2010

Top 100 Groei en Bloei

Dit is het geworden, de top 100 van planten ingestuurd door G&B lezers.

In geel: de planten die in 2010 in onze tuin stonden
In oranje: in onze tuin EN in mijn eigen top 10, zie
Top 100 | Letters | 't Groentje .
In lichtblauw/grijsblauw: de planten die ooit in onze tuin stonden, maar zijn verdwenen.


24 van de 100 staan niet in onze tuin en hebben er ook nog niet ingestaan.
Maar enkele daarvan staan wel op de nominatie!
Ik zit al lang te denken aan een mooie plaats voor een
krentenboompje, de pluizen van de pulsatilla zijn zo mooi dat ik die ook graag zou willen hebben. Delphinium is eigenlijk niet te doen met onze slakkenvriendjes, maar er staan toch twee zaailingen te overwinteren in de serre. En de astrantia, o de astrantia...
Ik heb verschillende zaaipogingen ondernomen, die niet tot het gewenste resultaat hebben geleid (namelijk VEEL zeeuwse knoopjes), misschien moet ik er dit jaar maar een paar kopen.

Portretten van Ecco

Ik kan het niet laten nog een paar foto's te laten zien van het logeer-egeltje.
Met zijn kraaloogjes, beweeglijk neusje, kleine oortjes en lange nagels!


Een egel kan behoorlijk klimmen, als ie een beetje grip heeft met zijn nagels, vooral in smalle ruimten. We hadden een zware tegel bovenop het gaas dat de krat afsloot waarin de egel een paar dagen verbleef.

Maandfoto december 2010: Ecco

Ecco, jonge egel.
Is is niet schattig?


Ecco hebben we met kerst 4 dagen binnen gehad, een tweede egeltje hebben we 10 minuten binnen gehad (geen foto's, woog maar 250 gram). Toen snel beiden samen naar de egel-opvang gebracht!

Dierenopvang Groningen

Voor zieke of gewonde dieren.
Alles behalve katten en honden.
Maar ook voor 'te jonge' dieren, als jonge egels in de winter.

Er zijn verschillende egelopvangcentra in het land.
Google: egelopvang.

De dichtstbijzijnde voor ons is
Stichting Dierenopvangcentrum Groningen. Tot voor kort was de naam 'vogelopvang', maar dat gaf alleen verwarring, want ze vangen veel meer soorten dieren op.

Zie:
informatie

Goede actie van medewerkers en vrijwilligers van de stichting. Donaties welkom.

Nieuwjaarskaarten met zaden

Wij versturen geen kerstkaarten, maar nieuwjaarskaarten.
Kort voor de kerst maakt Eddy een ontwerp voor de kaart.
Deze keer een weerhuisje (voor degenen die ons kennen, kijk goed naar de gezichtjes).




En bij de meeste kaarten heb ik ook een zakje bloemenzaden in de enveloppe gestopt.
Ik had nog een hele doos met zakjes zaad over.
Bijvoorbeeld Cleome (kattensnor)
Kattensnor | Binnen | 't Groentje, of Cephalarea gigantea Cephalarea- not-so- gigantea | Tuin | 't Groentje.
Ik ben benieuwd of daar nog iets van gezaaid wordt.
Voor de meeste zaden is een goede tijd: maart of april in potten (beschut) of april-mei buiten. Voor details: google de naam van de plant + zaaien .


Prent 2

Nog even een paar diersporen.
Eerst de steenmarter: 5 teenkussentjes, 5 nageltjes, halve-maanvormig zooltje.

Dan de egel: 5 teentjes, 5 nageltjes, halve-maanvormig zooltje.
De stippellijntjes zijn er bij getekend, maar die zie je niet als afdruk!

Tja.
De plaatjes zijn niet per se op schaal, heb ik van verschillende sites op internet gehaald.
Blijft lastig.
En de eekhoornprent lijkt er ook al op.
Ik moet toch echt eens op zoek naar een goed diersporenboekje....

Ecco

Hij heeft een paar dagen bij ons gelogeerd.
Ecco, het egeltje.
Zie
En we noemen 'm ..... | Beestjes | 't Groentje .
Op 24 december scharrelde hij 's middags onder de heg.
Door de sneeuw.
Poes Baassie zat er bij en keek er naar.
Het is een jonge egel, laat deze zomer geboren.
375 gram gaf de weegschaal aan.
Niet genoeg om een winterslaap van november tot april te overleven.



Het beestje tijdens de kerstdagen binnen gehouden.
En na de kerst naar de egelopvang gebracht.

Egels zijn beschermd en mogen niet als huisdier gehouden worden.
Is ook niet erg handig want ze zijn absoluut niet zindelijk en maken elke dag opnieuw een flinke puinhoop van het hok (of in ons geval een krat, met kranten er in).
Alleen als je een vergunning hebt, zoals een egelopvang, mag je deze dieren (tijdelijk) onderdak geven.

Sneeuwlandschap

Eerste kerstdag....
Prachtig weer.
Sneeuw.
Volop zon.


Zomaar een paar foto's.
Binnen 1 minuut gemaakt.
Vanuit de trein.
Drenthe.
Het landschap schuift voorbij.

Kerstboom

Kerstbomen, groot of klein.
Met balletjes, sterretjes en lampjes.
Met piek, of niet.

Stalletje er bij.
Compleet.
Voor een week of twee.
Deze staan in Bunnik.

De Coco show

Met Kerst gaan we eten bij Pa en Moe.
De rest van de familie is er ook.
Ma heeft altijd allerlei lekkers verzorgd en wordt in de keuken geholpen door grote kleinzoon Tristan en kleindochter Brittany.
Deze eerste kerstdag hadden we een special: er werd een show voor ons opgevoerd.

Al voor het eten kregen we handgeschreven toegangskaartjes voor '
De coco show'. Aanvang 20.00 uur. Toen dat toch wat lang duurde, werden de kaartjes weer ingenomen en werd de tijd vervroegd naar 19:45 uur.

Op de lage tafel voor de TV stond iets of iemand onder een wit laken.
En toen vond de onthulling plaats, door Kaylan en Brittany.
Taadaaaaah!
Hier is COCO, de papegaai.

COCO kan praten ('Lekker belangrijk!') en dansen.
En met zijn ogen knipperen.


Helemaal slap van de lach waren de kids toen COCO een wind liet.
Echt waar.

En we noemen 'm .....

Tijdelijk hebben we een huisgenoot erbij.
En we noemen hem ... Ecco.

Na een hapje en een drankje heeft ie zich meteen teruggetrokken in zijn slaapkamer.
Wordt vervolgd.

Prent

In verse sneeuw is het mooi zoeken naar voetsporen van dieren.
Een andere naam voor dieren sporen is dieren prenten.
In onze tuin hebben we een mysterieus spoor ontdekt.
Het is een zoogdier, geen vogel.
Het dier
loopt (in tegenstelling tot springen van bv. een konijn).
Het dier heeft duidelijk afzonderlijke tenen aan de voetjes, en het lijkt erop dat het beest ook nagels heeft. De afdrukken zijn smaller dan die van een kat.

Lastig is dat op de plekken waar de sneeuw te hoog was, de precieze afdruk niet goed te zien is, alleen de globale afdrukken in de sneeuw. En op andere plekken heeft het mysterie-beest zich omgedraaid en heen en weer gelopen, hier lopen de voetafdrukjes door elkaar heen.

Lastig vind ik ook dat de afdruk veel lijkt op die van een eekhoorn, maar dat ik niet kan bepalen of de voor en achterpoot afdruk verschillend is (zou zo moeten zijn voor een eekhoorn); bovendien
springt een eekhoorn meer dan dat hij loopt...
Een egel verwacht ik niet op dit tijdstip, en bovendien denk ik dat dan ook een spoor van zijn buik zou zien (egel staat laag op zijn pootjes). (*)
Uiteindelijk kom ik tot de conclusie dat het spoor van een
steenmarter is!


FOTO links: het gaat om het lange gebogen spoor midden in de foto.
FOTO rechts: linksonder mijn voetstap, daar net rechtsboven, poezenpootje.
De kleinere afdrukjes met kussentjes en nagels zijn van het mysterie-beest.


Een aardige website voor dieren prenten is:
Diersporen herkennen: prenten en pootafdrukken | GEOlution . GEOlution is de persoonlijke website van Arjan van den Bosch en Corina Brouwers uit Venlo. Met allerlei onderwerpen die zij interessant vinden.

(*) Dit logje schreef ik op 19 december. Zondag 20 december kreeg ik een mail van Sieneke, onze buurvrouw. Van welk beest dacht ik dat het spoor was? Zij had ook zulke sporen in de sneeuw gezien en buurman Reint had de dag ervoor (dus de 19e december) een egel achter in de tuin zien lopen. Op 19 december! Met sneeuw en meer dan 5 graden vorst.
Twijfel.

Pegels

Ze hangen er weer.
De ijspegels.
Een heleboel op een rijtje.
Aan de onderrand van de ramen van de serre.
Naast elkaar.
.

Varen

Sporen in de sneeuw.
Van onze en buurpoezen.
Van een muis die de oprit oversteekt (en weer onder een struikje verdwijnt).
Van verschillende vogels.
En van een onbekend beest.
Kleiner en smaller dan van een kat.
Wel duidelijk afzonderlijke teentjes.
Ik ga op zoek.


Onder een struikje is het redelijk beschut. Of onder een in elkaar gezakte varen. Als je daar als muis of grondvogel knus onderzit, is dit het uitzicht dat je hebt. Door een gordijntje van -nog groene- varenblaadjes, diepgevroren, kijk je naar het sneeuwlandschap buiten.

Terrasje pikken?

We hebben een serre met glazen dak (nu onder een dikke laag sneeuw) en er aan vast een overdekt terras. Vanaf het voorjaar tot de herfst eten we buiten, met zicht op de achtertuin. De rieten tuinstoeltjes staan nog buiten, mooi sneeuwvrij.

Het ziet er wel koud uit. En dat is het ook. Min 5 graden overdag. Hier komt een paar maanden geen zon, het terras is aan de noordkant van het huis.

Een jaar geleden

Precies een jaar geleden op 17 december 2009 begon de winter.
De dag ervoor was er nog niks, en de 17e.... een dik pak sneeuw.
Dat was het begin van een lange, koude, sneeuwrijke winter.

En tegen het einde van de winter was het zout op.
Voor onze straat maakte dat niet veel uit, daar werd toch niet gestrooid.
Gemeenten beloofden beterschap en kochten volop zout in.
Maar.... dit jaar is de winter veel eerder begonnen.
Bij ons viel op 26 november de eerste sneeuw.
In Haren is er nog een beetje zout, maar in sommige gemeenten in Groningen en Drenthe is het al op!
En we zitten op half december.
NB. Ik schreef dit stukje op 16 december 2010; op 17 december 2010 was het weer raak met veel sneeuw. Bij ons in Groningen een beetje, maar in het westen van het land en zeeland zorgde heel veel sneeuw (20 cm) voor veel overlast op de weg en spoor.

Wat zien ik?

Vanuit de warme kamer.
Dwaalt mijn blik over de voortuin.
Niets te zien.



Of toch?
Wat beweegt daar vlak bij de grond.
Kijk rechts op de foto en lees het volgende blogje.

Heggemus

Meestal hipt ie rond vlak bij de grond.
En met zijn bruin en grijs verenkleed zie je het vogeltje bijna niet.
De
heggemus, geen familie van de mus.
Klein vogeltje, mooi zangetje heel vroeg in het seizoen.


Op de foto zat ie op ooghoogte, en was goed te zien.
Heel even, toen was ie weer weg.

Kattenklootjes

Een plant kan heel veel namen hebben.
Naast de wetenschappelijke naam, een officiele Nederlandse naam.
Maar soms ook heel veel andere 'volkse namen'.
Onderstaande lijst is het resultaat van een kwartiertje (!) zoeken op
speenkruid:

aambeienplant
anemoon
bolletjeskruid
boterbies
boterbloem
botergeel
dotterbloem
echelenkruid
echelenslaad
eersteling
gele-stern
gouden-ster
haagboterbloem
haan
haan-poot
hanenklootjes
irebloem
kaboutertietjes
kattenklootjes
kikker-bloem
kleefkruid
kleine boterbloem
kleine celidonie
kleine gouwe
klein klierkruid
klein schelkruid
klein zwaluwkruid
klierkruid
klootjesbloem
klootjeskruid
muis-oor
papenklootjes
pinkster-bloem
speen
speendistel
speenkruid
spenenknobbel
sterrenbloem
sterrekens
sterrenkruid
stinkerd
stinkkruid
vijgpuistkruid
vijgwortel
waterbloem
wrat-kruid

NB. Ik moet er wel bij zeggen dat ik een hele goede bron voor volksnamen heb:
http://www.meertens.knaw.nl/pland; en ook op de site van AnneTanne vond ik de nodige synoniemen: Speenkruid | AnneTannes Kruidenklets .
Met de juiste links gaat zoeken snel.


En de naam
speen in speenkruid....
Meestal wordt vermeld dat de naam afkomstig is van de vorm van de wortelknolletjes. Een plausibel verhaal is ook dat het komt van de middeleeuwse naam voor aambeien! Van speenkruid werd een aambeienzalf gemaakt en -naar verluidt- lijkt de vorm van aambeien op die van de wortelknolletjes. Aangezien ik nog nooit 'live' een aambei heb gezien en wel benieuwd was of deze inderdaad lijkt op de speenkruidknolletjes, heb ik gegoogled op 'aambei' en afbeeldingen.
Advies: doe dit niet!

Tekening

De computer is niet meer weg te denken uit het dagelijks leven. Kinderen groeien er als vanzelfsprekend mee op. Opa's en Oma's worden steeds handiger met de computer. Om te emailen vooral, of te skypen. Of zelfs om de computer-met-printer te gebruiken als een veredelde typemachine of kopieerapparaat. Reuze makkelijk.
Terwijl fotocamera's met filmpjes steeds schaarser zijn geworden, is de digitale fotografie enorm gegroeid. Steeds meer mensen wagen zich aan het verbeteren van foto's met behulp van de computer. Voor de meer gevorderden zijn er allerlei bewerkingsprogramma's, met als voordeel dat ze heel veel kunnen. Dat is ook een nadeel: er zijn zoveel mogelijkheden en opties dat je bijna niet weet waar te beginnen! Niet voor de ongeduldige types die snel even iets leuks willen maken.


Het programma dat ik kort geleden ontdekt heb (nou ja, is door Eddy op mijn laptop gezet) heet
PostworkShop, programma voor Mac's. Heel handig: bij de start kun je kiezen of je de 'basic edition', 'artist edition' of 'professional edition' wilt gebruiken.
Zie bovenstaande tekening die ik gemaakt heb. (Klik op de link voor het origineel:
Herfstgeel (2) | Tuin | 't Groentje ). Geinig, he. En er kan nog veel meer mee.

Top 100

Rond het eind van het jaar is het weer tijd voor allerlei Top xx-en.
Top 100, Top 2000 e.d.
Van muziek.
Van persmomenten van het jaar.
Maar nu ook van planten.

Via de website van Groei & Bloei kun je tot 15 december 2010 je favoriete 10 planten insturen. Daaruit wordt dan een Top 100 planten samengesteld.
Dit lijstje heb ik ingestuurd:
1 akelei - aquilegia vulgaris
2 sneeuwklokje - galanthus nivalis
3 vedergras - stipa tenuissima
4 vrouwenmantel - alchemilla mollis
5 vlasleeuwenbekje - linaria purpurea
6 tuingeranium - geranium sanguineum
7 steenanjer - dianthus deltoides
8 vingerhoedskruid - digitalis purpurea
9 longkruid - pulmonaria
10 schoepkruid - cephalarea gigantea.


Nummers 1 tot en met 5 op de foto.

IJsroos

Doorbloeiende rozen kunnen heel lang doorbloeien, tot aan de eerste echte vorst. Dat was in dit jaar eind november. De laatste rozen blijven voor eeuwig in de knop. Stijf bevroren. En als ze weer ontdooien zijn ze nog even rood, een laatste show.


.

IJsvrijhouder

Naar aanleiding van mijn jaarlijks terugkerend ritueel van het ontdooien van een stukje van de bevroren vijver (zie Wak-gereedschap | Vijver | 't Groentje) kreeg ik een tip van Evert-Jan. Een ijsvrijhouder in de vijver. Van piepschuim, een drijvende ring met een dekseltje er op. Soms met een ontluchtingspijpje er door heen. Je hebt ze met en zonder pompje. Van een paar euro tot een paar tientjes. Ik moet maar eens bij een tuincentrum gaan kijken...


Als het heel hard vriest komt er misschien een dun laagje ijs op, maar dat is makkelijk met de hand weg te vegen, aldus Evert-Jan. Een nadeel: het is een lelijk wit ding. Dus handig om hem op een plek te leggen waar je hem niet ziet vanuit huis. Of neem die van de laatste foto, die ziet er uit als een bergje ijs.

Yuri Dropwing

Marco heeft op vakantie in Senegal veel libellenfoto's gemaakt.
Zie het onderstaande logje:
Marco's libellen (1) | Beestjes | 't Groentje.
Maar deze was zo mooi dat ie een apart blogje verdient: de
purperlibel of Trithemis annulata.
Als een turner op een rekstok, een soort Yuri (van Gelder).

De Engelse naam is purble-blushed darter, maar ook violet dropwing.
De laatste naam komt van de stand van de vleugels in rust, naar voren gericht. Of eigenlijk naar beneden omdat de libelle bijna op zijn kop staat.
Ook de Duitse naam is mooi: Violetter Sonnenzeiger.

Marco's libellen (1)

Regelmatig krijg ik mooie foto's van Marco in de mail.
Marco is op reis geweest met Suuz, in Senegal.
Bijgaande serie libellefoto's maakte hij daar.
Zie onderstaande collage van diverse soorten.




De rode (nr 5) is een vuurlibel. Die met de brede banden op de grond heet een bandgrondlibel (nr 8). Op foto 3, 4 en 6 zijn verschillende exemplaren van een soort te zien die moriaantje heet. De andere 4 foto's (nrs 1, 2 7 en 9) laten blauwe zonlibellen zien. Op de uitvergrote foto nr 7 zie je kleine bolletjes aan buikzijde van de libelle: dat zijn mijten!
Meer Marco: Marco's lavendelbeestjes | Beestjes | 't Groentje.

Gedicht: Roodborstje

Little Robin Redbreast
BY ANONYMOUS


Little Robin Redbreast
    Sat upon a tree;
Up went Pussy-cat,
    Down went he.

Down came Pussy-cat,
    And away Robin ran;
Says little Robin Redbreast
    “Catch me if you can.”

Little Robin Redbreast
    Hopped upon a wall;
Pussy-cat jumped after him,
    And almost got a fall.

Little Robin chirped and sang,
    And what did Pussy say?
Pussy-cat said “Mew,”
    and Robin flew away
.

Smultuin

Het is een boek, geschreven door Claudia Reina.
Het is de tuin van vier dames en hun tuinman, waar Claudia over vertelt.
Het is een digitaal tuintijdschrift.
Zie
http://www.smultuin.nl/

Op de foto de 'voorpagina' van het december 2010 nummer.
Steeds met veel mooie foto's van groenten, met recepten, met verhalen.
Eerder schreef Claudia groenteverhalen in het papieren tijdschrift Moestuin.



Wat ik ervan vind?
De foto's zijn prachtig, leuke weetjes. Vol achtergrondverhalen, een stukje geschiedenis en praktische tips. Recepten ga ik binnenkort eens proberen. De verhalen over Pien en de drie andere 'Olijfjes' spreken mij persoonlijk wat minder aan dan 'kale informatie', maar het is zeker een verrassende manier van schrijven en zal ongetwijfeld lezers aantrekken.
De mededeling op de website dat de digitale versie van het tijdschrift (in tegenstelling tot het vroegere papieren tijdschrift)
geen advertenties bevat klopt niet. Een advertentie is m.i. niet alleen een advertentie als er advertentie boven staat. Een artikel waarin veelvuldig naar een bedrijf of produkt wordt verwezen voelt toch aan als een advertentie, ook als je erbij zet dat het niet-commerceel is.
Het formaat is handig voor een digitaal tijdschrift.
Dwars. Op een iPad is het precies schermvullend. De lengte-breedte verhouding is net niet passend op mijn Mac Book Pro, een reepje foto van mijn eigen bureaubladfoto blijft in beeld.

