmeel in elke cel.

En omdat stuifmeel er in soorten en maten is, en ook in een variatie van kleuren, kun je een heel kleurenpalet zien in de bijenkorf.
Deze foto is eerder in 2007 genomen, in de bijenkast van Jaap. De zomerhoning is over een wat langere periode verzameld, er zitten verschillende soorten honing in. In ieder geval: linde, klaver, braam en wilgenroosje.

Zie ook: Honingbij (1)



FOTO: verschillende soorten stuifmeel

Border op kleur: gemengd

Het kan een sport zijn om te proberen een bloemenborder in een bepaalde kleur te krijgen.
Of juist twee kleuren: geel met blauw.
Of alleen pastels.
Of juist een mix van kleuren, waarbij juist ook gecombineerd wordt met vormen.

Zie ook: Border op kleur: oranje en Border op kleur: wit .

Bijgaande FOTO (FOTO 2=detail) is genomen in de tuinen van Mien Ruys in de nazomer.
Op de foto is de impact van de verschillende kleuren wat minder spectaculair dan in mijn gedachten.
Roodpaars, oranje, helblauw, wit, geel.

Kefir-plantjes

Kefir, dat is een soort yoghurt.
En dat maak je van melk en 'kefir-plantjes'.
Huh?

Dat lijkt me wat. Collega Miranda belooft me wat kefir-plantjes.
Ik vraag hoe het er uit ziet: "als natte bloemkool".

En sinds ruim een week ben ik de eigenaar van de kefir. Meegekregen in een jampotje met melk en een gebruiksaanwijzing. Zelfs een verzorgingsinstructie voor als ik op vakantie ben en de kefir niet dagelijks van verse melk kan voorzien.
Een nieuwe huisgenoot, eigenlijk.

Maar wat is het eigenlijk? Een plantje? Of een schimmel?

Snorren op internet geeft vooral nogal zweverige websites, waar de kefir als wondermiddel tegen zo ongeveer alle mogelijke ziekten en kwalen wordt aangeprezen. Het moet in ieder geval ERRUG GEZOND zijn.

In wikipedia staan gewoon feiten, daar ben ik naar op zoek:
- kefir bestaat uit een conglomeraat van melkzuurbacterieen en gisten (meer dan 30 soorten)
- kefir is dus geen plant, maar omdat de culturen 'groeien' wordt vaak gesproken van kefirplantjes
- verdubbeld in omvang na ongeveer 2 weken (bij goede verzorging)
- de kefir cultuur leeft van eiwitten uit melk en polysachariden
- kan met koeiemelk, geitemelk, sojamelk, gepasteurizeerd, gesteriliseerd, halfvol, vol etc.
- de melk gaat gisten (fermenteren), krijgt een friszure smaak
- gistingsproducten zijn koolzuur (vandaar beetje prikkelende smaak) en alcohol (dat is nieuw voor mij!)
- alcohol% varieert van 0.2-2% (hoezo lekker muesli-ontbijtje met kefir)

Na een paar dagen experimenteren met melk hoeveelheid en standplaats, lijk ik nu de goede omstandigheden te hebben gevonden.
Een lekker portie kefir per dag.
Ongeveer 1 eetlepel kefir (zie foto 3) voor 250 ml melk.



Diamantgras

Sinds een paar jaar ben ik bezig met het verzamelen van grassen in onze tuin.
Hele dankbare planten, vind ik.
En uitstekend te vermeerderen.
Beste tijd daarvoor is april.
Dan gaat het als een speer en slaan de planten over het algemeen goed aan.
Doe maar niet vlak voor de winter, een winter met natte koude voetjes voor een gras met een beperkt wortelgestel kan makkelijk het einde van dat grasje betekenen.

Hoewel april dus een goede tijd is om te delen, heb ik ook goede resultaten bereikt met het verplannten van grassen later in het jaar.
Meestal betrof dat overigens wel een gedwongen verhuizing: een gras in de gevarenzone van bouwwerkzaamheden.
Zowel een miscanthus pol als recent een pol diamantgras heb ik verplant terwijl de bloeiaren op het punt stonden om uit te komen (eind augustus/begin september).

FOTO: waterdruppels als glinsterende diamantjes in het diamantgras



Diamantgras-weetjes
- Latijnse naam: stipa calamagrostis of achnatherum brachytricha of calamagrostis brachytricha
- Onopvallende pollen met breed blad, waar uit opvallende pluimen verschijnen in de nazomer
- Blijft mooi overeind staan en geeft fraai wintersilhouet.
- 100-120 cm

...boorder

Egelskopboorder.
De naam is bijna mooier dan de nachtvlinder zelf.
De rups houdt zich op in de holle stengel van de plant 'egelskop', een biesachtige waterplant.
Vandaar de naam.

Als je in een insectenboek op op internet kijkt, kom je veel nachtvlinders tegen met een naam als puntje-puntje-puntje-boorder.
In plaats van puntje (3x) staat er dan een plantennaam. Zo is er een witkraagriet-boorder, een moerasplantenboorder, een gestippelde rietboorder, een geelbruine rietboorder.

FOTO's: de egelskopboorder gefotografeerd tijdens de nachtvlindernacht 2007.
FOTO 1: het lijfje van de vlinder is langer dan de opgevouwen vleugels: een vlinder met een 'staartje'
FOTO 2: goed te zien is de wollige beharing van de nachtvlinder, en de voelsprieten die achterwaarts langs het lijf gevouwen zijn.



Zie ook:
Nationale Nachtvlindernacht en Hagedoornvlinder

Egelskopboorder-weetjes
- latijn: archanara sparganii
- behoort tot de uilen (=vlinderssort)
- zwarte stippen in vleugelzoom
- vliegt van half juli tot eind september
- grootste en meest verbreide archanara in NL, meeste waarnemingen uit kuststrook
- overwintert als eid
- rups brengt leven door in holle stengel van egelskop (en lisdodde)

Bruine handafdrukjes

Tegen de zijkant van het huis groeit een mooie bonte klimop. Vol in knop nu. Iets later in het jaar, als de bloemen opengaan , een feest voor de insecten. Zo'n klimop is een nijvere plant. Heel langzaam strekt ie zijn takjes uit en met kleine bruine vingertjes grijpt ie zich vast. Steeds een stukje verder. Aan de muur, maar net zo makkelijk aan het kozijn en zelfs de ramen.

Het is is een gevecht om hem weer een beetje terug te snoeien.
Half boven mijn hoofd, takjes doorknippen lukt nog wel, maar losgeknipte takken van de muur peuteren....
Daar krijg je het warm van!



NB. Hans, onze schilder zal ons wel weer een standje geven.
Dat we niet snel genoeg hebben ingegrepen.
Nu zitten er weer allemaal afdrukjes op zijn kozijnen en zijn dakgoot.

Metamorfose: komkommer wordt....

Vorige week een stukje over een plant waar komkommertjes aan leken te hangen.

Zie: Beeldraadsel: Komkommer?

En nu zijn de groene komkommertjes aan het veranderen:

- Eerst klapt de onderkant open en komen er wat groenige draadjes uit.
- dan schuift als een soort telescopisch mechanisme, het binnenwerk van de 'komkommer' naar buiten
- licht geel groen nu, gedraaid als een soepele lange rok van een danseres
- en dan: de danseres draait rond zodat haar rok helemaal wijd uitstaat: een prachtige klokvorm met uitstaande punten
De bloem in vol ornaat.

En met een zwoele, zware parfumgeur.
Zeg maar gerust: overweldigend.
De Brugmansia in volle glorie.

FOTO 1: komkommer splijt open
FOTO 2: de opgerolde bloem
FOTO 3: een hele serie: de 2e en 4e van links lijken nog komkommers, in een dag tijd wordt de bloem 2 x zo lang
FOTO 4: geheel uitgeklapte bloem heeft een spanwijdte van ruim 20 cm




Nationale Nachtvlindernacht

Op 7 september 2007 was alweer de derde Nationale NachtvlinderNacht.
In Engeland is het al een paar jaar een succes en vanaf 2005 wordt er ook in Nederland zo'n nacht georganiseerd.
Op allerlei plaatsen in Nederland werden in de nacht van 7 op 8 september lakens opgehangen en werd er stroop aan bomen gesmeerd (echt waar).



Sommige nachtvlinders komen af op fel licht (en als je er dan een laken bijhangt gaan ze mooi stilzitten op dat laken en kun je ze goed bekijken). Andere nachtvlinders komen af op stroop. Dus 'vlinderaars' hebben elk hun eigen stroopmengsel, al dan niet met 'geheime' ingredienten. Deze wordt dan tegen zonsondergang tegen een boomstam gesmeerd. In de hoop dat daar nachtvlinders aan komen slobberen.

Ik hoorde toevallig vrijdagmiddag 7 september dat er ook een lezing met excursie gehouden zou worden in de Hortus van Haren.
En aangezien ik recent al een mooie nachtvlinder (overdag!) in onze eigen tuin zag (zie : Weeskind) leek me dat wel wat.

Uiteindelijk ongeveer 30-40 personen, veelal oudere heren (en ook best wat dames). De spreker van de avond was verrassend genoeg heel jong: Tymo Muus uit Beetsterzwaag, 17 jaren jong, en al een jaar of vier actief met waarnemen en verzamelen van nachtvlinders. Hij had ook een hele serie 'opprikdozen' meegebracht, met grote nachtvlinders, maar ook hele kleintjes (micro's en mineerders).

Na wat uitleg en een serie mooie foto's (toen de beamer eenmaal gearriveerd was....) was het tijd om naar buiten te gaan.

Helder nacht, wind ging liggen. Op drie plekken in de Hortus was een laken gespannen, felle lamp ervoor en kijken maar.

Als echte nachtvlinderleek, was vrijwel elke vlinder voor mij nieuw. En zo hoorde ik een paar prachtige namen bij de vlinder die ik tot nu toe 'bruine vlinders' noemde. De meeste hebben donkere, bruinachtige tinten.

Tja en de stroop: daar hadden de nachtvlinders deze nacht geen zin in. Met de zaklantaarn de stammen met stroop beschenen, maar de enige beweging was van de smikkelende en snoepende pissebedden!

Zie ook: Vlinderstichting

Ik heb verschillende foto's gemaakt van vlinders, maar ben vergeten de 'laken-opstelling' te fotograferen.
Bijgaande foto geleend van fotograaf: Lars Soerink

Honingbij (1)

Jaap is een collega van me.
Hij is tevens hobby-imker.
En zijn bijen zijn actieve honingfabriekjes.
Ik was net te laat voor de 'voorjaarshoning', van koolzaad.
De voorraad was uitverkocht.
Maar ik kreeg een uitnodiging voor de 'zomerhoning'.
Waar de voorjaarshoning vrijwel meteen gekristaliseerd was, is de zomerhoning diep goudgeel van kleur en heel vloeibaar.
Doe mij maar twee potten.

Het is een mix van verschillende bloemen, met een stevige smaak.
Zeg maar: honing voor gevorderden.
That's me!

FOTO: Jaap zijn bijen. Foto eerder dit jaar gemaakt.
De bijen zijn druk bezig om de 'honingvaatjes' af te sluiten met dekseltjes van was.
In de onderste helft van de foto zijn ze al klaar.

Hagedoornvlinder

Niet alle nachtvlinders zijn bruinachtige 'motten'.
De hagedoornvlinder is frisgeel met oranjeachtige vlekken.
Deze twee exemplaren heb ik gefotografeerd tijdens de NachtvlinderNacht 2007 in de Hortus Haren.



Hagedoornvlinder-weetjes

- latijnse naam: opisthograptis luteolata
- behoort tot de SPANNERS
- spanwijdte vleugels ongeveer 3.5 cm
- vliegt van april tot oktober
- 2 generaties/jaar
- komt in het hele land voor in bosachtig gebied, maar ook in tuinen en op de hei
- komt op licht af

IJsvogel

Het gaat goed met de ijsvogel in Nederland!
In tegenstelling tot wat de naam suggereert, houdt deze prachtige vogel helemaal niet van ijs en kou.
Hij doet het juist goed na de relatief warme winters van de afgelopen jaren.

En ik zie hem steeds vaker: deze week twee keer!
Op de fiets naar het werk van Haren naar Groningen.
Fietsend langs de Hoornse Dijk.

En steeds om me heen kijkend.
En luisterend: de ijsvogel maakt een vrij simpel geluid. Een (1) enkele piep-toon.

De eerste keer: een blauwe schicht, laag boven het water vliegend.
De tweede keer: zittend op een paal die boven het water uitsteekt: de vogel draaide zich langzaam om zijn as op dat paaltje, zodat ik hem van alle kanten kon bewonderen.

Misschien moet ik maar een fototoestel meenemen onderweg.

Voor wie toch wat plaatjes wil zien: http://www.ijsvogels.nl/
Via deze link zie je prachtige kleurenfoto's van ijsvogeltjes en zelfs een filmpje.



Nou vooruit: een foto van internet. Dit exemplaar is van glas.
Kleuren zijn mooi, maar hij heeft een beetje een waterhoofd.

Kruisspin

Je ziet ze groter en groter worden naarmate de (na)zomer vordert.
De kruisspinnen.
Dit exemplaar heeft een mooie plek gevonden.
Onder de overkapping van de serre, tussen de bougainvillea en de serredeuren.
Droog, en allerlei insecten komen vanzelf het web ingevlogen.

Ze zit er al ruim een week en heeft al regelmatig een beestje gevangen.
Het is een 'ze' , dat kun je zien aan de grootte: vrouwtjes kruisspinnen worden 2x zo groot als mannetjes, lijfje tot 16 mm.
Uiteindelijk is het lijfje zo groot als een flinke knikker.
In de ochtend, mooi aangelicht door de zon.
Het web is in het midden een beetje rommelig door het gebruik.

Zie ook: Spinnenbal



NB. Beeld ik mij dat in of zitten kruisspinnen altijd op hun kop in het web? En waarom zou dat zijn?

Augustus 2007: Zweefvlieg op clematis

Eind augustus.
Al een paar weken bloeit de Clematis Vitalba.
Bij ons in de tuin tegen een schapenhek aan en zich uitbreidend naar de pergola en de nabijstaande laurierkers.
Vrij zware bloemengeur.
De zweefvliegen zien er wel wat in.



Deze clematis houdt van kalkrijke grond (maar zure grond zoals bij ons in Groningen lukt dus ook) en komt in het wild voor in Limburg
Overdekt daar in deze tijd van het jaar hele stukken bos en greppels en hellingen.
Als een witgebloemde deken.

Grasaartje

Je heb grassen met strakke pluimen of losse pluimen.
Maar ook met hele sierlijke losse bloeiwijzen.
De individuele aartjes als losse bedeltjes aan een bedelarmband.

Of zoals ik ze beschreven zag : als kleine goudvisjes glinsterend in de zon.

FOTO's: Chasmanthium latifolium



Chasmanthium-weetjes
Nederlandse naam: plataargras, een haversoort
Brede bladeren, beetje bamboeachtig (maar is wel een gras)
Aarteje aanvankelijk groen, later bronsachtig
Hoogte 80-100 cm
Groeit in pollen
Bloeiperiode: augustus, september
Standplaats: liefst humusrijk en vochthoudend.
Plant bij voorkeur in groepen.
Synoniem: Uniola latifolia; latifolium = breedbladig

MACRO Langbroek

MARCO of MACRO?

Is het MACRO Langbroek of MARCO Fotografie?

Nee, het zijn MACRO foto's van MARCO.

Hieronder zie je een voorbeeld op relatief klein formaat.
De sprekende (bijna knallende) kleuren van een passiebloem met midden in een honingbij.



Deze en andere fraaie foto's vind je op (een van de) websites van Marco Langbroek uit Leiden.

Zie: Marco Langbroek - Macro Photographs

Allerlei bijen, maar ook fraaie vlinders en libellen.

Oranje is gras

Wie kent het liedje:

Groen is gras, groen is gras.
Onder mijne voeten.

Maar gras is helemaal niet altijd groen.

Soms zwart, soms geel of met witte streep.
En soms oranje, koperkleurig.
Bijvoorbeeld de Carex Buchanii.

Een lastige plant om mee te combineren. Als je hem gewoon in de border zet en je kijkt maar half, dan lijkt er een dood en verdord grasje te staan. De kleur vloekt vreselijk met roze of paarsige tinten. Misschien met donkerrood zoals heuchera, of omgeven door een bed van ajuga reprtans (zenegroen)?

Een jaar of drie geleden heb ik uit een bezoek tuin een bloeiaartje van een carex meegenomen. In potje gezaaid en hele tijd niets van vernomen. En dan ineens een paar oranje sprietjes! Zorgvuldig opgepot. En verpot. En gedeeld. In april 2007 een aantal planten verder gedeeld en opgepot. Misschien om op de tuinmarkt te verkopen. Tijdelijk als een kleine afscheiding langs het terras gezet. En dat staat zo mooi, tussen de stenen van het terras en het grindperkje ernaast. Misschien moet ik het maar zo laten. Opletten blijft geboden, de grassen staan in relatief kleine potten en kunnen dus makkelijk uitdrogen. Nou, daar was deze zomer niet zo'n probleem mee.



De potten gras blijken ook erg leuk speelgoed voor onze poezen. Als de grassen ritselen in de wind, springen de poezen er pardoes tussen. Heel regelmatig gooien ze de potten ook om. Leuk spel. En wij ze maar weer rechtop zetten......

Weeskind

De grootste vlinder in Nederland is de atalanta. Zwart met oranjerood en wit.

Kijkend uit het keukenraam zag ik een vlinder met die kleuren heftig heen en weer fladderen. Nou vliegt een atalanta ook bepaald niet rustig, maar deze vlinder was wel erg druk. Hij ging zitten tegen de dakgoot van de bijkeuken.
He, de voorste vleugels van de 'vreemde atalanta' waren bruin. Alleen de achterste twee waren zwart met oranje....

Snel, fototoestel en naar buiten. De vlinder was nu goed gecamoufleerd en zat stil. Nauwelijks meer iets te zien van de felle kleuren van de achterste vleugels.

Eerst de foto maken, dan het insectenboek pakken.
Beginnen te zoeken bij de 'uiltjes', dat zijn overwegend bruine nachtvlinders.
En al snel gevonden: het is een rood weeskind (er is ook nog een blauw weeskind).

FOTO 1: rood weeskind
FOTO 2: idem, uitvergroot.



De link geeft een foto van de geschrokken vlinder: Afbeelding:Catocala nupta 22-5-2007 17-54-21.JPG - Wikipedia
Daar zie je de rode achtervleugels beter.

Rood-weeskind-weetjes
In het latijn: Catocala nupta. (kato-onderste, cala = mooi: onderste vleugels mooi)
Vliegt in augustus, september
Lichte bossen, houtwallen, tuinen, stadsparken.
In rust goed gecamoufleerd, maar vliegt bij verstoring erratisch weg.
Door ineens met de rode vleugels te 'flashen' brengt de vlinder roofdieren/predatoren in de war.

Witte bes

Witte bessen aan de rode kornoelje.
Deze grote struik bloeit al vrij vroeg in het jaar met witte schermbloempjes en dan komt de eerste lichting witte bessen in juli.
Merels zijn er dol op.
En dan bloeit de struik nog eens, en nog eens, eigenlijk vrij continu.
En zo hebben we regelmatig zowel trossen bessen als bloemschermen aan dezelfde struik.

Zie ook: Sneeuwbes voor een andere witte bes.

Beeldraadsel: Komkommer?

Is dit een komkommer?
Het lijkt er wel op.



Maar dat is het niet.
Wie herkent het?

Oplossing: zie gastenboek nr 35

Graspad

Achter in de tuin, onder de Elstar appelboom probeer ik een bloemenweitje te maken. En heel langzaam komen er meer wilde bloemen in. Maar voornamelijk toch gras. Met een gemaaid pad om bij de heg te kunnen komen. Twee maal per jaar, juni (soms juli) en september wordt het hele weitje gemaaid. Of eigenlijk: geknipt, de grasmaaier komt er niet meer door heen.

En net na het knippen ziet het er dan wat gek uit: stroachtig geel waar het hoge gras gestaan heeft. En groen waar het gras steeds kort gemaaid is voor het graspad. Onze poezen en de buurpoezen lopen steeds over het graspad. Het zijn gewoontedieren, want zelfs als het hele weitje gemaaid is blijven ze over het groene graspaadje lopen.

Deze foto's waren van begin juli 2007. Inmiddels is het hele grasveld weer groen.


Blauwe knoop

Hij heet blauwe knoop, maar is eerder paarsroze.
Lijkt op een korenbloem. Als ie uitgebloeid is blijft de bolle zaaddoos nog heel lang aan de plant.
's Winters komen de vogels er de zaden uit pikken. Het kan een flinke bos worden en het is handig om de blauwe knoop met rijshout te steunen. Of tussen stevige andere planten te zetten. Ik ben vaak te laat, en dan liggen de stengels al weer wijd uitgespreid.

Bij deze foto (links) moest ik opeens denken aan een zee-anemoon (foto rechts).


Zie ook : Knoopkruid | Tuin | 't Groentje .

Border op kleur: oranje

Veel mensen hebben in de tuin een border op kleur, of een stukje van een border op kleur. Bij ons in de tuin heb ik wel eens een aanzet gedaan, maar dat wordt vaak doorkruist door zich uitzaaiende eenjarigen of tweejarigen. Tja dan staat er toch weer zo'n roze vingerhoed tussen de oranje-gele border. En de ijslandse papavertjes (oranje of geel) staan vaak opeens tussen de roze bloemen.

In bezoektuinen heb ik wel mooie voorbeelden gezien. Daar worden ongewenste kleuren dan rigoreus verwijderd.
Hieronder de oranje border in de tuinen van Ruinen. De foto is van ongeveer drie jaar geleden, een prachtige zomerdag in juli. Ik was heel vroeg, zelfs nog voor de tuinen officieel open waren (10.00 uur). Ik werd alvast binnen gelaten en had het eerste uur helemaal het rijk alleen. Prachtig.

Border op kleur: wit

Een hele beroemde witte tuin, de witte tuin in Sissinghurst. Aangelegd en ontworpen door Vita Sackville-West rond 1950. En nog steeds een van de publiekstrekkers bij tuinenreizen in het zuiden van Engeland. Via de link kom je op een website over Sissinghurst. Doorklikken op white garden en je ziet allerlei foto's van de witte tuin.

http://www.suite101.com/external_link.cfm?elink=http://www.invectis.co.uk/sissing/

Bij tuinbezoeken de laatste jaren ben ik af en toe witte borders tegen gekomen.
Links tuin van Heiki Hoeksma
Rechts tuinen van Ruinen (2003)



Knap om het zo aan te leggen en allemaal tegelijk in bloei te hebben.
In beide gevallen met een donkergroene heg er achter.
Maar zelfs met die heg om het wit beter te latten uitkomen, blijft het voor mij wat rommelig.
Er is geprobeerd met verschillende bloemvormen en groeiwijzen wat contrast aan te brengen, maar dat blijft lastig met alleen wit en groen.

Op de website (zie link hierboven) van Sissinghurst staan foto's van de witte tuin die wat meer in evenwicht zijn: grotere groepen van dezelfde witbloeiende planten, meer groen. Ik heb deze laatste tuin nooit zelf gezien, maar dat komt er vast nog wel eens van.

Poes op pad

Hij zit er bij en kijkt er naar.
De poes.
Midden op het tuinpad.
Staart om hem heen gekruld.
Daar, net over de brug over de vijver.
Daar is iets niet pluis.
Beter aan deze kant van de brug blijven.



NB. Op het grasveldje onder de appelboom, rechts, na de brug: favoriet ligplekje van buurpoes Mickey. Zeker als daar het zonnetje schijnt.

Tamme wesp

Elke dag tegen de middag komt een wesp bij ons het terras schoonmaken.

In de nok van het glazen dak van de serre en veranda raken vaak insecten verzeild. Ze proberen naar het licht te vliegen, omhoog dus, maar komen daar steeds tegen het galzen dak aan. Uiteindelijk eindigen veel vliegen met de pootjes op de terrasvloer. En de wesp komt dan keurig de vliegelijkjes ophalen. Soms wordt het lijkje eerst gedemonteerd, en in stukken meegenomen.
Eerst opruiming op het terras buiten, dan in de serre zelf. Bij het sluiten van de serredeuren tegen de avond, kijken we even goed om te kijken of de wesp net buiten is.

FOTO 1: daar komt ze weer aangevlogen (Rechts een afgevallen bloem van de bougainvillea)
FOTO 2 en 3: hier is de dode-vliegen-opruimingsdienst



Wespen zijn vleeseters en eten per seizoen vele insecten op.

Azuurblauw

Sommige bloemkleuren zijn net niet echt. Alsof iemand bij het inkleuren van een tekening een verkeerde kwast met verf heeft gepakt. En daarmee een bloem te blauw of te knalrood heeft gekleurd. Maar je hebt bloemen die echt deze kleur hebben. Zoals het azuurblauw van deze salvia patens. Midden op de dag, en als de zon er dan ook nog eens doorheen schijnt.... bijna lichtgevend.



Salvia's (ook wel salie) vormen een groot geslacht van planten (honderden) van de familie van de lipbloemigen. Deze soort komt oorspronkelijk uit Mexico en is bij ons meestal kortlevend of zelfs 1 jarig. Goed afgedekt vanaf de herfst en warme winter kan ie eens een winter overleven. Is meer een plant voor gevorderden.

Waarschuwing tegen de J.D.

Naar aanleiding van eerder stukjes over de Japanse Duizendknoop een waarschuwing van een zeer bezorgde lezer en groenliefhebber.

Hoi Tineke,
Waarschuw die kennissen van je met klem tegen de Japanse duizendknoop en geef die waarschuwing ook zoveel mogelijk door aan alle andere lezers van je site: probeer alles om de japanse duizendknoop uit te roeien en gooi vooral geen stukken van die plant in de natuur. Help voorkomen dat dit gruwelijke onkruid verder oprukt. Deze plant is een ramp. Denk niet: "het valt wel mee". Denk niet "Bij mij gaat hij niet zo hard". Het devies is: uitroeien zo snel je hem ziet. Het kost je dan nog vele vele jaren om er vanaf te komen. Zaailingen van Japanse duizendknoop heb ik nooit gezien, maar dat zegt niets. Dat de plant zich niet zou uitzaaien is trouwens een schrale troost. Je ziet hem in steeds grotere aantallen opduiken langs snelwegen en in natuurgebieden. Ik verklaar dit vanuit de Hollandse hobby om met grond te slepen. Er moeten altijd wel ergens dijklichamen worden gebouwd en daar zitten dan soms de wortelstokken in. Tuinliefhebbers lijken me de bron van de plaag in natuurgebieden. Wat doe je immers met zo'n enorme kluit wortels. Die past moeilijk in de groene container. Alla, gooien we toch gewoon op een plek waar niks is (voor menigeen synoniem voor natuurgebied).

Vriendelijke groet,
N. V.

Jullie zijn gewaarschuwd!

Zie ook: Neutronenbom

NB. Op de BBC zag ik een item over deze plant, waarbij beweerd werd dat er EEN voordeel was: de plant zaaide zich niet uit. Mmmm, ik meen bij mij in het grindpad toch echt wat mini duizendknoopjes te ontwaren...

Zwart purperen scabiosa

Scabiosa atropurpurea.
In het Nederlands ook wel schurftkruid of duifkruid.
In het Engels: pincushion, speldenkussen.
Er zijn eenjarige en vaste scabiosa's.
De atropurpurea, ik ben vergeten welke soort, heb ik eerder dit jaar gezaaid.
Zaad van de zadenruil van de tuinclub.
Een hele tijd in potjes gehad, eerst in de serre, toen buiten en een week of 4 geleden in de volle grond gezet.
De bloem begint als een speldenkussentje (foto 1) en vouwt zich later uit.
Heel diep donker purper, bijna zwart. En als de bloem open is met kleine witte fliedertjes.
Bij ons in de tuin is de plant zo'n 40 cm hoog, bij Jitske zag ik er een van bijna 80.
Een nadeel: deze is eenjarig, dus moet weer gezaaid worden als ik hem volgend jaar weer wil.
(Of misschien, zachte winter....)

Ook een pruimpje?

Reine Victoria.
Een fraaie pruim, geel vruchtvlees, geelachtig schil met rode vlekken, soms helemaal rood.



Zo veel dat onze boom onder het gewicht van de pruim dreigt te bezwijken.
Eerder deze zomer braken dikke takken af (pruimen + zware regen is te veel).
En nu dus plukken. En dan wat plukken. En vooruit nog wat plukken.
Mijn vingers zien geelbruin van het schoonmaken van alle pruimen.
Oogst van vandaag: een kilo of 8... En er hangt nog zoveel aan.
Vandaag PAS 3 kilo verwerkt:
1 kilo pruimen + wat frambozen --> 4 potten pruimen-frambozenjam (met een snufje koriander)
1 kilo pruimen + handvol bramen --> 4 potten pruimen-bramenjam (met een vleugje kaneel)
1 kilo pruimen + boter/bloem/ei/suiker --> pruimenplaatkoek
Morgen nog 1 kilo voor chutney, misschien nog 1 kilo omzetten in jam.
Als ik zin heb, nog een andere pruimentaart (voor in de diepvries).
En pruimen voor de buren of voorbijgangers.
En als er dan nog over is: voor de slakken op de composthoop!