Wak-gereedschap

Ruim een week matig tot strenge vorst, ook overdag een paar graden vorst.
Een dikke laag zwart ijs op de vijver.
Met erover heen een vers laagje droge sneeuw.
Het is zaterdag en ik ga met mijn
wakgereedschap richting vijver.
Met de bezem veeg ik de sneeuw weg.
Pannetje op het ijs.
Waterkoker met kokend water mee.

Het ijs is dik, een centimeter of 5 minstens en heel helder. Her en der een luchtbel. Het valt niet mee om het ijs weg te smelten. Een tweede portie koken water is nodig. Uiteindelijk ga ik met een voet op het pannetje met heet water staan om wat gewicht in de schaal te leggen. Balancerend met een voet op bruggetje en een op het ijs. Het ijs begint te kraken. En een paar minuten later, een fraai rond wakje in het ijs, ter grootte van het pannetje.

Fraaie dozen

Als je tot de tuiniers -die het nodig of mooi vinden om de tuin 'winterklaar' te maken- behoort, dan mis je een hoop. Als je alle halmen en bovengrondse afgestorven delen van vaste planten weghaalt, mis je ook de zaaddozen. Die kunnen er in de lage winterzon of met een laagje rijp prachtig uitzien. Zoals deze akeleien. Feeëriek.


Extra voordeel: de zaaddozen vallen langzaam uit elkaar, de zaadjes worden vanzelf verspreid en zorgen volgende jaren voor nieuwe planten.

Koude oren

Een paar weken geleden schreef ik een stukje over judasoren. Zie Judasoor | Tuin | 't Groentje.
Een gelatineachtig paddenstoeltje, rubberachtig en buigzaam.
Maar niet als het hard vriest.
Dan bevriezen de paddenstoeltjes en worden keihard.
.

Parnassia

Ik vond het altijd een mooie naam, Parnassia. Klonk voor mij als de naam van een prinses of zo. Toen ik klein was gingen we vaak op met de hele familie 's zondags op bezoek bij Oom Herman en Tante Els. Zij wonen (nog steeds) in Overveen. Vlak bij het strand, en vlakbij een strandpaviljoen, Parnassia. Maar het is geen prinses, het is de naam van een wit bloemetje dat in de duinen groeit. Ik had het bloemetje tot voor kort echter nooit (bewust) gezien.



Toen we een paar maanden terug op een paar dagen op Schiermonnikoog waren maakte ik deze foto's van een wit bloemetje. En ook van het blad, om het thuis te kunnen determineren. In het plantenboek opgezocht, zou het .....
Jaaah, het is de Parnassia. Een beschermde plant die op de Rode Lijst staat.
Met grappige gele toefjes van bosjes onvruchtbare meeldraden (staminoda) die eindigen in een druppeltje nectar. De vijf bredere witte 'streepjes' zijn vruchtbare meeldraden die eerst om het hart van de bloem gevouwen zijn, en later om de beurt rijp worden, waarna het helmknopje op het uiteinde van zo'n meeldraad afvalt en meeldraad naar buiten buigt. Pas als alle vijf helmknoppen zijn afgevallen wordt de stamper van de bloem vruchtbaar. Dat betekent dat de parnassia bloem zich niet zelf kan bestuiven en afhankelijk is van bestuiving door insecten.
Als bij de uitgebloeide bloem de 5 witte, geaderde kroonblaadjes zijn afgevallen staan de vijf meeldraden als een sterretje uitgevouwen (zie foto 2).
De foto's zijn genomen in september. Nog iets later in de tijd vormt de parnassia een doosvruchtje met -vreemd genoeg- 4 kleppen (en niet vijf).

Maandfoto november 2010: Kristallen

De mooiste ijskristallen krijg je als het koud is en er 's nachts mist is.
Dan groeien de ijskristallen op plantenstengels het mooist uit.
O ja, en ook
geen wind, want dat breken de kristallen af.


En dan de volgende dag, fris vriesweer met een beetje zon.
Zodat het lekker licht is en je buiten volop kunt genieten van de kristallen.

De combinatie van omstandigheden komt heel nauw. Ga dus vooral even kijken, en wacht niet tot morgen. Voor je het weet is weer een kans voorbij.

WIN WIN WIN

Een eekhoornkast hebben we nog niet in de tuin. Wel een flinke rij bomen achter in de tuin. Langs de greppel. En alle naburige tuinen hebben ook zo'n bomenrij. Dus perfecte hoog-aangelegde route voor eekhoorns. Af en toe zien (of horen) we er een langskomen. Zie Eekhoorn | Beestjes | 't Groentje.

Eekhoorns hebben vaak
verschillende nesten vlak bij elkaar, waarin ze slapen, leven of jongen krijgen. Het schijnt beter te zijn om meerdere eekhoornkasten (in het zicht van elkaar) op te hangen, in plaats van 1 eekhoornkast. Dan kunnen de eekhoorns bij gevaar van de ene naar de andere plek gaan.



WIN WIN WIN voorstel
Voor de lezer van dit weblog die toch al van plan was (of na lezing van dit stukje overweegt) om een
jaarabonnement 2011 op het tijdschrift Groei & Bloei te nemen, het volgende WIN WIN WIN voorstel. Doe mee met de kerstactie van Groei&Bloei.

Stap 1: Je meldt je per mail bij mij aan (klik op
mail me onderaan dit weblog).
Stap 2: ik geef je -via de bon in G&B nov/dec 2010- op als nieuw lid en ontvang een eekhoornkast
--> WIN voor mij
Stap 3: jij ontvangt in kader van kerstactie Groei en Bloei een mooie korting van 13 euro op een jaarabonnement 2011
--> WIN voor jou

Uiteraard kun je je ook zelf opgeven, bv. via de website www.groei.nl; dan krijg je zelf een korting
OF een eekhoornkast; als we samen mee doen hebben we samen de korting EN de eekhoornkast.

Voorwaarden kerstactie 2010:
- je mag in 2009 geen lid zijn geweest van G&B
- het is een kerstactie, dus opgeven voor eind 2010
- nieuwe leden krijgen het nov/dec 2010 kado en zijn voor 2011 lid voor 44,95 (ipv 57,95).
- je wordt lid tot wederopzegging (uiterlijk 1 oktober van een jaar opzeggen)
- betalen via automatische incasso van bank/giro


En als er nou een meerdere geinteresseerden zijn.... dan hangen er binnenkort een paar eekhoornkasten in onze tuin naast elkaar. Met een beetje geluk komen er de komende periode verschillende blogjes over de familie eekhoorn die zich in onze tuin komt vestigen.
--> WIN voor groentjelezers.

Egelhuis2

Speciaal voor Saskia, een logje over een egelhuis.

Wat heb je daar voor nodig? Een tuin met rommelhoekjes. Of een tuin bij de buren met rommelhoekjes en een gat in de schutting of heg tussen beide tuinen. Een egel zoekt zelf zijn (of haar) overwinterplek: onder een berg takken, een struik, een grote pol gras.

Je kunt een egel een beetje helpen door een egelhuis neer te zetten.
Zelf gebouwd van hout, zie bv Egelhuis bouwen zodat egels in uw tuin overwinteren in een mooi egelhuisje of TUIN of google 'egelhuis'. Of gekocht: van hout of van riet.

Zie
Egelhuis | Beestjes | 't Groentje voor het rieten egelhuis, dat inmiddels twee jaar buiten in de tuin staat, achter de composthoop. Plastic vuilniszak over de bovenkant, daar boven op en er om heen een heleboel takken. En in de omgeving een boel droge blaadjes zodat de egel zelf zijn huisje kan vullen.


Op de foto's:
- het koddige achtereind van een egel
- het is april, de egel is net vertrokken uit zijn overwinterplaats
- begin juli, ontmoeting op het grasveld
- dit is een van de twee egels, die op een juliochtend achter elkaar aanrenden in een langdurig paringsritueel. Eddy staat er bij en kijkt ernaar. We hebben ruim een uur naar de stekelbeestjes kunnen kijken voordat ze in dicht struikgewas verdwenen.

Waar is mijn drinkvijver?

In de nacht van 25 op 26 november is bij ons de eerste sneeuw gevallen. Opvallend stil in de straat, de sneeuw dempt de geluiden. Omdat het rond het vriespunt blijft verdwijnt niet alle sneeuw. De weg is schoon, de stoeptegels ook. Maar op de kieren tussen de stenen, in de schaduw en bv. op het houten vijverbruggetje ligt nog een paar centimeter aan het eind van de dag. Met afdrukken van mijn schoenen en van poezenpootjes.



Poes Sprot vindt het maar niks, probeert om de sneeuwrandjes heen te lopen. En kijkt me ronduit verontwaardigd aan als zijn vijver-annex-drinkbak niet bruikbaar is. Bevroren. Pfff.

Seizoenswissel

Van de herfst meteen over naar de winter?

Het herfst-gekleurde esdoornblad zit nog aan de boom.
Wordt afgedekt met de eerste sneeuw van de aanstaande winter.
Temperatuur net onder nul.
Sneeuwlaagje van 5 cm in de ochtend.
Af een toe een zonnetje.
De mist ligt op de loer.

Pindakaas

Vorige winter gelezen op een van de weblogs van Groei & Bloei.
Men neme een pot pindakaas.
Men hange die op in de tuin, in de vork van een boom of vastgemaakt aan een plankje.
Men zorge ervoor dat regen en sneeuw niet in de pot kunnen lopen.
Men kijke naar de vogeltjes.
Bv specht.

Vorige week pot opgehangen.
Nog geen vogel gezien, maar wel het bewijs dat er al een langs is geweest.
Zie detailfoto.

Gepimpel

Voedersilo inmiddels ook neergezet, en hangende voedertafel opgehangen.
Gesignaleerd: veel koolmezen, veel pimpels, heggemus, roodborst, vink, groenling mevrouw, 1 x een goudvink meneer, gaai en merels (m/v).

Nog niet: de musjes van de overkant, maar granen voor
mussen liggen er pas 1 dag.

Verzoek-logjes

Op de radio heb je programma's waar je verzoeknummers kunt aanvragen. Zo kan het natuurlijk ook met een weblog. Van Saskia kreeg ik een verzoek over een egelhuis --> 'coming soon'.
Heb je een tuin-onderwerp waarover je wat meer zou willen lezen? Stuur dan een mailtje of zet een verzoek in het gastenboek. Iets met tuin, planten, beestjes in de tuin of...


Voorbeelden van de afgelopen 5 jaar rond 21 november.
2009:
Opgeruimd, gedroogd en ingevroren | Binnen | 't Groentje
2008:
Sneeuwpop | Tuin | 't Groentje
2007:
Blauwe druif | Tuin | 't Groentje
2006:
Boom van de Buren | Elders | 't Groentje
2005:
IJsframboos | Fruit | 't Groentje
Via het menu rechts in beeld (en dan een beetje naar beneden) kom je bij 't archief van de afgelopen jaren.

Maandfoto oktober 2010: bicolor

Elk jaar vind ik het weer mooi.
Deze combinatie naast elkaar.
Vooral in het najaar.
Links het zilvergrijs van de santolina.
Rechts het dieprood van de sedum 'herbstfreude'.

De foto is recht van boven genomen.

Slakrobaat

De meeste huisjesslakken hebben inmiddels hun deurtjes al weer gesloten voor de winter. Ergens op een beschut plekje. Deze akrobaat was een week of drie weken geleden nog in beweging. Hij 'zwierde' rond de uitgebloeide stengel van een wilde peen, als een volleerd turner.
.

Oprit in de herfst

Beeld van onze oprit in de herfst.
Links de pergola van tamme kastanjehout. Staat er sinds 1997. Rechts de grillige stammetjes van de inmiddels bijna kale fluweelboom. Helemaal rechtsonder de bovenkant van een bolvormig gesnoeid ligusterstruikje. De geel bruine vlek in het centrum van de foto bestaat uit de grote bladeren van de japanse duizendknoop. Nu -twee weken later- zijn al deze bladeren afgevallen en staan er alleen nog de stengels.

.

Hartvormig

Druilweer, motregen, vochtig: over welke plant zal ik een stukje schrijven?
Een waterplant, of oeverplant of een plant die van natte voeten houdt?

Na even nadenken kom ik op de
houttuynia cordata. Een plant die we sinds een paar jaar in de tuin hebben, en die ik daarvoor nog niet kende. Niet gekocht in het tuincentrum, maar meegelift met een pol campanula's die ik van een plaatsgenoot kreeg.
Zie
Verstekeling: Houttuynia Cordata | Tuin | 't Groentje .


De Houttuynia komt voor in het verre oosten vanaf de Himalaya tot in Japan. In 1820 is zaad meegebracht naar Engeland, naar de botanische tuinen Kew Gardens. In 1826 bloeiden de eerste planten buiten Azie. De naam is gegeven door de botanicus Thunberg. Zie ook:
Thunberg | Digi-letters | 't Groentje .
De soortnaam
cordata betekent hartvormig, dit slaat op de vorm van het blad. De geslachtsnaam Houttuynia komt van de Nederlander Maarten Houttuyn. Geboren in 1720 in Hoorn, later woonachtig in Amsterdam en opgeleid in de geneeskunde. In de achttiende eeuw hoorde bij die opleiding ook een uitgebreide studie van de plantkunde. Houttuyn vertaalde de Systemae Natura van Linnaeus in het Nederlands, in 37 delen! Houttuyn heeft de naar hem vernoemde plant overigens nooit zelf gezien, die kwam pas een eeuw na zijn geboorte naar Europa.



Judasoor

Bij het schoonmaken van de sloot viste ik een afgebroken oude tak op. Er waren grote happen uit, waar specht of boomklever lekker hebben staan hakken naar beestjes in het hout. Verder kopergroene plekken met korstmos. En ook een paar judasoren!

De grootste op de foto is een centimeter of 4, de kleine net boven een centimeter. Het zijn grappige paddestoelen, heel gelatineachtig en elastisch als je ze aanraakt. Bij vochtig weer zien ze er lichtbruin uit. als het heel droog is schijnen ze in elkaar te schrompelen en bijna zwart van kleur te worden. Misschien moet ik de tak bewaren en in droge tijd nog eens bekijken.
De
auricularia auricula (auricula is oor in het latijn) komt het hele jaar voor in alle streken van de wereld, zowel tropische als gematigde. De favoriete boom is de vlier, maar de paddestoel komt ook voor op andere andere loofbomen als notebomen, wilg of beuk. De paddestoel wordt in de chinese en japanse keuken gebruikt, schijnt overigens niet zo veel smaak te hebben. En ook hier weer: allerlei medicinale toepassingen (al dan niet wetenschappelijk bewezen).

Culver's root

Herfst, maar vooral winter, is een tijd van vormen.
Van uitgebloeide bloemen en zaaddozen.



Op de foto een aar van de veronicastrum virginicum, die als een soort slang naar voren komt op de foto. In de zomer staat de bloeiaar recht overend en wordt druk bezocht door hommels. Deze vorm van de veronicastrum virginicum 'Fascination' maakt soms vreemde afgeplatte (bandvormige) bloemen. De golvende groei van de bloemen (als de plant wat scheef zakt en naar het licht wil groeien) vind je terug in de zaad-aar.

In het Engels heet deze soort Culver's Root (of Black Root). De plant vindt zijn oorsprong in Noord Amerika. De wortel werd door de Noord-Amerikaanse indianen gebruikt als medicijn tegen van alles en nog wat, bijvoorbeeld leverproblemen. De naam zou zijn afgeleid van ene Dr. Coulvert, een Amerikaans arts uit het einde van de 17e eeuw/begin 18e eeuw. Hij zou de plant hebben geïntroduceerd in 'white man's medicine'. Zie ook:
Veronicastrum virginicum Culver's Root seed and plant .

Rustiek hek

Het staat er helemaal niet handig.
Een losstaand wit hekje.
Tegen de appelboom.

Bij het snoeien een paar weken geleden stond het hek in de weg en heb ik het tijdelijk 'geparkeerd' tegen de appelboom. Op zich ziet het er wel leuk uit als ik vanuit huis de tuin in loop en het hek helemaal achter in de tuin zie staan. Mooi contrast.
Soms staat het hek in de weg. Bijvoorbeeld bij het wegharken van de afgevallen blaadjes op het grasveld. Maar meestal niet. Het zal me dan ook niet verbazen als het hek in het voorjaar nog steeds nonchalant tegen de appelboom leunt.


En die berg takken op het grasveld. Daar moet ik ook nog wat aan doen. Versnipperen, hakselen of in stukjes zagen en opstapelen. In elk geval moet ik bij het opruimen tzt goed opletten dat er niet inmiddels een egel onder is gaan winterrusten.

Mussenvilla verhuisd

Bewoners verhuizen en huizen blijven op hun plaats.
Dat is gebruikelijk.
Maar soms is het anders.
Als je een mobile home hebt (op wielen).
Of je bent een slak die zijn huis bij zich heeft.

Wat doe je als een huis op de verkeerde plaats staat?
En er zijn geen bewoners.

Dat was het geval met onze mussenvilla. Die hangt al jaren aan de 'verre schuur', is 1 maal bewoond geweest door een familie bonte vliegenvanger, maar mussen.... ho, maar.

Nou, dan hang je de villa toch ergens anders op. Op de foto staat de villa nog op de bank. Maar ik ben de ladder gaan halen, schroevendraaier en lang genoege schroef erbij.
En inmiddels hangt het huisje aan de zijkant van de dichtbije schuur, de fietsenschuur, je ziet een stukje van deze houten schuur helemaal links op de foto. Bijna in de nok.

Vogelvoer

Nu de bladeren in hoog tempo van de bomen vallen zijn er weer meer vogels te zien. Er is nog voldoende te eten, maar ik raak weer in de stemming om de vogels te voeren. Grote aantallen koolmezen zijn vanuit noord- en oosteuropa in Nederland aangekomen. Ook bij ons in de tuin. En deze wintergastjes hebben honger.

Foto's uit vivara folder.

Ik heb een flinke bestelling gedaan bij vivara: pinda's en een kleine pindasilo; zo'n waterschaal als op de tweede foto hangt nu aan de pergola; vetblokken hangen op een paar plekken in de tuin en een 10 kilo zak voedermix staat klaar om geopend te worden; de voedersilo voor zadenmix en voederhuisje Moldau heb ik schoongemaakt en die gaan komend weekend naar buiten.
Smullen voor de vogels en kijkplezier voor ons.

Storm en greppel

Vorige week werd al ruim van te voren stormachtig weer tot storm aangekondigd. Vooral voor donderdag 11 en vrijdag 12 november. Hoewel het bij ons in het noorden uiteindelijk nog wel meeviel was het vooral donderdag avond erg nat (mijn regenbroek blijkt niet geheel waterdicht). Er is weer flink wat blad en takken van de bomen afgewaaid.

Resultaat: dit weekend NOGMAALS de greppel/sloot schoongemaakt!
Takken uit de sloot en talud ook min of meer leeg geharkt.

Zie ook Weer een brief | Letters | 't Groentje.
De wilg is nog niet leeg. Het waterschap moet zijn brieven eigenlijk twee weken later versturen...

Tuinview 30 oktober

In de zomer lijkt de tuin niet zo snel te veranderen.
Veel bloem.
Veel groen.
In de herfst kan het snel gaan.
De foto is van 30 oktober, vorig weekend.



Nu is het een week later.
Het heeft een aantal dagen fors gewaaid en veel geregend.
Heel veel blad is nu van de bomen.

Weer een brief

Weer een brief van het waterschap.
1 november 2010.
De sloot achter ons huis is niet schoon genoeg.
Of we maar even de bodem en het talud willen schonen.
En wel snel.
Binnen 10 werkdagen na brief, or else......!
Zie ook 2009 en 2007.
Fitness | Tuin | 't Groentje en Slootschouw | Tuin | 't Groentje.

Vandaag na het boodschappen doen richting sloot.
Rubberlaarzen aan.
Hark mee.
En voorzichtig afdalen in de sloot.

Een goed uur en een kleine blaar later was het klaar.
Althans het diepe deel.
's Middags nog een rond langs het talud om de klimop en een braam wat terug te knippen.