Peper kweek

Begin dit jaar pitjes van een bij de supermarkt gekocht pepertje bewaard: zie Pepers
Dit voorjaar gezaaid.
Nu staan er in de serre 6 peperplanten, deels nog bloeiend, maar ook al behoorlijke vruchten.
Glanzend groene pepers. Ze moeten nog rood worden.
Ze zullen wel heet zijn. Het zijn fresno pepers. 7 op de schaal van heet...

Tuinornament (3): reuzenslak en poes aan schutting

Hier zijn er weer twee.
Zie ook: Tuinornament (1) en Tuinornament (2) .
Gemaakt tijdens een tuinfietsrondje van de tuinclub.
Bij Mevrouw Bijkerk loopt een enorme slak door de tuin en bij Jan Nieborg hangt een zwarte kat aan de schutting.

Uitzoomen

FOTO 1: wat is dit voor een bloem met fuchsia-achtige kleurcombinaties en fraaie lichtblauwe helmhokjes?



Als je wat meer afstand neemt is het beter te zien, zie FOTO 2 en 3: naast de echte bloempjes komen ook de schijnbloemen erom heen in beeld.
Het is een hortensia. De hydrangea macrophylla 'Mariesii Perfecta'.



Als grote struik (in bloei!) getransplanteerd en door goed watergeven de rest van het seizoen is de struik goed aangeslagen. De natte zomer van 2007 bevalt de hortensia prima, bloeit fraai. Alleen jammer dat ie zo verstopt achter in de tuin staat. We zien hem niet vanaf het terras. Maar geen nood. Twee jaar geleden een stek genomen. Is nu klein struikje met de eerste bloemen dit jaar. Die zal ik in de winter verplaatsen naar een plekje wat zichtbaarder vanuit huis (maar wel voldoende vocht en halfschaduw).

Krompootdoodgraver

We hebben er weer een, een niet eerder opgemerkt beestje. 's Avonds op het terras werd mijn aandacht ineens getrokken door een groot insect, een of andere kever. Op de knietjes er over heen gebogen. Eerst goed kijken voor het naar binnen gaan om onze insectengids te halen. Want dat is me al vaker gebeurd. Kom ik terug met boek en in beestje weg...
Deze keer niet: goed kijken: zwarte wat langwerpige kever, twee oranje strepen over de schildjes. Oranje kwastjes aan de antennes, van die echte keverpootjes met haakjes. Inmiddels kwam Eddy met fototoestel en maakte een paar foto's. Daarna boek er bij. Viel open op bladzijde 260, de aaskevers. Ja hoor, overduidelijk een nicrophorus, een doodgraverkever.
We hebben nog even getwijfeld of het de N. vespillo (de krompootdoodgraver) of de N. interruptus is. We houden het op de krompoot.



Doodgravers hebben een langwerpig lichaam, doorgaans met opvallende oranje dwarsbanden (er is een geheel zwarte, met de toepasselijke naam 'zwarte doodgraver'). Ze begraven de lijken van kleine vogels en zoogdieren in een holte in de grond. Vaak werken ze in paren. Het wijfje blijft onder de grond en verzorgt de larven. De kevers voeden zich met aas, maar ook wel met levende insecten. Ze hebben een zeer goed reukvermogen en knotsvormige antennes (ik noem dat kwastjes).

De Wandelstokkenhaag bloeit

In een eerder stukje schreef ik over de Japanse Duizendknoop.
Zie ook: Wandelstokken

Het is een enorme woekerplant. Maar wel heel mooi als ie bloeit. Kijk maar naar de eerste foto.
En de stengels zijn helgroen met rode vlekjes, heel geschikt voor bloemschiksels (foto 2).


Hierbij een foto van onze geweldige heg vanuit onze huiskamer gezien! Dit is wel iets anders dan in de winter. Het lijken wel de "Triffids komen" van John Wyndham (fantastisch Prismaboek 1970! ha,ha,) die oprukken,want de Red Devil komt steeds verder naar het huis toe. Misschien is het toch leuk voor het Groentje!
Veel groeten van Diddy en Klaas Bossina

Nectarbar

Koolwitje geniet van de gulle nectargave van de verbena.
Met zijn roltong is de vlinder prima in staat uit de longdrinkglazen van de verbena te drinken.
Geen rietje voor nodig.



Op diverse plaatsen in Nederland zijn nectarkroegen neergezet. Zie: De Natuurkalender . Speciaal om (veel) vlinders te lokken. Op de site van de natuurkalender kun je zien waar ze staan (of komen). In Haren staat er bijvoorbeeld een in de Hortus.
Bijschrift 23-12-2012: Zie LINK: dit zijn geaderde witjes!

Roest

In het voorjaar zagen ze er nog zo mooi uit. De hypericums. Allemaal verse blaadjes, met een bronzen gloed, bloemen volop, dolenthousiaste hommels. Zie ook de maandfoto van juni 2006: Juni 2006: Hommel

Maar toen ging het mis.
Vlekje op de bladeren, steeds meer, roestkleurig. En wat later waren de complete struikjes ontbladerd. Het leek wel herfst, een laag blaadjes onder de struikjes. De besjes eenzaam aan de struikjes.




Het lijkt niet alleen op roest, het blijkt inderdaad ROEST te zijn. Een schimmel. Maar niet zomaar een schimmel. Een die speciaal leeft op hypericums.....

Kijk bijvoorbeeld op deze website van boomkwekers.
Gezonde Boomteelt - Achtergrondinformatie - Roest in Hypericum

Tja. Ik zal zoveel mogelijk het aangetaste blad weghalen en de struikjes niet te dicht op elkaar zetten. En hopelijk gaat het volgend jaar weer beter.

Praatje bij een plaatje: uitzicht vanaf terras

Vol.
Weelderig.
(Oerwoud?)

Zo kun je onze tuin in deze tijd van het jaar wel noemen, vooral als er veel vocht is geweest is.
Geen zwarte grond meer te zien, de teunisbloemen staan te stralen, siergrassen beginnen hun pluimen te tonen, de takken van de kornoeljes hangen naar de grond van de besjes.

Deze foto is gemaakt vanaf het terras.
Helemaal achterin een hoge bomenrij die een lage flat erachter zomers geheel aan het gezicht onttrekt.
Daaronder van links naar rechts: een fluweelboom (wacht maar even tot ie gaat kleuren in het najaar, dan is het een oranje feest), een aangewaaid wilgje en rode kornoelje.
Nog lager op de foto: teunisbloemen en een enorme 'poef' van Miscanthus Sinensis (prachtriet) en helemaal rechts de bijna uitgebloeide bloeiaren van de walstroleeuwenbek.
En op de onderste helft, verhoogde border tegen stapelmuurtje vallen de grijze santolina-struikjes en de paarsbloeiende oregano het meest op.

Kokerjuffer

Ik ben niet de enige die regelmatig in de vijver loopt te turen om te kijken wat er zoal beweegt, kruipt, zwemt en groeit.
Bijgaand een bijdrage van Evert.

Hoi Tineke

Ik zag een bijzonder beestje in mijn tuin. Het lijkt op een bosje takjes van een centimeter lang en een paar milimeter doorsnede.
Ik dacht eerst dat het een vuiltje was of een dood beestje. Maar later zag ik er weer een en die bewoog.
Ik heb er wat foto's van genomen en opgezocht op internet. En het blijkt een kokerjuffer te zijn. En ze zijn nog modieus ook. Ze hebben ieder hun eigen stijl van kokers...

Groeten Evert

Op bijgaande website vind je informatie over waterbeestjes, onder andere kokerjuffers: FieClopedie waterbeestjes


FOTO's:
1. de juffer hangt wat vreemd uit de koker die op tafel ligt.
2. Dat gaat beter: koker met een tangetje rechtop houden
3. Detail van de juffer, niet echt fraai met die tang-pootjes.


Drie keer drie dahlia's

Dat er veel soorten dahlia's zijn, wist ik wel, maar dat 1 persoon er zoveel in zijn tuin kan hebben wist ik niet.
Een collage van Heiki's dahlia's.
Op een zonnige augustus middag.

Pompondahlia's, die zo dichtgepakt zijn met sierblaadjes dat er voor de insecten niets te halen is. In allerlei kleuren. Maar ook enkelbloemige, veel opener, vormen. Daar zijn de bijtjes blij mee. Een hele mooie vind ik nummer vijf. Ook dat is een dahlia.



Virginische Lobelia

In april, toen het nog zo warm was, kreeg ik van collega Jan een paar stukken van een blauwe lobelia.
De Lobelia Syphylitica of Virginische Lobelia (Afkomstig uit Virginia, VS).
Deze komt voor in een blauwe vorm en in een witte vorm. Jan had oorspronkelijk beide soorten, maar is de witte kwijtgeraakt.
En het is blijkbaar een enthousiaste groeier gezien de pollen die ik kreeg.

Een stuk heeft het niet overleefd (slakkenvoer), tot aan de nerfjes opgegeten.
De anderen staan nu in bloei. En een kleur, wauw!
Niet blauw- blauw, maar meer paars-blauw.
Een intense kleur. Een beetje zoals donkerblauw glas waar de zon door heen schijnt.
De kleur komt niet helemaal tot zijn recht op de foto. 'In het echt' veel blauwer....

FOTO 1: half juli: nog geen kleur te zien
FOTO 2: begin augustus (met slak).

Plantjes van Jitske

Jitske gaat verbouwen.
Niet zomaar een beetje, maar een heel stuk aan het huis.
En daarvoor moeten enkele plantenperken wijken.
De bouwers komen volgende week, dus midden in de zomer of niet: de planten moeten er uit.
Hoezo verplanten in voorjaar of najaar?
Als het moet dan moet het, dus gewoon proberen.
Afgelopen zondag (29 juli), wat druilerig weer, met de fietskar op weg naar Jitske.

Ik moest even diep zuchten toen de schep in de grond ging. Prachtige perkjes, heel fraai in bloei. Anemonen die bijna hun bloemen openden, een bijna uitgebloeide twee meter hoge pimpernel, een paarse wolk van ruit. Maar ja: alles moet weg, anders gaat de bulldozer er over...

Uiteindelijk twee ritten met de fietskar gemaakt: een keer voor een polletje bamboe, de tweede keer voor de rest.

FOTO's
1: De pol heeft een paar dagen in de emmer gestaan (kun je hem tenminste met zijn tweeen tillen...)
2. Hij lijkt misschien niet zo groot
3. Tot je er achter gaat staan en er nog net overheen kunt kijken.



Het was nog even zoeken naar een plek. De tuin ziet er nu zo vol uit.
Maar toch gevonden. Op een plek waar 3, 3 jaar oude, rode kornoeljes bij elkaar stonden. Ze werden te groot voor de plek, en deze natte zomer braken veel nieuwe takken onder hun eigen (natte) gewicht af. Dus takken afgeknipt, flink spitten, stronken eruit en ziedaar: een mooie plek voor de bamboe van Jitske.

Juli 2007: kaardebol

Tweejarig en nogal stekelig.
Soms minder dan een meter hoog, andere keren ruim twee meter.
De kaardebol.
De lilapaarse bloempjes bloeien in een cirkel.
Hommels zijn er gek op.
En oh zo mooi is de uitgebloeide plant in de winter....
Een feestmaal voor distelvinkjes.

Vraag: roos met pruik?

Van Sylvia kreeg ik deze foto van een roos bij haar in de tuin, met een vreemd, pluizig groeisel.
Met de vraag: wat is dit? Waar wordt het door veroorzaakt?



Tja, en dan blikt het moeilijk zoeken op internet. Waar moet je beginnen.
Ik heb geprobeerd: 'roos vergroeiing' en 'roos groeisel' en 'rose pest' en 'roos heksenbezem'.
Maar niet gevonden.

In sommige berken heb je dit soort groeisels: 'heksenbezem'. Door een schimmel veroorzaakt.
Toen 'berk heksenbezem'. --> verwijzingen naar maretak, maar ook het woord 'woekering' gevonden.

Ah, nieuwe zoekcombinatie in Google: 'roos woekering'.
En toen kwam ik al snel op deze site: De Wildplukker – mosgal of rozengal

Dus Sylvia, ik denk dat dit het is: mosgal of rozengal.
Veroorzaakt door een klein wespje, ongevaarlijk.
Misschien verkleurt de 'bal' bij jou ook nog naar rood.

Tuinfietsrondje: ieder zijn tuin

Een paar keer per jaar organiseren we vanuit de tuinclub een 'tuinfietsrondje'. Een van de bestuursleden van de tuinclub zoekt 1 of 2 tuinen uit. Voor de deelnemers is het een verrassing waar de tocht heen gaat.
Randvoorwaarden:
- Tuinfietsrondje gaat altijd door (weer of geen weer)
- vertrektijd stipt 19:00 (ben je te laat, dan is de groep al weg)
- eindtijd ca. 21.00 uur.

Eind juni, regenachtig, en slechts een kleine groep (8 personen met plu en regenpak, de echte die-hards). Eind juli, de hele dag regen, maar tegen de avond klaarde het op. We waren uiteindelijk met 18 (!) tuinliefhebbers op de fiets, de grootste groep tot nu toe. We bezochten twee tuinen, de zon brak door, en de regenpakken konden achterop de fiets blijven. Genieten.

Twee tuinen die er heel verschillend uitzagen, maar in EEN opzicht gelijk waren: de eigenaren voelden zich thuis in eigen tuin. En elke tuin, waar de eigenaar plezier aan beleeft, vind ik mooi. Het gaat om de combinatie tuin-tuineigenaar. Als die past, dan is het goed.

FOTO's:
1. de fietsers
2. de tuineigenaren
3. de fietsen
4. de planten



Veronica(strum)

Ik dacht steeds dat ie veronicastrum heette, de paarsblauwe langbloeiende plant bij ons in de tuin.



Maar tijdens toevallig 'surven' zag ik dat ie veronica heette. Veronica spicata ofwel aar-ereprijs. Welke varieteit weet ik niet, de plant stond al in de tuin toen we hier kwamen wonen. Bijen en hommels zijn er dol op.

Kijk eens naar de verbluffend mooie bijenfoto's op deze website. Natuur.forum West-Vlaanderen - Wilde bijen 2007
Omlaagscrollen naar een bijdrage van 27 juni 2007 en je komt een foto van een grote pol veronica tegen.
De fotograaf gaat een nog grotere pol in de zon planten om nog meer bijtjes te lokken.

Heel lang bloeiend en ook uitgebloeid nog leuk.
Soms hebben de aren wel omvalneigingen.
Leuk is dan dat er over de hele lengte zijaren gaan groeien.
Vaak is een nog een tweede bloei uit de bladoksels. Wel met kortere aartjes.

Dit jaar heeft een van de pollen in onze tuin opeens veel last van meeldauw.
Twee weken terug flink teruggesnoeid; er begint nu nieuw fris groen blad te hergroeien.

NB. We hebben trouwens ook veronicastrum in de tuin.
Plantjes van een tuinmarkt.
Een witte en een rozepaarse.
Maar die moeten nog een beetje uitgroeien tot een flinke bos.
Nu ziet het er nog wat ieletjes uit.
Een of twee eenzame aren.

Suzanne met de zwarte ogen

Black-eyed Susan heet ze in het Engels.
Wij zeggen Rudbeckia of gele zonnehoed.

Moet een hele sterke, betrouwbare vaste plant zijn, die vanaf (juli) augustus tot oktober bloeit.
Gele bloemen (suzanne) met een heel donker hart (de zwarte ogen).
Lekker voor vlinders.

Ook mooi in UV licht: Ultraviolet Flowers: Rudbeckia hirta

Eind juli een 5 tal gekocht en in de voortuin geplant. De bloemstengels zijn zo'n 40 cm groot en de eerste bloemen vormen zich al. Aan de stevige plant en groeiwijze te zien kan deze plant flink groeien (woekeren?). Dat gaan we uitproberen. En uitzaaien doet ie ook, zeggen ze. Als je de uitgebloeide bloem laat zitten. En dat doe ik natuurlijk. Plant schijnt ook 's winters groen blad te houden met statig omhoogstaande zaadkegels. Lekker voor de vinkjes en vast mooi met een laagje rijp.
Ik heb ze zo geplant dat ze vanuit de voorkamer zichtbaar zijn in de voortuin.



Dit is de soort : Rudbeckia fulgida 'Goldsturm'.
Je ziet al wel dat de bloem geel wordt.
Voor de zwarte ogen moeten we nog even wachten.

Triturus Vulgaris

Vorige week, met laarzen aan in de vijver, in de lichte regen. Onze vijver heeft een ondiep gedeelte en ooit een 'zandstrandje'. Mooi voor de kijkkers om te zitten, en voor de badderende vogels. Dat strand was inmiddels dichtgegroeid, onder andere met mattenbies. Toen ik daar hele plukken van aan het uittrekken was, zag ik opeens een kleine salamander!

He, he. Ik heb al zo vaak staan kijken om een salamander te zien. En hier is ie dan.

Vlug een bakje gepakt en het beestje uit de vijver geschept om een goed te bekijken.
Wat een kleine minipootjes. En de frutsels aan de kop zijn uitwendige kieuwen. Daarmee haalt ie adem (en door zijn huid) tijdens zijn 'waterfase'. Later vindt er een metamorfose plaats, de uitwendige kieuwen verdwijnen. Nu is de salamander klaar voor zijn landfase. Komt overigens terug in het water om te paren. Dan wordt de huid weer dunner om er weer beter door te kunnen ademen.




Zie ook: Paddentrek en Watersalamander. In maart 2006 schreef ik eerder een stukje over de watersalamander.

Joost en de Brugwachter

Een maand of twee geleden kreeg ik een forse stek van collega Jan.
Een Brugmansia.
Vroeger heette de plant Datura.
Naar de grote trompetvormige bloemen heet de plant ook wel Engelentrompet.
Meneer Brugman de naamgever van de plant was een Leidse hoogleraar en lijfarts van Lodewijk Napoleon.

De stek heb ik inmiddels overgeplant in een grotere pot en dagelijks krijgt ie een halve tot hele gieter water. En nog hangen elke avond de bladeren er als slappe vaatdoekjes bij.





De plant heeft zich gesplitst en dat zou een teken moeten zijn dat er bloemen aan komen.
Maar ik zie ze niet. Joost wil ook wel even helpen zoeken naar de bloemen van de 'brugwachter', zo noemt hij de plant.
We vinden wel wat gaten in de plant EN de dader (een oorwurm). Die wordt buiten geparkeerd.

Vandaag in de grootste pot die ik kon vinden -50 cm doorsnee- de brugmansia nog eens verplant. De blaadjes zien er wat gelig uit (honger?). Nog wat mestkorrels in de verse aarde. Tot mijn schrik zie ik bladluizen en ook nog iets spintachtigs... Misschien gaat het beter als de plant echt buiten staat en niet in de serre waar de temperatuur nogal op en neer gaat.

Plekje op een beschaduwd terras. Gewaagd, vanwege de mogelijke slakkenaanval......

Meer brugmansia weetjes vind je in de tuin wiki: De Tuin Wiki | Main / Brugmansia

En nu maar eens kijken of ie bloeit. Dan kan ik er misschien achter komen welke soort het is.

Tuinkunst

Bijna iedereen heeft wel een kunst (of kitsch) in de tuin.
Een beeldje van een meisjesfiguur, een vogeldrinkbakje, een betonnen blad.

Wij hebben een echte 'Rijk Blom', kunstenaar uit Exloo.

Door sommigen kunst genoemd, door anderen 'recycling'-kunst.



Van stukken pijp en ijzeren staven maakt Rijk Blom slanke figuurtjes. Wij vonden dit paartje met fiets erg leuk. Gekocht op de jaarlijkse kunstmarkt in het centrum van Haren. Rijk Blom heeft ook een hele serie muzikanten, gemaakt, elk met een eigen instrument. Bij onze buren zit zo'n muzikantje op een tuinmuur, en een eind verder op in de straat staat ook nog een ijzeren figuurtje.

Deze foto is half juli, zondagochtend gemaakt. De zon scheen het over het huis heen, tegen een van de zijramen van de serre. Het gereflecteerde zonlicht zorgt voor een mooie zachte schaduw van de figuurtjes op de muur erachter. Dubbel-kunst.

Kamerbamboe

Gekocht op 15 juni onder de naam: kamerbamboe.
Bij Appie Happie, voor 99 cent per stuk. Er stonden karren vol bij de ingang van de winkel, en ik zag heel veel winkelbezoekers met een of twee groene toefjes in hun winkelwagentje vertrekken. Ook ik kwam thuis met twee exemplaren.

De pot zat erg vol met grond gepropt, het water liep er bij het watergeven grotendeels langs. Remedie: in een buitenpot zetten, zo kun je makkelijk watergeven; het erlangs lopende water blijft gewoon in de buitenpot. Hiervan kan de plant via zijn voetjes drinken.

FOTO's: bij ons is de kamerbamboe geen kamerbamboe, maar een (bij)keukenbamboe.



Fris groen bolletje: blaadjes en kleine bruine aartjes als bloeiwijze.
Info zoeken op internet. Wat zou de latijnse naam zijn, waar komt de plant vandaan, verzorgingstips e.d.

Kamerbamboe-weetjes
- Het is geen bamboe, maar een gras. Sommigen zeggen dat de plant dichter bij het suikerriet staat dan bij bamboe.
- oorsprong: regenwouden zuid-oost azie
- meestal gebruikt als kamerplant, in gebied van oorspriong ook als veevoer
- de Latijnse naam is pogonatherum paniceum : in het grieks: pogon = baard, ather = bloem
-->als de plant bloeit lijkt ie een stoppelbaardje te hebben van de bloeiende aartjes.
- de plant mag absoluut niet uitdrogen (heb ik een keer laten gebeuren, alle blaadjes rolden zich op tot een soort grassprietjes; gelukkig was ik op tijd met watergeven en de plant is weer 'uitgerold')
- veel water gedurende de groeiperiode april-augustus, daarna minder water
- je kunt hem ook 1 x per week dompelen
- in actieve periode elke 14 dagen vloeibare mest
- koele plaats in winter, probeer zomer's buiten (niet te heet!)
- erg makkelijk te delen, gewoon klont in stukken snijden (daarom ook zo goedkoop)
- houdt van dagelijkse bestuiving met water (heb ik nog nooit gedaan)
- wordt soms gebruikt als kattengras, voor binnenblijvende katten. Onze katten hebben dit nog niet ondekt.
- als plant na de bloei lelijk wordt: tot aan de grond afknippen, mesten en wachten
- hoewel de plant afkomstig is uit de tropen schijnt ie lichte vorst te kunnen hebben (mmmm)
- kan als bodembedekker gebruikt worden, maar moet dan regelmatig kaalgeschoren worden

Wasbloem, herstel: ZEEPKRUID

Bleekroze bloemen, eerst opgerold als een staafje, dan uitvouwend tot vijfvoudige bloempjes.
Uitgebloeid worden urnvormige zaaddozen gevormd. Anjerfamilie.

Nu over de naam.
In het Nederlands: wasbloem; --> Tuurlijk niet: Zeepkruid (zie gastenboek bijdrage 32)
In het Latijn: saponaria officinalis;
In het Engels: soapwort.
Bloeit van mei tot september in een zacht babyroze kleurtje
Komt voor van het zuiden van Europa tot het westen van Siberie.
Zandgronden.

Vroeger gebruikte men de wortels van de plant om lakens te bleken. Een aftreksel van de wortels werd schuimig geklopt en het schuim werd dan over de lakens op het bleekveld uitgespreid. Na het drogen werd het opgedroogde schuim afgeborsteld.



Kattenstaarten

Paar weken terug een stukje over de kattenstaart: zie Kattenstaart

Nu nog wat plaatjes van de twee soorten.

FOTO 1 en 3: de varieteit
FOTO 2 en 4: de soort
FOTO 5: de harige





Landkaartje in de zomer

Het landkaartje komt in twee versies voor, een lente generatie, oranje met bruin en een zomergeneratie. Donkerbruin, bijna zwart, met een brede witte band en twee dunne oranje randjes. Vandaag vond ik dit exemplaar in de serre en zette hem buiten. Vlinder was wat suf.
Toen het begon te regenen even een bakje er over heen gezet, als paraplu. En na het ochtend buitje: bakje weer weg, vlinder lekker droog gebleven en deze vloog na een tijdje weg.

Nadenkertje: hoe weten de rupsjes, door een zomerexempaar als ei gelegd, dat ze een lentekleed aan moeten trekken. En hoe weten de lenteexpemplaarupsen dat voor hun een zomerkleed klaargelegd is...



Rigoreus (een beetje)

Ik vind het soms lastig om echt fors te snoeien, en heb de neiging om dat een beetje voorzichtig te doen.

Zo hebben we een lavendelhaagje, inmiddels een jaar of 7 en nogal verhout.
1. In het vorige najaar heb ik een struikje eruit geschept (voor een experiment). De hele struik heel diep in een grote bloempot, een flink stuk van het verhoutte deel onder de grond. Die ziet er nu aardig vol uit.

2. En een tweede struikje heb ik in het voorjaar bijna tot aan de basis teruggeknipt, daar leek nog wat leven te zitten. Dat ene struikje ziet er nu ook behoorlijk vol uit. De rest die wat voorzichtig gesnoeid is in het voorjaar ziet er maar zielig uit. Kleine frutsbloempje.

Toen ik vandaag de oude bloemen aan het wegknippen was, dacht ik. "Niet van dat halve gedoe. Haal die verhoute struikjes er helemaal uit, weg ermee." Dus rigoreus de eerste 4 struikjes gerooid op de rij gerooid. Tot aan het 5e struikje (zie punt 2). de in het voorjaar diep terug-gesnoeide, die was nu mooi, laten staan. En de zesde... toch ook maar laten staan.
Een beetje rigoreus dus.

Op de plek van de eerste vier: een heel aantal stekken gezet, in maart van dit jaar genomen van de experiment struik (zie punt 1).
Het ziet er nog wel wat zielig uit...

Afgebroken

Onder het gewicht van een lawine aan pruimen en dan ook nog zo veel regen er over heen.
Dat was te veel voor enkele takken van de pruimenboom, de gele.
Gebroken en deels gespleten. De dikste tak was zo'n 8 cm dik!

Zaterdag uren bezig geweest: eerst van beneden inschatten welke dunne takken bij de geknakte tak hoorden.
Stukje bij beetje afknippen met knipschaar op stok. Zo een waar je met een touwtje aan trekt en een flink stuk boven je hoofd kan knippen.
En dan wegduiken als weer een tak met een paar kilo groene pruimen omlaag komt.
Dan manoeuvreren met een een ladder tussen de pruimen.
Lastig was dat de ladder goed stevig stond tegen de tak die ik moest afzagen.

Er hangen nog steeds veel pruimen aan, een tak is ondersteund door een vlaggenstok.
Na de oogst van de resterende vruchten, moet ik nog flink verder snoeien.
Grootste deel van tijd ging heen met alle afgesnoeide takken kleineren en de groene pruimen in een verre hoek deponeren, voordat de wespen er op af komen.

De andere pruimenboom, met de paarse opal pruimen is in volle productie, vorige week de eersten, gedurende de week steeds pruimen mee naar het werk en binnenkort de grote pluk. Ik heb alle ingredienten gekocht voor pruimenchutney.
Nu de pruimen nog.

Whodunnit?

Houten bruggetje over de vijver.
Perfecte plek om, net boven het wateroppervlak, het vijverleven van dichtbij te bekijken.
Links in het diepe stuk, de waterlelie, die inmiddels zo groot is dat ie uit de vijver klimt.
Links in het ondiepe stuk een forse pol fonteinkruid, lilapaars, in volle bloei.
En daarvoor een flink stuk van het oppervlak bedekt met de drijvende bladeren van de kikkerbeet.
Modelletje waterlelieblad, maar een stuk kleiner, 6-8 cm.

Bij nadere inspectie blijken er allemaal vreemde gaten aan de bladranden te zitten. Alsof iemand met een figuurzaagje bezig is geweest.
En de uitgezaagde ovaaltjes drijven er vlak naast, op het wateroppervlak.
Huh?
Dit is zelfs figuurzagen voor gevorden. Sommige bladeren hebben een gat in het midden, dat is lastig figuurzagen, je moet dan namelijk eerst een gaatje boren, daar het zaagje doorheen steken en vastklemmen aan de andere kant van de zaag. (Iedereen die wel een gefiguurzaagd heeft weet wat ik bedoel). Heel gepriegel.

Op de foto zie je een paar ovaaltjes waar nog aan gezaagd wordt. Maar niets te zien aan de bovenkant. Aan de onderkant van het blad dan? Bij sommige blaadjes blijkt tegen de onderkant van het blad een vers uitgezaagd ovaaltje geplakt te zitten. En de los drijvende ovaaltjes blijken ook 'dubbel te zijn: twee stukjes blad, keurig aan elkaar gesponnen met wat spinsel en er tussen in: een klein rupsje!



Ja, en dan even zoeken wat dit voor een beestje kan wezen. Insectenboek erbij. Vijverboek van Ada Hofman er bij. En na niet al te lang zoeken komen we tot de volgende gegevens.
Volgens Insectengids: nympha nymphaeata.
Volgens Ada Hofman ook waterlelievlinder.
Volgens Wikipedia ook waterleliemot of elophila nymphaeata.

Het is een kleine vlinder, volgens sommige bronnen een nachtvlinder, volgens andere vliegt de vlinder ook overdag. Hij kan onschadelijk zijn, maar volgens sommigen kan hij kleine gaatjes in vijverfolie knagen. Volgens de ene bron heeft de vlinder geen nederlandse naam, volgens andere weer wel. Van mei tot september zou je de vlinder moeten kunnen zien vliegen, met een vliegpauze in juli (?). Niet erg groot, spanwijdte 16-20 mm.Vaak bij tuinvijvers met waterlelie, fonteinkruid of gele plomp (2 van de drie bij ons). De rupsjes maken kokertjes van stukjes blad, aanvankelijk met water gevuld, maar later met lucht. ZE worden zo/n 2 cm lang, overwinteren als rupsje in modder op bodem vijver en verpoppen in mei, net onder wateroppervlak. In juli, 's ochtends zouden ze dan uitvliegen...

Oog voor detail

Zomaar een paar foto's uit de tuin.
En dan een klein stukje daarvan uitvergroten.
Dan krijg je dit.

1. grote paarse saliesoort
2. stekels van gele roos
3. zowaar een stokroos
4. en ene veronicastrum

Mooie collage om af te drukken op een T-shirt!



De truc met het pijpje

Kuipplanten lopen altijd het risico dat ze te veel uitdrogen.
Dus niet vergeten water te geven.
Aan de andere kant houden kuipplanten meestal niet van natte voeten.
Dus niet te veel watergeven.

Van hovenier De Natuurtuin in Haren leerde ik een goede truc, toegepast op de olijf op ons terras in een grote terracottapot.
Zie fotoserie, de truc toegepast op een nieuwe pot tbv een bougainvillea. Evt overtollig water loopt niet meteen van onder de pot uit maar blijft in het grind reservoir achter. Als de potgrond dreigt uit te drogen wordt er eerst water vanuit het grindreservoir opgezogen. Als er echt veel te veel water is en het waterniveau komt boven de rand van het pijpje dan loopt dit overtollige water wel de pot uit. Maar de potgrond zelf, en daarmee de wortels van de plant staan zelf nooit echt onder water.

Stap 1: zoek een buisje (stukje PVCbuis, filmrolkokkertje zonder bodem, of ga langs bij de buurman die altijd van alles bewaart) vanca. 5 cm lengte en een doorsnede groter dan het afwateringsgat in de bodem van de pot.
Stap 2: smeer bodem bloempot rondom gat in met lijm, laat drogen.
Stap 3: smeer onderrand kokertje in met lijm en plaats op bodem pot. Leg er een baksteen op. laat drogen.
Stap 4: vul pot voorzichtig, tot aan bovenrand koker met fijn grind, dek gat evt af met lapje of netje.

Stap 5: vul pot verder met potgrond en plant.




Bont zandoogje

Weer eentje voor de fotoverzameling van beestjes-in-eigen-tuin.
Het is een bont zandoogje.
Van de familie der zandoogjes.
Niet zo moeilijk om te bedenken waar die naam vandaan komt.
Het is een grote familie van voornamelijk bruine dagvlinders, met als opvallendste kenmerk de oogvlekken (ocellen) bij de vleugelranden. De vlekken leiden de aanval van vogels af van de kop naar de minder kwetsbare vleugeltop.
Rups groen, leeft op grassen.
Latijnse naam: pararge aegeria tircis.
NB. In Italie vliegt een vorm die bruin met oranje is ipv bruin met geel.

Ze vliegen weer

Zwoele zomeravond.
Je kunt erop wachten.
Dan komen de mieren weer.
Ze vliegen uit.
Koninginnen en mannetjes.


FOTO: perkje penningkruid, inmiddels uitgebloeid.
Ineens verscheen er begin juli een bruine plek in het frisse groen.
Van dichtbij bekeken: plantjes ontworteld en verdroogd door een mierennest dat zich naar de oppervlak begon te bewegen voor de bruidsvlucht.

Zie ook: Mieren

Terrasweer

Het was lang nat en aan de koele kant.
Onze vijver is voller dan ooit.
Maar het weekend van 14/15 juli is opeens heel zomers.
Echt terrasweer.

Gelukkig hebben we een eigen terras.
Dus thuis in de achtertuin is het alsof we op vakantie zijn.

Witte wijn in de koelkast.
Paar olijfjes en nootjes.
Glaasje inschenken en genieten maar.

Poes komt er bij zitten in rieten stoeltje.



Dit is de Baas.

Woestijn

Zinderende hitte.
Kale zandvlakte.
Eenzame wandelaar loopt naar de einder.
Woestijn.

Kalahari? Gobi? Sahara? Namib?





Nee, het is de Veluwe.
Wel warm.
Foto's zijn van juli 2006, die hele hete zomermaand, waarin de vierdaagse van Nijmegen (en de fietsvierdaagse van Drente) werd stopgezet vanwege de hitte. De eenzame wandelaar is Eddy. We waren een weekje fietsen op de Veluwe en staken hier een zandverstuiving over. Links en rechts, net buiten beeld zijn al weer bomen en bossen. De foto-uitsnede is zo gekozen dat het een eindeloze woestijn in Verweggistan lijkt.

Terracotta

Terracotta of letterlijk: aarde gebakken.

De benaming voor potten en schalen van gebakken klei, meestal ongeglazuurd.

Recent een bougainvillea aangeschaft, staat op de veranda.
Daar hoort een mooie terracottapot bij.
Die pot heb ik vandaag gekocht bij het tuincentrum in het dorp.
Een cilindrische pot, uit Italie, vorstbestendig.

Veel terracotta van het betere (en duurdere) soort komt uit Toscane, en helemaal het neusje van de zalm is terracotta uit Impruneta. Een paar jaar geleden waren we hier op vakantie en het hele dorp stond vol met terracotta.

FOTO: menshoge terracotta urn op centrale pleintje van Impruneta (Toscane).



Let op: in volgend stukje: de truc met het pijpje. Moet ik nog foto's van maken.

Tuin met geleend uitzicht

Soms grenst een tuin aan een muur, of heb je precies op het terras 'inkijk' van de buren. In zo'n geval is een schutting, hoge haag of een rij bomen op de erfgrens handig. Maar je hebt ook bofferds die juist het uitzicht van de omgeving kunnen lenen.
Die een gaatje in de heg snoeien of de heg laag houden om het erachterliggende landschap bij de tuin te trekken.
Een fraaie bosrand, een bloeiende weide of misschien wel een rivier of plas.

FOTO 1: de tuin van Ellen in Paterswolde houdt op bij de heg. Bos is geleend.
FOTO 2: tuin aan Hoornsedijk in Haren. Molen en Paterswoldse meer op de achtergrond is geleend.

Bloemvormen: enkel of gevuld

De ene bloem is de andere niet.
En de ene bloemvorm is de andere niet.
Je hebt enkele en gevulde bloemen.
Je hebt een (1) bloem aan een stengel of een hele rits.
Je hebt schermen en aren en trossen en hoofdjes.
Of tuilen.
En dan zijn er ook nog nepbloemen.



Enkel of gevuld
Enkele bloemen hebben een (1) krans met gekleurde (kroon)bladeren om het hart van de bloem.
Gevulde bloemen hebben meer kransen met bloembladeren. De extra kransen zijn ontstaan doordat stampers en/of meeldraden in bloemblaadjes zijn veranderd. Sommige gevuldbloemigen vormen daarom ook geen zaad. Deze bloemen bloeien vaak langer, ze kunnen immers niet worden bevrucht en hoeven dus geen energie te stoppen in de vruchtzetting.

3 voorbeelden van gevulde bloemen en 1 van een enkele bloem.

FOTO 1: Dahlia
FOTO 2: Zeer gevulde roos
FOTO 3: Ranonkel
FOTO 4: Cistusroos.



De eigenwijze tuin

Vrijdag 5 juli vrije dag. Lekker wat in de tuin doen, had ik me voorgenomen. Maar nee, de regen bleek nog niet op. Af een toe even droog, net lang genoeg om buiten -over de paden- een rondje door de tuin te lopen. Of nee, een vierkantje, de tuinpaden vormen een groot rechthoek. En als ik net dacht, zal ik dan toch een snoeischaar pakken.... dan begon het weer.

Variatie: van sproeiregen tot druppelregen tot stortregen....

Helaas, geen tuinwerk. Maar wel tijd om met laptop op schoot in de serre te zitten. Kopje thee er bij, poes aan de voeten. En zo kom je nog eens leuke websites tegen.

Kijk eens op: de eigenwijze tuin de website van Bart Vancoppenolle.
Jawel, een Belg.
Picasa-webalbums - Bart - eigenwijzetui...



De eerste link gaat naar zijn weblog. Vermakelijke teksten, extra leuk (voor Nederlanders) door zijn Vlaams taalgebruik.
Via het submenu 'planten en dieren' kun je foto's op soort bekijken.
En submenu 'doe het zelf' geeft tips/werkinstructies voor het maken van allerlei nestkastje, hommelholtes, bijenparadijsjes etc.

De tweede link gaat naar zijn webfotoalbum, met heel veel mooie foto's.
Als je de diavoorstelling start krijg je een een hele verzameling foto's te zien, foto's dwars door elkaar.

Pyjamawants

Elke keer kom ik weer nieuwe beestjes tegen in de tuin.
Deze opvallend zwart-rood gestreepte wants zie ik dit jaar voor het eerst.
En ze zijn nou niet bepaald onopvallend...

Het beestje is oorspronkelijk afkomstig uit het middellandse zee-gebied, maar komt meer en meer voor in nederland en belgie.
De Latijnse naam is : graphosoma italicum, synoniem: graphosoma lineatum. opgezocht in ons insecten boek.

Ik kom echter wat (schijnbaar) tegenstrijdige informatie tegen.

Van een kenner hoorde ik: Sinds een paar jaar wordt de wants ook in Nederland gezien.
En dat vind ik ook op een Belgische site Pyamawantsen: "Volgens de beschikbare literatuur zou de soort zeldzaam zijn in Vlaanderen. Sinds enkele jaren wordt ze echter steeds meer waargenomen en schijnt ze haar verspreidingsareaal naar het noorden uit te breiden"
Maar op een Nederlandse site Waarneming.nl - Pyjamawants - Graphosoma lineatum staat dat de wants inheems is en algemeen voorkomt. En dat er overigens wel een verwante soort is in Middellandse zee gebied, maar die heeft meer een gestippelde, dan een gestreepte pyjama aan.

Tja.
De wants is in ieder geval liefhebber van schermbloemen.
En dat is ook waar ik ze aantrof. Twee exemplaren op 1 van de wilde penen in onze tuin. Ze zitten er nu een week of twee. Op de andere exemplaren van de wilde peen kom ik alleen 'soldaatjes' tegen, langwerpige oranjebruine kevertjes. Die zijn er al jaren.
Wie weet: twee Italiaanse wantsen dit jaar, volgend jaar een hele kudde?

Open tuin 2007

Altijd leuk om eens in tuinen van andere tuinliefhebbers rond te kijken. En dan is een open tuinen weekend of open tuinen dag een mooie gelegenheid.
Er is zelfs een website : Open Tuinen Net waarop allerlei tuinevenementen en open tuinen kunnen worden aangekondigd.
Per provincie kun je dan zien wat er zoal te doen is.
Er is een apart gedeelte voor de open tuinen van de tuinvereniging Groei & Bloei.
Ik ben lid van de afdeling Haren e.o. en onze afdeling deed dit jaar ook weer mee met 13 tuinen het weekend van 23/24 juni.

FOTO 1 en 2: enkele bezoekers in onze tuin op 24 juni
FOTO 3: poes denkt er het zijne van en kijkt van een afstandje toe



Tuinornament (2): twee vogels

Hier weer twee exemplaren in de serie tuinornamenten.
Tuinornamenten hebben vaak een vogelvorm.

Zie ook: Tuinornament (1)

FOTO 1: iets kraaiachtigs
FOTO 2: eendje op vlonder aan de rand van de grote vijver
Beide vogels staan in de tuin van Ellen Pieters in Paterswolde.

Zebrarupsen of gevangenisboefjes

Niet zo moeilijk om te zien waarom deze rupsen zebrarupsen heten.

Hoewel: gevangenisboefjes zou ook een mooie naam zijn. Foto gemaakt in een recent bezochte tuin in Noordlaren, aan de rand van het Noordlaarderbos, op de grens van Groningen en Drenthe. Als je goed kijkt zie je dat ie lange haren heeft.

De rupsen zitten op Jacobskruiskruid en hebben er al heel wat van weggeknaagd.

Een plant waarover de meningen nogal verdeeld zijn. De plant is namelijk behoorlijk giftig, en vooral eigenaren van vee (paarden en koeien) vinden dat de plant bestreden moet worden. Er zijn gevallen bekend waarbij een koe of paard overleden is na het eten van dit kruid. De rupsen hebben daar geen last van. Ze eten de giftige plant en slaan de gifstoffen op vlak onder hun huid. Voordeel: geen vogel eet ze op (giftig) en zelf hebben ze geen last van het gif: na het vervellen blijft het gif gewoon in het afgestroopte velletje achter.

De rups is de rups van de Sint-Jacobsvlinder. Nou die vlinder nog eens proberen de vlinder zelf te spotten: vlinder uit de familie Arctiidae (de beertjes), opvallend rood-zwart. Volgens de omschrijving een dagactieve nachtvlinder (jahaa). Vliegtijd van april tot begin augustus.
Vooral te vinden op zandgronden waar de waardplanten Jacobskruiskruid en andere kruiskruiden veel voorkomen. Wij wonen op veengrond, maar hebben ook een paar Jacobskruiskruiden in de tuin. Eens goed opletten.





NB. In Australië en Nieuw Zeeland hebben ze recent de deze rupsen geintroduceerd om aldaar het jacobskruiskruid te bestrijden. Hopen dat dat niet uit de hand loopt. Ze hebben een Australië slechte ervaringen met introduceren van nieuwe soorten...

Graskippen

Deze buxuskippen lopen los rond in de bostuin van Eef en Jan Schipper in Noordlaren.
Ten tijde van de foto (half juni) was de knipbeurt nog niet helemaal klaar, de kippen hebben hier nog kuifjes.

Meer foto's vind je via volgende link: Picasa-webalbums - jan - Tuin 24-05-07



De tuin was opengesteld tijdens het Open Tuinen Weekend van Groei & Bloei afdeling Haren e.o. 22-24 juni 2007.
Prachtige bostuin, bloemenweide, maar ook borders en veel klimrozen.

Cerinthe major purpurescens

Na een zadenruil van de tuinclub in februari kwam ik thuis met een zakje zaad van Cerinthe major.
1 jarig stond er op, paarsblauwe bloemen.

Hele grote zwarte zaden, echte knoeperds.
In de kas uitgezaaid, in april. Ik had geen idee hoe de plant er uit zou gaan zien. Al snel kwamen twee grote vetplantachtige bladeren, vlezige bladeren, boven de grond. Daar bleef het een tijdje bij. Langzamerhand meer bladeren. Op enig moment verschenen er wittige plekjes op de bladeren, schrik, het leken zuigplekjes van een of ander insect. Maar geen insect niet zien. Een tijdje in de gaten gehouden. Maar bij nader inzien gelukkig niets aan de hand. De wittige vlekjes horen er gewoon bij. Half mei de zaailingen in de tuin gezet, in de volle grond. Beetje omgevallen, beetje aangeknabbeld door slakken, maar nu staan ze dan toch in bloei. De plek is nog niet optimaal, een beetje verstopt tussen andere planten.
Volgend jaar proberen: tussen roestbruine gras Carex Buchannii en/of voor een pol miscanthus sinensis. Hier zou de gebogen groeiwijze mooi uit komen.

Bijzonder. Een klasse apart.

FOTO: links met flits, rechts zonder flits.
Beiden geplaatst, kon niet kiezen welke ik mooier vind.
Op de flitsfoto zie je de bijna metallic paarsblauwe gloed op de bloemen beter.
De rechterfoto geeft een zachter licht.



Cerinthe weetjes:
- Nederlandse naam : Grote wasbloem, ook kwam ik de naam zeesmeerwortel tegen.
- Engelse naam: honeywort
- bladkleur groen tot groenblauwe (een beetje eucalyptusachtig)
- familie van de ruwbladigen (!), zoals borage, en dat terwijl het blad absoluut glad, zelfs een beetje vettig is
- bladeren worden donkerder, meer blauw, naarmate ze dichter bij de bloemen zitten
- om de nectarrijke bloemen goed te zien, moet je door de knietjes, de smalle paarsblauwe kelkjes worden afgeschermd door een koepeltje van bladeren
- meestal niet winterhard, als eenjarige behandeld. Afgelopen winter heeft ie in sommige tuinen overleefd.
- afkomstig uit middellandse zee gebied, zeer droogte-tolerant
- maar, met beetje water regelmatig, dan bloeit ie uitbundiger
- niet in vochtige schaduw, kans op wegrotten
- zaden schieten eind weg en kiemen (net als borage) makkelijk; vaak voor de winter en in de winter vriezen ze dan dood...
- dus: probeer zaad te verzamelen en zaai in april

Juni 2007: digitalis

Digitalis of vingerhoedskruid.
Mooi van zichzelf, maar wonderschoon indien van achter beschenen door de laagstaande zon.
Als een soort glas-in-lood-ramen.

Geel hoekje

Penningkruid, een kruipende helgroen plantje dat razendsnel het grondoppervlak bedekt.
En in de bloeitijd (juni) ligt er dan een geel tapijtje.
Hier een hoekje in onze tuin, vlak bij het terras.

Foto van 10 juni 2007.

Varen door de straat

Vanuit het slaapkamerraam (raam dicht vanwege de vele regen), maakte Eddy deze foto's van langsvarende auto's.
Nou wonen we aan de Meerweg, dus dat er water in de buurt is is niet zo gek: het Paterswoldse meer.
Wij wonen ongeveer halverwege de 'helling' van de hondsrug op.
Op zaterdagavond 23 juni begon het om ongeveer half acht te onweren.
En daarna gingen de hemelsluizen open.
Tja, en dan krijg je dit...




We hebben een keer eerder zoveel water in de straat gehad, jaren geleden. Het water stond tot aan de stoep.
Maar dat was voor er een nieuw bergbassin gebouwd was, aan het (lage) eind van de straat.
Sindsdien was het droog, ook bij hevige regen.

Is het bassin vol?

Sally Holmes

Op bezoek bij Jelly Barkmeijer, een van de personen die meedoet met het Open Tuinen Weekend 2007 in Haren. Het is een warme broeierige zaterdagmiddag, tegen 5 uur. Jelly leidt me rond in haar tuin, geinspireerd door Engelse landschapstuinen. Veel rozen, waaronder een eilandbed met Sally Holmes-sen. Sally Holmes is een witte struik roos, de ongeopende knoppen een tikje abrikooskleurig.

Voor mij zijn rozen meestal: een witte roos, een gele roos of een rode roos. Ik kan de namen moeilijk onthouden. Maar omdat ik bij dit bezoek tegelijk een klein interview houd, heb ik pen en papier bij de hand. En zo weet ik nu dat bij Jelly in de tuin Sally Holmes rozen staan. En Veilchen Blau (die hebben we zelf ook, labeltje heb ik er bij gezet!), en de donkerroze kleinbloemige Mozart.

FOTO 1: overzicht van de tuin van Jelly (net voor er een grote onweersbui losbarstte),
met in het witte eilandbed een groep Sally Holmes rozen
FOTO 2: Sally in Close up


'Sally Holmes' Shrub Rose
Meer informatie over deze roos vind je via bovenstaande link.

Hostalapje

Waarom staat dit stukje bij de categorie 'beestjes' van weblog 't Groentje?
Omdat het over beestjes gaat, of eigenlijk over geen-beestjes.

Kijk goed naar de foto. Wat zie je daar zoal?

Een pot.
Met een hosta.
En een katoenen lapje om de pot heen.

En verder?

Je ziet geen slakken.

Volgens mevrouw Bennink, komt dit door de truc met het lapje: een strip katoen, in een zoutwateroplossing gedrenkt en met garen om de hostapot heen vastgezet. Een tip die ze op een van de ledenavonden van de tuinclub had gehoord.



NB. Het is of het lapje,
of misschien toch de slakkenkorrels die ook op diverse plaatsen in de tuin worden gebruikt...

NB2. Wij hebben zoveel slakken in de tuin dat ik een zoutoplossing ter grootte van een klein meer nodig heb en lakens voor drie weeshuizen om in reepjes te scheuren.... Dan maar geen hosta.

Blauw tapijtje

Tijdens het avondeten -midden in de week- werd ik gebeld.
Mevrouw Bennink, lid van de tuinclub.
De Campanula's zijn nu op zijn mooist, zei ze.
Kun je nu een foto komen maken?

Ik was van plan om in het weekend te gaan, maar na enig aandringen (ze zijn nu echt mooi, duurt maar kort, morgen komt er regen) toch maar even langsgeweest.

(Tijdens de excursie van de tuinclub had ik onze digitale camera bij me, en ze vroeg me of ik eens bij haar in de tuin een foto wilde maken. Haar kinderen kwamen pas over een paar weken weer op bezoek en dan waren de klokjes alweer uitgebloeid).

Inderdaad fraai. Alsof het een blauw tapijtje is.
Een collage.


Tuinornament (1): kat, kippen, merel

Onlangs een aantal tuinen bezocht die meedoen aan het open tuinen weekend.
Rondkijken in de tuinen, pratend met de tuinier(s), en her en der wat foto's makend.

Altijd leuk vind ik de ornamenten of versieringen die er te vinden zijn.
Als je er op gaat letten is in bijna elke tuin wel iets te vinden.

Deze drie exemplaren komen uit de tuin van Walter en Heiltje Hoogesteger uit Glimmen.

FOTO 1: een poes als deurstop
FOTO 2: vanuit een donker hoekje bij het terras, kijken deze twee kippen je ineens aan
FOTO 3: Vanuit huis, uitkijkend over terras en de rozen die er langs staan. Als je uit een ooghoek kijkt zou je denken dat er een echte merel op de rozenstruik zit.

Kattenstaart

Aan de vijverrand.
Steeds hoger, eerste een enkele kaars, later ook zijkaarsen.
En dan schiet de plant in bloei.
Knallend roze.
Kransen van lipbloemen,
Zaait zich behoorlijk uit langs de vijverrand, het grootste exemplaar is bijna twee meter hoog!
Zo hoog heb ik ze in de tuin nog niet gehad.



Op een andere plek in de tuin komt een plant op die ook op de kattestaart lijkt.
Ongeveer 80 cm hoog. Bloeit nog niet, dus even afwachten, of het inderdaad de kattenstaart is.
De plant schijnt soms behoorlijk te woekeren en is om die reden in bepaalde delen van de VS verboden!

Latijnse naam: Lythrum Salicaria.
De tweede naam verwijst naar de wilg: het langwerpige blad lijkt op wilgenblad.
Bijen en hommels zijn enthousiaste bezoekers van deze knalbloemen.
Bloeit van juni tot september rijkelijk en continu.
Er zijn allerlei gekweekte vormen, deze blijven wat kleiner, tot ongeveer 1 meter.
Bijvoorbeeld de Lythrum Salicaria 'Robert'.
Die is wat roder van kleur en staat in onze tuin vlak bij een roze roos.
Met een astilbe met een licht roze blos over de pluimen: een plaatje.

Joost-in-t-gras

Spring in 't veld.
Juffertjes in 't Groen

En nu ook: Joost in 't Gras




Onder de Elstar-appelboom proberen we een bloemenweitje te maken.
Gewoon grasveld (eigenlijk mosveld, relatief veel schaduw) niet meer maaien.
Nou ja, twee x per jaar nog maar: juni en september.
Maaisel afvoeren om grond te verarmen.
Da's goed voor variatie aan bloemen.

En verder steek ik af en toe een pluk gras uit en zet er een wilde plant in (of wat zaad).
Al twee jaar verspreid ik ook kievietsbloemenzaad. Ik zie nog geen planten terug. Maar wie weet. Een kievietsbloem zonder bloem is niet erg opvallend tussen hoog gras en het kan jaren duren voordat zo'n jong plantje gaat bloeien.
Zie ook : Bloemenweitje-in-wording voor meer achtergrond van het weitje.

The president

President van Amerika of Engeland?
Nee van de clematissen.
Dit is een vroegbloeiende grootbloemige soort.
Mei, begin juni, dan is ie toch wel klaar met bloeien.
Maar ook na de bloei is ie fraai.
Eerst is de zaadbol nog blauwig.
Later wordt ie strokleurig.

FOTO's: genomen in de tuin van mevrouw Groen uit Grolloo, 2 juni 2007
Links: een van de laatste bloemen.
Rechts: zaadbol

Vijverlampjes gezien in Kolham

We zagen ze voor het eerst bij vrienden van ons, Berthil en Marion, uit Kolham. Op een warme zomeravond in 2006, eten in de achtertuin, langzaam donkerwordend. He, daar dreven lichtgevende bolletjes in de vijver. Bleken kleine lampjes te zijn: doorzichtige balletjes, zonnecellen voor de energievoorziening, gekocht bij de Action (winkel met goedkoop spul, vaak rommel, maar soms wel geinig). Bij het donker worden gingen de lampjes aan.

Leuke kitsch, maar destijds uitverkocht.

Tot deze week, juni 2007: in de Action-advertentie werden ze weer aangekondigd! En vandaag meteen een paar lampjes gekocht en in de vijver gedeponeerd. Om 11 uur 's avonds even naar buiten.

Drijvende lampjes in de vijver.
Zullen de kikkers gek van opkijken.
Ze zijn er in verschillende kleurtjes.

Links: zonder flits, wat wiebelig door de lange belichtingstijd
Rechts: met flits (wel scherp, maar de kleurtjes van de ledjes verdwijnt in het witte flitslicht.



Cirkels in het Gras

Op een mooie dag in juni, excursie van de tuinclub. Dit jaar o.a. naar de tuin van mevrouw Groen uit Grolloo.
Grolloo is een klein dorpje in het hart van Drenthe, tussen Rolde en Schoonlo. Veel Saksische monumentale boerderijen, zo ook die van de familie Groen. Veel hagen en doorkijkjes gaven structuur aan de tuin, de beplanting maakte e.e.a. weer losser. Een tuin met heel wat tuinuurtjes, maar geen probleem voor mevrouw Groen, ze straalde toen ze ons over haar tuin vertelde, en wist bijna van geen ophouden.

Een leuk element tussen een aantal grote bomen: cirkels in het gras, deels met een cirkellijn van zwerfkeitjes (Drenthe, he) geaccentueerd. De buurpoes vindt het ook een aangenaam ligplekje.




Hoe denk je dat dit gemaaid wordt: eerst hoog dan laag, of omgekeerd?
Zie gastenboek.

Calla

Begin dit jaar kreeg ik twee calla knollen kado. Opgepot en binnen in de wintervensterbank gezet. Eerst kwamen opgerolde bladeren (een beetje zoals lelietjes van dalen) boven de grond die zich daarna sierlijk ontvouwden. Even dacht ik dat vervelende vliegjes de plant hadden gevonden: er leken bleke 'zuigvlekjes' te ontstaan op de bladeren. Goed kijken: de vlekjes waren wel heel regelmatig, dat hoort gewoon zo. Beide potten op de veranda gezet. In de ene pot zitten inmiddels twee bloemen, van een paarsrood ZO DONKER HET BIJNA ZWART IS. Behalve als de zon erop schijnt, dan blijkt het heel donkerrood te zijn. In de andere pot was heel lang niets te zien, maar daar beginnen de bladeren zich nu ook te ontvouwen.

Paarse Morgenster

In de tuin heb ik een gele morgenster.

Zie link: Gele Morgenster

Een soort hele grote paardebloem, dunne langwerpige bladeren en later ook een grote pluizen-zaadbol.

In een bezoektuin zag ik een plant die er precies op leek. Zelfde bloemvorm, alleen een hele andere kleur: lilapaars!



Tragopogon porrifolius, ook wel haverwortel of boksbaard (Grieks: tragos=bok, pogon=baard)

De naam bedenken was niet zo moeilijk: paarse morgenster (lijkt op gele morgenster, maar is paars)
Paar feitjes:
- 2 jarig, soms als vaste plant
- bloei juni juli
- penwortel
- zonnige warme plaatsen, dijken, bermen
- 60-120 cm
- oude cultuurplant, vooral als wortelgroente
- wortel gebruikt als schorseneer (uur in water met citroensap koken)
--> synoniem witte schorseneer
- jonge bloemstengel bereiden als asperge
--> synoniem armelui's asperge
- bladeren insalades of als spinazie
- vanwege oestersmaak is de Engelse naam ook: vegetable oyster (NL: oesterplant)
- branden van de wortel --> koffiesurrogaat (net als cichorei)
- bloemen gaan op met de ochtendzon --> morgenster
- keukenmeidenverdriet --> kennelijk was wortel moeilijk schoon te maken, moet namelijk onderwater worden schoongemaakt vanwege het kleverige melksap.