Aan de voet van een berk langs de sloot schepte ik met mijn hand wat blaadjes weg. En had een handvol larven te pakken. Al die glimmende 2-3 cm lange dingetjes op de bovenste foto zijn wiegelende larven.
Van iets. Op de kleine foto's zie je ze nog iets beter, een klein hoopje op mijn hand. Een roodborstje keek zeer geinteresseerd toe.

Tuinbeestjes

Het afgelopen jaar heb ik als gastschrijver een column in het tijdschrift Groei&Bloei geschreven. Een column met een -voor mij- favoriet onderwerp, tuinbeestjes. Geweldige combinatie: tuin en beestjes. Helemaal mooi als er ook sprake is van foto's maken en een stukje erover schrijven. En als toetje.... lezers die genieten van de stukjes.
Ik heb geschreven over:
Boomklever
Bruine Kikker
Leliehaantje
Egel
Pijamawants
Soldaatje
Kleine vuurvlinder
Gehakkelde Aurelia
Wants
Aziatisch lieveheersbeestje
Negen van de 10 zie je hieronder in beeld. Zie je zo snel welke ontbreekt?



Bij de keuze voor dit 10-tal ben ik aan een heleboel andere beestjes voorbijgegaan. Zoals de drietandrups, het pimpelmeesje, de heidelibel, de houtwesp, het mereljong, hommel, salamander, bootsmannetje, schorpioenvlieg en elzenhaantje. Veel daarvan krijgen (of hebben al gekregen!) een plaatsje in de rubriek beestjes van dit weblog 't Groentje.

Seizoen

Liep ik laatst door de tuin, met fototoestel. 30 oktober 2010, een fraaie herfstdag.
Plaatje gemaakt van het pad dat voor ons huis langs loopt.
LINKERFOTO: Links de donkergroene taxus. Rechts nog flink wat bessen aan de vuurdoorn. En midden in -in het verlengde van het tamelijk begroeide grindpaadje- de slangenden die een eindje verderop -bij de buren- staat.
RECHTERFOTO
In een flits dacht ik aan een foto vanuit min of meer dezelfde positie, gemaakt op 17 december 2009. Dat was de dag dat voor het eerst vorige winter een dikke laag sneeuw was gevallen. Op de rechterfoto zie je dat het grindpaadje niet meer begaanbaar was: de takken van de taxus waren onder de sneeuwvracht doorgezakt en over het pad gaan hangen. Na de langdurige sneeuw kwamen de takken overigens nooit meer helemaal overeind. In het voorjaar heb ik nog de nodige takken afgesnoeid.
.

Vervolgserie

Bij goedlopende TV programmaseries volgt er na een eerste serie vaak een vervolg. Dat kan ik ook. Na een miniserie in drie delen over warmgele herfstkleuren hier het vervolg.
(zie
Herfstgeel (1) | Tuin | 't Groentje en Herfstgeel (2) | Tuin | 't Groentje en Herfstgeel (3) | Tuin | 't Groentje).



FOTO: Dit zijn een paar van de botteltjes van een aangewaaide roos. Het geel op de achtergrond is de veldesdoorn. Pas bekijken van de foto op het computerscherm zag ik het beestje in schutkleur (links midden).

Eigenlijk is de struik, ondanks driftig snoeien, te groot voor de plek waar hij staat. In het voorjaar haal ik hem eruit, misschien verplaatsen, anders gewoon weg. Dat klinkt heel besluitvaardig. Maar tuinmensen die mij kennen weten hoe moeilijk ik het vind om een plant of struik weg te halen. Zeker een die zijn eigen plekje bepaald heeft.
In dit geval zou het moeten lukken. Ik heb allang stekken genomen en op een beter plekje staat inmiddels al een aardig struikje met dit jaar ook al wat botteltjes.

Geleend uitzicht

In (Engelse) tuinprogramma's wordt regelmatig gesproken over het slim gebruik maken van 'geleend uitzicht'. Zorg er voor dat in plaats van een schutting of hoge heg of bomen en struiklaag rondom, er 'gaten' in de omheining/omzoming zitten. Tenminste als je daar mee een mooi uitzicht binnen zicht haalt. In de tuinprogramma's zie je dan een prachtig uitzicht op glooiende heuvels of een boslandschap in de verte.
Maar op kleinere schaal kan het ook. Zicht op een mooie appelboom bij de buren of een esdoorn in herfstkleur.

Op de foto is alles tot aan de liguster haag in onze tuin te vinden. De hortensia's en de oranje bal van de esdoorn staan aan de overkant van de straat bij onze overburen.

Herfstgeel (3)

Deel 3 van de herfstkleuren-geel.
Op 10 oktober was het blad nog geheel groen, en waren de zaden ook nog groen (met een beetje rood. Zie
Antwoord Raadplaatje 10 oktober | Tuin | 't Groentje . Op 30 oktober staat de kruin van de kleine boom in een gele gloed. Zelfs als het donker is en regent, lijkt de boom nog zonnig.
.

Herfstgeel (2)

Deel twee van de miniserie herfstkleur geel. In deze tijd van het jaar is het goed opletten. De kleuren kunnen snel veranderen. Als het een paar dagen somber is en je door de regen snel naar huis wilt dan kijk je misschien niet voldoende om je heen. Dan mis je iets heel moois. De warme kleuren van de herfst.

De groene kleur van de bladeren van deze geranium pratense trekt zich terug. Het onderliggend geel en een beetje rood wordt zichtbaar. Eventjes. Voordat de bladeren bovengronds afsterven. Winterrust.

Herfstgeel (1)

Een miniserie in 3 delen.
Van de
herfstkleuren geel, mag ik van jou de miscanthus?
Vorige week nog met groen blad, en nu ineens helemaal geel.

Dit is de Miscanthus Sinensis 'Malepartus', een stevig uitgevallen groot exemplaar. Een pol met inmiddels een diameter van 1 meter in onze voortuin. In april 2011 moet er een flink stuk vanaf. Liefhebbers kunnen dan een stuk komen halen.

Gak, Gak, Ganzen

De dag begon heel grijs, maar rond het middaguur wat zon.
Prachtig licht, ik loop met camera en statief door de tuin.
Ineens hoor ik boven me: gak, gak, gak.
In een lange V-vorm vliegen de ganzen over, richting Paterswoldsemeer (noordwesten).


Een snelle foto, met camera nog op het statief, gemaakt. Niet echt handig als je een foto naar boven wilt maken. Gelukkig stond ik midden op onze oprit, zodat de uitzwaaiende poten van het statief nergens tegen aan stootten.

Dakgootcompost

De 'verre schuur' staat helemaal achter in de tuin, aan de rand van de sloot. Hij staat onder de enorme wilg, en staat dus precies in de 'val' van takken en bladeren. Aan de achterkant hangt een halfronde dakgoot net onder de dakpannen, de regenpijp loopt uit in de sloot.
Ten minste.... als de dakgoot leeg is.
FOTO: Aan de achterkant van de schuur, linksaf, ladder op en daar is de dakgoot.

Door alle bladval en kleine takjes is de dakgoot meestal barstensvol. Vol met prachtige compost en kleine ontkiemende esdoorntjes. Vandaag heb ik staande op een kleine ladder (lastig, de ruimte achter de schuur en voor de sloot is zeer beperkt) de dakgoot geleegd. Lekker met de handen in de kleddernatte compost. Of eigenlijk meer een wormenbak met wormenaarde. Tientallen, nee honderden regenwormen deden hun werk om van de blaadjes en takjes mooie compost te maken.
Verder hele families pissebedden, her en der een duizendpoot en wat slakjes.

Het begon te regenen, maar omdat de wilg nog flink veel blad heeft, stond ik droog. Betekent wel dat ik over een week of 2 nog even een korte tweede ronde moet houden, anders is de goot meteen weer vol.

Cosmea

Beter laat dan niet.
De gratis zaadjes die bij het tijdschrift Groei en Bloei van april zaten heb ik direct gezaaid. In de serre opgekweekt en half mei buiten uitgeplant. De plantjes zijn deels door de slakken opgegeten, de resterende plant gaf 1 bloem in de zomer. Toen leek het over.
Maar nu, eind oktober, zijn er veel knoppen, en af en toe een bloem.



De knoppen zijn donkere 'knoopjes' met een groene stervormige kraag.
Deze cosmea is donkerroze rood, maar je hebt ze in allerlei tinten van wit, lichtroze tot nog een stuk donkerder. En het blad, ragfijn.

Kweepeer (2)

Kweeperen hebben een soort donsvachtje dat je er af kunt (moet) wrijven. Om gelei te maken worden de vruchten in stukken gesneden, met schil en al. Dat valt nog niet mee want de vruchten zijn heel hard en compact. Zo'n beetje de substantie van een rauwe knolselderie. Die moet je ook niet met een klein mesje proberen te snijden...
Dan de stukken kweepeer onder water zetten en een uur (of langer) heel zachtjes koken.
Door zeef gooien en uit laten lekken. Het ene recept zegt: een nacht laten staan, dan door een kaasdoek, uitknijpen. Andere recept zegt: in zeef, maar vruchtvlees niet kneuzen anders wordt gelei troebel. Derde recept zegt, afgieten en vruchten een nacht laten staan en nogmaals opkoken voor extra sap. In alle gevallen: daarna van het sap nog gelei maken: met suiker (1 l sap, 1 kg suiker) en citroensap, of geleisuiker of suiker en geleermiddel. Opkoken, maar hoe lang? Tja, tot het dik is indien afgekoeld. Ik ben bang dat ik de sap-suiker-massa te kort heb gekookt, de
kweeperengelei is wel mooi helder, lichtoranje. Is nog aan het afkoelen, maar nog wel erg dun... Het is eerder kweeperensiroop geworden.

Op de foto een stilleven van kweeperengelei, een takje munt (voor over de lamskarbonade van Ron, en op de voorgrond een piemontese appeltaart (zie ook foto 2).

Nageslacht

Je komt ze in dit seizoen overal tegen. Kruisspinnen. In de tuin of als je even niet oplet in je gezicht. Kruisspinnen bouwen hun wielweb vaak dwars over een niet al te vaak gebruikt tuinpaadje, ongeveer op ooghoogte. Daarom zie je deze spinnen zo vaak, ze zitten gewoon vaak in beeld. En komen dus ook vaker op de foto dan allerlei andere tuinspinnen. Het witte kruis op de foto bestaat uit losse witte vlekjes, maar van een afstandje ziet het er uit als een aaneengesloten wit kruis op een donkere achtergrond. En zie je de harige pootjes?

Op de foto zie je een vrouwtje. De paring is net achter de rug. Dat gebeurt in de herfst. Manlief is al weer vertrokken en madam spin heeft de eitjes gelegd tegen het kozijn van onze voordeur. Een extra dik webspinsel beschermt de eitjes in de winter. In mei volgend jaar komen de baby-kruisjes uit het ei. Pa en moe zijn dan allang verdwenen, waarschijnlijk naar de eeuwige spinnenjachtvelden.

Appelen

Dit jaar hadden we een probleem met onze grote appelboom, de Elstar. Maar de kleine jonagold heeft weer volop zijn best gedaan. Deze appels blijven lang aan de boom zitten en ik heb ze op 23 oktober grotendeels geplukt. Deels omdat er anders steeds meer exemplaren met een 'hapje eruit' verschijnen (vogels) en deels omdat ze langzaam beginnen af te vallen. De appels leg ik naast elkaar in de koude schuur ver achterin onze tuin. Daar blijven ze tot begin volgend jaar goed.



Een deel van de appeltjes alvast verwerkt tot een lekkere appeltaart.

Wortelpeterselie

Soms zitten er onbekende groenten in ons biologisch groentenpakket. Deze week zilversteel (een soort paksoi, maar de smaak van de stengels is wat spinazieachtig) en wortelpeterselie. Wortelpeterselie is een soort peterselie die vooral gekweekt wordt voor zijn witte wortel. Het krullende groene loof kun je trouwens ook gewoon als peterselie gebruiken. Als de wortels geoogst worden in oktober, is het loof niet meer zo lekker denk ik: de wortelpeterselie wordt zonder loof verkocht.

En wat doe je er mee?
Wij maakten er pannenkoekjes van.

Ingrediënten
400 gram wortelpeterselie 2 eieren 100 gram bloem 1 theel. Komijnzaad 1 theel. Zeezout vers gemalen peper olie om in te bakken
Wortelpeterselie boenen met een groenteborstel of schillen met een dunschiller en raspen op een grove rasp. Wortelpeterselie, meel, eieren, komijn, zout en peper goed mengen tot een dik beslag. Olie verwarmen in een koekenpan. In de hete olie telkens 4 kleine hoopjes beslag scheppen. Beide kanten in 5 minuten lichtbruin bakken op een middelhoog vuur. Lekker met een groene salade, tomatenketchup of chutney.
Aantal personen 2

Foto 1 op het donkere aanrechtblad, maar last van reflectie flits.
Foto 2 op zwart wollen tapijt, voorkant van mijn pantoffels geeft indicatie van de grootte.

De meest perfecte Engelse gieter

HAWS.
  • De meest perfecte engelse gieter.
  • Alle vuurverzinkte gieters hebben nu een extra behandeling ondergaan met een titanium gekleurde lak voor een nog betere kwaliteit en mooier uitzicht.
  • Traditioneel model uit staal vervaardigd en na fabricatie warm verzinkt.
  • Onroestbaar, voor een levenslang probleemloos gebruik.
  • De ultra fine koperen broes beregent superzacht.
  • In oudgroen, wat de gieter een zeer bijzonder en plantvriendelijk uitzicht geeft.
  • Populair model zowel voor de beginneling als de echte liefhebber.

Bovenstaande teksten komen uit de advertentie van HAWS gieters, achterop de zaai gids en bloembollengids 2011 van het Vlaams Zaadhuis. De gids is van de week binnen gekomen en ligt met de rugzijde omhoog naast me op de bank. Van die ouderwetse gieters met een lange tuit: de long reach.

Zie de link van HAWS gieters, ik vond het leuk om de geschiedenis van deze gieters en van het bedrijf te lezen. Een firma begonnen in 1885 door John Haws.
The finest watering cans used throughout the world since 1886 – Haws Watering Cans, the finest water…

.

Wildebloemenwei revisited

In juli en augustus, toppunt van zomer schreef ik regelmatig stukjes over het bloemenweitje bij ons om de hoek. Zie Wildebloemenwei 8 augustus | Elders | 't Groentje en Wildebloemenwei 14 augustus | Elders | 't Groentje .

Elke keer kwam ik blij terug, tot die ene keer...
Het was half augustus.
Langzaam begonnen bloemen zaad te zetten.
Op een zondagmiddag ging ik weer eens kijken.
Met fototoestel.
Er stond een auto.
Met open kofferbak.
En een paar emmers erin met water.
Twee mensen, een man en een vrouw, liepen door de bloemenwei.
Met schaar en snoeischaar.
Ze knipten zo ongeveer alle nog bloeiende bloemen er af.
Vrijwel alle zonnebloemen werden meegenomen.
En de kleinere wilde bloemen werden vertrapt.



In plaats van rijpende zonnebloempitten voor de vogels, wat later in het jaar, stond er toen een veld vol met kale stengels. Onthoofd. Ik was zo teleurgesteld dat ik er maanden niet meer naar toe ben gegaan. Een enkele bloem plukken ok, maar het hele veld leegplunderen....

Kweepeer (1)

Deel 1 van een miniserie.
In de hoofdrol de kweepeer.
Deze keer alleen een foto.
Van een trio kweeperen.
Meegenomen tijdens de plantenruil.

Heerlijke geur. Maar niet uit 't vuistje te eten.
Hoe dan wel?
Volgende keer meer.

Lichtlila

Ze stonden elders. En nu staan er weer een paar in onze tuin. Herfstasters die heel zacht lila bloeien. Een aantal jaren gelden hadden we een enorme bos die vlak bij de vijver groeide. Maar in een flinke herfstregenbui zakten de stengels helemaal door waarbij de bloemen in de vijver terechtkwamen. De stengels kwamen nooit meer overeind, omdat de bloemen topzwaar waren (en bleven) van al dat water. Die aster is verdwenen, mogelijk te rigoreus weggehaald toen ik ze wat verder van de vijverrand wilde zetten.



Nu heb ik van de plantenruil er weer een stukje van meegenomen. Voor de foto heb ik de bloemen er even aan laten zitten, maar eigenlijk moet ik de stengels er nu afknippen. Zodat de aster zijn energie stopt in het maken van nieuwe wortels. Zou ik?

Witte munt

Witte munt (of appelmunt) heeft gewoon groen blad.
Mentha Suaveolens.
Bonte witte munt heeft groene bladeren met een roomwitte rand.
Ik nam een stukje mee van de plantenruil.



Volgens de omschrijving zou deze munt naar ananas smaken.
Hmm.
Heb ik dan een andere soort meegenomen?
Ik heb de plant in een pot gezet (woeker-neigingen) en de scheuten wat teruggeknipt.
Daarvan thee gezet.
Naar appel smaakte het niet.
Ook niet naar ananas.
Wel enigszins minty, maar ook een beetje terpentijnachtig.
En daar bij ook 'heet'.
Zoals gemberpoeder heet kan smaken.
Misschien smaken de jonge blaadjes in het voorjaar beter.....

Najaarsplantenruil 2010

16 oktober 2010 organiseerde de Wilde Plantenkring Haren (of eigenlijk: Ernst) weer een plantenruil. Deze keer bij de familie Wittenberg uit Onnen. Ze wonen prachtig aan het eind van een onverhard wegje, uitlopend op de Onner Es. Een zijstraatje van een klein achterafwegje met de mooie naam Gieselgeer. Weiden, koetjes, bomenrij, struwelen, bosjes. Dat is allemaal het uitzicht van Jan en Amanda.
Het was na een natte nacht half bewolkt, half zon, maar wel een koude wind. Gelukkig konden we in de windschaduw van het huis, op het vlonderterras onze plantjes uitstallen. En ruilen. Tuinpraatje maken, plantjes kijken, kopje koffie, zelfgemaakte appeltaart, rondje door de tuin, weer even opwarmen bij de brandende lemen haard. Mooie manier om een zaterdagochtend door te brengen. Ik had een grote emmer bij me, achter in de fietskar meegenomen. Toen ik weg ging waren de door mij ingebrachte plantjes op 1 kaardebol na weg. Elke keer als ik een plantje in de emmer zette, schreef ik meteen de naam op. En thuis de plantjes weer sorteren (wat is ook al weer wat). In mijn tuindagboek, gewoon zo'n papieren, schrijf ik dan ook waar ik ze heb neergezet. De meeste planten verdwijnen binnenkort onder de grond...




De plantjes zijn meestal 'potloos', dezelfde ochtend uit de grond geschept. Thuis moeten ze dan ook meteen weer in de grond. Gaat meestal goed, omdat het niet zo warm is drogen ze ook niet zo uit.

Verval

Langzaam aan komt de herfst dichtbij. Vrijdag veel regen, zaterdag fris en veel wind. Zondagochtend heel koud (nachtvorst geweest), maar wel weer zonnig. In de tuin uitbundige bessen, kleurende bladeren en langzaam in elkaar zakkende planten. De zaaddozen van de akeleien staan strokleurig op hun steeltjes. En worden steeds ijler en dunner, bijna vloeipapier.


Op de foto zie je de glanzende zwarte zaden zitten. Een beetje flinke windvlaag strooit ze rond.

Antwoord Raadplaatje 10 oktober

Vorige week plaatste ik een detail van een foto. Zie Raadplaatje: 10 oktober 2010 | Tuin | 't Groentje
Weet je wat het was? Anne wel, die had het goed geraden (zie gastenboek).
Een bosje zaden van de veldesdoorn of Spaanse Aak.



Ondanks de naam (Spaans) is het toch echt een inheemse boom in Nederland. De boom wordt een meter of 10 hoog en heeft opvallend kleine bladeren, 3-5 cm, 3- of 5-delig gelobt. De kruin blijft klein en de Spaanse aak is daarmee ook geschikt voor kleine tuinen. Je kunt de boom door snoeien klein houden, in struikvorm. En als je veel snoeit is er ook een prima heg van te maken. In het voorjaar kleine bloemetjes, in de herfst knalgele bladeren, en dan de vleugelnootjes. Op de foto nog roodachtig met groen. Later strokleurig. Als ze goed ingedroogd zijn laten ze los en zie je de zaden helicopteren. En in de buurt krijg je dan weer kleine aakjes.
NB. En wie heeft ze als kind niet 'neusjes' genoemd?