Overigens: wortel kan alleen het eerste jaar geoogst worden, nog voor de bloei. Het tweede jaar wordt wortel te houtig.

Blauwe juffers

Aan de vijver is altijd wat te doen.
Soms is de juffer rood, soms is de juffer groen. (*)

Zie ook: Vuurjuffer

(* Variant op tekst van Herman Finkers: In Almelo is altijd wat te doen. het stoplicht staat op rood of het stoplicht staat op groen.

Maar mijn variant klopt niet: of de kleur van de juffer is verkeerd (blauw, niet groen), of tekst rijmt niet.


Dit is waarschijnlijk de azuurwaterjuffer (Coenagrion puella) met een spanwijdte van ongeveer 35 mm.
Er zijn vele blauwe juffers en als je ze uit elkaar wilt houden is een heel leesbaar artikeltje met foto's te vinden op:
http://www.hynstebiter.nl/Determinatie-%20juffersdeel1-waterjuffers.doc

In ieder geval: Mooie plaatjes vanuit eigen tuin. Steeds dichterbij.



Tuin Groen

Ofwel de tuin van mevrouw Groen uit Grolloo.

Mooie reisdoel voor een tuinuitje of tuinreisje.

Volop in bloei, opvallende blikvangers, wolken van bloemen en tevreden tuinliefhebbers.

Onweder

Zaterdag 9 juni. Klefwarm.
Vrijdag was het bijna 30 graden, maar ook zaterdag werd het in het noordoosten des lands ruim 27 graden.
Tegen de avond kwam er een fors onweer, vanaf de veranda konden we een en ander mooi aanschouwen.
De Vingerhoedskruiden hebben hun hoedjes al naar beneden gericht, die hadden niet veel last.
De enorme rode rozen, met de bloemen omhooggericht, liepen langzaam vol en draaiden na een tijdje hun zware bloemhoofden naar de grond. De leek even te sneeuwen, maar dat bleken de blaadjes te zijn van de witte wilde roos, heel veel blaadjes regenden naar beneden. het blijft lastig regen goed op de foto te krijgen.

FOTO 1: poezen sprot (links) en bolle baassie (rechts) wisten niet hoe snel ze moesten komen schuilen bij het vallen van de eerste grote regendruppels
FOTO 2: de regensporen gutsend langs het glazen dak en ramen van de serre.

Juffertje in het blauw

Sommige bloemen zijn zooo fotogeniek dat je er maar foto's van blijft maken.
En ze zijn allemaal mooi.
Bij ons: meestal blauw, soms wit.
En na de fraaie bloei, ook nog de mooie zaaddoosbol.

Er schijnen ook roze exemplaren te zijn, maar die hebben zich in onze tuin nog niet vertoond.



Verbascum wattuh?

Deze romantische foto's zijn in de eerste week van juni genomen in onze achtertuin.



Het was wat mistig en er het licht was prachtig zacht.
Ik liep al naar de schuur om op de fiets naar het werk te stappen.
Nee, even terug naar binnen, fototoestel halen.
Dit MOEST even op de foto.

De bovenste knoppen zijn roze vijfhoekige pakketjes.
En als de bloem open gaat: overwegend wit met een rozig (paars) hartje.


Zaden van Emmy uit Brunssum. Zie ook Emmy's tuin

Gekocht onder de naam: Verbasicum Bakerianum.

Vorig jaar zomer gezaaid.
Dit jaar uitgeplant en sinds een paar dagen bloeien enkele exemplaren.

Fraai.

Zoeken op Google om wat meer achtergrond te vinden.
Vooral veel verwijzingen naar Emmy.
Zelfs via een Engelse site kwam ik uiteindelijk weer bij Emmy terecht...
Maar geen informatie over de plant zelf.

Totdat ik diep verscholen op een website van de Schotse rotstuinclub.
SRGC Forum: Plant Identification Questions and Answers

" By the way Linda, what you get from the big seed suppliers ( like Chiltern Seeds )sometimes result in surprises alike those from seed received in different seed lists. Some years ago I ordered Verbascum bakerianum from them, and I later learnt that this was just a fabricated name. The species does not exist. It was Verbascum blattaria instead. Still you get some 180 hits on the web when you google the name.
...and Papaver, unknown species 'Via Rotorua' turned out to be a regular Papaver somniferum"

Tja, vandaar geen extra info.
Dan maar even Verbascum Blattaria opgezocht.
Nederlandse naam: Mottenkruid.
Vaak in gele versie, maar ook in deze wit met roze.
Genoeg info.

Mimulus (2) Apenbloem of Bachbloesem

Soms blijkt een bepaalde plant opeens een heel tweede leven te hebben.
BIj het zoeken naar informatie over de Mimulus kwam ik allerlei websites tegen over Bachbloesemtherapie.
En mimulus wordt daarbij gebruikt als een van de 12 remedieen.
Het is trouwens niet JS Bach van de muziek, maar ene Edward Bach die rond 1932 de bloesemtherapieen bedacht heeft.
Bloesem essences opgelost in brandewijn/cognac en dan een paar druppels per dag van de oplossing nemen.
Niet meer dan 6-7 remedieen tegelijk, of zo.

Tja, het zal vast helpen voor wie er in gelooft. Hoor ik bepaald niet bij.



Wel weer leuk vind ik de afkomst van de naam. In het Engels het de Mimulus ook wel Monkey-flower, apenbloem.
Het schijnt zo te zijn dat als je de in de achterkant van de bloem knijpt gaat de bloem open, en zou je een aapje moeten zien.
Toen ik dat wilde proberen, mislukte dat: het had net hevig geregend en de bloemetjes waren slap van de regen.

Later op de dag nogmaals: de 'keel van de bloem' gaat dan open en je ziet de meeldraden bewegen (vooral als je een paar keer achter elkaar knijpt).
Alsof je de pootjes van een piepklein aapje ziet bewegen (huh?).

Mimulus (1)

Mimulus of Maskerbloem.
Al een aantal jaren staat de gele maskerbloem aan onze vijverrand. Steeds op een iets andere plek. Een enthousiaste gele bloem soms met oranje stippen. Na de bloei blijven er platte groende zaadbuidelitjes over die na indrogen zelfs wat rammelen. (Een beetje als de ratelaar).

In het voorjaar zelf zaden gezaaid van iets dat ook maskerbloem heet. Na verspenen en in eigen potjes zetten, zijn de eerste exemplaren nu in bloei. Fraaie patronene, vooral op de onderste lip, het lijkt wel een uitgestoken tong (maar dan van iemand die eerst op een rood zuurtje heeft gesabbeld).

De mimulus komt uit noord amerika, bloeit van juni tot september en groeit langs waterkanten (ook langs de grote rivieren).
Mimulus wordt ongeveer 30 cm hoog, lichtgroen blad.
Oorspronkelijk werd de mimulus ingedeeld bij de helmkruidachtigen (scrophulariaceae), maar sinds een jaar een tien hoort ie tot de phrymaceae. Tenminste volgens sommige taxonomen. Helemaal eenduidig is het niet, maar DNA onderzoek suggereert in ieder geval een andere familie dan oorspronkelijk gedacht.

De bloem heeft 'prikkelbare' stempels: bij aanraking gaan de stempels tegen elkaar aan. Hmm proberen.

Violier

Weer een kat in de zak? Een plant die zou moeten geuren, maar het niet doet?
Nee hoor, gewoon op het goede tijdstip ruiken.
Eerder dit jaar kocht ik een zakje violier zaad.
De piepkleine zeer brosse plantjes verspeend en in een grote pot op de veranda gezet.
Nog steeds brosse, slungelige plantjes.
En sinds een paar dagen bleekroze bloempjes.

Tegen 6 uur vanavond besnuffeld.
Niks. Vrijwel geen geur.
Zucht.

Maar, op half 12 ' s nachts, nog steeds 25 graden in Haren.
Nog even buiten zitten. In het donker.
En net voor het naar binnen gaan nog even de neus in de bloemen.
Wouw!

NU ruikt ie dus wel.
En niet zo'n beetje ook.
Hoe zal ik het omschrijven?
Zoiets als: peperige kaneel met een vleugje zoet.

Roos van vier kanten

Op de veranda, een roos dobbert in een schaaltje water.

FOTO-serie: de roos van alle kanten bekeken.

1. Van boven
2. Van rechts
3. Van links
4. Van onderen (ja daarvoor ben ik op mijn rug onder het tafeltje gaan liggen)


Mei 2007: wilde peen

Nog even en de bloemetjes gaan open.
Nu al een plaatje.
Het bloemscherm van de wilde peen.

Dehullu

Zaterdag 2 juni gingen gingen we met de tuinclub op excursie. Mooie dag, volop zon, en goedgemutst op pad.

Het middagprogramma bestond uit een bezoek aan de beeldentuin Dehullu in Gees (Drenthe). Ik had er eerder over gehoord maar was er nog niet eerder geweest.

MOOI !!!

Gelegen in open Drents landschap, deels bomen aangeplant voor beschutting. Deels grote grasvelden. Veel ronde vormen. Ronde vijvers, ronde thematuinen, ronde heggen.

En volop ruimte voor de beelden, brons, keramiek, aluminium, kunststof, hout. Alle materialen en vormen die je kunt bedenken. Ca. 20 kunstenaars exposeren hier, jaarlijks een andere collectie. Merendeel (alles?) is te koop.

Om van te watertanden. Wel graag dikke portemonnee meenemen.





Een beeld in de tuin kan heel mooi zijn, maar je moet er wel de juiste plek voor hebben/voor maken. Zodat het beeld goed tot zijn recht komt.

Bij Dehullu weten ze hoe dat moet.
Galerie en beeldentuin BEELDEN IN GEES - Start

Gaat dat zien: open van half mei tot september.
En trek er minstens 3 uur voor uit.

Siamese kaarsen

Een tuin wordt meestal interessanter en mooier als er afwisseling is tussen vormen (of kleuren) in de tuin. Een tuin met alleen maar bodembedekkers of alleen maar kniehoge vaste planten (*) is meestal een stuk saaier dan een tuin waar afwisseling in plantmateriaal is. Tussen de bodembedekkers een plant met hoogopgaande kaarsvorm geeft meer spanning. Naast planten met grote bladeren ook een wat ijlere plant. Naast felle kleuren een wat gedektere kleur.

In onze tuin wordt de lijst van KAARSVORMEN aangevoerd door de vingerhoedskruiden. In hun tweede jaar schieten ze van een rozet in maart op naar een forse plant van 1-1.5 meter (heel soms nog groter) in mei. Elk jaar staan ze weer op een iets andere plek. Zoeken ze zelf uit. En alleen als ze erg onhandig staan haal ik ze weg.
Nummer twee op de kaarslijst is dit jaar: de walstroleeuwenbek. Een kortlevende vaste plant, afhankelijk van de plek 50 cm hoog tot ruim 1 meter. Kleuren: zalmroze of lilapaars, kleine bloemtjes, blauwgroenige fijne blaadjes. Al met al wat sierlijker en ranker dan de digitalis. Dit jaar hebben we een exemplaar dat zichzelf heeft uitgezaaid in een stapelmuurtje. Of eigenlijk twee exemplaren: een soort siamese tweeling. Pas bij het opengaan van de bloemen bleken er zowel paarse als roze bloemaren te zijn. En de plek is blijkbaar erg gunstig: de duoplant is ruim 1.5 hoog!
Nummer drie is de virginische ereprijs. Rustige lilapaarse kaarsen, iets later in de zomer. Wel steeds op dezelfde plaats.

FOTO: Siamese walstroleeuwenbek op stapelmuur. Paars en roze door elkaar.



(*) Ik heb nog een border in de tuin die vrijwel alleen uit kniehoge vaste planten bestaat. In de winter een saaie vlakte van afgestorven vaste planten. In de zomer een fleurig veld van voornamelijk geranium endressii en geranium versicolor. Wel fleurig, maar wat saai, alles de zelfde hoogte en zelfde bladvorm. De laatste tijd probeer ik er wat variatie in aan te brengen, bijvoorbeeld een toef hoge moerasspirea en sinds dit voorjaar een forse malva met zilvergrijsblad en ca 1 meter hoog. Eens kijken hoe dat in de loop van de seizoenen eruit ziet. Het is nog niet echt een afgewogen geheel. Tips zijn welkom.

Joost en de schoenlapper

Joost verwondert zich over de leerachtige bladeren van de Bergenia.

Totdat hij bedenkt dat die bladeren tot de (Nederlandse) naam schoenlapperskruid of schoenlappersplant hebben geleid.




We hebben in de tuin twee soorten staan. De soort op de foto blijft groen in de winter.
De andere soort krijgt 's winters een mooie donkerrode gloed.

Zie ook de eerdere avonturen van Joost:
Joost K. Bouter

Mick's Bankje

Buurpoes Mickey doet een tukje.

Favoriete plekjes:
1. een 'nestje' in het hoge gras van de 'bloemenwei'.
2. een plankje op twee bakstenen op het schelpenterrasje.

Op deze foto is ie (bijna) wakker, maar meestal zo diep in slaap dat ie niet merkt als je lang komt.



Zie ook
De verschrikkelijke Mick | Beestjes | 't Groentje en Toneelstuk voor drie poezen | Beestjes | 't Groentjev oor meer 'avonturen van Mickey.

Tuin tegen de muur

Je kunt altijd meer planten kwijt in de tuin als je ook gebruikt maakt van de hoogte. Maak gebruik van bomen, klimplanten tegen een muur, langs trellis of een boog. Sommige mensen gaan wel erg ver.

De Fransman Patrick Blanc heeft van het bekleden van muren met planten zijn werk gemaakt. Hele tapijten van planten, soms wel een heel flatgebouw. In een van de filmreportages bij de Chelsea Flower Show 2007 was een reportage met werk van deze Fransman. Intrigerend.

Hij spijkert een lap vilt tegen de muur en steekt daar de (meest) altijdgroene planten in. Van boven af druppelt er water (met voedsel) door heen. Dat sijpelt langs alle planten naar beneden, wordt daar weer opgevangen en omhoog gepompt.
Maar 1-2 x per jaar onderhoud... maar daar heb je dan wel een hoogwerker voor nodog.
O ja, en vergeet niet ervoor te zorgen dat de muur waterdicht is.



Kijk vooral eens op zijn website. De 'korte presentatie' is overigens al behoorlijk lang.

VERTICAL GARDEN by PATRICK BLANC - MUR VEGETAL - GREEN WALL - LIVING WALL

Chelsea Flower Shoe

Afgelopen week was het weer zo ver.
Engeland stond op zijn kop.
Elke avond 1 of 2 uur lang live op TV.
Prime Time.
Het was weer tijd voor de Chelsea Flower Show.
Een gigantische show met showtuinen door bekende tuinontwerpers, maar ook kleinere tuinen.
Heel veel kwekers en altijd wordt de lancering van een nieuwe plant of specialiteit bewaard voor deze show.



Bijgaand de website: Royal Horticultural Society - RHS Chelsea Flower Show 2007
van veel tuinen is er een 3 dimensionaal filmpje geplaatst.

Dan kun je de tuin alsnog bekijken.
Want inmiddels is alles alweer afgebroken....

In de omgeving van het terrein waar de Chelsea Flower Show wordt gehouden, tuigen alle winkeliers hun etalages op met bloemen en planten. De winkeliersvereniging kent jaarlijks een prijs toe aan de beste etalage. Een leuke vondst was die van een schoenenwinkel die als tekst in zijn fleurige etalage had staan: Chelsea Flower Shoe. (Dus geen typfout in de titel van dit stukje!)

Lobeliablauw

Als jij lobelia zegt denk ik aan: blauw, inblauw, diepblauw, indringend blauw, knalblauw.
Het blauw van de eenjarigen (*) die zo lang doorbloeien.
Het blauw op de foto.

FOTO 1: in de zijborder, zomer 2006.
FOTO 2: in een mooie blauwe schaal. Zomer 2006.

NB. De bruine takjes zijn van een lavendel die in het midden stond. Die heb ik verzopen.. Na het planten zag de lavendel er zo slap uit, dus steeds meer water gegeven. Dat is hem niet goed bekomen. De lobelia's vonden het trouwens prima en hebben tot oktober doorgebloeid.



(*) Het zijn trouwens geen eenjarigen, maar omdat ze niet winterhard zijn, moeten ze elk jaar opnieuw gezaaid (of gekocht) worden.

ZELF LOBELIA ZAAIEN VOOR IN JE TUIN - LOBELIA ZAAIEN - SOORTEN LOBELIA - LOBELIA ERINUS

Maar er zijn nog veel meer lobelia's. Niet alleen deze lage blauwe, maar ook planten tot 1 meter hoog, bloemen meer in een aarmodel.

Recent heb ik een paar stukken van een blauwe lobelia gehad, een vaste plant.
Het is de Lobelia Syphylitica of Virginische Lobelia (Afkomstig uit Virginia, VS).
Deze komt voor in een blauwe vorm en in een witte vorm.
Volgens de plaatjes op internet is deze blauwe lobelia eerder paarsblauw dan 'lobeliablauw'.
Houdt van natte voetjes, kan aan vijverrand.

Citaat van Guido Lurquin, die leuke stukjes schrijft over vijver- en moerasplanten:
" Het genus Lobelia kreeg zijn naam ter ere van de wetenschapper Matthias de l'Obel. Naar de gewoonte van zijn tijd latiniseerde deze zijn naam tot Lobelius. Het leuke eraan is dat de naam de l’Obel afkomstig is van abèle, witte abeel (Populus alba). De naam ging dus van plant naar mens en van mens weer naar plant. "
Zie ook: Pond Library - Virginische lobelia

De naamgeving is van Linnaeus. Het verhaal ging dat de Indianen de plant gebruikten tegen syphilis, vandaar.

En ondanks de stevige bladeren blijken slakken er toch van te houden....
Twee exemplaren zijn na het planten geheel afgeknaagd, alleen de nerven zijn over. De andere exemplaren, een paar meter verderop lijken goed aan te slaan.
Blijkbaar is een plant die eenmaal aangeknaagd is een soort lokplant voor alle slakken in de buurt. (Zouden ze gewoon het slijmspoor van hun soortgenoten volgen...). Datzelfde zie ik ook bij een wilde peen, de ene geheel beknaagd, de naaststaande plant gaaf.

Phlomis

Phlomis Russeliana.
Grote, harige bladeren.
Kan heel goed tegen zon (komt voor in middellandse zeegebied).
Maar wil wel goed vochtdoorlatende grond.

Bloemstengel bestaat inmiddels uit drie etages, met een soort vlaggemast op de top.
De onderste etage bloeit al redelijk, de tweede verdieping begint net, de zolderverdiepeing heeft nog geen bloemen.







Heel zacht gele lipbloemen.
Lijkt op de Leonorus kwa vorm: Leonorus
En wat denk je van de wintervorm: Januari 2006: Phlomis

Wateraardbei

Familiegelijkenis of niet?
Geen witte bloemblaadjes maar oudroze.
Maar het hart verraadt de familieband:
maak kennis met wateraardbei, de neef van aardbei.



Doet het goed aan de vijverrand.
Wordt wel elk jaar een beetje langer en is inmiddels al een meter uit de vijver gekropen.

WATERAARDBEI-WEETJES
- Latijnse naam: Potentilla palustris
- Duits: sumpf-blutauge
- Engels: Marsh cinquefoil, purple cinquefoil
- Staat op Nederlandse rode lijst: wel algemeen voorkomend maar sterk afgenomen
- Komt voor in Europa, Siberie, Groenland en Noord-Amerika.
- 30 -50 cm hoog
- Bloeitijd juni-juli.
- Bevlogen door hommels, bijen en vliegen.
- In ondiep water, tot 20 cm diep, venig, spoorsloten, duinvalleien.
- Wortelstok kruipt en wordt steeds langer.
- Wortelstok bevat looistoffen en rode kleurstof.

Raadplaatjes (2)

Twee plaatjes, op 26 mei 2007 gemaakt in eigen tuin.

Maar, wat is het?

Raden maar.

Wat is foto 1?
En welke bloem gaat uit de knop op foto 2 komen?



Oplossing: in gastenboek, entry 25.

Charmante woekeraar

Je hebt van die planten...
Je zet ze in je tuin.
Bent er heel zuinig op.
Wilt in het begin geen stekje afstaan.

En ze beginnen zich thuis te voelen.
Zoeken zelf een beter plekje dan de plek waar jij ze hebt neergezet.
En het gaat ze goed.
Heel goed.
Te goed.
Ze gaan aan de wandel.
En komen overal te voorschijn.

Dat is ons gebeurd met de bosandoorn.

Maar ja.
Als in april de lichtgroene netelbladen zich weer uitstrekken.
Als ie dan in mei weer in bloei raakt.
Mooi.



Gewoon uittrekken waar ie ongewenst is...
En hoewel ik de meeste planten op de composthoop gooi, doe ik dat niet met de wortels van de bosandoorn.
Die hebben een erg lang leven.

Aan het water, veen en moeras

Aan het water, veen en moeras.
Dat is de titel van een hoofdstuk in mijn wilde planten boek.
Wat heb ik daar al veel in gebladerd in de afgelopen jaren.
De titels van de hoofdstukken ken ik dan ook uit mijn hoofd.
Zo zijn er hoofdstukken 'bos en bosrand', 'akkers en ruderaalterreinen' en dus ook 'aan het water, veen en moeras'.

Als je de namen van wilde planten nog niet of niet goed kent, dan is het goed naar de omgeving te kijken waarin de plant groeit.
Sla het boek open op het juiste hoofdstuk. En ga bladeren tot je een bloem van de juiste kleur ziet afgebeeld.
Bekijk de omschrijving ernaast.
En ja hoor: gevonden.

Sommige bloemen zijn niet echt moeilijk.
Ziehier: de gele lis.



Mooi! Staat bij ons aan de vijver.

De hommel en de hypericum

De titel van dit stukje is als de titel van een sprookje. Of een parabel.
En zoals meestal met een titel, zegt ook deze iets over de inhoud van een verhaal.

Het gaat namelijk over een hommel, zo'n geelzwartgestreept zoembeestje.
En over een hypericum, een plant met gele bloemen en een mooie koepel van gele meeldraden.

De meeldraden bevatten een overdaad aan stuifmeel.
Laat de hommel daar nou net dol op zijn.
Als kleine baasjes kruipen en klauteren de hommels over en tussen de meeldraden.
En maar verzamelen.

Op foto 3 zie je dat deze hommel al een heel 'klompje' van stuifmeel aan zijn achterpoten heeft hangen.
En wat is het voordeel voor de hypericum?
De bloemen worden gegarandeerd bestoven als de hommels van bloem naar bloem overstappen.

Op foto 1,3 en 4 (rechtsboven) zie je dat de eerste bes zich al begint te vormen.
Later in het jaar kan de hypericum zijn zaadjes weer in het rond spreiden.




(Variatie op het verhaal van 'De bijtjes en de bloemetjes')

Rozen uit de knop

Vorige week een stukje over rozen in de knop. Zie ook: Rozen in de knop
Twee van de vier zijn inmiddels uit de knop.

1. Een aangewaaide roos, roomwit met gele meeldraden bij openen.
Als de bloem wat langer open is wordt ie steeds witter.
Vorig jaar vrijwel geen bloemen, in voorjaar zeer fors gesnoeid, het werd een enorme kluwen takken.
Beloning een overvloed aan bloemetjes.

2. En de 'blauwe roos', viooltjes blauw, maar dan op zijn Duits (Veilchen Blau).
Tja, blauw....
Er zit iets blauwpaarsigs in, maar toch ook wel heel veel roze.
En ook wat witte strepen.
Heel apart.

Rozen in de knop

Ik ben niet echt een fan van rozen.
Zijn wat verwende planten, gauw last van van alles wat.

Er staan wel een paar rozen in onze tuin, erfenis van vorige bewoners.
Naam onbekend.
Gele, rozerood en rood.

De laatste jaren wel de klimrozen gekocht. Vorig najaar twee exemplaren om langs een hekwerk te leiden.
Dat was na de bloei. Maar binnenkort gaan de knoppen open, dan kunnen we ze 'in het echt' bewonderen.

FOTO 1: aangewaaide roos (door vogel gezaaid)
FOTO 2: rode roos ge-erfd van 'Ome Job'
FOTO 3: klimroos Veilchen Blau (van Gert)
FOTO 4: klimroos Ghislaine de Feligonde



Hoe oud is een beest

Interessante weetjes genoeg op internet.

Zo was ik eens op zoek naar de maximale levensduur van een Merel.

Om te kijken of de bijna witte merel die wij al jaren in de tuin hebben steeds dezelfde kan zijn...

Dat kan, want een merel kan 9 jaar worden.

Zie ook: Daar is ze weer en Mevrouw de Wit


Kleine KWIS

Zet onderstaande dieren in volgorde van oplopende leeftijd:

scholekster - egel - snoek - turkse tortel - gewone pad - huismus


Oplossing: zie op Bijgaande link geeft een overzicht: http://www.huisdierenprijzen.nl/levensduur.html

Chocoladebruin of purper?

Purperklokje heet ie ook wel, de heuchera.
Afhankelijk van de plek is de kleur meer chocoladebruin (FOTO 1 en 2; schaduw)
of purper-roodachtig (FOTO 3 en 4; halfschaduw).
Het zijn twee stekjes van dezelfde plant.

Dit is: Heuchera Micrantha 'Palace Purple'




Heuchera weetjes
- steenbreekachtige (saxifragaceae)
- eind 19e eeuw ingevoerd uit zuiden VS en noorden Mexico
- geslacht heuchera bestaat minstens 35 soorten, allen inheems Noord-Amerika
- genoemd naar Johan Heinrich von Heucher (1677-1746), 18 eeuwse Duitse arts
- ijle bloemstengels uit het hart van de plant, met piepkleine klokvormige bloempjes
- bloemen wit of roze
- langbloeiend
- blad sierlijk, hartvormig, gelobd, groen of chocoladebruin
- hlafschaduw voedselrijke en permanent vochtige plaats
- hoofdbloei mei-augustus
- heet ook wel parapluplantje
- in het Engels 'Alumroot' of 'Coral bells'

Via deze link: Heuchera foto's kom je op een leuke website van een Belgische kweker.
Kijk maar eens hoeveel verschillende bladkleuren heuchera's kunnen hebben!
Zelfs een citroengele.
Er zijn nog meer soorten (klik door op 'catalogus') maar niet van alle soorten is er een foto.

Smeerwortel van Jan

Altijd leuk.
Plantjes krijgen.
Bijna net zo leuk als plantjes geven.
Gewoon, uit de tuin schepen, grote kluit eraan.
Niks keurig oppotten.
Gewoon grote klont in plastic zak en de plant wisselt van eigenaar.
Het is dan wel zaak om de planten zo snel mogelijk in de grond te zetten.

Van collega Jan kreeg ik een grote bult blauwe smeerwortel, eigenlijk al een beetje laat, de bloemstengels begonnen zich al te vormen.
Dit was een paar weken geleden, toen het erg warm en droog was.
Onze tuin heeft hele losse venige grond, bijna stof als het erg droog is.
Jan heeft kleiachtige grond, te zien aan de kluit die meekwam.
Eerst flinke plens water in plastic zak.
Toen een plek vrijmaken in de tuin.
Tja, hij staat vol...
Smeerwortel erin en twee emmers water er over.
Een ervan met wat zeep (van het ramen wassen).

En nu: azuurblauwe bloemen.
Symphytum Caucasium.
Een centimeter of 70 hoog.
Iets lager dan volgens de beschrijving, maar dat zal aan zijn wat ruwe verplanting liggen.



Twee links:
-
Tegen brandnetelprik andere smeerwortel in onze tuin, begint ook roodachtig met een blauw gloedje, daarna voornamelijk wit
- Wat gegevens van de plant
de on line catalogus - www.vasteplant.be

Lage vingerhoeden

Vanaf half maart tot begin mei 2007 was het uitzonderlijk warm en vooral heel droog.
Hoewel de tuin nu barst van de kleuren en het groen je tegemoet straalt is de droge periode toch te merken.
De vingerhoedskruiden zijn dit jaar over het algemeen een stuk kleiner dan andere jaren.
Het zijn van oorsprong bosrandplanten, beetje vochtige grond.
BIj ons in de tuin staan ze op een heleboel plaatsen, ook in de volle zon.
Meestal heeft roze de overhand, dit jaar de witte.
Maar wel laag dus.

FOTO 1: Deze is nog geen meter hoog.
FOTO 2 en 3: Joost heeft een nog lagere gevonden in de voortuin.



Damesvogel

Dit kleine engerdje is de larve van een lieveheersbeestje.
Nu nog zwart met rode vlekjes, straks de leuke rode kevertjes met zwarte stippen.

Het kevertje is een groot rover en luizen-eter.
Maar ook de larve kan er wat van.
Nuttige beestjes dus.

De eerste keer dat ik zo'n larve zag dacht ik: wat een raar beest, die knaagt vast mijn planten stuk.
Opzoeken in insectenboekje liet al gauw zijn ware aard zien.

Dus lekker laten zitten.



NB. In het Nederlands heet het beestje naar een meneer: lieveHEERSbeestje.
In het Engels zit een dame in de naam: LADYbird. En een vogel trouwens.
Vandaar: Damesvogel in de titel.

Kerkyra - tuinen

Kerkyra is een Grieks eiland, oostkant van Griekenland, net naast Albanië.
Veel regen in de winter, en daarom een behoorlijk groen en begroeid eiland, met heel veel olijfboomgaarden.
En citrus (sinaasappel, citroen, kumquat).
In het voorjaar van maart tot mei een overvloed aan wilde bloemen en veel vlinders.
Perfecte tijd om te wandelen.

Later in de zomer zijn alle bloemen verdwenen, zaad inmiddels gezet, bloemen verdord, wachtend op volgend jaar.

De tuinen op Corfu (dat is de naam die de Engelsen aan het eiland geven) bestaan dan ook vaak uit bloemen in potten. Heel veel pelargoniums, die 1-2 x per dag water krijgen, in knalrode, maar ook roze tinten. Voor grotere tuinen: bougainvillea's en (nog net niet in bloei begin mei) oleanders. Als er wat te klimmen valt: blauwe regen of kamperfoelie. Deze laatste ook in het wild en overheerlijk geurend. Citrusbomen in volle grond, maar kleinere exemplaren ook in kuipen.



Kerkyra - wilde bloemen

Maart tot mei op Corfu (Kerkyra). Wilde bloemen in overvloed, wegbermen, en de ruimte onder de olijven een bloemenzee.
Deze foto's zijn genomen in de tweede week van mei 2007. De grond is kalkrijk, en zeer snel uitdrogend (water sijpelt weg in de poreuze kalkgrond). Op sommige plekken, waar een kleilaag is ontstaan kan het juist lang vochtig blijven.

Opvallend vind ik de enorme hoeveelheid klaverachtigen. De insecten (hommels, vlinders) hebben een feestmaal aan de smakelijke honing in de buisbloemen. Wandelend door de kleurige bermen wordt je omgeven door een wolk van gezoem en gefladder van de insecten en vlinders.

FOTO's
1 en 6: cistusroos (zonneroos)
3 een klaverachtige, grote bossen tot wel 1 x 1 meter;
4 klaprozen, kamille, grassen
5 kamperfoelie, jammer dat een foto niet ruikt...



Kerkyra - hazepootjes met zeezicht

Weinig tekst mooi plaatje.

Naast heel veel wilde bloemen, vind je in de lente in Korfoe ook veel bloeiende grassen: trilgras (bevertjes), sierhaver, maar ook deze leuke wollige 'hazepootjes'. Foto genomen zittend op een van de zeldzame bankjes tijdens een wandeling hoog boven de zee. De rozige bloemen links en rechts zijn van een distelachtige.

Kerkyra - gladiool

Is het een gladiool? Of een fresia. In ieder geval hardroze van kleur. Soms een enkele in een berm, maar soms een hele korfiotische olijfboomgaard vol. Vooral als je een beetje voorover bukt en langs het veld heen kijk is het een roze gloed.

Op de overzichtsfoto komt het trouwens niet zo mooi uit als in mijn herinnering....

Kerkyra - olijf

Vierhonderd jaar geleden kwamen de Venetianen naar Kerkyra (Corfu). Zij boden geld aan alle Grieken die olijfbomen plantten. Het resultaat is nu nog te zien. Grote delen van het eiland, vooral het vruchtbare (lagere) zuiden, zijn bedekt met olijfbomen, rij na rij. Een heel belangrijk product van Corfu is dan ook olijfolie.

Waar we vorig jaar op Mallorca (zie ook: Olijf: kleuter en oude wijze ) hele dikstammige, lage bomen zagen, werden we nu verrast door hele hoge olijfbomen met enorme kronen. Dat betekent veel aangename schaduw, voor een geparkeerd ezeltje, of een toevallige wandelaar. Maar ook lastig te plukken met ladders. Dat doen ze dan ook niet op Corfu. Overal over het eiland liggen fijnmazige zwarte plastic netten uitgespreid in de olijfgaarden. Verzwaard met stenen en aan de randen met takken een beetje opgewipt. Stoeltje er bij, lekker zitten, en wachten tot de zwarte rijpe olijven naar beneden vallen.

Op de meeste plekken stonden de olijfbomen net in bloei. De netten waren nog niet uitgespreid, maar hingen als een grote zwarte worst opgerold in de kruising/de vork van takken van de boom. Aan de voet van elke stam een stapeltje geschikte stenen om tzt het net weer mee te verzwaren.
Op andere plekken hingen er nog wel olijven aan.



NB. In de jaren zeventig was het erg in om in een studentenkamer 1 muur van de kamer helemaal te bedekken met fotobehang. Een mooi berglandschap of een tropisch eiland. Een foto van een korfiotische olijfboomgaard lijkt me wel wat. Maar dan moet je wel een kale muur vinden....

Kerkyra - vogels

Welke vogels hebben we het meest gezien tijdens onze wandelweek op Kerkyra (Corfu)?

Mussen en huiszwaluwen.

1. De mussen waren onze wekker. Hele luidruchtige typjes als ze onder een dakpan van het balkon van je hotelkamer wonen. Erg leuk was dat ze voor het eerst uitvlogen terwijl wij op het terras zaten te kijken. Ze kwamen overigens die avond wel weer 'thuis' slapen, dus ook volgende ochtend weer we weer vroeg wakkergetsjilpt. Naast dakpannen zijn ook elektriciteitskasten geliefd. Zie foto 1.

2. Huiszwaluwen zijn geweldige acrobaten. Wat een vliegkunst, met elegante bochten en razendsnelle wendingen. En dat alles in een strakzittend metallic blauwzwart pakje. Ik wist alleen niet dat het van die kwebbelaars zijn. Als ze op een elektriciteitsdraad zitten te balanceren zitten ze onophoudelijk met elkaar te kwebbelen. Ze kwamen vaak recht op ons af vliegen om dan met een razendsnelle bocht het balkon weer te verlaten.

Nestjes onder dakgoten, gemetseld van kleipropjes en strootjes. Wist je trouwens dat ze heel trouw terugkomen en dit jaar al het fundament bouwen voor het nest van volgend jaar? Een kleilaagje van een tot anderhalve centimeter. Dat kan deze zomer mooi uitharden en volgend jaar wordt de rest van het nest erop gebouwd. Dit laatste heb ik van een Griek, Kostas, gehoord die zelf vijf zwaluwnesten in en aan zijn huis heeft. Zie foto 2.



Verder gehoord en gezien: de hop, de vlaamse gaai, de merel (alleen in het bos, niet in de dorpen).
Kippen (in kippenhok), af en toe een meeuw, een buizerd.
En een tuwiet-tuwiet-vogel: niet gezien, wel veelvuldig gehoord. Een voor mij onbekend geluid.

Grootmoeders hoedje

Grandmothers Bonnet is een (Engelse) bijnaam voor akelei.

Of vertaald: grootmoeders hoedje.

Tja, misschien hebben Engelse oma's zo'n model hoedje.

In ieder geval staat de tuin weer vol met akeleien, wiegend in de wind.

Naast zacht roze, een bijna witte, maar ook hele donker blauwpaarse.



Zie ook:
Akeleientijd

De zoete geuren van mei

Of eigenlijk de zoete geur van de meidoorn.
Tussen ons en de buren staat een lange meidoornhaag, die volop in bloei staat.

Diep inademen als je er vlak bij staat, vooral met de zon op de bloesems.
Nogmaals diep inademen.

Ja, zo lekker ruikt mei.



De bloesems zijn wit, maar verbloeien een beetje naar zachtroze.

Net buiten beeld van de foto's zijn allemaal spinsels van de meidoornspinselmot.
Die legt zijn eitjes in een kokon van spinsel en de kleine rupsjes worden groot in de bescherming van het web.
Als je goed iets dieper in de heg kijkt blijken er tientallen (honderden) spinsels met groepen rupsjes te zijn...

Bijenhotel

Stukje holle appelboomstam, van vorig jaar omgevallen oude appelboom.
Bundel holle takjes, bamboestengels e.d. erin.
Ophangen op 1.5- 2 meter, op zo zonnig mogelijke plek.

Af en toe kijken.

Mooiste is zo'n blok vlak bij je deur te hangen. Als de metselbijtjes en andere insecten aan de plek gewend zijn komen ze ook langs als je er met je neus boven op staat om e.e.a. van dichtbij te bekijken.

Metselbijtjes leggen een eitje in de holte en metselen het uiteinde dicht. Het nieuwe bijtje bikt de muur tzt weer open.

FOTO's:
1. Bijenhotel, zijaanzicht
2. Bijenhotel, vooraanzicht
3. Bijenhotel, linksboven en rechtsonder is al een kamer in gebruik genomen.





Meer info over solitaire bijen:
ATV de Pioniers

Kroontjes

Pruimebloesem is vergaan.
Pruimen komen er al aan!





Met kleine kroontjes op hun kop.

De hoogste berg van Groningen

In Friesland heb je terpen, in Groningen heb je wierden.
Althans voor zover ze in de 18/19 eeuw niet zijn afgegraven.
De wierde-aarde werd gebruikt voor grondverbetering van arme gronden.
Op Koninginnedag een wandeling gemaakt van Loppersum naar Appingedam.
En daarbij de hoogste berg van in dit deel Groningen beklommen, de wierde bij Eenum, maar liefst 6 meter boven NAP.

FOTO's:
1. De kerk op de berg
2. In de kerk: ze zijn blij met bezoekers
3. Hoge bomen in dit vlakke land alleen als beschutting bij boerderijen

Een week terug zouden de velden op foto 3 geel zijn geweest van de paardebloemen, nu zilverkleurig van de paardebloemenpluis.


Wantsenkruid

Cimicifuga is de latijnse naam van de plant.
Ik heb tot vandaag altijd gedacht dat het cimifuga is (4 lettergrepen ipv 5),
totdat ik op internet informatie zocht over de zilverkaars en aanvankelijk weinig kon vinden.

(zie ook het stukje: Ceci n'est pas une pipe )

Google kwam toen met de suggestie: cimicifuga...
En ja hoor, heleboel informatie.
De letterlijke vertaling van het latijns is 'ongedierte verjager'.
De naam wantsenkruid komt van de onaangename geur die de plant schijnt te hebben.
Soms lees je adviezen om de plant niet te dicht bij het terras te zetten omdat ie stinkt.

Cimicifuga behoort tot de ranunculaceae, de ranonkelachtigen.
Zo ook de boterbloem.
Het is dus niet zo gek als iemand het blad met elkaar verwart...

Er is een discussie gaande tussen botanici mbt de soortnaam.

Sinds er steeds meer bekend wordt over planten dmv DNA onderzoek, worden er regelmatig ingeburgerde namen veranderd. De 'oude' naam is cimicifuga, maar de nieuwe naam is actaea.

Soms verdwijnt de oude naam. Zo zegt bijna niemand meer funkia tegen een hosta.
Maar een hippeastrum wordt nog steeds amaryllis genoemd, terwijl de naam al 50 jaar geleden veranderd is.
De race om de cimicifuga is nog niet afgelopen. In Engeland overheerst actaea, in Duitsland kun je nog gewoon terecht met cimicifuga en in Nederland wisselt het...

Een leuke column hierover is: De Stentor.

Ceci n'est pas une pipe

De schilder Magritte schilderde een pijp en gaf het schilderij de titel: dit is geen pijp.

Zo heb ik soms planten in de tuin die niet zijn wat ik dacht dat ze waren.

Een paar jaar terug kocht ik een cimifuga, een zilverkaars. Rozetten met diep ingesneden blad en een witte kaarsvormige bloempluim.
Ik had die bij collega Harry in de tuin gezien en ze bloeiden daar prachtig.
Dus: twee exemplaren gekocht en in een zijborder van de tuin gezet.
De ene bloeide het eerste jaar (zij het wat miezerig) de andere niet.
Het tweede jaar geen bloei. Hmm, zou het de verkeerde plek zijn?
Dat zoeken we op: Ik las dat de cimifuga vochtige grond wil.

Helaas, aan de voet van een enorme laurierkers is de grond niet vochtig...

Volgend jaar verplanten dan.
Dat was dit voorjaar.
Toen de eerste blaadjes opkwamen, voorzichtig opgepakt en uitgeschept en in 4 delen uitgeplant op een zichtplekje.
Kon ik ze goed in de gaten houden en zo nodig watergeven.
Zelfs een labeltje erbij: cimifuga.

En nu, na een paar weken 'stilstand', beginnen ze te groeien: ze zijn aangeslagen op de nieuwe plek! De bloei is pas laat in het jaar, dus eerst maar enthousiast blad maken. Maar vandaag... bloeiknoppen, kleine bolletjes, helemaal geen 'kaars'-vormige pluim. Wat is dit?
Op het labeltje staat toch echt: cimifuga...



Ceci n'est pas une cimi(ci)fuga

Bloem gaat open: het is een boterbloem......

(Zucht....)

Possums Pride

Kort geleden een lezing van de tuinclub bijgewoond.
Gastspreker was kweker Wim Willemsen uit Veenendaal.

Wim heeft een heel arsenaal aan mogelijke lezingen en wij hadden gekozen voor 'vermeerderen van vaste planten'.
De eerste helft van de presentatie was 'de praktijk'. Na de pauze: een serie dia's.

Wim had een hele tafel vol met planten meegenomen, veel in potten, maar ook een paar hompen planten een paar dagen terug uit de grond geschept. En een scherp mesje. Al pratende en uitleggend, het verhaal doorspekt met anecdotes, liet Wim met zijn handen zien wat hij met zijn woorden uitlegde.
- Niet te voorzichtig
- plant kan een hoop hebben
- wortels niet langer dan een handlengte
- ook van blad een stuk terugknippen (er ging een zucht van onzetting door de zaal toen Wim een forse daglelie in stukken deelde en vervolgens het inmiddels prachtige blad bruusk halveerde...; voor de plant is het beter, echt waar).

Heel belangrijk en diverse malen benadrukt: een zo klein mogelijke, maar volledige, plant heeft de grootste groeikracht.
Dus niet een hele grote pol in tweeen snijden, zodat elk afzonderlijk deel nog steeds groot is. Dan duurt het een tijd voor ie echt aan de groei komt. Nee, gewoon, in 5 of 8 stukken, waarbij elk deel uiteraard wel wortels, groeipunten e.d. moet hebben, en de kleine delen schieten meteen in de groeispurt.

En wist je dat he helleborussen echt pas in 1e week september moet delen. In april delen en je hebt zeer grote kans dat ze overlijden. Dit was zelfs een nieuwtje voor enkele zeer ervaren tuiniers.

In de pauze werd niet alleen de gebruikelijke 'plant van de maand' verloot, maar ook alle (gedeelde) planten die Wim had meegebracht. Wim deelde net zo lang door dat alle toehoorders met een plant naar huis konden. Grappig dat bij zo'n verloting, zelfs de meest rustige toehoorders, en mensen met hele volle tuinen, toch ook hebberig worden: o, als ik maar die mooie sedum 'possums pride' win.

(Possums pride was de naam die ik verstond en in mijn aantekeningen opschreef. Een google-rondje leerde me al snel dat ik dat verkeerd verstaan had, zie onderstaande link nr 2.)



Zo vermeerder je sedum:
Men neme een blaadje en stekken deze in een potje zand.
Men wachte.

Dat is alles.
Blaadjes gaat door lijkt het , maar aan de voet moet dan een nieuw plantje verschijnen.
Niet water geven, anders gaat ie rotten...

Er was EEN nadeel aan dit enthousiaste verhaal: het spreektempo lag zo hoog, en de informatiedichtheid was zo groot, dat menigeen verzuchte dat het eigenlijk op band opgenomen had moeten worden. Om dan een beetje vertraagd en een heleboel keer achter elkaar af te spelen, om vooral niets van de stortvloed aan informatie te missen.

Twee links:

1. Wim is houder van de nationale collectie Hemerocallis ; klik vervolgens op submenu Ned. plantencollectie voor een foto van Wim.

2. De plant sedum postman's pride, een donkerpaarse sedum, heeft in 2006 een plantenprijs gewonnen.
Zie Sedum van Belgische postbode wint persprijs op Nederlandse vakbeurs.
Wim is deze plant gaan kweken en heeft nu maar liefst 15.000 exemplaren klaar staan voor de verkoop dit voorjaar.
Voor de liefhebber: op naar het tuincentrum.

Ik heb EEN (1) blaadje, zie foto's...

Euphorbia rondom

Op de hoek van ons huis staat een stukje pijp rechtop.

Zie Cipreswolfsmelk (6 mei 2006)

Daar heb ik een paar jaar geleden een stukje cipreswolfsmelk in gezet.
En kijk nu eens.

Het huis wordt langzamerhand omsingeld.



Cipreswolfsmelk: Euphorbia Cyparissias

Wat zit daar....?

Poes Baassie (ja zo heet ie nu eenmaal) komt aanlopen,
zakt opeens alert (of geschrokken) door zijn pootjes.

Wat zit daar?





Het is de verschrikkelijke Mick, de buurpoes, die de baas in onze tuin is.
Maar Mickey is al flink op leeftijd, dus als je – als poes – hem op tijd ziet,
kun je nog op tijd omdraaien en 'toevallig' een andere kant op wandelen.

Baassie maakt rechtsomkeert, en verdwijnt om de hoek van het huis uit zicht.

April 2007: Dicentra Formosa

Gebroken hartje (of tranend hartje).
Een prachtige bescheiden plant voor in de halfschaduw.
Fijn, varenachtig blauwgroen blad, elegant ingesneden.
Van mei tot september steken daar de gedektroze bloempjes boven uit.
Rustig staat de dicentra mooi te wezen in de border.



De plant komt oorspronkelijk uit de verenigde staten.
De stengels zijn erg breekbaar, maar de plant herstelt zich snel.

Een plaatje, tenzij....
....een bloem met vloekende bloemkleur zich tussen de bescheiden dicentra mengt.

Ik haal zelden een zaailing weg voordat ie uitgebloeid is, maar dit was me toch net te gek.
Weg met die oranje meconopsis!

Zuid-Amerika

Post uit Zuid-Amerika, van een lezeres uit Venezuela.

De bloem op de eerste foto kennen we allemaal, een amaryllis.
Bij ons staat ie in de winter in de vensterbank te bloeien.
In Caracas, in de tuin van mijn tante staat ie gewoon in de tuin.
De bol is overigens afkomstig uit Nederland, een kadootje van mijn zus tijdens een familiebezoek rond 1992/1993.
De bol bloeit niet elk jaar, maar dan opeens weer een jaar met 3-4 stengels tegelijk.

De tweede wordt in Venezuela Cayena genoemd.
Waar lijkt ie toch op...
Als je deze naam 'googled' kom je op veel Spaanstalige websites terecht, maar in de helft van de gevallen gaat het dan over Cayenne-peper. Ik vind er geen latijnse naam bij.

Een tweede poping: ik typ" cayena nombre latino" in in google.
En na wat verder snuffelen: heb ik de naam: Hibiscus rosa-sinensis.
Vandaar dat ie me zo bekend voorkwam....

Ook deze staat in de achtertuin in Caracas.



NB. In Venezuela groeien planten enorm. Wij hebben een ficus benjamina in een pot staan in de woonkamer. Is ruim 15 jaar oud en heeft een hoogte bereikt van goed een meter. In Venezuela zet je zo'n plant in de volle grond en daar groeit ie in een aantal jaren uit tot een boom van 8 meter hoog. Bizar.

Deadheading

Mooie Engelse term, deadheading.
Dat betekent "het verwijderen van uitgebloeide bloemen" van bloeiende planten of struiken.
Daarbij vergeleken is de Engelse term toch wel mooi compact.
Alhoewel: wat denk je van 'onthoofden'!

Waarom? --> voorkomt zaadvorming (die zoveel energie vraagt dat de plant vaak geen nieuwe bloemen meer vormt)
Waarom? --> zorgt dus ook voor langer doorbloeien
Waarom? --> ziet er mooier uit.

Ik doe het niet vaak, soms bij de ene hanging basket die we hebben, maar in ieder geval wel altijd bij de narcissen,
Gewoon na de bloei de nog groene 'vruchtbeginsels' uitbreken.

Voor deze bijdrage heb ik eerst een foto gemaakt van een uitgebloeide narcis.
Ik ging de camera wegleggen en toen ik terug kwam zag ik dat alle narcissen al 'onthoofd' waren.
En uit de border steeg een semi-muzikaal gebrom op.
Joris K. aan het werk. Precies op ooghoogte voor hem.
En toen het mandje op zijn rug vol was ging ie aan de wandel.
De hele tuin door, naar de composthoop!




Schildblad

Ineens zie ik een voor het eerst een zachtroze bloemscherm in de tuin.
Vreemd. Het schoenlapperskruid is toch al uitgebloeid?
En bovendien is het een plek waar nooit een Bergenia heeft gestaan...
Even nadenken: wacht eens even, daar heb ik vorig jaar schildblad geplant.
Aan de rand van de vijver.
Heeft toen niet gebloeid, maar wel grote groene bladeren gevormd, en fraaie herfstkleuren.

Blijkbaar gaat een kale bloemstengel vooraf aan het blad.

Inderdaad.



Nulde jaars, 1e jaars, 2e jaars

Ze zijn er weer.
In de vijver, op een waterlelieblad en aan de rand van de vijver.

Groene kikkers: drie jaargangen (*)

FOTO's
1: enkele van de vele honderden kikkervisjes
2. een minikikker van 2006
3. een grote kikker minstens van 2005



* Van de 1e en 2e jaars weet ik dat het groene kikkers zijn, maar van de kikkervisjes....
Zouden ook wel eens bruine kikker visjes kunnen zijn.

Prairielelie

Prairie-lelie of Camassia.

Een bolgewas uit de Verenigde Staten.

Een jaar of vier geleden bolletjes van de kleine soort: Camassia quamash gekocht.
Valt volgens de beschrijving makkelijk op, dus handig om in hoog gras te plaatsen.
(zo groeit ie op de prairie ook)
Heb ik gedaan: in 'wilde bloemen wei'
--> Eerste jaar loof van bollen opgekomen, maar voordat bloemen uitkwamen: gevonden door de slakken. Hap, slik, weg.
--> Nooit meer iets van vernomen.

Bij een tuinvriendin in Haren zag ik in de voortuin enorme pollen camassia, maar deze waren een heel stuk hoger: zo'n 80 cm. Dit is de camassia cusickii. Vorig jaar twee potten gekregen, net in bloei. Met pot en al in de voortuin gezet zodat ik ze nog makkelijk terug zou kunnen vinden. Inmiddels weer opgekomen en in bloei.
--> Althans 1 van de twee: bloeiaar fier omhoog. Van een onwaarschijnlijke kleur: blauw-lila.
--> De andere bloeiaar is net voor dat ie in bloei kwam halverwege doorgeknaagd door een slak, waardoor de bloemknoppen op de grond liggen... Jammer.







Camassia-weetjes
- voorkeur voor vochtige en voedzame grond
- niet te lichte grond vermengd met turf en bladgrond
- om de 3 jaar bollen uithalen, bijbolletjes wegnemen, direct verdelen en planten (oktober)
- plantafstand 20 cm
- bloei jonge plantjes na 3-4 jaar
- mooi effect in combinatie met narcissen
- op winderige plaatsen wat steun geven

Park, of ......

Wandeling in het park?



Nee: eigen tuin, 21 april 2007.

Middenin: appelboom prachtig in bloei (Elstar).
Links: bijna in bloei, paarse pluimen van sering.
Onder: boshyancthen in bloei, met rechts geelgroene euphorbia
Midden-rechts-iets-omhoog: ligusterbol
Daar boven: nog net niet uitgelopen beukenhaag
Rechtsboven: reusachtige kastanjes (2) van de buren, bloeikaarsjes bijna open (*)
Linksboven: bomenrij als afsluiting van onze achtertuin: onder andere berken, zwarte els, es, lijsterbes.


(*) Helaas zijn bomen ziek dus binnen enkele jaren moeten bomen weg...
Dat zal een behoorlijk gat geven aan onze tuin-hemel.

Narcis

1. Grote toeter 2. grote narcis 3. dubbele narcis
4. Zaaddoos narcis 5. kleine narcissen 6. kleine toeter





Het zaad is pikzwart glanzend, ongeveer 1-2 mm, ovaal.
Heb ik onder wat struiken in de tuin uitgestrooid.
Eens kijken of het wat wordt.

Narcissen-weetjes Narcissus Narcis, paasbloem, paaslelie: Bolgewas.be - bloembollen en bolgewas

Karmozijnbes

Van een lezer kreeg ik bijgaande foto en vraag:
Welke plant is dit?



Vanaf de foto kan het niet met zekerheid zeggen, maar het lijkt erop dat de stengels hol zijn.
Is het misschien reuzenbalsemien?

Die heeft wel dit soort stengels, vaak wat roder aan de voet, maar de bladvorm is anders:
deze bladeren zijn (ei-rond), die van reuzenblasemien meer puntig.

Wat zou het zijn?

--> De foto per email doorgestuurd naar lokale hovenier, en binnen de kortste keren een reactie.

Het is de karmozijnbes, waarschijnlijk uitgezaaid door een overvliegende vogel.

Merels zijn dol op de diep donker rode, bijna zwarte glanzende bessen.
Dus er staat vast een Karmozijnbes in een van de buurtuinen.

De bes is erg fotogeniek, even kijken op google en in een mum: heel veel foto's en informatie

Er zijn trouwens twee soorten: de westerse en de oosterse karmozijnbes.
--> Westerse karmozijnbes - Wikipedia
--> Oosterse karmozijnbes - Wikipedia

Dus , Paula, goed opletten later in het seizoen, om te bepalen welke het is.


Karmozijnbes-weetjes
- Giftig
- groeit ook goed in schaduw, maar kan niet tegen droogte
- sap van bes wordt gebruikt voor kleuren van stoffen e.d. dus niet met een wit Tshirt karmozijnbes plukken
- voor meer achtergrond KARMOZIJNBES - PHYTOLACCA SP.
- paar foto's tuinieren.web-log.nl: Karmozijnbes

Olympische Toorts

Weet je waar het ontwerp voor de olympische fakkel vandaan komt?

Uit de natuur, en wel uit de bloem van Vinca major.

Pluk een bloem met steelaanzet,
peuter de bloem heel voorzichtig uit elkaar, en uit het binnenwerk,
voila, komt een miniatuurtoorts.

(ongeveer 7 mm lang)

Geinig.





Gezien op TV, BBC 2, Gardeners world, 30 maart 2007.

Mieke's tuin

Kijkje in tuin van mede-tuinliefhebber.
Ze was niet thuis, maar ik heb zelf even een rondje gemaakt.
Heel veel kerstrozen, net over hun top.
Narcissen, bosanemoontjes, primula's.

FOTO's
1. Japanse look bij de vijver.
2. Tulpen, primula en kerstroos.

Lenteklokje

Lijkt op sneeuwklok, maar is veel hoger, ook bloem wat groter.
Bloeit nu.



Geurkanonnen

De geurkanonnen van de lente komen er aan.
De reusachtige sneeuwbal van de buren staat in bloei. het is oostenwind, dus tot diep in onze tuin komt bij elke windvlaag een heerlijke geurwolk langs. Achter in de tuin beginnen de seringbloempluimen al een beetje paars door te schijnen De lelietjes-van dalen hebben kleine trosjes groene balletjes, die binnenkort veranderen in de kleine sierlijke klokjes.

De mahonie staat al in volle bloei.
En de bijen lusten er wel pap van.



FOTO: Mahonia aquifolium

Zie ook: Wat ruikt het lekkerst?

Alien?

Is het geen plaatje?

Maar wat is het?

Een alien?
Een buitenaards wezentje dat neerdaalt op aarde.
Met vleugeltjes, een heleboel pootjes en een groene helm met heel veel rode oogjes.



FOTO: kruisbessenbloesem.

Maak een wat foto's in de tuin, en vergroot deze flink uit. Dan kom je dit soort juweeltjes tegen.

Wit (3)

Heel veel witte bloemen, wit met een zweempje roze, wit met een geel hartje, echt wit.

Derde uit een serie witte negentallen.
Deze keer allemaal uit eigen tuin.

Zie ook: Wit (1) en Wit (2)



Bovenste rij: bloem van waterdrieblad, groot koolwitje (op geranium), schapekophortensia
Middelste rij: bosanemoon, ruit, waterlelie
Onderste rij: aster divaricatus, witte zonnehoed, Zantedeschia

Janston

Wie is "Janston"?
De broer van Winston?

Nee, het is Jan's ton.