Raadplaatje: 10 oktober 2010

Weer tijd voor een raadplaatje.
Wat zie je op de foto?

Crytogram-achtige hint: hij helicoptert van een mediterane boot.

Cyclaam!!!!

Prachtig als je ergens bent waar een heleboel mini-cyclaampjes onder de bomen groeien. Of als je dat op TV ziet. Maar tot nu toe was ik niet succesvol met cyclamen in eigen tuin. Vorig jaar november heb ik twee knollen geplant. Zie Cyclaam uit knol | Tuin | 't Groentje.
Een paar weken terug ging ik op zoek naar de cyclaam bij de appelboom. Helaas, ik vond alleen een lege huls, de knol was helemaal opgegeten door o.a. pissebedden. Vandaag was ik bezig afgevallen druiven en druivenbladeren onder de pergola op te ruimen. Met de hand graaide ik onder een hortensia om de druifjes weg te halen. Opeens voelde ik dat er iets met een rukje loskwam. Het voelde niet als druif (of slak) of afgevallen blad. Ik hield een wit bloemknopje in mijn hand. Een bloemknop!! Op mijn knieen keek ik onder de hortensia. En daar zag ik een
cyclaampje. Een in bloei en nog een heleboel knopjes (minus 1). Ik heb meteen de overhangende takken van de hortensia een beetje opgebonden. Genieten van de cyclamen.


Het is wat donker onder de struik, dus de foto's (uit de hand) zijn niet helemaal scherp. Moet ik nog eens doen met statief. Maar ik wil jullie de eerste foto's van 'eigenste cyclamen' niet onthouden.

Muppet

Kijk eens naar de foto.
Knijp je ogen dicht, zodat je de foto alleen wat vaag ziet.
Herken je hier iets in?
Of iemand?

Ik wel. Het lijkt wel een beetje het gezicht van een Muppet. Grote gele neus en twee donkere diepliggende ogen. Toen ik de foto aan Eddy liet zien, herkende hij er de muppet Animal in.
Hi, hi, een Muppet in de tuin.
.

Scruffy de merel

Maak kennis met Scruffy, de merel.
Hij hipt al een tijdje vlakbij het huis, en vandaag kwam ik hem tegen in de vuurdoorn. Daar is ie begonnen aan de bessen. En eerder zat ie eerst op de pergola druiven te plukken, en later op de grond, op het tuinpad. Daar lagen de gevallen druifjes. De naam dankt ie aan zijn nog wat rafelige kop. Het lijf heeft al het glanzende zwarte verenkleed van een volwassen merelman, de kop is nog bruin, zoals een mereljong. Het beest is absoluut niet bang, maar dat is riskant in onze katrijke tuin....

Scruffy zit hier op het grindpad voor ons huis langs. Rechts net buiten beeld staan de vuurdoorn.
Dit paadje gebruiken we niet vaak, dus er kan wel eens een enkel grasje in groeien....

Varenblad

Stralende zon, half oktober.
Met fototoestel in de hand door de tuin.
Wat heb ik nog niet op de foto gezet?
Terwijl verschillende planten al in de herfstmodus gaan, heeft deze varen nog prachtig frisgroene bladeren. Mooi in tegenlicht, zonlicht schijnt door de geveerde bladeren.


De sporendoosjes aan de onderkant van het blad zijn aan het rijpen. Als je niet goed kijkt lijken het net kleine miertjes. Maar dan wel miertjes die keurig in het gelid staan.

De Groene Parel

9 oktober 2010.
Oogstfeest in Haren!
Bij hobby-wijngaard de Groene Parel.
Zie
Blog van de Groene Parel - Biologische Wijngaard te Haren (Groningen) . Vier jaar geleden is Jeroen van Leeuwen begonnen met deze wijngaard. En voor het tweede achtereenvolgende jaar organiseerde hij een oogstfeest. Met veel vrijwilligers werden de blauwe regent druiven geoogst. En daarna met zijn allen druiven rissen, de steeltjes eraf. Vanaf half 2 's middags kon je er ook je eigen vers geoogste druiven brengen!
Dus vanmorgen eerst druiven plukken. En met grote blauwe emmer in fietskar naar de Groene Parel. 8 kg druiven bracht ik in. De kwaliteit werd bepaald door een druif naar Jeroen te brengen, die de smaak van de druif beoordeelde. Onze druiven waren categorie B. Vond ik een beetje teleurstellend. Ze zijn dit jaar overigens beduidend minder zoet dan vorig jaar. Niet zo veel zon en warmte gehad.



Van de wijngaarddruiven maakt Jeroen (rode trui) kwaliteitswijn, van de ingebrachte druiven maakt hij 'vriendenwijn'. Volgend jaar krijgen we een mailtje en dan kunnen we vriendenwijn kopen met korting.

Kerinting

Najaar is oogsttijd.
Dit weekend: hazelnoten rapen, herfstframbozen plukken en.... pepers oogsten.


Deze soort is 'Kerinting'. Derde achtereenvolgende jaar dat we ze kweken. Binnen in de serre in potten. De pepers zijn zo dik als een sperzieboon en 10, soms 15 cm lang. Handig van deze pepers is de vorm. Ze zijn zo dun dat je ze niet hoeft te ontpitten om het binnenwerk eruit te halen: er is vrijwel geen binnenwerk (wel pitjes!). Dus gewoon met de schaar in dunne ringetjes knippen. Wel schaar goed afspoelen want de pepers zijn errug heet. In de groentela van de koelkast zijn ze tot eind van het jaar goed. Drogen langzaam in. Maar ook droog lekker (en heet).

Kantoortuin

Bijgaand een paar foto's uit de kantoortuin bij mijn werk. Via het 'tuitje' op de eerste foto komt het regenwater van het dak van het gebouw in het moerasgedeelte uit. Als het regent is het een 'water feature'.


De foto's zijn van een paar weken terug, toen was de sedum herbstfreude nog groenig. Inmiddels donkerrood.

Heg begint te kleuren

Ongelooflijk wat een mooi weer.
Oktober en de hele dag in T-shirt buiten.
's Middags vlug weer een flesje witte wijn koudgelegd (wie had dat nog gedacht) en eind van de middag glaasje erbij. In het zonnetje, blote voeten op het gras.
Ook buiten eten ging prima. Het enige verschil met een meer zomerse avond is dat het al vroeg donker wordt. Maar de tekenen van de herfst zijn dichtbij. De kruisspinnenvrouwtjes hebben al weer het formaat van een (kleine) knikker. En de beukenhaag begint te kleuren.
.

Gele roos

De klimrozen zijn allang uitgebloeid en zijn in het botteltjes stadium. Maar onze gele struikroos maakt nog steeds bloemen. Ik knip de uitgebloeide bloemen (en soms al kleine botteltjes) er elke keer af. Dan komen er steeds weer nieuwe bloemen, tot aan de vorst. Mooi hoe die rozenblaadjes elkaar omarmen.



Op het computerscherm zag ik pas dat op foto 1 linksonder het zweefvliegje al in beeld is.

Compostbakken

Vrijwel al ons tuin en groenafval gaat op de composthoop. Uitzondering: sterk prikkende takken als braam, roos en vooral meidoorn. Die blijven zo lang prikken dat die niet in de compost terecht moeten komen. De rest gaat wel op de hoop.
We hebben een grote tuin, 1200 vierkante meter en derhalve veel groen. Dus ook veel compostverzamelplaatsen nodig. Op de foto zie je onze
verzameling composthopen.


De groene bakken zijn 1x1x1 meter. De linker wordt nu gevuld. De rechter bak is nog half vol met 'gare' compost. Ik was van plan die vandaag leeg te maken, maar er kwam wat tussen. Rechts is een ondiepe bak, ongeveer een halve meter hoog en dan 1 x 2 meter van beton. Dat was onze eerste composthoop. Deze hoop hebben we dit voorjaar gevuld. Vorige week heb ik er bladcompost van afgelopen herfst over heen gegooid als afdeklaag, en de vuilniszakken om de hoop vochtig te houden. De plank houdt de vuilniszakken op hun plaats. En achteraan rechts de vierde bak: van planken, 1 x 2 meter en 1 meter hoog. Dit is compost van vorig jaar. Maar daar kan ik nog even niet bij. In de loop van het seizoen heb ik zoveel snoeitakken op de hoop gestapeld dat de bak niet meer toegankelijk is......

Persicaria campanulata

Vorig jaar schreef ik een serie blogjes over de vele insecten op de lang bloeiende eenjarige persicaria orientale. Maar een vaste persicaria, de klokjesduizendknoop, of persicaria campanulata kan er ook wat van. Heel lang bloeiend met babyroze bloempjes. Eind september nog volop in bloei. En als de zon er even opstaat komen de gevleugelde bezoekers ook langs. Om een slokje te nemen aan deze nazomer-nectarbar.

.
De topper op dit gebied is de volwassen klimop. De eerste klimop-bloemen zijn net geopend bij de bonte klimop aan de westkant van ons huis. In de namiddagzon geloof je je oren bijna niet! Een imposant gezoem van tientallen insecten die letterlijk rondom de klimop zwermen. Je hoeft er niet bang voor te zijn, want zelfs de wespen die langs komen hebben alleen maar aandacht voor de bloemetjes. (Of toch niet??? Later zag ik een wesp (=vleeseter) een vliegje demonteren).

Brugmansia

In het begin van de zomer bijna verdorst. De brugmansia staat in een grote pot naast het terras. Na de grote dorst in juni duurde het een tijdje voordat de de groei weer terug kwam. Veel blad. Pas in augustus begonnen er knoppen te komen. In de tweede helft september begon de bloei. Belachelijk veel bloemen tegelijk. Bleekgeel. Alleen jammer dat het niet meer zo warm is dat we ook later op de avond buiten zitten. Pas dan gaan de bloemen volop geuren.



Als de eerste vorst komt vallen de bladeren acuut af. Dat is tijd om de toppen uit de plant te knippen, als stek voor volgend jaar. Super simpel: stekken van 20-30 cm, zonder blad. Bij elkaar in een glaasje water zetten in de vensterbank tot het voorjaar. Vergeet niet water bij te vullen. En in voorjaar weer oppotten in really, really big pot.

Mina Lobata

Vorig jaar al gezaaid, dit is het tweede jaar dat ik het probeer. Mina Lobata of Spaanse Vlag. Een eenjarige klimmer, althans in Nederland. De plant is oorspronkelijk afkomstig uit Mexico, heb ik gelezen, en daar is ie meerjarig. Synoniem is Ipomoea lobata. Op een warme zonnige plek kun je deze klimmer laten groeien in de volle grond of in een pot. Bij ons groeit ie in pot , half naast, half door een klimroos.



Op 24 september waren er fraaie zonnige perioden. En dan krijg je deze knalkleuren.

Maandfoto september 2010: vuurvlinder revisited

Vorig jaar ook al eens uitgekozen als maandfoto. In 2009 voor het eerst in de tuin gezien, en dit jaar heel lang niet. Maar de tweede helft van september was het prijs. Als het even zonnig was, fladderde dit kleine oranje vlindertje weer rond. Eerst gezien op sedum, toen op de verbena bonariensis. En tenslotte uitgebreid op de Helianthus.


Het zijn er in ieder geval twee. Al kreeg ik ze niet samen op 1 foto.

Florafrits

Op 23 september 2010 bezocht ik een ledenavond van Groei & Bloei. Het was een gecombineerde bijeenkomst van de afdelingen Groningen en Haren/Eelde. Locatie: Hortus Haren. Reden van de combi-bijeenkomst was de kosten een beetje te spreiden en een groot publiek bijeen te krijgen. Dat lukte. Tegen de 100 mensen (schat ik) bezochten de bijeenkomst. Hoofdrolspeler was Frits Hoogers, Bloemist en Stylist (bijgenaamd Florafrits). In twee uur maakte hij, ondertussen continu pratend, een kleine 10 bloemstukken. En niet van die kleintjes! Er was een staand exemplaar bij dat zo'n 1,5 m hoog was. En een ander met een 'spanwijdte' van 80 cm.




Halverwege een lange pauze, voor een kopje koffie, of om bloemschikbenodigheden te kopen bij de uitgebreide stand met spullen die Frits had meegebracht. Verder een Groei & Bloei-tafel met foldertjes van de vereniging. Op een hoekje van die tafel stond ik met eigengemaakte jam en chutney. En met tientallen zakjes bloemenzaden. De verkoop van de jam viel tegen in het geweld van standjes (slechts twee), maar de zaden werden gretig meegenomen. Die waren dan ook gratis. De resterende potten jam/chutney verkocht ik overigens de dag er na aan collega's op mijn werk.

In de pauze werden ook lootjes verkocht voor de loterij: aan het eind van de avond werden alle door Frits gemaakte stukken verloot. Ik won niet, maar had ook niet geweten hoe ik zo'n groot bloemstuk thuis had moeten krijgen. Op de fiets. En zelfs winnaars met een auto zullen flink gepuzzeld hebben om een stuk goed thuis te krijgen!

Beestjes in de tuin (3)

Een eland, een koe.
En nu ook een haas in de tuin.
(
hoe een koe een haas vangt speelt ineens door mijn gedachten)

Tijdens een korte vakantie op Schiermonnikoog, begin september, zagen we op een ochtend, op weg naar de bakker, een haas doodgemoedereerd door een straatje huppen, het kerkenpad in. Toen we wat dichterbij kwamen raakten we hem kwijt in een tuin. Geen fototoestel bij ons.
Dus geen bewijs.
Maar Paula heeft dat wel!
Zie bijgaande foto van een haas in de tuin van haar huisje in Zweden. De foto is in mei gemaakt. Opvallend is dat de vacht nog in de overgangsfase zit van spierwitte wintervacht naar de bruine zomerkleur. Het staartje, de buik, de poten en de randjes langs de oren zijn nog wit.
.




Balanceerkorfjes

Van dicht bij gezien een meest eigenaardig beest.
Pas op het beeldscherm zie ik een soort uitsteekseltjes aan het lijfstuk.
Dit insect heeft maar een stel vleugels en het achterste paar is verworden tot '
balanceerkorfjes'. Ondanks die korfjes kan ie niet zo goed balanceren, het is een slechte vlieger. Je kunt ze zo uit de lucht vangen.
De kop staat laag aan het borststuk , met bolle ogen en een langwerpige snuit.


Het is een langpootmug.

Beestjes in de tuin (2)

Naaste vaste bewoners van een tuin zijn er ook passanten. Een hele bijzonder was wel een eland. Zie Beestjes in de tuin | Beestjes | 't Groentje . Die heb ik niet zelf gezien, maar er wel een foto van gekregen van een trouwe groentje-lezer.

Maar wat denk je van een
koe!




Ik was de tuin van Ina en Rindert aan het bekijken, vorig stukje, en we zaten binnen nog wat na te praten bij een kopje thee. Loopt er een koe over het weggetje! Gevolgd door een hele groep koeien die nog gewoon in het aangrenzende weiland achter het hek liepen. Buurboer gebeld dat een van zijn jonge dieren losliep. En ondertussen de losloper in de gaten gehouden.

De koe knabbelt eens van de beukenhaag (foto 1). Wandelt de voortuin in. Neemt een hapje van de stipa gigantea pol (foto 3). Het grasveld was net gemaaid, dus daar viel niet zo veel te grazen. Nog wat snuffelen aan de bloemenborder en toen op een holletje de tuin weer uit. Bijna uitgegleden op de kinderkopjes van de oprit, maar dat ging gelukkig goed (foto 4). Even blijven kijken of het goed gaat met de koe (foto 5). Inmiddels komt de boer er aan, en rent de koe over het weggetje weer uit ons beeldveld. De hele kudde, in de wei, er weer achteraan galopperend. Als herinnering aan het koeienbezoek: een heel spoor van hoef-grote afdrukken in het zeer zachte, soppige grasveld (foto 6). Trekt wel weer bij als het gras weer wat droger is.

NB. Heb je zelf vreemde vogels of andere bezoekers in de tuin gezien, stuur met dan een berichtje, liefst met foto.

Tuin van I en R

Het weekend van 18 en 19 september 2010 was niet alleen egelweekend, maar ook open tuinen weekend van Groei & Bloei afdeling Haren/Eelde. Helaas niet zo mooi weer, een graad of 12 na/tijdens buien, bij wat zon iets warmer. Ik heb uiteindelijk maar 1 tuin bezocht, die van Ina en Rindert. In het buitengebied van Paterswolde en omringd door weilanden. Zowel vanuit de voortuin als via een paar doorkijkjes in de achtertuin kun je de weilanden zien.




Er staan heel veel verschillende soorten asters in de tuin, maar voor de bloei was het net te vroeg. De eerste asters hadden bloemen, maar veel soorten bloeien nog niet, nog een week of twee wachten. Daarentegen zijn nu nog de laatste kleuren van de floxen te zien, die zullen over twee weken verdwenen zijn. Tussen de buien door naar Paterswolde gefietst, en in een heerlijk zonnetje door de tuin gewandeld. Veel kleur van verbena's, persicaria en sedums. Her en der de grote kleurvlekken van dahlia's. Een fris groen grasveld, met her en der eilandborders en ook een grote cirkel ongemaaid gras. Nu niet zo opvallend, maar eerder in het jaar met prachtige wilde bloemen.
Op de overdekte veranda hebben we even geschuild voor een fikse bui. Binnen dronken we een kopje thee en op een droog moment (nou ja : bijna) fietste ik weer naar huis. Altijd leuk zo'n tuinbezoekje.

In plaats van ijsklontjes

Als je een moestuin hebt kun je vaak groenten ruilen met medetuinders. Of meegeven aan familieleden. Met fruit in tuin heb je net zo iets. Vaak heb je in een keer veel tegelijk. De buurman kreeg van ons veel pruimen (en plukte er zelf ook nog de nodige). En van hem kreeg ik een bakje heerlijke sappige bramen terug. Die heb ik als losse braampjes ingevroren. Handig om een brede bak te gebruiken of de bramen eerst op een dienblad in te vriezen en daarna pas in een bakje te doen. Anders vriezen ze makkelijk aan elkaar vast.


TIP: gebruik bevroren bramen als ijsklontjes in een glas water. En let maar op of ze drijven of zinken. Dit zelfde kan met frambozen of aardbeien. Vandaag de eerste lading herfstframbozen geplukt voor toekomstig vruchtijsklontjesgebruik. Op de foto's: 2 bramen en 2 frambozen.

Vlasleeuwebek

We hadden al een paarse versie.
Vaak (licht)paars of lila.
Een enkele keer een zalmroze plant.
En nu hebben we ook een witbloeiend exemplaar.
Het gaat over het
linaria purpurea.
Vlasleeuwenbekje (of walstroleeuwenbek, dat weet ik niet zeker).

Het is bij ons in de tuin een kortlevende vaste plant. Staat een of twee jaar op een bepaalde plaats en valt dan weer weg. Maar niet zonder voor zaailingen te zorgen, altijd een verrassing welke kleur die worden. De witte schijnen kleurecht te zijn bij zaaien. Ik heb 1 wit plantje (zie foto), maar ook wat zaad van een witte. Die heb ik in een potje uitgezaaid.

Grote libelle

Regelmatig maak ik foto's van de libelles die we in onze tuin zien rondvliegen. En dan vraag ik aan lezers van dit weblog welke libelle het is, zie bv. LINK.
Afgelopen weekend op een warme zonnige zaterdag (10 september 2010) kwamen we dit exemplaar tegen. Zat minuten lang te poseren, ik had ruim voldoende tijd om de camera te halen en diverse foto's te maken. Waarschijnlijk is het de
paardebijter, maar hij lijkt ook op de Noordse glazenmaker (zeldzaam in oost NL) of de veel algemenere venglazenmaker.

De derde foto is gemaakt door Marco in Italie. Marco weet mij vaak de juiste naam van libelles te geven en stuurde mij per mail deze foto, gemaakt in de dolomieten. Kon ik ook eens raden welke libelle het is....
Marco, ik denk de Noordse glazenmaker.
.