Een tip van Jan Doevendans om wilde planten te leren kennen.
Hij schreef er over in het tuintijdschrift 'Mijn eigen Tuin', niet in de winkel te koop maar wel een abonnement op te nemen. Oorspronkelijk gestart door Mien Ruys, zo ongeveer de meest bekende Nederlandse tuinarchitect(e).

RECEPT
Men neme een halve ton of kuip.
Men make een paar gaten aan de zijkant, een cm of 5 boven de grond.
Men vulle de bodem (tot 6 cm) ton met grind.
Men vulle de rest met zand.
Men oefene veel geduld en wacht.
Zet de ton op een plek in de tuin waar ie een jaar of vijf ongestoord kan staan.

En wacht en wacht en vooral kijk.
Naar wat er aan plantjes komt aangewaaid.
Schriftje erbij en een flora (fototoestel mag ook).

En bij elk nieuw plantje zoek je op wat het is.
En noteer datum in je schriftje.
Zo zie je in een paar jaar tijd eerst pioniersplanten langskomen, en daarna de opvolgers daarvan.

Volgens Jan Doevendans zie je zo in 5 jaar tijd op zijn minst 100 wilde planten langskomen.

Tip: Wel af en toe wat plantjes eruit trekken (andere wordt het gewoon bos).

Tja, weer iets om te proberen...

(Maar hoe voorkom ik dat het kattenbak wordt? Misschien gaas er over of wat rechtopstaande takjes...)

Teer lenteblad

Lente, alles loopt uit, een gloed van het teerste groen dat je je kunt voorstellen.
Maar soms lopen planten uit met andere lentekleuren.
Zoals deze astilbe, een rood exemplaar.
Helemaal onweerstaanbaar met tegenlicht van de zon.

Je zou dit blad – in close-up – trouwens best kunnen verwarren met het blad van een Japanse esdoorn....

Primula's

Primula's zijn vroege bloeiers in de tuin. Niet zo vroeg als sommige bolletjes, maar wel voorlopers in het kamp van de vaste planten. De namen ken ik niet, de linker zachtgele heet vast zoiets als gewone primula. De knalpaarse heet zoiets als wanda julia.

Ze stonden al in de tuin toen we hier kwamen wonen. De kleine paarse primula's werden helemaal overwoekerd door andere planten en stonden te droog: na twee jaar waren er nog maar een paar miezerige plantjes over. Getransplanteerd naar een licht beschaduwde en vochtigere plek: ze zijn weer opgefleurd en heel langzaam komen er meer. Dit jaar na de bloei maar weer eens delen.

De zachtgele heb ik vorig jaar gedeeld. Na de bloei zoals de boekjes zeggen. Maar het was inmiddels warm (zeg maar heet, weet je nog, zomer 2006). Slappe vaatdoeken van bladeren waren het Ik dacht niet dat de planten het zouden redden. Maar... dit jaar staan ze er prima bij en bloeien volop!!

Leuke plantjes, maar eens op zoek naar meer.

Pruimebloesem

De pruimen staan weer volop in bloei.
Mooi.

3-4 weken eerder dan vorig jaar.
In 2007: 1e week april
In 2006: 4e week april

Een, twee, drie, vier....

Ze zijn er weer.
In een gemetselde bloembak.
Zuidkant.
Tussen hoornbloem.


Het zit in de boom en het tokt

Begin april, zonnetje, wandelrondje door de tuin. De grote wilg achterin begint een groene gloedje te krijgen. En ik hoor een toktokgeluid uit de boom, vrij hoog. TOK TOK... (even stil) ...TOKTOK TOK.



Zou het de boomklever weer zijn?
Voorzichtig kom ik dichterbij.
Fototoestel in aanslag.

Van een redelijk grote afstand een foto die bij uitvergroting niet helemaal haarscherp blijkt.
Maar de geluidmaker is wel duidelijk te herkennen.
Zwart, rood, wit. Een specht.
Dus naast een zeer herkenbare roffel hoort ook TOK TOK tot zijn repertoir.

NB. De specht zit op de eerste foto vrijwel in het midden.



Als ik nog dichter bij kom en bijna aan de voet van de boom sta wil ik nog een foto maken. Maar de specht heeft een truc, hij gaat gewoon elke keer aan de andere kant van de stam zitten. Als ik een half rondje om de boom heen loop, draait de specht gewoon mee, zodat steeds de stam tussen ons in zit.....

Dus jullie moeten het doen met de eerste foto.

Bloemetjesmarkt

Elk jaar op goede vrijdag is het bloemetjes markt in Groningen . Naast de gewone markt (op de Vismarkt) en de warenmarkt (op de Grote Markt) zijn er ook heel veel stands met bloemen, kamerplanten, palmen, bollen, rotsplanten etc. Niet alleen op de Grote markt, maar ook de straten er om heen.
het is altijd stikdruk, dus vroeg gaan is aan te raden. Ik was om 10 uur in Stad (Ja, zo zeggen Groningers dat: "in Stad"), maar da's eigenlijk al te laat als je een beetje rustig wilt rondlopen en kijken, zonder filelopen.
Een groot deel van de bezoekers komt uit Duitsland, een vreemde gewaarwording dat je op de bloemetjesmarkt meer Duits om je heen hoort dan Nederlands. De bordjes zijn er dan ook op aangepast. Leuk om even te kijken, hoewel de meeste stands vrijwel hetzelfde spul hebben: plantjes die nu in bloei staan en heel veel buxusjes. Maar niet de plantjes waar ik naar op zoek ben.

Nou vooruit dan, nog even een paar Ostara-plantjes, doordragende aardbeien, gekocht voor Eddy.
Ze staan inmiddels in de tuin.



Speenkruid, (g)een probleem.

In het gastenboek een vraag van een lezer over het "probleem" speenkruid.

Wat is er aan te doen?

Een flink aantal jaren geleden woonde ik op het adres 'Speenkruid 13'. Ik was toen nog niet zo actief met tuin en plantjes bezig, maar weet wel dat ik toen speciaal op zoek ging naar speenkruid. Het leek me zo leuk om je straatnaam ook in de tuin te hebben (nu woon ik aan de Meerweg, maar ik neem genoegen met een vijver).
Inmiddels, verhuisd, hebben we een tuin vol met speenkruid. Na de sneeuwklokken en krokussen kleurt iets later in de lente de tuin geel: narcissen, forsithia en de vrolijke gele sterretjes van het speenkruid.

FOTO's: speenkruid, met speentjes.




Vooral in wat plekken met halfschaduw hele tapijten (of kussens) groen blaadjes en iets later de bloemen. En nog iets later verschrompelen de blaadjes en al snel is er niets meer te zien. Alleen bij het (ver)planten later in het jaar kom je soms de 'speentjes', de wortelknolletjes, tegen.

Mijn eerste reactie op de vraag was: gewoon even wachten, over een maand of twee is alle speenkruid weer verdwenen... Uittrekken helpt niet: de plantjes breken makkelijk af en de speentjes blijven in de grond zitten. En proberen alle speentjes te verwijderen... tja als je heel veel tijd hebt en steeds opnieuw wilt beginnen.

Hieronder ook de reactie van Annet, die optreedt als vraagbaak voor onze afdeling Haren van Groei&Bloei.

Hallo Tineke,
Wij hebben het speenkruidprobleem opgelost door op te houden het als een probleem te zien. Het is er gewoon, wieden helpt niet. Geniet van de leuke bloemetjes, houd er rekening mee bij het planten van voorjaarsbloeiers, je kunt er prachtige combinaties mee maken, zoals met vroege witte narcisjes, Corydalis solida, Omphalodes verna, enz.. En wat ook zo leuk is: in juni verdwijnen ze spoorloos (voor het oog dan)!
Hartelijke groet,

Annet

NB1. Annet ontvangt het hele jaar door op afspraak bezoekers en tuinclubs in haar tuin. En bezoekers in deze tijd van het jaar kunnen meegenieten van de vrolijke gele sterretjes.
NB2. zie ook het gastenboek, bijdrage 16, 18.

NB. Nu woon ik aan de Meerweg, maar een meer is overdreven, ik neem genoegen met een vijver.

Proefpanel: smakelijk gras

Sprot is onze graskenner.
Hij is bereid als proever verschillende grassen te proberen.
Maar al snel is het duidelijk.
Hij is merkvast en keert na een proefrondje snel terug bij zijn favoriete gras: Calamagrostis.

Geen Stipa gigantea (1), geen roest-oranje Carex Buchanii (2), geen smakelijk uitziend eenjarige Briza.





NB. Op foto drie is niet Sprot te zien, maar zijn broer Baassie. Die wilde ook mee doen met de proeverij....

Bessenrondknopmijt

Deze tijd van het jaar (eind maart) is een geweldige tijd voor de tuin.
Per dag, bijna per uur, is er wat nieuws te zien.
Nu het zomertijd is, is het licht genoeg om 's avonds na het werk nog een een rondje door de tuin te lopen.
Geen rondje, maar een rechthoekje in ons geval, de paden staan haaks op elkaar.
Je ziet de knoppen groeien en openspringen.
De ene zwarte bessenstruik is al getooid met frisgroene toefjes blad.
De andere zit nog een knop, met grote knikker-ronde knoeperts van knoppen.

's avonds aan tafel, nog nagenietend van de aanblik van de knoppen, bedenk ik tot mijn schrik: wacht eens even, zwarte bessenstruiken horen helemaal geen ronde knoppen te hebben...., maar smalle puntige knoppen....
Was een ronde knop niet een teken van een of andere ziekte?
Inderdaad, de struik is aangetast door de (bessen)rondknopmijt.

FOTO 1: zonder flits
FOTO 2: met flits
De ronde knop rechts is de aangetaste knop, de linkse en onderste knop zijn gezond.



Rondknopmijt dus.
De aangetaste knoppen lopen niet meer uit, en de struik gaat steeds minder vruchten geven en na een tijdje helemaal niet meer. Dat moet al langer aan de gang zijn, want nu bedenk ik me ook dat de struik de laatste jaren minder bessen geeft dan de jaren daarvoor... Ik heb de aangetaste knoppen eruit gebroken en weggegooid (NIET op composthoop!).
Blijkbaar kun je dit al in september zien als de knoppen voor het volgende jaar gevormd worden. Maar het is me nu pas opgevallen. De ronde knop is opgezwollen en zit vol met mijten, piepkleine spinachtige beestjes. Die gaan rond half april lopen en verspreiden zo het brandnetelvirus. Eens goed in de gaten houden.

Zie ook: Ziekten en plagen bij aalbessen. Leuke (Belgische) site, die ik vaak even bekijk als ik informatie zoek over (klein)fruit of ziekten bij fruit.


NB. Er zijn allerlei wetenschappelijke artikelen verschenen (Wageningen) over deze mijt.
Bjjgaand artikel is van 1967.
SpringerLink - Journal Article

Panorama

Panorama van de achtertuin.
Met de rug naar het huis.
Fotoserie.
Van links naar rechts draaiend.
Linkerfoto's: maart 2001
Rechterfoto's: maart 2007







Wandelstokken

Je kunt van allerlei planten een heg maken, zelfs van het superonkruid Japanse Duizend knoop.
Dit is de afscheiding van de tuin van lezers van dit weblog.
Foto is gemaakt tijdens een maarts zondagmiddagwandelingetje in Haren.

Zomers 1.5 meter hoog, maar in het voorjaar een flinke verzameling wandelstokken.
Niet helemaal bij de grond gesnoeid, zo doen de wandelstokken dienst als anti-hondenpoepbrigade.

Aan de straatkant kan de haag niet verder, stoep en straat.
De haag rukt langzaam op richting het huis.
Maar het grasveld is zo groot dat het nog vele jaren kan duren voordat het huis bereikt is...



Zie ook: Neutronenbom

Samen voor het raam

Ze moesten aanvankelijk niets van elkaar hebben.
Baas hoorde steeds gescharrel in de bijkeuken en vond dat intrigerend.
Toen ik hem voorzichtig de deur open deed bleef ik er wel bij.
Ik wist niet of Baas Joost wat zou aandoen, of omgekeerd.
Het was een bizarre ontmoeting.
Baas vond dat Joost maar een vreemd luchtje had, een kabouterluchtje.
En ging zich omslachtig wassen, rug naar Joost toe, hem compleet negerend.
En Joost, Joost keek wat afkeurend naar de poes.
En bromde, diep vanuit zijn buik.
Zoiets als "scheer je weg, mormel".
En Baas draaide zich om en ging weg.

Maar blijkbaar zijn ze inmiddels nader tot elkaar gekomen.
Heel gemoedelijk zaten ze voor het raam met elkaar te keuvelen.
Beiden van links naar rechts kijkend.
Joost wees iets aan in de tuin, Baassie draaide zijn koppie er naar toe en mauwde.

Triootje

Dans voor drie kikkers...

Op de jaarlijkse kikkerfeestdag (in 2007 op 25 maart).
Meestal zijn het paartjes, mannetje op rug van vrouwtje. Maar een tweede mannetje klemde zich aan de buik van het vrouwtje vast.
Meer dan een uur klampten ze zich aan elkaar vast. Meestal onderwater, af en toe even omhoog om een hapje lucht te halen.
Traag zwemmend en kantelend.
En tot slot een bijdrage leverend aan de steeds groeiende blobs kikkerdril.
Rechtsonder: dit mannetje had het nakijken.

Maximaal aantal kikkers gezien: 14, meer mannetjes dan vrouwtjes trouwens.



Maart 2007: dril

25 maart 2007 was het grote bruine kikker-feest.
Topdag in de vijver.
Grote pakketten dril werden afgezet.

Vraag: hoeveel kikkers zie je op de foto?



Vijf stuks!
De kikker op het kikkerdril is niet 1 kikker, maar 2.
Bovenop het donkergrijze mannetje, daaronder roodbruin vrouwtje (beste te zien bij rechter achterpoot, rechter voorpoot).
Links boven in de hoek komt net nummer 3 aanzwemmen.
In de rechteronderhoek van de foto hangt nummer 4.
En van nummer 5 zie je alleen een poot, van het duo recht naar beneden naar de onderrand van de foto.

Tulipa turkestanica

Dit meerbloemige witte tulpje met grijs blad bloeit al in maart.
De donkere meeldraadjes steken pittig af tegen het gouden hartje.
Plant 5-7 cm diep en laat de bollen vast staan op een 's zomers warme plaats, waar een nieuwe bloem voor volgend jaar wordt aangelegd.

Dit was de tekst op het etiket.
Bolletjes afgelopen najaar gekocht (2 x 10 stuks) en op verschillende plekken in de tuin geplant.
Het zijn kleine botanische tulpjes, 20 cm hoog.
Uit elke bol komt een stengel met meerdere bloempjes.
Ik vind alleen de meeldraden niet zo donker zoals gesuggereerd door bovenstaande beschrijving.

FOTO 1 en 2: Tulpjes langs schelpenpad in de voortuin.
Op de achtergrond bonte Kardinaalshoed.

AH-klavertjes

In januari deeltje Appie Happie (geluks)klavertjes uit bij alle boodschappen (of biologische boodschappen). We hadden in totaal 20 bolletjes. Deel buiten in potjes geplant, deel binnen. 5 bolletjes per pot. Kleintjes bij kleintjes en grotere bij grotere.
Begin februari geplant. De binnenklavers zijn opgekomen en de meesten hebben hun blaadjes inmiddels uitgevouwen. De buitenbolletjes zijn nog in ruste.

Sommige klavers hebben een groot rood hart, uit andere bolletjes komt een vrijwel groene klaver met een heel dun rood kartelrandje. Ze worden wel wat slungelig binnen (zuidvensterbank, veel water). De pot met kleine bolletjes levert geen trouwens geen kleinere plantjes op..

Zaaien in veelvoud

Ik kwam vanmorgen in de bijkeuken. Hele aanrecht lag vol met zakjes en pakjes zaad.
Die hadden in een laatje in het aanrecht gelegen, te wachten op een gunstig moment.
Een hint van een zekere kabouter, dat ik hoognodig moest gaan zaaien.
Joost K. zelf was niet de bekennen, de hele dag niet gezien.

De zaaikasjes zijn bezet dus nu gewoon in kleine potjes gezaaid.
Van de meeste soorten 1 potje (met 6-10 zaden), van een enkele twee potjes.
En consequent een plantenlabeltje erin.
Want ik vergeet toch weer wat het was, zeker als ik het niet eerder heb gezaaid.
De potjes staan nu in de serre, waar het vandaag een aangename 18 graden werd.

Een paar potjes buiten gezet (koude-kiemers, maar misschien nu al wel te laat in het jaar; eind maart en het wordt weer lenteachtig warm).
1 pakje zaad ligt nog in de koelkast...

Tegen 6 uur de serredeuren weer gesloten.
En daar kwam ik Joost K. nog even tegen.

Hij stond de zaaipotjes te bekijken, knikte me bedaard toe en schuifelde weer weg.

Tuin-recept: wie kookt mee?

Als ik kook, gebruik ik vaak een recept.
Als ik boodschappen doe, heb ik een lijstje.
Op mijn werk gebruik ik vaak actielijstjes van 'te doene dingen' die ik dan lekker kan afstrepen.
Ik kijk vaak verlekkerd naar mooie tuinen en beplantingsplannen in tuintijdschriften.
En maak bij slecht weer allemaal tuinplannen.

Maar eenmaal in de tuin vergeet ik dat weer en doe gewoon wat me op dat moment invalt.

Nu heb ik zo'n mooi tuin-recept gevonden....



Zal ik dat eens gaan proberen?
Zie : TSS: Tom Stuart-Smith | TSS | 't Groentje en Tijdschrift Groei&Bloei nummer april 2007.

Stukje van 2 x 3 meter in de tuin.
Vochtige grond in halfschaduw of zon.

Lijkt me geweldig, vooral om dat met een aantal tuinliefhebbers te doen.

WIE DOET MEE?

Ik zoek enkele tuinliefhebbers (max. 6-8) die mee willen doen met een tuinproject.

- Werktitel is het TSS project
- Uitgangspunt is het borderrecept van Tom Stuart- Smith.
- Bij voorkeur wonende in de buurt van Haren/Groningen (maakt het bezoeken van elkaars tuinen makkelijker)
- Je houdt van planten en tuinieren.
- Een of meerdere groepsleden maken een stuk grond van 2 x 3 meter in de tuin vrij (1 lapje grond is er alvast, bij ons in de tuin).
- Niet iedereen hoeft zelf een stuk grond beschikbaar te hebben.
- zoveel mogelijk planten zelf opkweken/zaaien/ vermeerderen/ruilen
- 2-3 maal per jaar bij elkaar (halve dag, in het weekend), voor het plannen, opkweken/ruilen planten, en uitwisselen ervaringen
- verder communicatie via email.
- looptijd project paar jaar (?) om de ontwikkeling te volgen in een of meerdere tuinen
--> speciale rubriek in deze weblog 't Groentje
- bedoeling is om veel foto's te maken, te kijken welke planten het waar goed doen, eventueel vervangende planten te zoeken etc.,

GEINTERESSEERD?
Geef je dan voor 5 april 2007 op (via gastenboek of email) voor de startbijeenkomst op 14 of 15 april in Haren.

TSS: Tom Stuart-Smith

Chelsea Flower show 2006.
Vorig jaar zag ik het op TV.
Een virtuele rondleiding langs alle showtuinen.

Er was er een die er voor mij meteen uitsprong.
De tuin van Tom Stuart-Smith....



Roestig oranje Cortenstaal en daarvoor een zee van kleur: een bloemenwei van tinten paars, donkerrood, chocoladebruin, fel lichtgroen. Met iets later in het jaar: wuivende grassen.

Overdonderend.

Deze tuin is uiteindelijk ook de winnende tuin geworden. Royal Horticultural Society - Chelsea Flower Show 2006: The Daily Telegraph Show Garden en Crocus the online garden centre, offering thousands of plants for sale in the UK.
En nog steeds zie je de bijzondere kleurcombinaties terug komen, in reportages in tuintijdschriften, op internet.

--> In het tijdschrift Tuinieren van okt/nov 2006 een artikel en bijgaande plantenlijst van de tuin:http://www.tuinieren.nl/media/pdf/PLANTENLIJSTCHELSEA.pdf
--> In het tijdschrift Groei en Bloei van april 2007 staat weer een artikel, nu met recept om zelf zo'n 'bloemenveld voor vochtige grond' te maken.....

Zou ik.....?

Wilde plantenkring

Dat is een Harense club.
Net lid van geworden.

Enorm abonnementsgeld: 5 euro per jaar!
Daar kan ik me geen buil aan vallen.

De naam zegt het al al.
Kring van liefhebbers van wilde planten.

Bestaat nu 35 jaar in Haren.
Jubileum.
Extra activiteiten dit jaar.

In april een voorjaarsplantenruil.
In mei een avondexcursie naar Warffum.
In juni een daguitstapje naar Dwingeloo en Hardenberg.

Interesting.

Soortenbank

Al een paar keer op deze website terecht gekomen.
Vorige week bij het zoeken naar de zang van de winterkoning.
Deze week bij het zoeken naar Ambrosia.
Op de een of andere manier dacht ik dat dat een bijensoort was, maar het is een plant!

Ga ook eens bladeren op deze site.
De site bevat duizenden planten, dieren en paddestoelen (niet alleen in het najaar!) die in Nederland voorkomen.

SoortenBank.nl : Startpagina

Welke soorten in jouw woonplaats?
Op de startpagina linksboven een kaartje van Nederland. Als je met de cursor op een plek in Nederland gaat staan, dan krijg je een overzicht van alle in de soortenbank opgenomen soorten voor die plek.
In de buurt van Groningen: 1046.
Een plek in de Flevopolder: 885
Op de Noordzee: 29

Hoe vind ik een soort?
Verder zit er een determineermogelijkheid op.
Bijvoorbeeld: je hebt een vogel gezien maar weet niet precies wat het is.
--> In de tuin, klom omlaag langs een boomstam, maakte wat eentonig geluid.

Je klikt is het startmenu op: soort determineren (in menubalk boven in beeld).
Dan klik je op vogels (fotootje van vogel).
Dan krijg je een serie silhouetten, de hoofdsleutel.
Het was in de tuin en klom omlaag langs de stam van een boom: ik dus selecteer boom-en rotsklimmers (blz 137).
Nog 5 subgroepen mogelijk: het is zeker geen specht, geen rotskruiper (hier in 't Groningse land) en ook geen draaihals.
Maar ja: boomklever of boomkruiper?

Hij kroop langs de stam naar beneden. Maar bij zowel boomkruiper als boomklever staat: 'hij kruipt ook naar beneden' .
Doorklikken op deze twee soorten laat zien dat de boomklever WEL naar beneden kruipt maar de boomklever juist niet...



Foutje ontdekt op de site? Ik heb ze inmiddels een mail gestuurd.

Maar uiteindelijk de vogel wel gevonden: Bij de categorie boomklever kan ik kiezen uit: boomklever, rotsklever en Corsicaanse boomklever. Ik ga voor de eerste van de drie: beschrijvend tekstje en ook de mogelijkheid om zang te horen (zie 'multimedia' in menuutje links op de pagina).

Ja hoor, gevonden! De boomklever dus.

Quiz
Als je bovenstaande stappen hebt gevolgd zie je in de menubalk : QUIZ.
Dan kun je kiezen uit een vogel kwis, eenvoudig, gemiddeld, of moeilijk. Met foto's, geluiden e.d.

Strippen voorjaar

16 maart, voorjaar, een paar foto's in stripformaat.

Van krokussen, via blauwe druifjes en scilla's naar schoenlapperskruid.




Boom van (de andere) buren

In november 2006 schreef ik een stukje over de buren van Meerweg 83, zij waren een nieuwe boom aan het planten.
Zie : Boom van de Buren

Nu een stukje over de buren van Meerweg 89, de buren aan de andere kant. Zij hadden een hele hoge smalle geelgroene conifeer in de tuin. Wat kaal aan de schaduwkant en een beetje scheef richting het oosten (door de 'prevailing winds from the west'.)

Perfecte plek voor een duivenpaar, dat jaar in jaar uit deze boom gebruikt, soms om te nestelen, vaak om in rond te ritselen.

Maar de zeer natte winter, dus zachte grond, en de harde wind in november 2006 en januari 2007, hebben de boom een beetje losgewrikt. Bang dat de conifeer omvalt, door de heg onze tuin in, heeft de buurman besloten hem om te zagen. Dus op een middag stond er opeens een lange ladder tegen aan en stukje bij beetje werd de boom lager. Nu staat er nog een stam van 1.80 meter.
Die gaat buurman gebruiken om te proberen de eveneens scheef gegroeide oude appelboom wat op te krikken...

De conifeer had de buurvrouw ooit als kamerplant (!) van een cm of 60 gekregen en zo'n 20 jaar geleden (we hebben de ringen geteld) in de tuin gezet...

FOTO's 1-4: Conifeer wordt kopje kleiner gemaakt.
Op foto 4 de versnipperaar die alles behalve de stam en allerdikste takken tot snippers heeft vermalen.
Met hulp van de buurman uiteraard.




NB. de dwangmatige teller (van huisnummers) zal het opgevallen zijn dat de buren aan de ene kant op nr 83 wonen en de buren aan de andere kant op 89. Hoe kan dat. Wij wonen op nummer 85, maar hebben voorheen-nummer-87 geannexeerd. Dat nummer bestaat dus niet meer.

De rode klompen

Na jaren goede tuindienst zijn mijn tuinklompen toe aan vervanging.
Er zit een gat in de bodem van een van de klompen.
Ontstaan door de dun versleten bodem en een kiezelsteentje.
Krak.
Misschien kan ik ze nog recyclen als plantenbak.

We hebben nog een echte (ouderwetse) schoenlapper in het dorp. We bewaren de kurken van wijnflessen voor hem en eens in zoveel tijd gaat de zak met kurk naar hem toe. Voor zooltjes. Hij heeft ook een rek klompen buiten hangen.
Nieuw paar aangeschaft en meteen die middag uitgeprobeerd in de tuin.
Knalrood en nu nog glimmend.
Met certificaat van echtheid- echtheidszeugnis - certificate of genuineness- certificat d' authenticite.

Ik draag de klompen als beschermingsmiddel, vooral nuttig als ik midden in de composthoop sta om met spitvork of spa de compost uit de compost hoop in een kruiwagen te scheppen. Dan is het een veilig idee dat je voeten in zo'n stevig houten omhulsel zitten. Bovendien loopt het heel lekker.

FOTO 1: de oude klompen
FOTO 2: de nieuwe klompen



Een gekikker van jewelste

Kort geleden de eerste beweging in de vijver. Als ik nu bezig ben in de tuin (half maart) hoor ik af en toe een plons. En heel zacht geknor. De kikkers beginnen zich te roeren. Heel voorzichtig nog. Afgelopen vrijdag, graad of 10, voorjaarszon op de vijver. Zes stuks hingen in het ondiepe gedeelte te zonnen. Nog geen wilde orgie, maar af en toe een voorzichtige poging. Ene kikker op de andere. Af een toe een kwaak of knotter. Vooral als er een zware vrachtwagen in de verte te horen was of als ik ze zelf aankwaakte.

Kikkers zijn de ideale fotomodellen. Als je maar rustig beweegt kun je ze tot heel dicht bij naderen.

FOTO 1: Bruine kikker beetje van achteren
FOTO 2: Bruine kikker beetje van voren. Kijk naar de weerspiegeling van zijn ogen. Op de achtergrond langsdobberende poelslak.

Vogelhuisje

De vogels laten weten dat het de hoogste tijd is.
Gezang, gefluit, gepiep, getril alom.
Links en rechts ritselt het in de heg.
Of in de takkenril.

Ik heb het recent gekregen vogelhuisje in de eerste van de drie wilde pruimen gehangen.
De mussenvilla is nog steeds leeg. (zie: Mussenvilla)

Achter in de tuin, nog achter de composthoop, hebben we een takkenril gemaakt.
Een dubbele rij van 4 anderhalve meter hoge palen, de rijen 0,5 meter uit elkaar. Daar tussen in snoeihout opgestapeld en af en toe een bundel bijeengebonden bloemstengels van vaste planten of grassen. Dat was ongeveer 5 jaar geleden. Regelmatig takken bijgelegd als de hoop weer wat inzakte. Inmiddels zijn de palen (het stuk in de grond) bijna vergaan, maar gelukkig groeit er een braam doorheen die een en ander goed bij elkaar houdt.

Perfecte plek voor winterkoninkjes.
Kleine bruine vogeltjes met opvallend opgewipt staartje.
Ze zingen erg hard voor zulke kleine vogeltjes.
Rustig naar de achtertuin lopen als ik ze hoor.
En ja, daar ritselen ze weer door de takken.
Twee stuks.
Fototoestel in aanslag.
Tevergeefs.

De vogeltjes zijn klein en bruin, tegen een bruine achtergrond.
En daarnaast bewegen ze voortdurend.
Dus geen eigen foto.
Ik blijf het proberen.

Wel nog even een link naar de soortenbank:

SoortenBank.nl : Winterkoning - Troglodytes troglodytes

Als je in het menu links kiest voor multimedia en vervolgens audio dan kun je het liedje beluisteren.