Van dichtbij

Met de digitale camera is het heel makkelijk om veel foto's te maken en dan de mooiste er uit te zoeken. Op de computer kun je de foto's meteen daarna bekijken en vergelijken. Of er mooie stukjes uit op blazen. En je zou ook de minder gelukte foto's meteen weg moeten gooien, maar ja ...
Hieronder een collage van een paar details uit foto's van 10 september 2010.

.

Bloemen

Alleen plaatjes.


Virginische lobelia en astrantia ace of spades.

Lucilia caesar

Groene vleesvlieg op phlox, mooiere naam is groene keizersvlieg: lucilia caesar. De eitjes worden gelegd in dode dieren als dode muizen. De larven leven dan van het aas. De volwassen vliegen leven van nectar van bloemen en kunnen zelfs een rol spelen bij bestuiving van planten. Jonge lucilia's zijn mooi glanzend metalic groen. De oudere vliegen worden meer koperkleurig. Dit is een jonge. Op een phlox.

Er zijn ook blauwe vleesvliegen.

Pruimenplaattaart

Recept

Hieronder in blauw het originele recept. Ik maak het iets anders: ik laat het kruimeldeeg weg. Geen slagroom, maar wel eventueel een beetje (echte) custard.

Ruim 1 kg pruimen (bij voorkeur Reine Victoria)
1 theel. kaneel
margarine om in te vetten

voor het bodemdeeg:
375 g bloem met 0,5 zakje bakpoeder of 375 g zelfrijzend bakmeel
275 g suiker
275 g margarine
2 kleine eieren
2 zakjes vanillesuiker

voor het kruimeldeeg:
200 g bloem
150 g suiker
150 g margarine
1 zakje vanillesuiker

Bereidingswijze:
Verwarm de oven voor op 175-180 graden. Halveer de pruimen, haal de pitten eruit en doe ze in een kom. Beboter de bakplaat en bestuif hem met bloem. Maak een bodemdeeg door alle ingredienten door elkaar te kneden. (Zeef de bloem voor een gelijkmatige verdeling van het bakpoeder.) Druk het deeg in een gelijkmatige dikte uit op de bakplaat, maak daarbij regelmatig de handen nat onder de kraan want dat werkt beter. Leg de gehalveerde pruimen (schilkant naar beneden) op het deeg op de bakplaat. Bestrooi de pruimen met een beetje kaneel en strooi er - als ze wat zuur zijn - een beetje suiker over.
Maak het kruimeldeeg door alle ingredienten in een beslagkom te mengen. Gebruik hierbij een mixer. Zodra de massa korrelig begint te worden is het deeg klaar. Strooi de kruimelmassa over de pruimen en zet de plaat 35-40 minuten in het midden van de voorverwarmde oven.
Serveertips: Serveer de taart met slagroom
.

Herfstanemoon

Het heeft een tijdje geduurd, maar nu is ie aangeslagen en bloeit lekker. Ik heb het over een herfstanemoon. Ik vind niet alleen de bloem leuk, elegant op een ranke stengel in de wind wiegend, maar ook de bloemknoppen.


.

Knopig helmkruid

Naast ons huis ligt een oprit met grind. En daar komen allerlei plantjes in op. Dit jaar vond ik een nieuwe. Het bleek knopig helmkruid, scrophularia nodosa, te zijn. Kleine enkele bloempjes. Een beetje oranjeroodbruin met groenig.
.

Hommelvoer

Al weer een paar jaar geleden schreef ik over hommelplanten en gaf een overzichtje wat we al in onze tuin hadden staan en welke planten nog niet. Zie De favoriete maaltijd van ..... hommels | Beestjes | 't Groentje .

Inmiddels zijn er weer wat bij.
- winterakoniet, zie
Akoniet deel 2: achtertuin | Tuin | 't Groentje
- knopig helmkruid, zie
Knopig helmkruid | Tuin | 't Groentje
- stokroos, zie
Stokroos | Tuin | 't Groentje

En heb ik er ook weer een verwijderd: de gele kormoelje, zie
Gele kornoelje | Tuin | 't Groentje ; groeide te hard. Meegegeven aan de buurman. Die had er nog een plekje voor.

Een poging tot sleedoorn is mislukt, ik had een stek van collega Sybren meegekregen maar die is niet aangeslagen. In de serre heb ik een paar wilde appeltjes/sierappeltjes liggen. Die ga ik proberen te zaaien. En tja, een hosta. Die hebben we wel, in een pot, een meter boven de grond, maar het houdt niet over.Dit jaar maar hele kleine blaadjes, en geen bloemen. Misschien is de grond in de pot uitgeput.

Pruim pruim pruim

De ene pruimenboom (opal) heeft zijn pruimen laten vallen toen we op vakantie waren. Het heeft toen nogal gewaaid en de grond lag bezaaid. Inmiddels zijn de gevallen pruimen opgeruimd, door de slakken. De andere pruimenboom in onze tuin staat nu in volle glorie te pronken met de pruimen. Reine Victoria. Zo veel pruimen dat de takken ver doorhangen naar beneden. Ik moet snel aan de pluk voordat er weer een flinke regenbui overheen gaat. Een paar jaar terug zijn er dikke takken afgeknapt op dit moment in het jaar. Dus zaterdag (4 september) een kilo of 5 geplukt, een afwasteiltje vol. En dit waren alleen de pruimen die ik vanaf de grond kon plukken. Overmorgen verder met een trap er bij.

- jam gemaakt
- flinke zak pruimen naar buren nr. 89
- flinke zak pruimen naar buren nummer 83
- en nog een hoeveelheid in het teiltje.

Wildebloemenwei 14 augustus

Wildebloemenwei half augustus. Er komen nog wel nieuwe bloemen, maar ook steeds meer zaden en zaaddozen. De eerste plant ken ik niet. Op de tweede foto Malva, op de derde foto een klaproosje. Op de laatste foto een dillescherm, perzikkruid.

.

Geen tuinkabouter

De belangrijkste straten in het dorp Schiermonnikoog zijn de Middenstreek en de Langestreek. Aan de Langestreek zagen we een voortuin met een onwaarschijnlijk aantal beestjes, geen kabouters (nou ja 1, als je goed kijk op foto 3), maar een heleboel beesten.



Toen we de hoek om gingen bleek dat de eigenaar van de voortuin de tuinornamenten verkoopt: het was in feite een buiten-etalage!

Duindoorn

Kleine oranje besjes, boordevol vitamine c. Niet zomaar een enkele bes aan een takje, maar hele clusters. Lekker zuur, met een relatief grote donkerbruine pit. Wel erg lastig te plukken, want het zijn de besjes van de duindoorn. Hippophae rhamnoides. En deze struiken hebben akelig scherpe doornen. De bessen groeien aan struiken die in kalkrijke duingebieden voorkomen. De soort is tweehuizig. Mannetjes-struiken dragen geen bessen, vrouwtjes-struiken wel. Op Schiermonnikoog staan de struiken in september volop in bes. Hele stukken oranje (de vrouwtjes), andere stukken blauwgroenig van de blaadjes van de mannetjes. De plant moet veel frisse lucht hebben en is zeer droogte-tolerant. Dat betekent waarschijnlijk ook dat ie niet van natte voeten in de winter houdt!. In Azie komt de plant voor in woestijngebieden. De duindoorn is een waardplant voor heel veel verschillende vlinders.


Ik heb een paar besjes geplukt om deze proberen thuis te zaaien. Op wikipedia las ik dat de plant in symbiose leeft met een bacterie in de grond. De zaden kiemen alleen als deze bacterie in de grond zit. Dus in een plastic zakje ook nog wat zand/grond meegenomen. Ik heb ook een takje van een vrouwtjesstruik meegenomen. In een grote pot, potgrond met veel zand (voor de drainage). En met wat schelpjes voor de kalk. En het zakje meegebrachte Lauwersmeergrond. Daar stekjes in gezet en de zaden. Eens kijken of het wat wordt.

Tuinparadijs

Het begon met een artikeltje dat ik las in het tijdschrift Grasduinen. Ging over een tuin voor beestjes. Dan ben ik meteen geinteresseerd. In het artikel werd verwezen naar een website: Mijn Tuinparadijs . Het is een alternatief van kunstenaar en tekenaar Erik van Ommen.

Met allerlei tips voor het natuurvriendelijk inrichten van je eigen tuin. Over struiken met bessen en noten. Klimplanten en doornstruiken. Over het nut van een composthoop en rommelhoekjes. Nestkastjes en zo weinig mogelijk bestrating. Allerlei inheemse planten zijn nuttig voor rupsen, vlinders en bijen. En... een natuurlijke vijver met een langzaam oplopende oever.

Er staat een vragenlijst op om te kijken of jouw tuin ook een tuinparadijs is: dan moet je op 7 van de 10 vragen ja kunnen antwoorden. En dan kan je het bovenstaande bordje in je tuin/ achter je raam plakken.
Voor degenen die dit weblog al langer lezen of al eens op bezoek zijn geweest in onze tuin: raad maar eens hoeveel van de 10 punten onze tuin scoort.

Zulte

Na fietsvakantie in Frankrijk tweede helft augustus hadden we nog vrije dagen en zin. Dus een paar dagen Schiermonnikoog er aan vast geknoopt. Op dag 1 vanaf Haren op de fiets naar Lauwersoog en over met de boot. Op dag twee een wandeling van 15 km gemaakt deels over strand, door bos, langs kwelders. Op dag 3 fietsen op 't aailand, niet te hard want dan ben je rond. En op dag 4 weer terug naar huis gefietst, via de lange afstand fietsroute LF 14a. Deze loopt van Lauwersoog naar Enschede, en komt ongeveer bij ons door de straat. Fraaie route!

Maar dan nu: kwelders, gebieden met lage plantjes als zeekraal en zeeaster. Af en toe stromen deze gebieden over met zeewater, zodat alleen zoutminnende planten overleven. Een van deze planten hebben we ook bij ons in de tuin, een klein plekje. Hier staan er hele velden vol van. Het gaat om het Engels Gras, ofwel Armeria Maritima. Jammer dat ze nu -begin september- niet meer massaal in bloei staan, dan moet je in juni of juli komen. Dan zijn de belden lilapaars. Een andere plant van deze kleur: de zeeaster.

De zeeaster wordt ook Zulte genoemd. Duidelijk een aster, heel licht paars. Deze is tweejarig en wordt 15-60 cm hoog. Bloeitijd is van juli tot september. De jonge bladeren kunnen als groente gegeten worden. Soms worden ze ook verkocht, onder de naam lamsoor. Da's best verwarrend want er is nog een ander kwelderplantje, en dat heet lamsoor. En wordt ook als groente lamsoor verkocht.
Voor de beestjes: meer dan 20 insecten gebruiken de Zulte als voedselbron, een daarvan, de schorzijdebij is zelfs op deze plant gespecialiseerd. Rotganzen gebruiken zeeasters als een van hun belangrijkste voedselbronnen, schapen lusten vooral de bloemknoppen. En allerlei vogels zoals gorsjes en vinkachtigen smullen van de zaadjes. Volop nuttig dus.

Vuurwants

Kortgeleden dacht ik een vuurwants in de tuin gezien te hebben, maar dat bleek een kaneelwants. Zie Kaneelwants | Beestjes | 't Groentje. Maar op vakantie in Frankrijk kwamen we vuurwantsen in overvloed tegen. Ze hebben voorkeur voor lindebomen, of kaasjeskruid. De wantsen op de foto kwamen we tegen in een parkje bij het kasteel van Durtal. Ze blijken vaak in grote groepen voor te komen.


Op foto 1 zie je een volwassen exemplaar, op foto twee een hele groep nimfen en op de derde foto onderaan nog een miniwantsje. Wantsen doorlopen diverse nimfenstadia voor ze volwassen zijn, en het kleurpatroon kan elke keer dat ze vervellen en ietsje groter uit hun velletje kruipen en steeds weer anders uitzien.

Buxusschaap

In een van de tuinen bij een kasteeltje in Frankrijk kwamen we in een formele tuin met veel taxus piramides en hagen ook deze schapen tegen. Een frame van ijzer, een stevige houten kop. En een lijf van buxus, bij elk van de vier poten een plant en dan snoeien binnen het frame. En dan midden op een groot grasveld. http://www.chateauchambiers.com/nl/

.

Chateau de Chambiers

Fietsvakantie langs rivieren en met verblijf in landhuizen en kastelen. De meest luxe was het Chateau de Chambiers met enorme tuinen er omheen. Gelegen in een zeer bosrijk gebied. De tuinen zijn van april tot oktober open, maar in augustus gesloten voor publiek. Omdat de tuinman dan op vakantie is! Voor gasten in het kasteel is de tuin wel toegankelijk. Op dit moment bloeit er niet zoveel, vooral snoeivormen in groen. Eerder in het jaar moet de oprijlaan van rhodondrendrons en de enorme partijen rozenstruiken een fraai kleurspektakel geven. Op het terrein bij de oranjerie staat een reusachtige eik van 400 jaar oud. Zo hoog heb ik een eik wel eens gezien, maar zo breed nog nooit.... De uitstaande takken werden op diverse plekken gesteund met houten pilaren. IMPOSANT.




Het kasteel was in het verleden een jachtverblijf voor de bewoners van het grote kasteel van Durtal, een paar kilometer verder op. In de bossen van Chambiers rondom het kasteel wemelt het ook nu nog van het wild. Rond de mooi gemaaide (en zo laat in de zomer behoorlijk droge) grasvelden is een dubbel lint van schrikdraad gespannen. Ik dacht dat dat was om de mensen in de tuin te houden, maar het was bedoeld voor het buiten houden van de wilde zwijnen. Het kasteel heeft ook een ommuurde kruidentuin en groentetuin (potager). Het hek hiervan moet elke dag goed gesloten worden om de reeen buiten te houden. Zo is er elke dag vers groen/groente voor op tafel.

Jardin de l'atmoshere ...

Tijdens een fietsvakantie in Frankrijk, in het gebied tussen de Loir en de Sarthe (Anjou), kwamen we een fraaie tuin tegen, midden in het bos. Opengesteld voor publiek, tenminste publiek dat de tuin kan vinden in de uitgestrekte bossen. In 1987 kochten de eigenaren een bouwval van een huisje en een stuk weidegrond helemaal omsloten door bossen. Daar hebben ze nu een fraaie tuin aangelegd, met veel japanse esdoorns, rozen, heuchera's, en veel hortensia's.
De eigenaar hoopte wel snel op een flinke hoeveelheid regen, het was er erg droog geweest.

Zie bijgaande link
Le Jardin d'atmosphère du Petit Bordeaux - Sarthe (72) - Proche du Mans voor meer foto's, ook in andere seizoenen.

... du Petit Bordeaux

Nog een paar foto's van de tuin. Wat de link met Bordeaux is, daar zijn we niet achtergekomen. Er was een route uitgezet met genummerde bordjes van 1 tot 30, daarmee werd je kriskras door de tuin geleid (om de tuin geleid). Alleen nummer 22 en 23 hebben we niet gevonden in de doolhof van paadjes. Er werden ook zelfgekweekte planten verkocht, maar da's is lastig als je op fietsvakantie bent.

.

Maandfoto augustus 2010: weidebeekjuffer

Een tijdje terug bij een fietstocht langs de Drentsche Aa hadden we ze al eens gezien, de opvallende weidebeekjuffers. Toen lukte het niet om de zeer actieve en territoriale juffers goed op de foto te zetten.

Nu wel.
Niet in Drenthe, maar in Frankrijk.
Bij de rivier de Loir, een zijrivier van de Loire.
.

Vochtige grond, half schaduw

Deze plant wil vochtige grond en halfschaduw. Persicaria amplexicaulis.
Een aantal jaren terug heb ik een nieuw stukje tuin leeggehaald en opnieuw 'ontworpen'. Ik deed toen een (schriftelijke) tuincursus, en dit was mijn huiswerk. Miscanthus sinensis 'Malepartus' moest er in. En
persicaria amplexicaulis 'firetail'. Donkerrood bloeiend in de nazomer. Ik had net een mooi plantenboek van Piet Ouddolf gelezen.
Bij een tuincentrum in de buurt plaatste ik een heuse bestelling. Drie van dit, zes van dat, vijf van deze, net echt. Het was net najaar, en de persicaria's stonden in bloei toen de bestelling werd afgeleverd. Teleurstelling.... ik had de lichtroze gekregen en niet de donkerrode. Die ben ik dus gaan ruilen. Maar nu, 7 jaar later, heb ik ook de
persicaria amplexicaulis 'rosea' in de tuin. Alleraardigst.



Boven: de Rosea (bijna alle aren zijn lichtroze, er is er een (vage achtergrond) donkerrood. Onder: de 'firetail' in de voortuin. Links in beeld zie je de afhangende bladeren van de pol miscanthus sinensis 'Malepartus'. Die pol is inmiddels zo reusachtig geworden dat dit hele deel van de voortuin er door gedomineerd wordt...

Zaad wilde peen

Licht en kleur veranderen met tijdstip van de dag.
De bovenste twee foto's zijn midden op de dag genomen, volop zon.
De onderste twee zijn om een uur of 7 's avonds genomen, nog wel een blauwe hemel, maar de zon was al achter de bomen verdwenen.
's Avonds is het licht zachter, zijn de kleuren subtieler.

.

Wildebloemenwei 8 augustus

Een update van de wildebloemenwei.
Vanaf een afstandje gezien steken de zonnebloemen nu flink boven de andere bloemen uit. Her er der nog een laatste klaproos of korenbloem, maar ook een hele lichting nieuwe bloemen. Sommige voor mij nog onbekend. Zoals de heel zachtroze bloem op de 2e foto, met pijlvormig blad.
Zie eerdere edities van de bloemenwei:
Wildebloemenwei 1 augustus | Elders | 't Groentje
Wildebloemenwei 25 juli | Elders | 't Groentje
Wildebloemenwei | Elders | 't Groentje


.

Leeuwenmuiltje

Is het een klimplant, of juist een hangplant?

Bij ons een hangplant. Het potje staat boven op een kastje in de bijkeuken en de plant bungelt omlaag. Helder groene getande blaadjes, en rode buisbloemen met een witte hals.
De plant is niet winterhard. Bij ons staat hij eigenlijk altijd binnen. Wat rondstruinen op internet leert me dat het een goede kuipplant zou moeten zijn.
De plant heet
asarina of leeuwenmuiltje.

Foto links: van opzij, ik vind het net een aquarel lijken (geen foto)
Foto rechts: van voren, recht in de muil van de leeuw...


Via de link van kwekerij morningglory www.kwekerijmorningglory.nl kun je een flink aantal asarina's vinden. Als ik hieruit zou moeten kiezen denk ik dat ons exemplaar een asarina x wislizensis 'Red Dragon' is.

Mijn tweede tuin

We hebben een grote tuin met heel veel verschillende planten. Veel inheemse planten en plekken voor beesten en beestjes ook. Als het enigszins kan ben ik buiten in de tuin. In het weekend tenminste. In het voorjaar heel erg veel, veel te doen, veel te zien. Als het zomer wordt, veel te zien, rondje wandelen door de tuin, minder te doen, vooral genieten. Later in de zomer weer meer te doen, oogsten en deel van uitgebloeid spul bijwerken (voor een tweede bloei).
Dit is dus vooral een
weekend tuin. Maar ik heb de luxe dat ik ook een door-de-week-tuin heb! Hoewel het aantal uren dat ik daarin doorbreng heel klein is, toch elke weekdag twee keer een stukje door de tuin. Het is de tuin rondom het kantoor waar ik werk. Vlak bij het gebouw nog geordend. Verder van het gebouw, richting parkeerplaats, wordt de tuin steeds natuurlijker en met heel veel wilde bloemen (zelfs diverse orchideeen).
Bijzonder vind ik ook de daktuin. Vanuit het bedrijfsrestaurant kijk ik tijdens de lunch uit over een vooral-groene-tuin. Zie foto 1 t/m 3, inclusief de grote bomen, allemaal op de eerste verdieping.



En zo valt helemaal niet op dat het gebouw aan een rotonde, kruispunt van verkeerswegen en viaduct met de A7 staat!

De vierde foto is een foto op de begane grond genomen. Voor collega's die dit weblog lezen: herken je de plek?

Kaneelwants

Deze had ik nog niet eerder op de foto gezet. Bij het snoeien van de 'kamperfoelie-boom' kwam ik hem tegen. De kamperfoelieboom is eigenlijk gewoon een es. Ofwel een gewone es, Fraxinus Excelsior. De kamperfoelie die aan de voet groeit is in de es geklommen en vormt nu op een meter of anderhalf/twee een enorme bult kamperfoelie, met bloemen op neushoogte (heerlijk even snuiven).
De kamperfoelie wurgt de es een beetje, maar regelmatig ontsnappen er takken, en die steken dan opeens weer ruim een meter boven de kamperfoeliebol uit. Een es kan een meter of 20 worden, beter om hem niet te snoeien zegt men, want dan maakt ie erg veel waterlot (recht omhoogstaande takken). De plek waar deze es staat is niet geschikt om een 20 m hoge boom te laten groeien, zo'n anderhalve meter vanaf het raam in de voorkamer, dus met behulp van de kamperfoelie en de snoeischaar houd ik hem klein.
Vandaag heb ik die takken weer gesnoeid en daar liep dus deze oranjerode wants.




Kaneelwants, blijkt ie te heten. Of op zijn wetenschaps: corizus hyoscyami. Naamgegeven door Linnaeus. Op de onderste foto zie je nog een zwarte knop van de es. De kaneelwants lijkt op de vuurwants (die heb ik nog niet op de foto!!), maar is toch een hele andere soort. De kaneelwants heeft een oranje koppie, de vuurwants een zwarte kop. De kaneelwants is een zogenaamde glasvleugelwants. (Ropalidae). Leden van deze familie hebben een klein doorzichtig (glasachtig) venstertje in de harde gedeelten van de voorvleugels. Althans de meeste glasvleugelwantsen. Want de kaneelwants is net weer een uitzondering. De venstertjes zijn zwart en ondoorzichtig... (geblindeerd).

Maandfoto juli 2010: Snaveldrager

Van onder gefotografeerd.
Deze groene wants.


En pas dan zie je midden onder het lijfje, de onder zijn buik geklapte snavel. De zuigsnavel waarmee een wants plantensappen opzuigt. Vandaar dat wantsen ook
snaveldragers worden genoemd.

Alant

Een stukje geschiedenis. Van Internet geplukt, zonder bronvermelding, dus niet zeker hoe 'waar' het is. Maar het klinkt in ieder geval interessant. Een plant die al heel lang gebruikt wordt door mensen. Als geneesmiddel tegen van alles en nog wat. En een bron van insuline. Werd vroeger gefonfijt en als snoepgoed verkocht. In het oosten wordt het gebruikt als wierook, specerij en geneesmiddel. Het wordt gebruikt als kruidenthee en tegen aandoeningen van de luchtwegen, astma, bronchitis en kinkhoest, stoornissen van de spijsvertering, de galblaas, en tegen huidkwalen.



Beschreven door Hippocrates, Plinius de Oude, Dioscorides en Galenus die een gunstige werking op de ademhalingswegen, de baarmoeder en de urinewegen constateerden. Plinius gebruikte de plant tegen maagproblemen. Theophrastus gebruikte het als middel tegen slangenbeten. De Germanen hadden alant aan Wodan of Odin gewijd. In de Middeleeuwen was het een 'wondermiddel tegen alles' en werd veel alantwijn gedronken. De Romeinen aten de wortel in sauzen, als voorgerecht en na de maaltijd omdat het de spijsvertering zou bevorderen. Ze maakten een aperitief van tot poeder gemalen alantwortels, rozijnen, honing en soms dadels en wijn. En ze aten de gekookte bladeren. Wordt nu weinig gedaan, ze schijnen aromatisch maar bitter te smaken. Zie ook volgende stukje.

Maandfoto juni 2010: Wateraardbei

En verder zonder tekst.
.

Inula

Inula helenium of Griekse Alant. Een forse vaste plant, tot anderhalve meter hoog. Hij staat bij ons in de voortuin, gekocht omdat ik gelezen had dat de bijen er dol op zijn.

De stengel is heel zacht behaard, fluwelig. De bloemen lijken op kleine artisjokken als ze nog in de knop zitten. Daar komt een gele margriet-achtige bloem uit.




De inula heeft grote, ovaal gepunte fluweelachtige bladeren. De bladeren zijn van onder viltig behaard. De bloei is van juli tot augustus. De bloemen zijn hermafrodiet. Bijen, motten en vlinders komen er buurten.

Maar de wortel, daar is nog wat mee. Vlezig, bruin van buiten, wit van binnen. De verse wortel schijnt naar banaan te geuren als hij wordt opgegraven en gekookt, gedroogd of gesuikerd wordt gegeten. De gedroogde wortels ruiken naar viooltjes, heb ik gelezen.

Lavendel bosjes

Hoogzomer.
Lavendelvelden.
In Frankrijk.
Overweldigende geur.
Parfum.




Op kleine schaal in onze tuin.
Een forse struik.
Volop bevlogen door hommels, bijen en zweefvliegen.
Nu heb ik de bloemen afgeknipt.
En er hangen een heleboel bosjes lavendelbloemen te drogen in de serre.
Dan hebben we nog tot ver in de winter een geur van de zomer.
Door de lavendelbosjes in huis.

Maandfoto mei 2010: zaaddoos akelei

Oeps, paar maanden geen 'maandfoto' geplaatst.
Bij deze een foto van de maand mei.
Met veel 'bokeh'.
Dat betekent: zo'n hele vage achtergrond.

De bloemblaadjes zijn net afgevallen.
Een paar meeldraadjes zitten nog aan de bloembodem vast.
De zaaddoos wordt steeds dikker.
Zie je de fijne haartjes op de zaaddoos?

Blauwe bes

Ik houd van bessen. In de tuin, om naar te kijken, voor de vogels. Maar ook bessen om te eten. Zwarte bessen, rode bessen, witte aalbessen, kruisbessen. En dit jaar heb ik een blauwe bessenstruikje in de tuin gezet. Nu nog maar een (1) exemplaar. Later las ik dat er meer vruchten komen als je twee blauwe bessenstruiken bij elkaar zet. Helaas is het niet goed afgelopen met de corymbosum. Toen het begin juli zo ontzettend droog was, is het struikje helemaal verdroogd. Alle blaadjes zijn er af en er ligt een handjevol verdroogde besjes op de grond...



De blauwe bessen op de foto zijn niet (voor mensen) eetbaar. Ze zijn wel fraai bepoederd. Prachtige kleur. Bessen van de
mahonia aquifolium. Een van de Nederlandse namen is druifstruik.

Sorbenkruid

Een hoge witte pimpernel met hangende bloempjes.
Op de foto valt me pas op dat de uiteinden van de bloempjes een zwarte stip hebben.
Dit is de
sanguisorba tenuifolia alba.


De onderkant van de bloem is al een kwastje. Bovenin zien de ongeopende bloempjes eruit als balletjes. Van oorsprong groeit deze plant langs oevers. Maar ook op een drogere plek doet ie het. In de tuin, zon, een beetje open plek, niet te droog.

Kamperfoeliebloesemmot

Een week of twee geleden, deden we 's avonds bij het naar bed gaan de ramen in de slaapkamer dicht. Gordijnen dicht, licht aan. Tientallen motjes fladderden rond in de slaapkamer. En als we door een kier van het gordijn weer naar buiten keken, zagen we ook nog veel motjes aan de buitenkant van de ramen zitten. Kleine motjes, met een spanwijdte van ongeveer 15 mm. Het viel me wel meteen op dat de vleugels uit een soort 'baleinen' bleken te bestaan. Zoals die van een paraplu. Of een waaier.

Het blijkt de
kamperfoeliebloesemmot te zijn. De wetenschappelijke naam is alucita hexadactyla. Hexa=6, dactylus=vleugel. Elk van de vleugels van deze nachtvlinder beslaat uit 6 smalle delen. De familie van de alucitidae heet ook de familie van de waaiervlinders.



Het vlindertje komt algemeen voor in Nederland en kan het hele jaar door gevonden worden. We hadden hem nog niet eerder bewust gezien, en zeker niet in zulke grote aantallen. De enige waardplant van deze soort is de kamperfoelie (verrassend nietwaar), en niet geheel toevallig staat vlak voor het huis, niet ver van het slaapkamerraam een boom waar een bult kamperfoelie in groeit. De rupsjes eten de meeldraden en stampers van nog niet geopende kamperfoeliebloemen.

Cerinthe

In het vroege voorjaar heb ik van alles gezaaid. Veel is opgekomen, andere dingen niet. Een deel staat nog een potjes. Andere planten zijn al lang in de volle grond gezet. Sommige daarvan zijn inmiddels verdwenen, ten prooi gevallen aan slakken. En andere staan mooi te wezen. Dit is wel een bijzondere.



Cerinthe major 'Yellow Gem'. De normale cerinthe major is paarsachtig blauw, heel fraai. En deze heeft een dieprode hals met een zachtgeel uiteinde. De plant groeit van oorsprong in het middenlandse zee gebied. Nederlandse naam is Grote Wasbloem.

Druppels

Zaterdag regelmatig een regenbuitje.
En daarna.
Mooie druppels.



Groene druppels op blad van crocosmea.
Gele druppels op een teunisbloem.

Wildebloemenwei 1 augustus

Weer een week verder in de bloemenwei.
Steeds meer zonnebloemen komen in bloei.
Foto is van half tien 's morgens.
Nog enigszins bewolkt.




Van voor, van ver.
Van achter, van dichtbij.
Meer bloemen in de wei:
Wildebloemenwei 25 juli | Elders | 't Groentje .

Bollenteiltje

Vroeg in het jaar bloeien de spaanse boshyacinthen in grote aantallen in onze tuin. En nu, half juli zijn alleen de strokleurige restanten van de bloemstengels terug te vinden. De bladeren zijn inmiddels afgestorven en opgeruimd. Een paar van de klonten boshyacinthen staan te dicht bij het grasveld. Tijdens het afsterven liggen de bladeren over het gras en wordt het gras bruin. Daarom heb ik de bollen opgegraven en een halve meter verder naar achter gezet. Maar boshyacinthen zijn net konijnen. Ze vermenigvuldigen zich makkelijk.




En zo heb ik nog een heel afwasteiltje met bollen over om elders neer te zetten.

Lijk-en-lucht

De hortensia in de achtertuin is weer aardig opgeknapt. Een week of twee geleden hingen de bloemen er zielig bij, maar na de regen de afgelopen periode is de heester weer opgefleurd.


Maar waarom deze foto bij een stukje met de titel 'lijk-en-lucht'?
Tja, sinds een paar dagen hangt achter in de tuin in de buurt van deze hortensia een onaangename geur. In eerdere gevallen vond ik dan bijvoorbeeld het lijkje van een muis op het tuinpad. Nu ligt er niks zichtbaar op een pad, maar de geur is er niet minder om. En dan blijkt het lastig om de precieze richting te bepalen waaruit zo'n luchtje komt. Over een paar dagen is het lijk-en-lucht weer verdwenen, dan hebben slakken, kevers, en wormen de boel weer netjes opgeruimd.

Plank mis?

Over onze vijver ligt een bruggetje. Van tamme kastanjebalkjes gemaakt. Twee lange balken als spoorrails over de vijver, en daarom allemaal dwarsbalkjes. Inmiddels is de vijver bijna 13 jaar oud. Zo ook de brug. Het hout is prachtig grijs geworden. Wordt wat zachter, vooral waar het in het water ligt. En rond de schroeven waarmee de 'bielzen' op de 'rails' vastgeschroefd zijn worden de gaten langzaam groter. En kan het gebeuren dat een balkje opwipt als je te veel op het uiteinde staat. Vandaag was ik bezig om overtollige waterplanten uit de vijver te vissen. Steeds verder over het water buigend. Ging nog net goed, met dat opwippende balkje. Bijna een frisse duik...

Eddy met snoerloze boor maakte met een extra schroef de situatie weer veilig. Het wordt toch tijd om Gerd weer eens te laten komen. Gerd heeft destijds, in 1997, de vijver + brug aangelegd.




Foto's:
Boven: midden in de cirkel zit de oude schroef, iets naar linksboven (licht vlekje) de nieuwe.
Onder: net naast de brug wat van de planten weggehaald. Dan kunnen we onze groene vriendjes weer beter zien
.


Wildebloemenwei 25 juli

Als ik een groot stuk grond zou hebben dat braak ligt, dan zou ik een wilde bloemenwei in kunnen zaaien. In de volle zon, zoemend van de kleine vliegbeestjes.... Zomerser kan niet. We hebben weliswaar een forse tuin, maar die staat zo vol dat er weinig plek is voor een grazig bloemrijk grasland (ok, luxe probleem).

Maar gelukkig, dit jaar ligt bij ons om de hoek zo'n weitje!
Hieronder een paar foto's van vandaag, 25 juli. Gemaakt tijdens een mini-avond-wandeling.



Zie ook de foto's van 11 juli:
Wildebloemenwei | Elders | 't Groentje .

Bizar experiment

Ik ben altijd in voor proeven en testjes en experimenten.
Misschien ben ik daarom destijds wel natuurkunde gaan studeren.

Thuis, in december, proefjes van de wetenschapskwis nadoen.
Of in de tuin: de ene bessenstruik snoeien in winter, de ander in zomer, en kijken welke het beter doet. Twee zaailingen: 1 in pot, 2e in volle grond.
Of over de kleur van slakken:
Slakken Tellen | Beestjes | 't Groentje

Nu ben ik toch een weer een nieuw
bizar experiment tegen gekomen...
Het gaat ook over slakken. Het doel van het experiment is te bepalen
hoe goed slakken in staat zijn hun weg terug te vinden naar eigen huis en tuin. Er zijn mensen die beweren dat slakken net zo goed zijn als postduiven, en 'altijd' weer hun weg naar huis vinden. Dus als je denkt dat je af bent van de slak die je met een boogje naar de tuin van de buren hebt gegooid, dan heb je het misschien wel mis. Of niet?

Kijk eens op deze Engelse website voor meer informatie over het experiment.
BBC - Radio 4 - So You Want To Be A Scientist? - The Experiments - Homing Snails Experiment - Snail …
Kun je doen met je buren, of een vriendje/vriendinnetje een paar huizen verderop. Het experiment wordt uitgevoerd met
segrijnslakken, die naast afgestorven plantenafval ook wel een maaltje jonge planten lusten. Het zijn vrij grote bruine slakken.



Meedoen met het experiment zorgt er niet voor dat je van je slakken af bent: je brengt ongeveer evenveel slakken naar je buren als je van de buren terug krijgt.... Maar als je je resultaten instuurt kan het wel bijdragen aan beter begrip van hoe de slakken het eigenlijk doen... de weg naar huis vinden.




Tuinergernissen

Een tijdje terug vroeg ik lezers van dit weblog om hun tuinergernissen. Bedoeld voor een toekomstig artikel in een tijdschrift. Na de 'sluitingsdatum' kwamen nog een paar ergernissen binnen. Zoals die van Ellen en Elly.

Hoi Tineke,
Ik weet niet of je nog steeds reacties wil op je oproep van Grootste tuinergernis. Mijn grootste ergernis is TUINAFVAL. De grote vraag is waar je al je tuinafval laat. Heb je even in de tuin gewerkt, gesnoeid, een heg geknipt, gewied, de bloemenweide gemaaid..en je hebt meteen een enorme berg groenafval.....Waar moet dat allemaal heen. Ik heb een composthoop maar voor je het weet wordt die veel te groot (en in de compost zit veel onkruidzaad), een compostbak en gooi ook afval in de groene kliko. Maar dan nog kan ik alles niet kwijt.....
Groeten van Ellen

Het valt niet mee om zo'n tuinergernis goed in beeld te krijgen, maar Ellen heeft een prima poging gedaan.

Bij de eerste foto heb je een idee van de grootte van de hoop gras en plantenloof door de hark. Bij de tweede foto is het lastiger, maar mijn inschatting is dat die hoop zeker een meter hoog is.

Ik heb Elly een prettige fietstocht toegewenst op een mooie zomerdag half juli. Dat had ze nodig, gezien onderstaand mail.

Hoi Tineke
Misschien wel een late reactie op jouw oproep voor tuinergernissen maar ik heb er één. Vanaf vanmorgen 8.00 uur zijn ze bij mijn buren in de tuin bezig met alle tuinapparatuur die lawaai maakt. Heggeschaar op motor, blad(?)blazer op  motor, kantenknipper op motor, grasmachine...... enz.  Het is nu 12.00 uur en zo te horen is nog niet alles aan de beurt geweest. Ik geloof dat er langzaam een eind komt aan mijn incasseringsvermogen. Ik ga maar een eindje fietsen.
Groetjes Elly.

Overigens zijn tuinen en fietsen prima te combineren. Alleen, maar zeker ook in een groep. De afdeling Haren & Omstreken van Groei en Bloei organiseert 4 x per jaar tuinfietsrondjes. Op de fiets op stap naar 1 of 2 tuinen, tussen 19.00 en 21.00 op een dinsdagavond. Voor de deelnemers is het een verrassing waar de tocht heengaat, een van de bestuursleden van de afdeling heeft het programma voorbereidt en rijdt vooraan de groep fietsers naar de tuinen. Geen tuinergernis. Puur tuingenot!

Schoppen Aas

Hij heet 'Schoppen Aas'.
Of eigenlijk Ace of Spades.
Voluit scabiosa ace of spades.


Begin dit jaar gezaaid, en inmiddels een heleboel van de zaailingen in de tuin gezet. Als de bloem vol open is dan is ie heel diep donker paars. Maar nu nog niet.

Van onder

Een zeer decoratieve plant.
Wilde peen.
Elk jaar op een iets andere plaats.
We hebben er nu 1 links en 1 rechts van een paadje.
Mooi om te bekijken in alle stadia.


Deze foto's zijn van onder genomen.
Ik lag op de grond op het paadje.
Klik. Klik.

Papegaai

Onder de pergola, die geheel overgroeid is met een druif, zag ik een knalrood vogeltje.
Een papegaai.
Komt uit Zuid-Amerika.
Uit Venezuela.
Van Uschi.

Eigenlijk zijn het er twee.
Van klei.
En er om heen knikkertjes van klei.
Als het waait gaat het tinkelen.
Maar onder de pergola is het zo beschut dat ik nog niets gehoord heb.

.

Heidelibel met hangsnor

Kort geleden schreef ik een stukje over een libel waarvan ik dacht dat het een heidelibel was. Raadplaatje 9 juli: antwoord | Beestjes | 't Groentje .
Welnee, was de reactie van Nel en Marco, in 2e instantie (zie gastenboek bij dit weblog, entries van 12 en 16 juli 2010). Het is de
gewone oeverlibel.
OK, akkoord, tuurlijk.

Maar deze dan, dat is dan toch wel een heidelibel?

Het blijkt dat er twee soorten zijn die erg op elkaar lijken : de bruinrode heidelibel en de steenrode heidelibel. Dit zijn moeilijk te onderscheiden heidelibellen. En voor het (on)gemak zijn vrouwtjes en jonge mannetjes en geel of bruinig en niet rood. Bijgaande link geeft een aardig overzicht van de kenmerken van de verschillende soorten. Maar zelfs met de foto's blijf ik het lastig vinden.
Moeilijke heidelibellen .
Ik houd het op de
steenrode heidelibel. Met hangsnor. Een nog niet uitgekleurd mannetje. Een vrouwtje zou ook een eigootje hebben (op de bovenste foto, aan de onderkant van een na laatste segmentje zou je dat moeten kunnen zien).




Nou Nel, Marco. Wat denken jullie ervan?
Foto's zijn genomen met een Canon digital IXUS 90 IS, compactcamera met digital zoom.

Salvia Cerise

Vanaf februari begin ik, halsreikend uitkijkend naar lenteweer, binnen allerlei plantjes te zaaien. Soms wordt het niks, komt niet op, wordt opgegeten. Andere keren een verrassing. Zoals dit jaar met de Salvia Microphylla 'Cerise'. Geurige kleine blaadjes en -inderdaad- cerise kleurige bloempjes. Althans de meeste. 1 van de ca. 10 grootgeworden plantjes heeft veel donkerder bloemen, paars.