Bouwen voor Beesten

Aankondiging in 't Dorpshuis:

Groei & Bloei en Wilde Plantenkring organiseren lezing:
'Bouwen voor (en tegen) Beesten'
door Jan Doevendans uit Groningen
Datum: woensdag 14 maart 2007 
Plaats : Hortus, Haren
Aanvang : 20.00 uur, zaal open vanaf 19:30 uur

Afgelopen week weer een lezing van een enthousiast spreker gehoord.
Jan Doevendans, ecoloog.
Hij kwam vertellen over manieren waarop je in je eigen tuin een goed plekje kunt maken voor allerlei beesten en beestjes.
Belangrijkste tip: niet te goed opruimen. Laat een stukje gras ongemaaid, laat een hoekje van de tuin rommelig, laat op bepaalde plekken aangewaaide wilde planten staan, laat een paar struiken ongesnoeid. Die stronk van de omgezaagde boom is perfect voor allerlei insectjes. En voor vogels die insecten komen peuteren.

Jan laat allerlei voorbeelden zien hoe je beest-vriendelijk kunt bouwen. Een kiertje tussen bakstenen, zodat vleermuizen kunnen overwinteren in de spouw. Een houten blok met allerlei gaatjes (3-9 mm) erin geboord, waarin allerlei metselbijen en behangersbijtjes hun eitjes leggen. En een kunstnest voor de huiszwaluw om onder de overstekende dakgoot te hangen. Nuttig in gebieden zonder klei, huiszwaluwen bouwen hun nesten gewoonlijk van klei. Ook erg mooi zijn rieten daken. Insecten wonen in de holle rietstengels en als het een keer winter is dan krijg je de prachtigste ijspegels aan zo'n rieten dak: "da water, da wil langs het riet naar beneje", aldus Jan, met Brabantse tongval (al woont ie nu al ruim 30 jaar in Groningen).

Veel tijd besteed Jan tegenwoordig aan 'bouwen tegen beesten'. Hoewel hij een warm voorstander is van alles wat leeft, zal hij beesten niet ten koste van alles beschermen. Als mensen echt last hebben van beesten in huis moet je er wat aan doen. Dat is vrijwel altijd gifvrij mogelijk. Zo haalt Jan wespennesten weg met een stofzuiger (doe dat pas als de larven volwassen zijn geworden, de wespen zijn nuttige opruimers van duizenden en nog eens duizenden muggen en andere insecten!). Hij wordt vaak bij mensen of bedrijven geroepen als er een 'probleem' met beesten is. Bijvoorbeeld de aannemer die gister een berg zand stortte om een bouwklus te beginnen en er vandaag achterkomt dat oeverzwaluwen een nest aan het bouwen zijn in de berg zand. Of de mevrouw die belde omdat een merel, met zangplek op de balkonrand, elke keer de ramen besmeurde (omdat ie daar elke keer een concurrent meende te zien)....

Bolle Domus

Wie is Bolle Domus? Of eigenlijk: wat is Bolle Domus?
Bolle Domus is een woonschip met als thuisbasis Groningen. Van 2004-2006 op reis geweest door Frankrijk.

Op mijn dagelijkse fietstocht naar het werk, over de Hoornse Dijk, kom ik er langs.
En hoe somber het weer ook is: ik wordt altijd weer vrolijk van dit schip.
In felle kleuren geschilderd: oranje, paars. En altijd heel veel planten en bloemen op het dek.
Nu -in maart- nog niet zo heel veel, maar de bakken beginnen zich weer te vullen,
En midden in de zomer: een waar kleurenfestijn.




Bolle Domus heeft een eigen website: Bolledomus.com
Daar vind je heel veel foto's. Ook van tijdstippen later in het seizoen, met vol uitgegroeide planten.




De gelen komen....

Nog heel even en in de tuin barst weer een geelspektakel los.
9 maart:
- de eerste twee speenkruidbloempjes in de achtertuin.
- de forsithia buiten staat op barsten, de binnen gezette takken staan in volle bloei.
- de kleine hoofd-aan-hoofd (tete-a-teta) narcisjes zijn als goudgele juweeltjes in de knalpaars/wiite zijborder vol met krokussen.
- de grote narcissen komen iets later, wel al knoppen

FOTO: binnen-forsithia

Natuurbehoud

Krantenbak (krantenmand eigenlijk) puilt uit.
Vrije dag (vrijdag) bedoeld voor de tuin, maar wel erg nat.
Dan de krantenbak maar eens uitdunnen.
Bovenop ligt het tijdschrift van natuurmonumenten: natuurbehoud.
Oplage 892.000 !

Een erg leuk seizoensartikel over de lente.

Grasweetjes
wist je
- dat dat gras altijd wel een beetje groeit, maar pas goed groeit bij 12 graden of meer.
- dat dat de reden is dat april de grasmaand wordt genoemd
- dat gras in vochtige veenweiden gebieden later aan de groei raakt dan op snel opwarmende grond.
- dat in sommige veenweiden de grasmat drijft: een voertuig of zware boom kan er zomaar doorheen zakken.

Fraaie foto's.
Heel veel mensen zijn lid van natuurmonumenten.
Dus in heel veel krantenbakken ligt een exemplaar van het eerste nummer van 2007.
Kijk eens naar de prachtige foto op bladzijde 9.

Een Hollands slootje.
Het zal eind april, begin mei zijn.
Aan weerskanten een kanten sluier van bloeiend fluitenkruid.
En aan de linkerhand een rij oude knotwilgen, net uitgelopen.
Wat mooi.

Geranium langs vijver

Vijver rand.
Een glooiende oever aan de ondiepe kant is afgewerkt met kiezels.
Die zijn grotendeels bedekt met penningkruid, maar sinds twee jaar ook een daar uitgezaaide geranium.
Een vrij hoge, lichtblauwe tuingeranium.

Bijna lichtgevend lichtblauw.
Zie de foto van begin juli 2006.
En na de bloei wat plakkerige zaaddozen.

Die stond daar in de weg, hing over tuinpad, over het bruggetje.
Bij het verwijderen van grasjes van de vijverrand, ook de geranium tussen de kiezels uitgepeuterd.
In dit seizoen nog niet meer dan een hompje wortels.

En nu op zoek naar een nieuw plekje.
En van de zomer weer blauw.

Maar hoe heet ie ook weer??? --> pratense

.

Zaaien: tabak

Zaai- en stekgrond gekocht.
Zaaibak en schepje op de grond in de bijkeuken gelegd.
Zaadjes stonden in een kastje.

Welke zaadjes zou hij uitzoeken?

Het is geworden.... de siertabak 'lime green' .
Ik heb Joost gevraagd naar de reden, waarom hij juist deze zaden uitzocht?

Antwoord was dat ie op zijn tijd wel van een pijpje hield, lekker de geur van tabak.
Mooi om zelf te telen.

Joost was wat teleurgesteld toen ik hem meldde dat dit siertabak was, voor de sier, en niet voor de 'rook'.





Meer avonturen van Joost K. Bouter
deel 1
Joost de tuinkabouter
deel 2
Bollen planten: Calla

Wit (2)

Een negental witten.
De eerste zeven uit eigen tuin.
De laatste twee uit bezoektuinen.



Bovenste rij van links naar rechts: krokus, margriet en wilde peen
Middelste rij: tuingeranium versicolor, sneeuwbes en vuurdoornbloesem
Onderste rij: knikkende vogelmelk, papaver (Tuin Nies de Winter) en Wit Wilgenroosje (Tuinen van ruinen)

Februari 2007: Krokus

Voorjaar: de tijd waarin de tuin steeds meer gekleurd wordt door de voorjaarsbolletjes.

Natpad

De meteorologische winter is inmiddels afgelopen.
Koud is het nauwelijks geweest.
Nat wel.
Nog steeds.

Deze foto's zijn van 1 maart 2007.

1. Pad van rechts naar links in de achtertuin. Een zichtlijn. Of zicht-riviertje?
Als je onderaan op foto 1 staat en een kwartslag naar rechts maakt, zie je....

2. Pad (kanaal?) van voor in de achtertuin naar achter in de achtertuin. De blauwgroene emmer als focal point.
Als je halverwege foto 2 aan de rechterkant gaat staan (bij de roodpaarse bodembedekker Ajuga) en een kwartslag naar rechts maakt, zie je ....

3. Een pad van stapstenen, haaks op het lange pad op foto 2. Net voor de grote groene bladeren van het schoenlapperskruid buigt het pad (momenteel beekje) naar links af.



Ik heb even getwijfeld in welke rubriek van 't Groentje ik dit stukje zou plaatsen. Ik heb toch maar gekozen voor 'vijver', zoveel water...

Bollen planten: Calla

Gekregen: twee Calla-bollen.
Nee, bij nader inzien knollen. Een bol is zoiets als een uit, met rokken. Een knol is meer zoiets als een aardappel.
Calla is een niet-winterharde zomerbloeier.
Groot groen blad met van die elegante aronskelkachtige bloemen.
Ik kende ze alleen in het wit.

Maar volgens het plaatje op de verpakking zijn deze heel donker paars, bijna zwart.
Potgrond, pot en knollen klaargelegd in de bijkeuken.

Om in het weekend de knollen op te potten.

Wie schetst mijn verbazing toen ik vanmiddag in de bijkeuken kwam.
Joost was al begonnen!
Ik keek toe hoe hij bedachtzaam hummend en geheel in zijn eigen tempo met de knollen aan de gang ging.
Daarna kuierde hij weer weg een keukenkastje in en mompelde dat ik maar een zak met zaai- en stekgrond moest halen.
En ook een kweekkasje klaarleggen.
De voorraad zaadjes had ie inmiddels gevonden.



NB. Het lijkt erop dat Joost geen tuinkabouter, maar een tuinierkabouter is.

Wit (1)

Een selectie van witte bloemen in eigen tuin.
Behalve de middelste bloem.
Dat is geen bloem maar een boom.
Foto genomen bij lokale boomkwekerij.
Onderdeel van zoektocht naar de witste berk.



Bovenste rij: aardbei, wit kaasjeskruid, aster
Middelste rij: hoornbloem, berk, geranium
Onderste rij: vingerhoedskruid, basilicumbloem, campanula

Tuingereedschap: de rolhandgreep

In een eerder stukje schreef ik over mijn minder gelukkige ervaringen met een Gardena-snoei-schaar.
zie Tuingereedschap: de snoeischaar

De snoeischaar sprong vanzelf 'op slot'.
Reuze irritant.
Ik heb een klacht bij Gardena ingediend en werd overigens keurig behandeld.
Een snelle reactie, excuus en een nieuw exemplaar (van het zelfde model)--> snoeischaar IV.
En dat allemaal in ongeveer een week.
Prima.

Als reactie op mijn stukje in 't Groentje, kreeg ik van een lezer het advies om een Felco te kopen.
Dus vooruit, toe maar, dacht ik.

Nog een nieuwe schaar: de Felco zou de rolls royce onder de tuinscharen zijn.

En in een royale bui heb ik niet de 'classic' besteld, maar de versie met rolhandgreep.
Dat was wel wennen, een van de twee handvaten zit niet vast, maar rolt heen-en weer in je hand tijdens het knippen.
Minder kracht nodig. Ergonomische handgreep.

Nu heb ik dus TWEE nieuwe scharen. Tijd voor een snoeitest. (Wordt vervolgd).

Pepers

Is een tomaat nu een vrucht of een groente?
En een paprika, of een pepertje.

Een groente hoeft uiteraard niet groen te zijn (rode kool), maar is het vaak wel.

Bij fruit denk je meestal aan zoet.
Een zoete puntpaprika is dus best vruchtachtig.
Maar het wordt ook vaak een groente genoemd.
In de digitale encyclopedie op internet, wikipedia, is er een rubriek vrucht als groente, meestal niet-zoet:
Categorie:Vrucht-als-groente - Wikipedia

Pepertjes zien er uit als paprika's, meestal een stuk kleiner. Van knikker-vormig, tot miniatuurpaprika's tot hele langwerpige puntige gevallen. Varierend van 3 tot 10 op de schaal van heet. Geel, groen, oranje, paars, allerlei kleuren.



Op deze schaal zijn de bekende hollandse pepers de slappelingen van het stel: een 3.
De kleine groene jalapeno-pepertjes hebben een goeie 6.
Het heetst van al zijn de habanero's, onschuldig uitziende gele vruchtjes.

NB. Er is zelfs een officiele heetheidsschaal, inmiddels bijna een eeuw oud. De Scovilleschaal, ontwikkeld door Wilbur Scoville in 1912. De scherpte werd oorspronkelijk bepaald door smaaktests, waarbij gekeken werd hoe ver een gemalen peper verdund moest worden om niet meer als heet ervaren te worden (tegenwoordig wordt de concentratie van een stof, capsaine, gemeten). Een gerecht wordt als pittig ervaren rond de 500-1000 scoville-eenheden, jalapeno's varieren tussen de 3000 en 6000 eenheden, en habanero's bereiken soms wel een heetheid van 300.000.

De heetste delen van een peper zijn overigens de pitjes en de witte zaadlijsten aan de binnenkant.
Die haal ik er altijd uit.

Uitgekleed

De hele winter (welke winter?) stonden de miscanthussen er fier bij, meewuivend in de wind, bijna horizontaal in de storm.
Maar nu zijn de pluimen verwaaid, en de blaadjes zijn zo bros dat ze af beginnen te bladderen.

Dit is de grootse pol in onze tuin, ongeveer twee meter hoog.
In een ruime cirkel rond de pol liggen de blad strippen. Binnenkort ga ik de pollen kortwieken.

Niet te vroeg, dan ziet het er zo kaal uit en de verse scheuten zijn dan minder beschermd en de schuilplaats voor allerlei beestjes verdwijnt.
Niet te laat, want dan raken de al weer aan de groei zijnde nieuwe scheuten beschadigd.



NB. rechtsonder op de foto een reusachtig rozet van een vingerhoedskruid. Dat gaat een hele hoge worden....

Groen-witte zebra

Bamboe, en paar jaar geleden een flinke stek gehad.
Een bosje met een diameter van 10 cm.
Het eerste jaar een wat scheefhangend bosje slappe stengels , 50 cm hoog.

Inmiddels een bos van ongeveer 40 cm doorsnede en 120 cm hoog. In de herfst van 2006 heb ik alle meerjarige stengels er uit geknipt, alleen de eenjarige bleven over. De eenjarige stengels zijn nog onvertakt.

Maar hij staat een beetje in de weg. Dus binnenkort, april, ga ik hem verplanten.
Vandaag al bezig geweest om de nieuwe plek gereed te maken.

En genieten van de mooie groen-wit gestreepte stengels.

Oude prenten

Voordat er foto's waren werden tekeningen gemaakt van planten en bloemen.
Met de fijnste details en vaak prachtige kleuren.
Ik kwam de website tegen van een antiquariaat, gespecialiseerd in prenten van bloemen en planten.

Prachtige tekeningen.

De meeste zijn afkomstig uit boeken die uit elkaar zijn gehaald om de prenten apart te kunnen verkopen.



Website: Antiquariaat Jan Meemelink - flower books and prints

Kijk bij prints (bovenste link, links boven).

Gesnoeid

Links in de achtertuin, een grote buddleja met enorme witte bloempluimen.
Vorig jaar niet gesnoeid, blokkeerde bijna een tuinpaadje.
Nu maar eens onder handen genomen.

FOTO 1: de gesnoeide struik
FOTO 2: het snoeisel



En weer een paar stukken snoeihout in de tuin gezet. De buddleja's van de toekomst.

Raadplaatje

Wat zie je zoal op deze foto?



Het is water, de vijver.
Knijp je ogen een beetje dicht en kijk door spleetjes.

De weerspiegeling is scherp afgebeeld.
Links boven de uitgebloeide herfstasters die naar de vijver staan.
Rechts boven en rechterzijkant: twee grote bomen uit de bomenrij helemaal achter in de tuin.
Middenboven: weerspiegeling van fluweelboom die ongeveer een meter van de vijver staat.

Maar wat zie je onder water?
De foto is niet scherp. De camera met flits snapt niet hoe ie moet scherpstellen onder water.
(Gaat wel goed als de zon schuin in het water schijnt, zodat er genoeg licht onderin is en geen flits nodig is).

Afgestorven plantenresten.
Maar ook twee kikkers, elkaar omarmend!
Je herkent ze vooral aan de achterpoten met de zwemvliezen tussen de tenen.

Voor het eerst dit jaar kikkers in eigen vijver.

NB. Afgelopen week, op de fiets naar het werk over de Hoornsedijk.
Een hele verzamelijk platgereden padden (of kikkers).
Ze zijn nu echt wakker geworden.
Lente.

Zadenruil

Op een ledenavond van de tuinclub hadden we een zadenruil actie.

Zaden gewonnen en verpakt door leden van de club. Ieder die zaden inleverde, mocht ook weer zaden meenemen.
En voor een miniprijsje waren de zaden ook te koop.

Met een stapeltje zaden kwam ik thuis. Vooral vaste planten of tweejarig. Ik heb wat moeite met eenjarigen: die moeten alles in een jaar doen. En als je ze even vergeet tijdens het opkweken is het definitief over.

Maar ja, vaak is de bloeitijd makkelijk op te zoeken in tuinboek of op internet. De zaaitijd/zaaiinstructie is moeilijker te vinden. Mijn vingers beginnen al te kriebelen om te zaaien, maar is het niet te vroeg?

Vraag gesteld aan zaaideskundige en mede-tuinclub-lid Job. Ik stuurde hem een lijstje met mijn zaden (de meeste trouwens van hem afkomstig).

Reactie terug was:
"Je hebt makkelijke soorten uitgekozen".

Ja uiteraard, ik wil een grote slaagkans. Dus ik begin makkelijk.
Job is een gevorderde kweker, die juist allerlei moeilijke zaden opkweekt.

Nog even wachten, maart maar voornamelijk april...

Geruilde zaden (met in diverse kleuren het zaaiadvies van Job)
- gebroken hartje, dicentra macrocarpos, klimmend - Kan op plek bestemming, of voorzaaien in maart/april , 10- 15 graden is overjarig en heeft steun nodig
- pantoffeltje, calceolaria tripartite - als gewone eenjarige in april of in zaaibakje zaad niet afdekken, vochtig houden evt. folie er over 20 graden of meer
- scharlei, salvia sclarea - april en in juni uitplanten, slakken !!! tweejarig
- papaver somniferum - ter plekke april
- kattekruid, nepeta subssessilis - april in zaaibakje
- jacobsladder, polemonium caeruleum- maart-april 15 graden overdag,
- boomlupine, lupinus arborea - april in bakje 15-22 graden
- maskerbloem, mimulus queens price - april in bakje veel vocht afdekken met folie 20 graden

Vogelweetjes

Al een aantal jaren sta ik op de verzendlijst van 'OrnithoNieuws' , een wekelijkse nieuwsbrief met allerlei vogelweetjes. De nieuwsbrief is van Nico de Haan, die vogelmeneer-met-baard van TV en Radio.

Zo blijf ik op de hoogte van de merels die net weer gaan zingen of het eetgedrag van vlaamse gaaien of de voorkeuren van een staartmees.

Bijgaand stukje stond in Ornithonieuws van 17 februari 2007
Maandag 12 februari
STAARTMEES VALT OP RONDE VETBOL MET GROEN NETJE
Onze werkkamer kijkt uit op onze voederplek dus van werken komt soms niks. Zeker niet als er luid sjirpend een sliert staartmezen langs komt. Op de voederplek hangen uitnodigend een paar van die vetblokken van Vivara waar geen mees van af kan blijven. Kool- en pimpelmezen zijn constant bezig deze blokken weg te werken en ze verdwijnen dan ook als sneeuw voor de zon, vooral als het wat kouder is. Naast deze blokken had ik, ter vergelijking, een vetbol gehangen uit de plaatselijke supermarkt maar geen kool- of pimpelmees keek daar naar om. Maar.. de staartmezen wel, die negeerden de kostelijke Vivara blokken. Waarom?
Misschien kennen ze die nog niet, zijn het mannetjes en vallen ze op ronde vormen (!) of vinden ze zo'n groen netje waar je makkelijk met je pootjes aan kunt hangen wel makkelijk? Tijd voor uitgebreid wetenschappelijk onderzoek lijkt me!
Zie ook: www.nicodehaan.nl .

Zelf hebben we dit jaar via internet voor het eerst vogelvoer en vetblokken van Vivara gekocht. Forse vetblokken van 500 gram, rechthoekige exemplaren voor in een vogelhuisje (zie ook: Huize Moldau) en cilindrische exemplaren voor in een draadmandje. Dit draadmandje is weliswaar groen, maar meer van het gedekte donkergroen van tuinhekken, niet van dat gillend groen van de vetbollen-netjes van de supermarkt.

Nou heb ik geen vergelijkend waren-onderzoek gedaan, maar bij ons kwamen de staartmezen zeer regelmatig peuzelen aan het draadmandje. Het record was 7 staartmezen. De laatste vetbol is vorig weekend opgegaan. Een zeer bazig pimpelmeesje probeerde de staartmezen steeds van de vetbol af te houden, door er zelf bovenop te gaan zitten. Maar uiteindelijk kregen ook de startmezen een deel van de poet: ze bleven maar komen.

FOTO: een voedersilo in betere tijden (dat wil zeggen, toen er nog voer in zat, een paar weken geleden)

Ingepalmd

Ik ben altijd in voor leuke tuin-weetjes.
Gehoord van een tuin-collega.
Gelezen in een boek of tijdschrift.
Gezien op TV.
Gegoogled op internet.

Maar blijf opletten.
Niet alles wat je hoort of leest is waar.
Af en toe is het handig om nog een tweede bron te raadplegen.

Zo las ik laatst een artikel over buxus in Groei & Bloei. In het artikel werd beweerd dat de term 'ingepalmd' afkomstig is uit de Middeleeuwen. In die tijd werden kruidenbedjes in de kloostertuin omzoomd door buxus-haagjes. Een andere naam voor buxus is randpalm. En daar zou de term ingepalmd vandaan komen.

Klinkt best plausibel, maar toch effe checken: de Dikke van Dale erbij.
Buxus heet inderdaad randpalm, maar de term inpalmen heeft niets met buxus te maken!
De term inpalmen komt uit de scheepvaart en heeft te maken met het palm over palm binnenhalen van een touw...

Rattegat?

Ik kreeg een mail van Evert.
Hij had twee gaten in de tuin, centimeter of 8 in doorsnee en vroeg zich af welk beest dat gat maakte.

De gaten waren er twee weken terug nog niet en zagen er redelijk vers uit.
Ze waren vlak bij de muur van het huis gegraven.
En een centimeter of 40 diep. Althans toen stopte de stok.
Want met je hand in zo'n gat gaan, nee toch maar niet. Het kan natuurlijk zijn dat op 40 cm diepte de gang een knik maakt.

Ik vroeg Evert een foto te maken: zie hieronder.
Er zijn inmiddels drie gaten te zien, inderdaad vlak bij de fundering.

Als er sneeuw lag kon je misschien aan de sporen zien welk beest hier bezig is geweest.

Of een dun laagje wit zand aanbrengen en heel mooi vlak kloppen met de hand. Misschien zijn daar sporen in te zien.

Heeft iemand een idee wat het is?



NB. Evert woont in een zeer waterrijke omgeving. Hopelijk is het niet een rat die op het idee gekomen is hier zijn intrek te nemen. ...

Joost de tuinkabouter

Zomaar, van de ene dag op de andere, kwam Joost bij ons wonen.
Joost Karel voluit.

We hadden niet meteen door dat hij bij ons ingetrokken was.
De serre, vorig jaar aan het huis laten bouwen, doet in de wintermaanden dienst als plantenopslag.
Er staat bijvoorbeeld een forse ficus benjamina en een loge-bougainvillea van de buren.
Eens in de week kom ik in de serre om te kijken welke planten een slok water willen.
Afgelopen weekend had ik al het idee dat er iemand in de serre was of was geweest.
Een paar van de plantjes op de tafel waren verschoven.
Vreemd. Misschien was toch een van de poezen achter me aan geglipt tijdens het water geven...

Maar dit weekend deed ik echt de deur naar de serre goed achter me dicht.
Het is een glazen deur, met glas tot aan de grond.
Poes Sprot zat aan de andere kant, hevig te gebaren en met een pootje tegen de ruit te tikken.
Gek beest. Of toch niet?

En ineens zag ik uit een ooghoek iets bewegen.
Dat was Joost. Joost Karel om precies te zijn.
Maar hij vond het chique om zijn tweede naam af te korten tot K.
Hij deelde mee dat ie hier zijn intrek zou nemen.
Onze serre vond ie wel geschikt.
Althans voor een tijdje.
De afgelopen 20 jaar had hij rust gezocht.
Woonde in een oude boom in de Harener Wildernis.
Met de laatste storm was er een stuk uit de kruin van zijn boom gewaaid.
Mooi excuus om weer eens op stap gegaan.
Mand met zijn spulletjes op de rug en aan de wandel.
Kabouters hebben dat.
Ze kunnen een hele tijd, heel tevreden op een plek wonen.
Dan begint het te kriebelen.
En dan ineens gaan ze op stap.

Hoe hij binnen gekomen was wilde hij niet zeggen.
En we moesten hem vooral met rust laten.
Hij ging zijn gang, zou ons niet storen, en verzocht me dringend om hem ook niet te storen.
En nu kon ik wel gaan, dan kon ie zijn nieuwe woonplek verder inrichten.



Wat verbouwereerd verliet ik de serre.

Takken-quiz (2)

Vier takken van evenzovele bomen. Links een tak, rechts een detail van de knop

Wat is wat? Onder aan dit stukje een paar hints.









1e rij: dunnen puntige knoppen, deze boom wordt in veel tuinen als haag gebruikt.
2e rij: korstmos op de takken, vruchtsteeltjes en rechts: vruchtspoortjes en knoppen (hier komen de bloemen van komend jaar uit)
3e rij: slappe zachte twijgen, kijk vooral naar de opengaande knoppen, beginnende katjes
4e rij: grote zwarte driekantige knoppen, snelgroeiende boom,

Oplossing in het gastenboek (18 februari 2007)

Takken-quiz (1)

Afgelopen dinsdag: ledenavond van de tuinclub.

Een van de onderdelen van de avond was een quiz, door Ubel Medema, oud voorzitter van de Tuinclub en hoofd groenvoorziening-in-ruste van de gemeente Haren. Met ongeveer 40 leden zaten we in de zaal in afwachting van de vragen.

Ik dacht dat ik langzamerhand heel wat van planten weet en was benieuwd hoe ik het er van af zou brengen.
Dat viel zwaar tegen: het blijkt dat je een plant, vooral in bloei, in zijn natuurlijke omgeveing nog redelijk goed kunt benoemen, maar wat had Ubel gedaan....

We kregen een 15tal witte genummerde koffiebekertjes met daarin zaden of een zaaddoos. Of we maar even wilden opschrijven van welke plant het was... En ook nog een 10-tal takken, zo'n 30 cm lang. Met als tip: de meeste zijn van een boom.

Tja, daar konden we het mee doen.



De winnaar was Job, met 11 van de 25 goed. Daarna een groepje dames met 10 goed.
Mijn score... ahum, laat ik zeggen dat ik niet in de kopgroep zat.

De avond werd afgesloten met de uitslag en dia's van de exemplaren in bloei en vol ornaat. Dan is het echt veel makkelijker.

NB. Aan het eind van de avond heb ik een groot deel van de zaden en takken mee naar huis genomen, om -nu ik de oplossing weet- de specimens nog eens heel goed te bekijken. Dat moet ik volgend jaar toch beter kunnen.

Drie gezusters

Gehoord in tuinprogramma "Grow your own Veg".

The three sisters, een term die gebruikt wordt voor het door elkaar laten groeien van enkele groenten.
Ik had al wel eerder de tem 'companion planting' gehoord, zoals uien naast wortels (de lucht van de uien houdt de wortelvlieg op afstand), maar de drie zusters waren nieuw voor mij.

Dus: laptop op schoot, google starten en intypen: drie zusters groente.
Resultaat niet overweldigend: weliswaar ongeveer 65000 verwijzingen naar stukken op het internet, maar de meeste gingen over hele andere dingen, een toneelstuk van Tsjechov, een kroeg in Groningen, of een familieverhaal waarin deze of gene vertelt over zijn drie zusters. Bij een beperktere zoektocht: "drie gezusters" als combinatie met "groente" nog een kleine 200 verwijzingen, maar nog steeds niet meer achtergrond bij wat ik zocht.

In het Engels blijkt de term veel meer ingeburgerd te zijn. Google: three sisters vegetable.

Leverde meer dan een miljoen verwijzingen op het internet, en de eerste gingen al meteen over de drie zusters waar ik naar op zoek was. --> Resultaten 1 - 100 van circa 1.040.000 voor three sisters vegetable (0,27 seconden)



De term is niet Engels, maar Amerikaans. Het verwijst naar een oude teelttechniek van de Noord-Amerikaanse indianenstammen. Het gaat om een combinatie van de drie belangrijkste groenten: mais, bonen en pompoenen, die op een laag heuveltje worden geplant.

Mais (corn) is de oudste zuster: ze groeit hoog en stabiel in het midden van de heuvel.
Pompoen (squash) is de tweede zuster. Groeit over de heuvel, bedekt de bodem en houdt onkruid tegen en de de bodem vochtig door de zon tegen te houden.
Bonen zijn de derde zuster: ze klimmen door de pompoen en dan omhoog langs de maisstengels die als steun voor de bonen dienen. De bonen zorgen voor binding van stikstof in de bodem en verhogen de vruchtbaarheid.

Mooi verhaal.

Voor meer informatie over tijdstippen van zaaien en oogsten: zie Three Sisters Garden

Driepoot in de sneeuw

Toch nog een dun laagje sneeuw deze winter.
Geeft altijd weer fraaie accenten aan de tuin.
Dit is het 'bosperceel' links achter in onze tuin.
Links boven op de foto: de in mei 2006 omgevallen appelboom.
De 'driepoot' is het restant van een hoofdtak van de boom.
Op zijn kop neergezet.
Een vorm die onmiddellijk opvalt, dit model kom je niet vaak tegen in de tuin of de natuur.

Ligusterheg

In de lente van 2006 hebben we een tuinpad dat op de stoep uitkwam afgesloten. Aanvankelijk stonden er twee gemetselde pilaartjes met een tuinhek, als doorgang in een ligusterhaag. De pilaartjes werden verwijderd en het resterende gat in de ligusterhaag vulden we met twee grote 'hompen' heg, uit een ander deel van de tuin.

Toen kwam de zomer 2006. Juli erg warm. Het getransplanteerde stuk van de heg had het even moeilijk. Wat bladval: grote blaadjes eraf en kleine ervoor terug.

Maar nu, in de winter, blijkt juist het getransplanteerde stuk een stuk groener dan de rest. De heg is ook dichter, de sneeuw blijft erop liggen.

Op de FOTO's: het stuk in het midden.

Boom om

De boom-met-stip is weg. De boom die door de gemeente gemerkt was met een witte stip: om om te zagen.
Gisteren zijn mannetjes van de gemeente langs geweest om de straatboom, die precies bij ons voor het huis stond, om te zagen.
De straat is oranjig gekleurd van het zaagsel. Een kort stompje staat er nog,
En de vogels die eerst van onze lijsterbes, via de gemeentelijke meelbes, naar de berk bij de buren willen, zullen nu een stukje moeten vliegen.Voorheen konden ze bijna overstappen, de boomkruinen raakten elkaar bijna.
Aan de stronk te zien was het inderdaad nodig. De kern was helemaal vergaan.



Zie ook: Witte stip

Poezenpad

Kijk dat heb je met sneeuw. Dan kun je kijken wie waar gelopen heeft, ook als degene al weer verdwenen is.
Het spoor wordt vastgelegd in de sneeuw.

FOTO 1: de brug over de vijver.
Minstens een poes is water komen drinken, misschien wel twee:
het spoor van links boven naar rechtsonder lijkt uit kleinere poezenpootafdrukjes te bestaan.



FOTO 2 en 3:
Diep in de achtertuin, bloemenweitje rondom appelboom. Het bloemenweitje wordt slechts 2 x per jaar gemaaid, behalve een smal pad om van het tuinpad naar de beukenhaag op de achtergrond te komen. Dat maaien we wat vaker. De poezen nemen meestal het gemaaide pad in plaats van het 's zomers hoog opschietende gras in de rest van de 'wei'.

Appelboom links in beeld. Het 'kiezelpad' van rechts naar links is de overloop van de vijver.
Het groene pad van onder naar boven is de vaste route van poezen om van onze tuin naar de buurtuin te komen. Grappig dat de poezen steeds dezelfde route blijven volgen, ook al is het gras nu in de winter overal even hoog. Gewoontedieren.

Heggen leggen (2)

Vorige week een stukje over heggen leggen.
Nu deel twee met een beeldverhaal.

Sybren demonstreerde het leggen van een struik, een sleedoorn.
Duurde ongeveer 7 minuten (maar wel met uitleg erbij).
Sybren heeft een heg van ongeveer 60 meter met 2 heesters per meter, dus 120 stuks.
120 x 5 minuten (gaat sneller zonder toekijkers) = 600 minuten is 10 uur non stop heggen leggen.
Ruim de helft is inmiddels gelegd en al duidelijk 'dichter' dan de rechtopstaande heg.
Moet nu ook wel snel want de eerste voorzichtige blaadjes beginnen zich al te ontvouwen.



1: onder een scherpe hoek inzagen (let op kniebeschermer en handschoenen tegen de scherpe stekels)
2-3: met een hiepje (plat hakbijltje) de snede voorzichtig verder inkappen, tot er een heel dun stukje overblijft
4-6: voorzichtig ombuigen en vervlechten met de al liggende heesters
7: zo dun is het resterende stukje..
8: paaltje om de wat wankele heg de eerste jaren te steunen
9: tot slot het resterende stompje (zie ook 7) afzagen.


Klein beetje dubbel werk want als steun had Sybren in eerste instantie wat snoeihout (wilg) in de gelegde heg gezet, maar die moeten er snel weer uit voordat ze wortel schieten.... Nu worden ze vervangen door paaltjes (foto 8)

Glanzend rood

Begin februari, zon en geen wind.
Weekend.
Wat wil je nog meer?

De tuin in natuurlijk!
Vandaag was het een mooie gelegenheid.
Van 12 tot 4 buiten geweest.

Inmiddels weer binnen, kopje thee, laptop op schoot en poes ernaast.
Enigszins beledigd dat hij niet op schoot kan, legt ie regelmatig zijn koppie op mijn hand.
Lastig typen.
Soms kruipt ie ook half op de laptop.

Rode koontjes van het tuinwerk. Mijn wangen gloeien nog na.
Bijna net zo rood als de kornoelje takken. Zeker als de zon er op staat.
De takken bedoel ik.

Longkruid

Op een zonnige plek vlak langs een tuinbad staat een groep longkruid planten. Een wintergroene vaste plant. Wel zijn 's winters de bladeren veel kleiner dan 's zomers. Fraaie bladeren, donkergroen met lichtergroene vlekken. En vandaag (3-2-07) zag ik de eerste twee voorzichtige bloemen en nog een flink aantal bloemknoppen in ontwikkeling. Op andere plekken in de tuin met meer schaduw is er alleen nog blad.



Zie ook: Pulmonaria officinalis van 8 april 2006.

Klokjes luiden

Waar vorige week (eind januari) de sneeuwklokken nog dicht zaten is deze week de eerste serie klokjes opengegaan.
Als ze klepeltjes hadden zouden de klokjes gaan luiden.
Lekker in het zonnetje in een bosachtig perkje, zomers schaduw van fruitbomen.
En er komen er nog veel meer aan.

NB. Van verschillende lezers van 't Groentje heb ik gehoord dat de sneeuwklokken in bloei staan.
Als het hele grote exemplaren zijn dan zijn het waarschijnlijk lenteklokjes, familie van de narcissen, lijkend op sneeuwklokjes. Het blad is vaak ook een stuk breder dan van de sneeuwklokjes. En er is ook nog een zomerklokje, maar daar moeten we nog even op wachten.

Sneeuwklok: galanthus nivalis
Lenteklok: leucojum vernum
Zomerklok: leucojum aestivum

Hazelman en hazelvrouw

Laatst een foto van de bloeiende toverhazelaar, nu is het de beurt aan de gewone hazelaar. We hebben twee zaailingen van een kronkelhazelaar aan weerszijden van een tuinpad geplant. De grootse heeft een stamdoorsnede van 6-7 cm vlak bij de grond, de kleinere komt tot 5 cm. Deze kleinere staat al wel in bloei. De katjes zijn geopend (lastig voor mensen met hazelaar-allergie). Eigenlijk 'katertjes' want dit zijn de mannelijke bloemen van de hazelaar. En voor het eerst zijn de vrouwelijke bloemen me opgevallen. Her en der komt uit een knopje een roodachtig bloempje, piepklein.
De katjes aan de uiteinden van een tak, de vrouwelijke bloempjes verder naar binnen.

Wie weet dit jaar de eerste noten....

Irisjes

Kleine irisjes die al heel vroeg bloeien.
Ze houden van kalkrijke grond, tja dat lukt niet bij ons in de tuin.
Daarom in een pot geplant, en wat kalk door de potgrond.
Dan raken ze ook niet zo makkelijk in de verdrukking.
De potten staan wat achteraf in de tuin, op een licht beschaduwde plek (als er blad aan de struiken zit), zodat ze niet te veel water nodig hebben in de zomer.

Vanmorgen bij een ochtendrondje door de tuin zag ik ineens iets dieppaars door de kale struiken schemeren.
De twee potten met irissen meteen vlak bij de deur gezet zodat we elke keer kunnen genieten van de fraaie bloemen.
Zo'n bloem zit heel ingenieus in elkaar. Je zou hem na moeten maken...
De driezijdige symmetrie moet nog wel lukken, maar het fijne schilderwerk op de onderste bloembladen en de elegant opkrullende bovenste bloembladen....



Zie ook: Iris reticulata met foto's van 1 april 2006. Vorig jaar bleef het in het voorjaar heel lang koud en waren de irissen VEEL later met bloeien.

Heggen leggen

Wat kun je zoals met een heg doen?

Nou je kunt hem vlechten of leggen, heggen leggen.

Daar zijn zelfs cursussen in!

Zie Heggen - Welkom op Heggen.nu

Met een hakbijl voorzichtig een inkeping in de stam maken zo'n dertig centimeter boven de grond. En dan voorzichtig zijwaarts buigen, oppassen dat de stam niet geheel afbreekt. De hoofdstam ligt nu vrijwel vlak en in het groeiseizoen zal de struik allemaal verticale scheuten maken, veel meer dan als de hoofdstam gewoon rechtop was blijven staan. Zo krijg je veel sneller een hele dicht haag.

Op de foto's een stukje net gelegde heg van collega Sybren. Hij heeft inmiddels 15 meter gelegd maar heeft nog een meter of 50 te gaan. Nu moet er nog even draad voor gespannen worden maar over een paar jaar is de heg dicht genoeg om als schapenhek te dienen.

Vogelzang

Nu is het even iets stiller, met een paar vorstdagen achter de rug.
Maar de eerste merelzang (inclusief zicht op de vogel zelf) heb ik 22 januari gehoord, op de fiets op weg naar het werk.
Vorig jaar was het 15 februari.

Op 1 januari meende ik ook een voorzichtig merelzang-geoefen te horen, maar de vogel niet gezien en dat was ook wel erg vroeg...

Koolmezen waren al eerder aan de beurt: op 9 januari klonken van verschillende kanten de 'piepende fietspomp' geluidjes van de koolmezen.

Bijgaand een link naar een Finse website : The virtual bird; er staan ook allemaal foto's op, maar ook vogelgeluiden.


The Virtual Bird, Bird Songs

Exit heggemus?

Poes komt weer eens aanwandelen met een vogeltje....
Meestal staat de deur op een kier en kan poes zo naar binnen.
Vandaag niet.
Dus dan maar vogel oppeuzelen net voor het raam in de schuifpui.

Wat het is (geweest?)

Niet meer te zeggen: de kop was er af.

Heggemus, Gewone mus (maar die zitten nooit bij ons) of ....?

We zullen het nooit meer weten. Alles wat over is: een paar veertjes.

Warm bruin

Bij krokussen denk ik meestal aan paars, al dan niet gevlamd, of knal geel of soms wit.

Maar niet meteen aan warm bruin.

Toch hebben we deze krokussen in de tuin, ze staan beschut, en zijn meestal de eerste in onze tuin.

Sommige jaren mis ik ze helemaal: ze staan tussen bruin afgevallen beukenblad, in de schaduw en bloeien maar kort.
Als het in de bloeiweek (eind januari) grijs en grauw is dan zijn ze al weer weg voordat ik ze gezien heb.

Geen blikvanger van een afstand, maar heel mooi van dichtbij.

De tulp en het monster

Foto 1: Tulpen staan op tafel.



Foto 2: Wat kruipt daar voor een zwarte slang in beeld? Een monster?
(linksonder?)


Scroll naar beneden...
















Foto 3: Valt mee, Sprot is een bloemenliefhebber en geeft enthousiast kopjes tegen de tulpen.

Januari 2007: vlammende tulp

Direct van de bloemenveiling in Eelde.
Kadootje van Geertje.
Compacte bolronde tulpjes.
Soms met twee bloemen aan een stengel.
Staan mooi te wezen in de vaas.

Soft focus.

IJsvijver

Het is even winter geweest, echt waar!
Op de foto het bewijs!
Het ijs is wel erg bobbelig geworden, niet echt schaatsijs.
Hopelijk was het ijs voor de eerste Marathon op natuurijs in Haaksbergen gister beter.
De ijsbaan zal inmiddels wel weer gesloten zijn. Het dooit ruim en regelmatig een regenbui.

De traditionele wedstrijd tussen Noordlaren (gemeente Haren!) en Veenoord is dit jaar verrassend gewonnen door ...... Haaksbergen. Een wat sippe ijsmeester in Veenoord vertelde dat het vorig weekend veel te veel had geregend in het noorden.

FOTO is genomen op 27 januari 2007.
Verfrummelde resten waterlelieblad deels in en deels boven het ijs.

Poedersuiker

De mini-winter is voorbij.
Heeft 4 dagen geduurd.
In Groningen: acht graden vorst 's nachts.
Temperatuur overdag: net boven nul.
Vogeltjes hebben een flinke bres in de vetbollen geslagen.

Dinsdag 23 januari: prachtig laagje 'poedersuiker' over de tuin in het zachte licht van de opkomende zon.

FOTO's: liguster, sedum en roos

Crassula

Crassula of Jade of dikblad.
Van deze kamerplant hebben we inmiddels heel veel exemplaren.
Elke keer als een van de poezen een stuk van de plant afbreekt is dat het begin van een nieuwe.
De oermoeder van de plant hebben we ook nog: als piepklein plantje meegenomen door Eddy toen hij als 17-jarige op kamers ging wonen. De planten krijgen steeds meer zijtakken en een steeds dikkere hoofdstam.
(In de Hortus Haren is een exemplaar van bijna 1 meter hoog en breed!)

Enkele planten staan de hele zomer buiten en vinden het daar eigenlijk prettiger dan binnen. De 'moeder' staat binnen in een mand in een vensterbank op het zuiden. Hartje zomer zijn de binnenplanten wat dorstiger, de bladeren tamelijk dun en roodachtig. De buitenexemplaren hebben dan dikke sappige groene bladeren.

Van vorst houden ze niet, dus de buitenplanten staan nu in de serre.

En eind december/begin januari gaan ze allemaal bloeien.
Zowel binnenplanten als buitenplanten.
Planten van een jaar of 5 en ouder.
Met kleine 5 puntige witte sterretjes bloemen.

FOTO: de sterretjes zijn nog net niet open.

Tuin vanaf bank 20 januari 2007

Maar weer even een plaatje vanaf de tuinbank.
Heel kort zitten want de bank ligt in wintertijd de hele dag in de schaduw en is nogal nat.



Bijgaand ook de linkjes naar andere tijdstippen.
Verschil tussen de foto van 20 januari en 1 april : in januari heeft de gele roos op de voorgrond nog blaadjes en zelfs een enkele bloem.

Tuin vanaf bank 16 september
Tuin vanaf bank 26 mei
Tuin vanaf bank: 1 april

Volle vijver

Niet alleen veel wind maar ook erg veel regen.
Direct na een bui zijn de tuinpaden als kanaaltjes en het grasveld als een ondiep meer.

De vijver is altijd al nat, maar zo vol als nu is ie zelden.

Slechts iets meer dan een (1) baksteenhoogte onder de rand.

Ti ta tovenaar

De toverhazelaar laat zijn eerste bloemen zien.
De eerste voorzichtige oranje sliertjes komen uit de knop.
Prachtig, als kleine oranje glas in lood raampjes als de laagstaande winterzon er door heen schijnt.

Een serie plaatjes.




Win(d)ter

Bijzonder seizoen, deze winter van 2006-2007....

In plaats van kou, sneeuw of ijs (koude winter) of temperaturen van tussen 0 en 5 graden (normale winter) hebben we nu een lauwe winter. Met op 18 januari bijna een record-temperatuur van 13 graden.

Maar we hebben wel veel wind, heel veel wind.
Een winter met dt geschreven, windter, lijkt nu een betere omschrijving.

De storm van 18 januari kwam in twee delen over: late ochtend, begin van de middag en (hier in het noorden) een tweede lading begin van de avond.
Stormschade in eigen tuin: 'de kop' van de kamperfoelieboom is afgeknapt. Het afgebroken deel hangt nog wel een meter boven de grond, innig verstrengeld met de kamperfoelie zelf. Het pindanetje voor de vogels hangt nu wel een stuk lager.....

Precies aan de overkant van de straat staat een gemeentelijke boom-met witte stip. Dat wil zeggen: rijp voor de kap. Nou dat was niet nodig. De boom zeeg zijwaarts neer, keurig in het verlengde van de stoep (onze straat loopt pal oost-west, dus de westerstorm blies precies langs de lengterichting van de straat). De volgende dag hoefde de gemeente de boom alleen maar op te scheppen.

FOTO 1: opzij gezakt
FOTO 2: opgetild (witte stip nog net zichtbaar vlak boven de blauwe rand van de laadbak
FOTO 3: gekanteld (met kluit)
FOTO 4: neergelegd



De wilde en de tamme

Twee ooievaarsbekken.
- een wilde soort, Robertskruid, met kleine roze bloempjes, roodachtige stengels en een hele typische geur (je houdt er van of je vindt hem stinken). 15-30 cm. Onder op de foto
- een gekweekte soort, veel grotere bloemen, lichtblauw, vaak in trossen, tot 50 cm hoog. Ik ben de naam kwijtgeraakt. Boven op de foto, met zwarte helmhokjes.

Na de bloei maken beide soorten de typische zaaddoos van een ooievaarsbek: smal, met omhoogstaande snavel. Bij deze tamme soort zijn de zaaddozen heel behaard en kleverig van buiten. Ik haal de uitgebloeide stengels na de bloei vaak weg om herbloei te krijgen.

Bonte teunis

Op zoek naar foto's van teunisbloemen in de winter (zie Januari teunis ) kwam ik ook nog foto's van een bonte teunisbloem tegen.
Vorig jaar (o nee inmiddels eervorig jaar in 2005) stond er vlak bij de vijver, direct langs het tuinpad, een teuniszaailing met geelbonte bladeren.

Een bonte teunis.
Bijzonder, dacht ik.
Die laat ik staan.
Maar mooi?
Nou nee.

De bloemen waren gelijk aan die van de gewone groene planten, maar de bladeren zagen er toch wat vreemd uit. Op zich wel gezond, maar elke keer als ik er langs liep en uit een ooghoek de vreemde kleur zag, dan dacht ik dat de plant ziek was.
Misschien was ie mooier uitgekomen tegen een donkergroene taxushaag.

Januari teunis

Teunisbloemen.
Dan denk je aan hoogzomer, geurende gele eendagsbloemen, glaasje witte wijn op het terras.

Een Teunisbloem in januari ziet er uit als op foto 1, misschien met een vinkje of barmsijs, peuterend aan de zaaddozen. Beetje rijp of sneeuw op de achtergrond.

Of toch niet?

Foto 2 is genomen op 13 januari 2007, de knoppen zijn gezwollen en de knop links boven is later op de dag open gegaan.
Rechtsboven op de foto de kale takken van een zwarte bessen stuik.
Kale takken, want het is immers midden in de winter.

Vreemde winter.

FOTO 1: teunisbloem in de winter
FOTO 2: teunisbloem in de winter ????

Muzikale stengels

In het rijk der planten en de stam van de bedektzadigen komt een plant voor uit de klasse van de tweezaadlobbigen en daarbinnen de orde van de Caryophyllales. Dit klinkt nog onschuldig, maar kenners beginnen al wat nerveus op de stoel te schuiven. Binnen deze orde is de familie van de betreffende plant de duizendknoopfamilie en het geslacht tenslotte kielduizendknoop. Nog niet bang geworden?

Vooruit dan : de latijnse naam is Fallopia Japonica en de Nederlandse naam is Japanse duizendknoop. Brrrrrr.

De Japanse duizendknoop is een vaste plant die heel diep wortelt en een enorme groeikracht heeft. Op een open plek vanaf een meter hoog, lange holle stengels (met tussenschotjes zoals bamboe), op een wat beschuttere plek 2 tot 3 meter hoog.

De stengel is helgroen met rode vlekjes en zeer decoratief in bloemstukken: schuin aangesneden stukken stengel.



In maart/april schieten de stengels uit de grond, je ziet ze bijna groeien. In de late zomer (augustus, september) bloeit de plant met een lieflijke wolk van roomwitte bloempjes. De bijen en hommels vieren dan feest: veel nectar. Later vormen zich platte zaadjes die nog lang aan de plant blijven hangen. Als er voldoende vocht in de grond is kunnen de lappen van bladeren, soms wel 20 cm groot, in de herfst mooi rood verkleuren.

Hoewel de plant er spectaculair uitziet is het toch niet iets om als stek aan een tuinvriend of tuinvriendin te geven (misschien iets voor een tuinvijand, maar dan een die nog niet veel van planten weet....). De Japanse duizendknoop is namelijk vrijwel onuitroeibaar en wandelt stukje bij beetje verder. De plant wortelt zo diep dat een poging tot uitgraven vrijwel altijd mislukt: een stukje laten zitten en hij begint weer opnieuw.
Zie ook: Neutronenbom

In januari staan alleen de kale stengels nog overeind. Die van het laatste jaar donkerbruin, en die van een jaar eerder lichtbruin. De stengels kun je in stukjes knippen, maar als ze goed uitgedroogd zijn is het in stukjes breken erg leuk.

De holle stengels breken met een muzikale klank in stukken. Vandaag heb ik muziek gemaakt in de tuin, in het zonnetje, naast een flinke bos Japanse duizendknoopstengels: breek, breek, poink, poeink, plong. Diepe warme klanken.

Het schijnt dat je de jonge scheuten kunt eten, smaakt als rabarber (een close relative).

Tweemaal oeps!

Oeps 1
Vorige week schreef ik over mos met baard. Ik keek maar half, lange slierten mos, die bevallig van een muurtje afhingen, en noemde het veenmos. Dat heb ik veel in de tuin, zeer zure grond. LINK: Mos met baard

Maar.... de oplettende lezer zal het opgevallen kunnen zijn dat dit mos niet zomaar ergens groeit. Het ontspringt aan de voegen van het muurtje, een kalkrijke omgeving! En dat is een onprettige plaats voor veenmos (met een fraai woord: een kalkvlieder).

Het is waarschijnlijk laddermos of misschien zelfs wel groot laddermos (Pseudoscleropodium purum ).

Oeps 2
Tja en de rozenzaadjes aan de meeldraden... Dat dat vreemd is had ik zelf al door tijdens het schrijven. Vandaar mijn vraag onder aan het stukje over rozenzaad. LINK: Rozenzaad

Toch maar weer eens een biologieboek over plantkunde er bij halen. Dit zijn helemaal geen zaadjes (hoewel ze wel wat op dillezaad lijken), maar helmhokjes. Verdikkingen aan de uiteinden van de meeldraden waar het stuifmeel is verzameld.
Bij lelies, of bijvoorbeeld bij helleborussen, had ik de helmhokjes wel gezien, maar bij de gele roos bij ons in de tuin was het me nooit eerder opgevallen.

Zo zie je maar, blijf je verbazen, kijk rond in eigen tuin, en je ziet de interessantste dingen.
En met hulp van andere groenliefhebbers leer je er beetje bij beetje iets bij.
Zie bijvoorbeeld wikipedia voor meer informatie: Meeldraden - Wikipedia

Met dank aan Nico voor beide opmerkingen.

Mos met baard

Aan de noordzijde aan de onderkant van een laag muurtje hebben we een richel van zo'n 7 cm breed. Het muurtje staat op een betonplaat en het tuinpad dat er langs loopt ligt ongeveer 10 cm lager. Op de richel groeit van alles. Rotsplantjes, maar ook af en toe een robertskruid of aangewaaid papavertje. Als het te groot wordt, moet het weg, omdat anders het tuinpad geblokkeerd wordt (*). Er komt alleen 's zomers wat direct zonlicht, en in het 'winterhalfjaar' is de schaduw diep en donker. Ideaal voor mos.

Op de foto een klein polletje veenmos, in de zomer een klein toefje, maar met het warme vochtige winterweer heeft het toefje een baard gekregen!

(Veenmos, sphagnum)



* In de zomer van 2004 had zich over de hele lengte van het muurtje, zo'n 3 meter, een lange sliert van vlasleeuwenbekken uitgezaaid. Prachtig gebloeid in zalmroze en paars. Maar erg onhandig: om wat meer licht te krijgen bogen de planten zich ver over het tuinpad heen. Wekenlang was het tuinpad niet/nauwelijks te gebruiken, tot ongenoegen van huisgenoten.

Rozenzaad

De gele struikroos in de tuin bloeit nog steeds door, heel af en toe komt er nog een bloem aan.
Een knop is bijna open en afgelopen weekend was er ook een prachtige bloem.
Vandaag ging ik kijken naar de bloem van vorige week: meestal vallen zowel de blaadjes als de meeldraden gelijktijdig af.

Maar deze keer is er zaad gezet en hangen er kleine platte zaadjes aan de meeldraden.

Geinig: rozenzaad!

Kan dat wel? Zitten de zaadjes niet als pitjes in de rozenbottels?

Graspoef

Vanuit de erker kijk ik langs de serre de achtertuin in.
Pontificaal in beeld: een fraaie pol Pennisetum, nu geheel strokleurig.
Het lijkt wel een poef van gras.

Van dichtbij zie je ook nog de harige halmen, prachtig als er druppeltjes water in hangen.
Of als er een dun laagje rijp over ligt (deze winter nog niet gezien).

Ik knip het grasje pas in maart, april terug.
De pennisetum loopt dan maar langzaam uit, dus altijd even verrassing of ie wel weer op gang komt. Is nu een jaar of 6 oud.
Het vers uitlopende blad is zeer geliefd bij poes Sprot.



Zie ook: November 2005: lampenpoetsersgras

Tuingereedschap: de snoeischaar

Jarenlang heb ik zo'n blauwe snoeischaar gehad, snoeischaar I.
Tot op een bepaald moment de veer brak.
Maar geen nood dacht ik: ik koop gewoon een nieuwe blauwe.
Maar de kwaliteit is blijkbaar wat teruggelopen in de loop van de jaren.
Snoeischaar II bleek namelijk wel goed te knippen, maar sprong steeds 'op slot' .
Om de schaar na gebruik veilig weg te leggen, kun je met het oranje schuifje de bladen in gesloten stand vast zetten. Maar het is uitermate irritant als je al snoeiend steeds een geblokkeerde snoeischaar hebt.

Ik had de aankoopbon niet meer (niet aan gedacht die te bewaren), dus na weer een ergerlijke snoeibeurt, heb ik een nieuwe snoeischaar gehaald, snoeischaar III. Dat was ongeveer een half jaar geleden. Het leek goed te gaan. Maar tot mijn schrik begint nummer III nu ook kuren te vertonen...
Maar eens een berichtje naar Gardena sturen, denk ik.

Eerste tuinactie 2007

1 januari 2007, 9:30 uur.
Na een zeer onstuimige nacht met minstens een hevige regenbui, is de hemel schoongewassen lichtblauw en doet de zon pogingen boven het overbuurhuis uit te stijgen. In de keuken sta ik sinaasappels uit te persen en kijk naar de achtertuin. De grassen staan strokleurig rechtop en wiegen zachtjes in de overgebleven wind. Grasjes voor het grasveld en grasjes erachter, maar vanuit de keuken gezien mooi gespreid. En ik zie een beeld voor me van anderhalf jaar terug. Grasje links, grasje rechts en er tussen een grijze vlek van een Artemisa. Grijsbladig geurend struikje, maar na een jaar of twee verdwenen (deze Artemisia was een van mijn tuinmissers)...

Zie ook: Grijsbladig en zwartharig en Advies Artemisia

Ineens krijg ik een bevlieging. Die Artemisiastek, vorig jaar zomer genomen, staat die niet nog ergens in een plastic potje te wachten in een hoek van de tuin? En ja hoor, onder de tuinbank, beetje beschut, naast was mini-muurbloemzaailingen, staat een mooi grijs wolkje in pot. Tuinschepje erbij, heel voorzichtig lopen over het zeer soppige grasveld, en op naar het plekje voor de grote miscanthus. Even wat slijmerige restantjes oostindisch kers wegplukken (en en passant een paar zaden mee nemend) en ja, perfect plekje voor de Artemisia. Een plant in pot kun je toch het hele jaar planten? Waarom dan niet op 1 januari.



Het blijken er overigens twee te zijn, dus kluit gehalveerd en twee stekken met fraai wortelgestel, bijna plechtig in de grond gezet.
Met een tevreden gevoel ga ik weer naar binnen.
De eerste tuinactie van het jaar 2007. Een mooi begin.