Deze salvia is meerjarig en winterhard tot ongeveer min 8 (mits droge voeten in de winter). Ik heb ze daarom, een paar bij elkaar, in potten in rieten mandjes gezet. Eerst op de grond, na een vroege slakaanval op de picknicktafel. En nu weer op de grond, op de veranda. Een plantje staat nog in de serre, is bijna uitgebloeid. De buitenexemplaren zijn vorige week, 10 juli begonnen te bloeien (bovenste twee foto's), en nu een week later gaan er steeds meer bloemen open. Ik ga de helft in de volle grond zetten, en houd de andere helft in pot, om van de winter binnen in de serre te zetten.


.
De varieteit salvia microphylla ssb microphylla schijnt blaadjes te hebben die naar zwarte bessen smaken en lekker zijn om mee te bakken in een cake. Althans dat hoorde ik vorige week op een Engels tuinprogramma.

Hordenlopen

Afgelopen twee weken was het regelmatig te warm om iets in de tuin te doen. Nu ja, in de schaduw, met een glaasje limonade of wijn, dat kon natuurlijk wel. Na afgelopen week flink veel regen gehad te hebben, in de vorm van stortbuien, was het vandaag een stukje koeler, en ook regelmatig bewolkt. Mooi om een middagje vrij te nemen. Tuintijd.

Door wind en regen waren allerlei stengels over de tuinpaadjes gaan liggen. Een rondje door de tuin werd een soort hordenloop. Mooi klusje om de stengels af te knippen. Oregano, wilgenroosje, bosandoorn, kaasjeskruid, steenanjertjes, gewone anjertjes, zeepkruid, vrouwenmantel. Voor ik het wist had ik weer verschillende grote tuinemmers vol. Ik maak daar nu een soort heuveltjes van: eerst goed aanstampen in de emmer, dan omkeren. Net zoiets als zandtaartjes bakken. Verschillende heuveltjes naast elkaar. Naast de composthoop, want die is vrijwel vol, en bovendien bedolven onder snoeihout van de afgelopen periode. Dat moet toch ergens naar toe...




Wildebloemenwei

Een paar honderd meter van ons huis, ligt een braak terrein. Afgelopen jaar lagen hier regelmatig bergen zand, onder andere voor het aanleggen van een transferium aan de rand van het dorp. De hoop zand is nu weg, er staat nog een verdwaalde blauwe bouwkeet en... een prachtige fleurige bloemenwei.



Volop klaprozen, malva, korenbloemen. Verder zag ik borage, iets met kleine gele bloemetjes, prachtige distels. En over een tijdje ook zonnebloemen. In de warme middagzon, 29 graden, doen vlinders en bijen zich te goed aan al dat lekkers.

Dorst

Vrijdag en zaterdag een heel eind boven de 30 graden. En vandaag, zondag, maar 29 graden. Gelukkig hebben we afgelopen nacht een flinke plens water gehad, 25 millimeter. De tuin was er hard aan toe, en zeker de planten in potten. Voor een stukje van deze brugmansia kwam het water net te laat.


De rest is weer goed bijgetrokken.

Natuur in Drenthe

Van een bevriende tuinliefhebber, kreeg ik de vraag of hij een van de foto's die ik eerder dit jaar in dit weblog plaatste mocht gebruiken. Hij was, vanuit zijn werk, bezig met een boek over biodiversiteit in Drenthe.
Tuurlijk, Ben. Ga je gang!

Van de week vond ik een exemplaar van het Boek 'Natuur in Drenthe. Zicht op biodiversiteit' in mijn brievenbus. Een fraai hardcover boek met heel veel kleurenfoto's. Uitgegeven door de provincie Drenthe. NB. Op bladzijde 159 staat mijn foto. De hoofdstukken zijn ingedeeld naar soort landschap/ ecosysteem: bossen; houtwallen en singels; hoogvenen; heiden en stuifzanden; vennen en veentjes; beken en bronnen; meren en moerassen; graslanden; akkers; wegbermen en spoordijken; sloten, wijken en kanalen; poelen; zandwinplassen en vloeivelden; bebouwd gebied. En een paar keer een intermezzo, zoals: Bramen (Drenthe bramenland, met het mooie woord '
verbraming') en Mossen en Korstmossen op Hunebedden. Leuk om het boek door te bladeren en her en der stukjes te lezen. Naast de vele foto's ook een groot aantal kaartjes van de provincie Drenthe. Een heel opvallend kaartje vind je op bladzijde 139. Het geeft de verspreiding aan van 'Deens lepelblad'. Het is een zoutminnende soort, die normaliter voorkomt in de kweldergebieden aan de kust. Maar in drenthe zie je de plant in de bermen van wegen, vooral in de 'spatzone' van het pekelwater. De meeste planten hebben een hekel aan de effecten van strooizout in de winter, maar een enkele soort vaart er wel bij. Op het kaartje is fraai te zien dat de soort alleen voorkomt langs de doorgaande wegen in Drenthe in hele smalle stroken.


Achterin het boek een CD rom met het volledige rapport dat door de provincie is samengesteld, bijna 500 pagina's.

Slangenradijs

Eind april schreef ik in dit weblog een stukje over een net aangelegde mini-moestuin. Zie Mini-moestuin | Tuin | 't Groentje. Een klein stukje vrijgemaakt kweekbed, dat er in de winter en voorjaar wel aardig LEEG uitzag. Eind vorig jaar wat knoflookjes geplant, een deel heeft de winter overleefd.

Maar... een moestuin, daar moet je wel even bijblijven. Ongewenste onkruidjes verwijderen, scherp oog houden op slakken en andere gedierte, en ook water geven. Tja, ik was zo druk bezig met andere delen van de tuin dat dat er niet van gekomen is. En als je nu in de tuin komt dan moet je goed zoeken waar de minimoestuin lag.
De peultjes: niets geworden, 1 radijs heb ik geoogst en de zonnebloempjes heb ik nooit boven de grond zien komen. De knofloken staan er nog, maar wat het beste groeide is de slangenradijs! En er tussen in de enthousiast blauwe bloempjes van komkommerkruid. Andere naam voor slangenradijs is rattenstaartjes. Wel familie van de radijs, een koolachtige. Roze en witte bloempjes met vier bloemblaadjes. En deze radijs kweek je niet voor de knolletjes in de grond, maar voor de langwerpige zaaddoosjes, een soort peultjes. Duidelijk radijssmaak, zo van de plant zelfs behoorlijk pittig (tot heet aan toe). Lekker knapperig en prima als extra ingredient voor een gemengde salade. 5-8 cm lang.


Zie
Rattenstaartjes of slangenradijs, een makkelijke groente in de tuin. : GroentenInfo voor allerlei slangenradijs informatie.

Rotonda

Dit jaar kweek ik voor het eerst aubergines in de serre. Twee soorten, 1 plant van elk. Op bijgaande foto zie je de fraaie fluwelige lilapaarse bloem van de ene soort. Aubergine "rotonda bianca sfumata di rosa" . Dit is een oud Italiaans ras en de vruchten hebben een korte brede vorm. Ze zouden 10 x 12 cm groot moeten worden. Met de lengte-breedte verhouding van 1.0 tot 1.2 maakt het ras de naam rotonda bijna waar. De vruchten hebben volgens de beschrijving een witte basiskleur met een roze-lila blos. De planten hebben harige bladeren, donkere nerven en zijn licht gestekeld. Zowel de plant zelf als de aubergines zien er mooi uit.



Een nadeel van alle aubergines in de binnenteelt: ze zijn zeer gevoelig voor allerlei beestjes, in ieder geval luis. Ik bekijk de planten elke dag, want in de serre staan ook pepers en paprika's, en minstens 1 peperplant heeft a weken last van rode bladluis. Elke dag ben ik luizen aan het vangen en hoop dat ze niet overspringen naar de andere planten. NB. Met de tropische temperaturen van 33-34 graden van de afgelopen dagen kun je wel raden hoe heet het in de serre wordt, ook al zijn de deuren open. Vandaag net boven de 40 graden. Een mekka voor de rode perzikluis die zich als een wilde voortplant....

Raadplaatje 9 juli: antwoord

Vorige week liet ik een detail zien van een kop van.....een libelle. Maar welke.
Ik kreeg een reactie van Marco:
" De Libelle-foto geeft eigenlijk nét niet voldoende kenmerken voor een 100% identificatie.
Maar vanwege de 'snor' vermoed ik een steenrode heidelibel (Sympetrum vulgatum). Eigenlijk zou je voor een 100% identificatie ook delen van het borststuk een aanzet achterlijf moeten kunnen zien."




Bij deze de libelle in zijn geheel. Is het hiermee duidelijk? Het is vast een heidelibel, maar er zijn verschillende soorten. De steenrode en de bruinrode en de zwervende heidelibel bijvoorbeeld. En vrouwtjes of nog niet geheel uitgekleurde mannetjes zijn nog niet eens steenrood of bruinrood. Lastig hoor.

Beekjuffer

Zondag 4 juli was een geweldige fietsdag. Mooi zonnig, weinig wind en niet te warm, laag in de 20 graden. In Drenthe wordt net dit jaar een flink deel van een fietsknooppuntenroute in gebruik genomen, dat zich uitstrekt tot een stukje Groningen. Een paar honderd meter van ons huis staat een van de knooppunten bordjes. Vandaag een rondje van een km of veertig gefietst, eerst richting Paterswolde, Eelde Donderen, Vries, toen Tynaarloo, Zeegse, Schipborg, Zuidlaren, Noordlaren (al weer Groningen) en retour in Haren. Halverwege aan de Drentsche Aa in het gelijknamige restaurantje een glaasje gedronken. Met prachtig uitzicht over de beek zelf en het stroomdaalgebied van de Aa. Door de wind golvend bloemrijke graslanden. En het water van de Drensche Aa is zo schoon dat er een enorme hoeveelheid libellen en andere leven in voor komt. Kristalhelder water, lange waterplanten, 4-5 meter lang die met de stroming van de beek meedeinen, en libellen. Heel veel libellen en juffers. Een hele fraaie is de weidebeekjuffer. Het lijfje van de mannetjes is knallend blauw, turquoise bijna. Met zwarte banden op de vier vleugels. In ruststand zijn ze allevier tegen elkaar gevouwen.
Toevallig kreeg ik ongeveer een maand geleden van Elly, een van de Groentjelezers, deze foto toegestuurd.



NB. Het kan ook een andere juffer zijn, kijk maar eens op de volgende websites:
Drentslandschap Weidebeekjuffer en Bob Hogeveen, waterjuffers, beetje naar beneden scrollen voor foto's van weidebeekjuffers.

Pluis van de PM

Vorig jaar gezaaid met zaad gekregen van straatgenoot Bob: paarse morgenster. Zie ook Morgensterren | Tuin | 't Groentje. Bloeit 's morgens, tot eind van de ochtend, dus foto's van open bloem moet je 'smorgens maken. Bij de eerste bloeiende plant niet gelukt. De bloem bloeit maar een paar dagen, dan even niks, en dan een mooie pluizenbol, als een fors uitgevallen paardebloem. Maar wel opletten, voor je het weet zijn ook de pluisjes gevlogen. Op de foto nog net de laatste pluizen van deze plant.


NB. Ik ontdekte een stukje verderop nog een paarse morgenster, met maar liefst vier bloemstengels. Dus nog een nieuwe foto-opportunity. Als ik die mis, wachten tot volgend jaar...

Raadplaatje 9 juli

Wie o wie kijkt je hier aan?


Volgende week antwoord.

Minikikkie

Dit voorjaar heb ik de zeshoekige vijverbak die ik van de buren kreeg ingegraven vlak bij het terras. Na het vullen met kraanwater twee weken gewacht en toen een paar schepnetten met zuurstofplanten uit de grote vijver gehaald en overgezet. Daar kwamen tegelijk wat slakjes, watertorretjes, bootsmannetjes en kikkervisjes mee mee.

De kleine vijverbak is gepromoveerd tot favoriete drinkbak van onze en buurpoezen. Een komen en gaan van viervoetigen. Handig, met de voorpootjes op de rand van de iets verhoogde vijver, lebber, lebber, slurp.


Toen ik vandaag een beetje water aan het bijvullen was, zag ik een aller-petieterigst-mini-kikkertje. Als ie zich een beetje breed maakte was ie bijna zo breed als een vinger. En die teentjes.....snoezig.

Karthuizer anjer

Eerst zag het er uit als een breedbladig grasje.
Klein groen polletje.
Beetje blauwe gloed over het blad.
Toen kwam er een een paar kale stengels uit.
En nu zitten er puntige, platte bloemknoppen aan.
Van drie kanten gefotografeerd.
Op de achtergrond respectievelijk:
groen gras met oranje stapelmuur, grijze santolina en gele sedum.



Vandaag of morgen zijn de bloempjes open, waarschijnlijk hardroze.
Meer info:
Karthuizer anjer - Dianthus carthusianorum . Een plant die op de rode lijst van bedreigde planten staat. Ik kreeg een stekje via de Wilde Planten Kring Haren.

Zadenmix

Ik gebruik de bijkeuken als zaairuimte. Vanaf januari/februari, als het buiten nog veel te koud is om iets in de tuin te doen verhuzien zaadjes van kleine papieren zakjes en plastic pakjes naar zaaibakken en potten met een laagje magnetronfolie. Ik heb maar zeer beperkte ruimte in kweekkasjes, en de rest van de zaden gaat in potjes van 9x9 cm, in eerste instantie afgedekt met een velletje magnetronfolie, vastgehouden met een elastiekje. Hierdoor blijft de zaaigrond vochtig en is het iets warmer voor de ontkiemende zaadjes. Door de kleine gaatjes is de magnetronfolie komt er nog een beetje verse lucht bij het zaaigoed. Wel opletten, want als de zaadjes eenmaal ontkiemd zijn, moet snel de folie eraf.

Nu is het begin juli. Allerlei half open zaadzakjes liggen op het aanrecht in de bijkeuken. En lege zakjes. En labeltjes. Tijd om een beetje op te ruimen. Ik heb een hele stapel zaadzakjes klaarliggen om mee te geven met tuinkijkers op de open tuinen dagen. En als ik niet meer weet wat het is, of geen zin heb om extra zaad-zakjes te maken: alles in een grote bak. Die strooi ik binnenkort gewoon her en der in de tuin uit. Verrassing of er ergens nog iets opkomt.

Mooi rood

Mooi Rood ....
... is niet lelijk



Een enkele signaalrode papaver staat bij ons op het tuinpad vlak bij de voordeur.

Geometrisch patroon

Loop eens door de tuin, of een stukje bos. En til af en toe een blad op. Soms vind je bultjes en bobbels, gallen en plekjes. Andere keren vind je eitjes. Zoals deze keurig in een geometrisch patroontje geplaatste eitjes. Ik vond ze aan de onderkant van een hazelaarblad. Aan een tak die ik net afgesnoeid had. Blauw groen, 1,5-2 mm groot. Maar ja, van welk beest (welke vlinder waarschijnlijk) zijn ze? Daar kom ik natuurlijk niet meer achter.
Later kreeg ik van Eddy de tip om het blad in een glazen potje (met luchtgaatjes) te doen en gewoon te kijken wat er uit komt. Helaas, blad kon ik niet meer terug vinden.



Dan maar gewoon voor de mooie plaatjes.

Welke zaailing?

Meestal komen bezoekers op een open tuinen dag plantjes bekijken in de opengestelde tuinen. Deze keer kwam een van de bezoekers, E.V. uit Groningen, langs en bracht een paar plantjes mee. Stekjes voor mij, vorig jaar afgesproken op open tuinen dag 2009! En ook nog een plantje dat dit jaar in enorme aantallen in zijn Groninger stadstuin opkomt. Nu een centimeter of 12 hoog, paar blaadjes. Met de vraag aan mij of ik het plantje herkende.
In eerste instantie dacht ik aan een zaailing van een boompje, esdoornachtig. Maar de zaailing was heel slap, kruidachtig meer. Lijkt niet meteen op een boom.



Wie herkent deze zaailingen?
E.V. zal in ieder geval 1 zaailing oppotten en bewaren om te kijken wat het verder wordt, of er bloei komt, e.d.

Gele tijger

Tijdens de open tuinen dag, op een rustig moment, liep ik even rond met fototoestel. De zon scheen veel te fel om mooie foto's te maken van de vele bloeiende bloemen. Het harde licht laat de kleuren verfletsen.

Maar in een beschaduwd stukje, zag ik opeens twee parende vlinders, met een vachtje. Dat moeten haast wel beervlinders zijn. Klik, foto.


Ik kom tot de conclusie dat het
Gele Tijgers zijn. Wetenschappelijke naam: spilosoma lutea. Het zijn nachtvlinders. Er schijnen overigens ook witte tijgers en sneeuwtijgers te zijn.

Open Tuinen Weekend 2010

Zomerser kan bijna niet.
Stralend blauwe hemel, zon, een graad of 26.
Een perfecte dag voor het open tuinen weekend.
Favoriet bij bezoekers waren de rozerode steenanjertjes, zie foto 2.
En citroen- en sinaasappellimonade was welkom.

Deze keer had ik ook bezoek uit Duitsland, even wennen om tuinbabbels in het Duits te houden. Ik had een grote bak met zakjes zaden klaarliggen voor de liefhebbers. En ik vond ik ook nog liefhebbers die wel een plekje hadden voor allerlei opgepotte stekjes. (
Neem gerust mee!, ik heb genoeg!).

.

Nachtschadebloemen

Planten van de nachtschadefamilie zijn vaak giftig. De zwarte nachtschade is zelfs zeer giftig. En toch zijn er ook veel eetbare familieleden. Althans planten waarvan delen, vaak de vruchten (of de wortelknollen) eetbaar zijn. Denk aan: tomaat, peper, paprika, aubergine en aardappel!
We hebben er een paar in de serre en op het terras (in potten).
Zie foto's.
1. aubergine, 2 .peper, 3. paprika, 4. tomaat.



Eerder in het voorjaar groeide op de composthoop ook een aardappel, maar die is door de droogte verdord....

Varens en de wet

Ik begon dit stukje over de koningsvaren te schrijven omdat we er een in de tuin hebben staan. En ik een mooie foto had van een van de vruchtbare bladeren met sporen doosjes. Met groen gefilterd licht.
Eerst maar even de foto.



Bij deze.
En toen ging op internet wat meer achtergrond informatie opzoeken. Over vermeerderen van varens. En kwam van alles tegen. Over de magische krachten die aan de varens -en met name de sporen- wordt toegeschreven in Slavische landen. Maar dan wel als je de sporen verzamelt, in de kortste nacht, terwijl je omringd wordt door demonen. Klinkt behoorlijk gevaarlijk. Maar
als het je lukt kun je de taal van de bomen spreken (lijkt me wel wat). En ik las dat alleen het bovenste deel van een vruchtbaar blad sporendoosjes heeft. Ik ging meteen naar buiten om te kijken, en ja hoor: het onderste deel van deze bladeren was gewoon groen en geveerd, en de bovenste 20-30 cm zagen er goud-bruin-beige uit, zoals links op de foto. Soms kijk je wel maar zie je niet. Totdat iemand je er op wijst of je er over leest.

Al digitaal 'doorbladerend' kwam ik op een website met de titel ' Varens en de wet'. Intrigerende titel, die ik geleend heb als titel voor dit blogje. Zie
Varens en de wet . En ik begon daar weer verder te lezen. Zo weet ik nu dat het verboden is varens zoals de koningsvaren in het wild te verzamelen. Maar dat er voor het ruilen van varenplantjes op een plantjesmarkt uitzonderingen kunnen zijn, mits uit eigen tuin afkomstig. Op bovengelinkte website staat ook een stukje over een varenkwekerij, in het franstalige deel van Belgie. Maar veel dichterbij is ook een varenkweker. In Eelde/Paterswolde. Alleen is die normaliter niet voor publiek toegankelijk. Eens kijken of ik er toch een keer een bezoek kan brengen.

Bloemenweelde

Omdat het voorjaar fris en mei koud is geweest, is van alles in de tuin een beetje later dan de afgelopen jaren. Zo begonnen de rozen vorig weekend pas open te gaan en beginnen ze nu goed op gang te komen. Op de foto een klimroos (Pauls Himalayan Musk) die zich door de takken van de ook volop bloeiende bruidsbloem (Deutzia) heen kringelt. De roosjes beginnen de eerste dag met een heel zacht roze tint en verbloeien dan naar bijna wit. In het Vlaams heet dit type roos een klimrozelaar.



De deutzia is ongeveer 3 meter breed en 2,5 meter hoog, en daar overheen ligt het tapijt van roosjes. Als je er voor staat is het echt een berg van bloemen.

PSG270

Dit maffe insect is ook een wandelende tak.
Zelf op de foto gezet.
Niet in eigen tuin maar in de Hortus Haren.

De wetenschappelijke naam is
peruphasma schultei. Het is een tamelijk zeldzaam exemplaar, afkomstig uit Peru. De soort is pas in 2004 ontdekt in een bergvallei in Peru. Het oorspronkelijke leefgebied is maar 5 hectare groot, op hoogtes tussen 1200 m en 1800 m. Als dreigement steekt dit dofzwarte insect (vertederend kleine) rode vleugels omhoog. Verder vallen de witte oogjes op en de continu heen en weer wapperende voelsprieten (moeilijk scherp op de foto te krijgen).

Voedselplanten voor deze wandelende tak: liguster, sering en kamperfoelie. Die hebben we allemaal in ruime mate in de tuin... Maar ik ga er vanuit dat de tak het in onze tuinen niet goed doet.




De PSG code van deze tak is PSG270. Zie ook
PSG18 | Beestjes | 't Groentje.

Slingermuur

Onze grote vijver wordt aan een kant afgebakend door een bakstenen muurtje. Reuzehandig om over heen te wandelen, zeker als je poes bent. En als kikker een aangenaam plekje in het zonnetje. Op dit moment, half juni, is het wat lastig. De vrouwenmantel rondom de vijver bloeit weelderig, en de geelgroene bloemen hangen over het muurtje heen. Als de bloei over is knip ik de bloemen en deel van het blad diep terug. Het muurpaadje is dan weer even vrij, en de vrouwenmanteltjes komen weer fris en groen terug.



In het water de grote bladeren van de waterlelie (met als blauwe confetti afgevallen geraniumblaadjes), de kleine bladeren van de watergentiaan en -weerspiegeld- de geveerde bladeren van een fluweelboom.
Boven de grond: rechtsonder paarsroze bloemetjes van Engels Gras (armeria maritima), verder de lichtblauwe beemdooievaarsbek (geranium pratense) en veel vrouwenmantel. De twee 'bezemstelen' zijn de stammetjes van fluweelbomen.

Hommel-les

Plant een klein veldje vol met bieslook op een plek in de zon.
Bij voorkeur vlak bij het terras zodat je er goed zicht op hebt.
Neem en kopje koffie en geniet.... van alle hommels die op de bieslookbloemen afkomen.
2e helft mei, 1e helft juni.
Als de koffie op is pak je vervolgens je fototoestel,
gaat op je hurken bij de bieslook zitten,
en
klik, klik, klik.
Binnen een paar minuten een hele serie hommels op de foto.




Een leuke (britse) website om de hommels te determineren vind je hier:
BUMBLE BEES. Een beetje ontmoedigend op het eerste gezicht is dat er zo veel hommels zijn. En de mannetjes en vrouwtjes zijn ook nog vaak verschillend. Toch best lastig.

Ivoorzweefvlieg

Er zijn heel veel soorten zweefvliegen. En ze imiteren vaak andere insecten. Sommige lijken op wespen, andere op bijtjes en ook een paar lijken op hommels. De ivoorzweefvlieg is zo'n grote jongen. Doet alsof ie een hommel is. Met een geel aanzetstukje van de vleugels, dan een brede zwarte band over de vleugels, en dan een doorzichtig stukje. De Volucella pellucens heeft een ivoorwitte brede band over het lijfje.
NB. Je herkent zweefvliegen aan het feit dat ze twee vleugels hebben, en niet vier, zoals bijen en hommels en wespen. En de ogen raken elkaar.




Dit exemplaar zat op een van de steunpilaren van onze serre te zonnen.

Het onderstaande vond ik op de Engelse versie van wikipedia.
De volwassen ivoorzweefvlieg komt voor in bossen, aan bosranden, maar ook in tuinen. De zweefvlieg leeft van nectar en stuifmeel en bezoekt bloemen van mei tot oktober, met een sterke voorkeur voor bramen. De ivoorzweefvlieg vliegt vaak op ooghoogte.

Het vrouwtje legt haar eieren in de vaak ondergrondse 'papieren' nesten van de gewone wesp. De wespen laten de ivoorzweefvlieg ongehinderd binnen, alsof ze niet merken dat dit een heel ander insect is. Als de eitjes uitkomen vallen de larven naar de bodem van het nest en leven als aaseter van de restjes (dode wespenlarfjes, voedselrestjes). Als de larven volgroeid zijn verlaten ze het wespennest en verpoppen in de grond. Als het wespennest onder het dak of in tussen muren was gebouwd, dan kruipen de ivoorvlieglarven soms rond in de ruimte rondom het nest. Van half mei tot juni het volgende jaar komen de volwassen ivoorzweefvliegen uit
.

Tellima

Schaduwplant.
Tellima grandiflora.
UK naam: fringecups
NL naam: mijterloof of franjekelk.
De naam franjekelk vind ik passend, maar mijterloof?
Lijken de bloempjes misschien op een mijter? Hmmm...



De bladeren zijn (semi-)wintergroen, de plant is goed bruikbaar als bodembedekker , aan de rand van een border. Halfschaduw en alle soorten grond, zelfs redelijk droge grond, is prima. De bloemstelen in mei/juni worden 40-60 cm hoog. Beide foto's zijn van een (en dezelfde) bloemstengel. De bovenste bloemen groengeel, de bloemen onderaan de stengel met een rozerood randje.

Plantjes voor Andre

Eerder dit jaar van alles gezaaid, onder andere pepers, paprika, aubergines (voor het eerste) en tomaten. Van alle planten er een in een grote pot gezet, deels in de serre, deels op het terras. Maar nog de nodige plantjes 'over', nog in kleine potjes.
Collega Andre biedt zich aan als pleegouder voor de overschietende tomatenplantjes. Hij komt zaterdagmiddag langs. Een uitgelezen kans om hem nog wat extra plantjes mee te geven. Past makkelijk achterin de auto.



- de tomatenplantjes waar het om begonnen was (Red Robin en Fuzzy Wuzzy)
- een stipa gigantea zaailing (met drie pluimen dit jaar)
Prachtig gras | Tuin | 't Groentje
- 'n aubergine
- 'n paprika
- 'n peper tri fetti met fraai driekleurig blad (paars, groen, wit) en zeer hete pepertjes
Last van omvallende pepers? | Fruit | 't Groentje
- een paar anjertjes (wit of zachtroze, gaan bijna bloeien)
Anjer | Tuin | 't Groentje
- twee kattestaarten, inheemse plant
Kattenstaart | Vijver | 't Groentje
- een stekje artemisia (geurend blad).

Junidip

Zondagmorgen dronken we koffie op het terras, uitkijkend over het groene oerwoud van onze achtertuin. De akeleien zijn min of meer uitgebloeid, de exemplaren die wat meer in de schaduw staan hebben hun gekleurde hoedjes nog op. Vlak bij het terras staat een een flink veldje met bloeiende bieslook, ongeveer 1 vierkante meter. Een lila vlak in deze tijd van het jaar, en een luilekkerland voor de hommels. En we zien vandaag maar 1 vlinder, een kleine vos.

Eerder in het seizoen was het veel drukker met vlinders, maar nu zitten we tussen twee generaties in. In de nieuwsbrief van 'vroege vogels' las ik vandaag dat dat zelfs een naam heeft:
de juni-dip. Een korte periode met weinig vlinders, en dit jaar 2010 valt de junidip ook echt in juni. De afgelopen paar jaar viel de juni-dip steeds in mei! Maar met de koude periode in de eerste helft van dit jaar is de natuurkalender nu weer even gelijk gezet met de naam van het verschijnsel. Als het goed is zien we binnenkort weer de eerste verse aurelia's en witjes vliegen.

Nieuwsbrief en dagelijks een foto: vroegevogels.nieuwsbrief@vara.dmd.omroep.nl .

Rollin Verlinde - natuurfotograaf

Digitale foto's maken.
Maakt niet uit met welke camera.
Een compactcamera.
Of een spiegelreflex met toeters en bellen.
Snel resultaat en als het niet bevalt, hup weg.

Voor degenen die wat meer met hun foto's willen doen in de richting van natuurfotografie is het digitale boekwerk van Rollin Verlinde een aanrader. Deze vlaamse natuurfotograaf had al eerder een handleiding op zijn website gezet. In 2009 is deze handleiding geheel vernieuwd. Nog steeds boordevol tips, en spectaculaire foto's.
Zie
Cursus natuurfotografie | natuurfotografen.org



Echt een handleding om eens in de zoveel tijd weer een door te lezen. Elke keer pik ik er weer wat nieuws uit op.

PSG18

Wandelende takken heb je in soorten en maten. je hebt exemplaren die er uitzien als dorre bruine takjes. Maar er bestaan ook veel kleuriger exemplaren. Rode en gele taken, diep zwart met kleine rode vleugeltjes. Ook komen verschillende vormen voor: soorten waarvan het lichaam heel dun en verbreed is, de vorm van een groen blaadje: eerder wandelende blaadjes dan wandelende takken. En soorten die stevig en robuust zijn, al dan niet voorzien van uitsteeksels of scherpe punten. Soms lijken ze meer op een sprinkhaan dan op een wandelende tak. Veel van de exotisch soorten komen uit warmere of tropische streken. En er zijn speciale verenigingen van terrariumbezitters die wandelende takken houden.
Een leuke website is
www.wandelendetakken.be .


De wandelende tak op de foto's is de 'woudnimf' of Heteropteryx dilatata..... of PSG18. De groene is een vrouwtje, de bruine een onvolwassen dier. De foto's heb ik genomen in het insectarium van de hortus in Haren.

Wandelende takken behoren tot de
phasmida of phasmatodea. De codering PSG komt van de phasmid study group, een internationale groep liefhebbers van wandelende takken en wandelende bladeren. Ze houden een lijst bij van soorten die ze kweken, de PSG lijst.

Groene indringers (5): ornithogalum umbellatum

Dit knolgewasje heet in het Nederlands vogelmelk. Bloeit in de late lente met witte bloempjes. Vermeerdert zich soms via zaad, maar vaak via de bijbolletjes die makkelijk van de hoofdbol loslaten als de plant wordt uitgetrokken of als er wordt geschoffeld.

De vogelmelk hoort tot de aspergefamilie
of tot de hyacinthenfamilie: hangt af aan wie je het vraagt.

Een van de soorten, de bosvogelmelk wordt in Frankrijk gegeten, de knol of verse stengel (als asperges!). Maar pas op dat je het niet probeert met de gewone vogelmelk: die is giftig.

In het Duits: Milchstern, in het Engels (en ook Nederlands): Star of Bethlehem. Het witte bloempje sluit zich bij slecht weer en later op de middag. Dit geeft een leuk groen-wit zebraeffect: de bloemblaadjes zijn van onder groen.

FOTO: Bovenkant en buitenkant bloem


Het plantje in inheems in Europa en Noord-Afrika en geeft hier geen overlast. In Nederland is hij zelfs beschermd. Maar in Noord-Amerika blijkt de vogelmelk wel te woekeren. Daar (en in andere gematigde streken) wordt geadviseerd voorzichtig te zijn met aanplanting van dit bolletje.

Voor meer groene indringers, zie ook:
Groene Indringers (1): japanse duizendknoop | Tuin | 't Groentje
Groene indringers (2): Vinca major | Tuin | 't Groentje
Groene indringers (3): boomlupine | Tuin | 't Groentje
Groene indringers (4): prunus laurocerasus | Tuin | 't Groentje.

Insectarium

In de hortus Haren is een insectarium, al heel oud. Daarover een volgende keer meer. Vandaag waren we er te gast in het kader van een workschop macrofotografie, en dan speciaal over beestjes. En in plaats van alleen foto's maken door de ruitjes van de glazen bakken heen, konden we een aantal insecten van heel dichtbij bekijken. Ernst haalde ze voor ons uit de bakken. Tenminste de insecten die niet al te spontaan gingen rondvliegen.
In dit stukje een impressie, een volgende keer wat meer insecten.

Foto's:
1. Ernst laat zien dat insecten helemaal niet eng zijn.
2. Deze tarantula ging zelfs voor ons op de rug, zodat we de giftanden konden zien
3. Fotografen rond een wandelende tak
4. Groen met uitsteeksels




Stel je voor: een plastic krat, daarop een stukje boomstronk, daarop een wandelende tak of sprinkhaan. En eromheen negen amateurfotografen met statieven en dikke fototoestellen. (En daar weer omheen de reguliere bezoekers van de hortus die de fotografen weer bekeken). En denk er dan ook nog een hele hoge temperatuur bij, we stonden in een grote kas in de hortus. Iemand verzuchtte, het lijkt Costa Rica wel.

Kolonne kevers

De eerste gele lis aan de vijverrand is dit weekend gaan bloeien. De eerste bloem is volop open, de tweede komt eraan. Op de bloemstengel zag ik een kleine kolonne kevertjes omhoog kruipen. Wat schattig, dacht ik. Zo in een rijtje achter elkaar.
Toen ik de foto's op het computerscherm wat uitvergrootte... zag ik dat de kevers een soort slurfje hebben. En ze lijken hiermee gaatjes in de bloemstengel te boren. Kleine vandalen zijn het.
.
Geen kevers, maar wantsen.Die hebben een (wegklapbare) zuigsnuit, waarmee ze plantensappen kunnen opzuigen.

Hortus orchideeen

Zes juni was de laatste dag van de orchideeen tentoonstelling in de Hortus Haren. In de grote kas waren grote aantallen orchideeen tentoongesteld, tussen allerlei andere planten. Het zag er fraai en kleurrijk uit. Als je de bloemen van dichtbij bekijkt zie je de fraaiste details en kleuren.
Zelf ben ik gecharmeerd van de wat meer bruinachtige tinten. Niet de knalroze en knalwitte orchideeen die je zo vaak ziet. Tja, de namen van orchideeen ken ik niet.
Daarom geef ik ze maar een eigen naam.
1.
de giraffen-orchidee
2. de chocolade-orchidee
3. de lachebek-orchidee
4. de schaterlach-orchidee


.

Kwartet akeleien

Na een hele warme dag, ruim 26 graden in Groningen, begon het 's middags te betrekken. Dat betekende dat het licht veel zachter werd, en ik nam mijn kans waar om nog een paar akeleien op de foto te zetten.
NB. Ik was eigenlijk op jacht naar libellen, maar die bleven vanmiddag niet zitten.




Voor de avond was regen voorspeld. Na een forse regenbui kunnen heel wat akeleibloemblaadjes van de planten 'af-regenen'. Vooralsnog zijn er maar een paar druppels gevallen.

Hagelschotziekte

We hebben een laurierkers in de tuin waar kleine ronde gaatjes in de bladeren ontstaan. Ik dacht dat dat kwam door vraat van een of ander insect. Maar dan wel een met een sterke maag om de leerachtige bladeren van de laurierkers te kunnen verteren.
Onlangs kwam ik er achter dat de gaatjes veroorzaakt worden door een schimmel (of meerdere schimmels). Op een website kwam ik de namen stigmina carpohila of pseudomonas syringae tegen.



Diverse soorten prunus, waaronder de laurierkers (prunus laurocerasus) zijn er gevoelig voor. Het begint als een klein stipje op meestal jong blad, na een tijdje wordt het een bruin blaasje/blaartje. En die valt er uit.
Resultaat: gat in blad.
En als er een boel gaatjes zijn....
Vandaar de naam hagelschotziekte.

Geum Rivale

Bijna zonder woorden.
Groen met groen en een beetje zachtgeel.

.

Macro of close up (2): macro

Workshop macrofotografie.
Docent fotograaf Bonno Blaauw.
8 cursisten.
Beetje theorie: een verschil tussen close up's en macrofoto's.
--> bij close ups herken je het object nog
--> bij macro-opnamen herken je in eerste instantie niet altijd het object

En toen foto's maken.
Bij ons in de tuin.
Tussen de regenbuien door.

Hieronder twee macro-opnamen volgens de 'Bonno-definitie'.




Van zalmkleurige knikkend nagelkruid.
En van een van de vele akeleien.

Macro of close-up (1): close up

Workshop macrofotografie.
Docent fotograaf Bonno Blaauw.
8 cursisten.
Beetje theorie: een verschil tussen close up's en macrofoto's.
--> bij close ups herken je het object nog
--> bij macro-opnamen herken je in eerste instantie niet altijd het object

En toen foto's maken.
Bij ons in de tuin.
Tussen de regenbuien door.

Hieronder twee close-ups.



Van zalmkleurige knikkend nagelkruid.
En van een van de vele akeleien.

Plaagbeestjes

Ik ben geabonneerd op het tijdschrift Groei&Bloei. Daar zitten af en toe reclamefoldertjes bij, die iets met planten of tuinen te maken hebben. Of met beesten die zich in de tuin ophouden. En wel in het bijzonder plaagbeesten.
De laatste folder, van een grote chemische leverancier waarvan de naam begint met een B, beschrijft allerlei insecten en andere tuinplagen. En vertelt dan welke stofjes je kunt gebruiken om deze plagen te bestrijden. Die folder is niet aan ons besteed. Tenminste niet als reclame voor de bestrijdingsmiddelen.

Wel leuk is om het foldertje door te bladeren om te kijken welke beestjes er allemaal zijn. En welke (fraaie) namen ze hebben.

- sparrenluis
- rozenbladwesp
- lapsnuitkever
- kommaschildluis
- perenbroeiwants
- bessenbloedblaarluis
- appelbladvlo
- ringelrups

NB. een van de namen is verzonnen.
Kun je raden welke?


Groene ossentong

Blauw met groen.
Zo blauw.
Zo groen.
De kleuren versterken elkaar.
Zeker als het net geregend heeft.



Deze ossentong heet nu overblijvende ossentong. Bloeit op allerlei plekken bij ons in de tuin. Zeeeeeer geliefd door hommels. De stengels worden langer en langer, met steeds meer blauwe bloempjes. Totdat de stengels bijna een meter lang zijn. En steeds verder doorzakken, totdat ze over het tuinpad liggen, of over naburige planten. Heel mooi/ heel lang bloeiend.
Minpuntjes? Tja, uitzaaien, dat kan deze ossentong echt goed. En de harige stengels zijn zo harig dat je ze beter met handschoenen kun aanpakken.

Koekoeksbloem

Ik had ze al vaak gezien tijdens fietstochtjes.
In de berm.
Roze, ijle bloempjes.
Franjerandjes.
Mooi afstekend tegen het hoge groene gras.

En nu hebben we er twee in de tuin. Ze bloeien voor het eerst.
Koekoeksbloemen. Echte koekoeksbloemen. Een aan de rand van de vijver. De ander midden in een border.

Lychnis flos-cuculi. In het Engels: Ragged Robin. Ze bloeien van mei tot juli, soms nog iets langer. De koekoeksbloem houdt van zonnige tot licht-beschaduwde plaatsen. Van vochtige tot natte, matig voedselrijke grond, het meest op veen. (Dat komt goed uit). In het wild komt de koekoeksbloem voor in het grootste deel van Europa, naar het oosten tot aan centraal-Siberie.



En dan de naam koekoeksbloem. Op de koekoeksbloem komen vaak schuimcicaden (spuugbeestjes) voor: het verhaal gaat dat dit 'spuug', vroeger 'koekoeksspuug' werd genoemd. En dat daarna de naam er naar genoemd is. Ik weet niet of het een 'broodje aap' is of niet....

Mikkelhorst

In Haren hebben we een zorgboerderij.
De Mikkelhorst.
Vanmiddag was ik er voor het eerst.

Een bloemenpluktuin.
Speeltuintje.
Twee koddige varkens met heel veel haar.




Fluffy kippetjes.
Fruittuin.
Grootouders met hun kleinkinderen.
Bessenstruiken en aardbeien.
Ruim opgezet terrein.
Verkoop van plantjes.
En honing.
Acaciahoning.
Lekker.

Berberis vulgaris

Berberis vulgaris of zuurbes. Je hebt ze in donkerroodbladige varianten, vaak gesnoeid als heg, en in groenbladige varianten. Ze prikken allemaal: enorme lange dunne stekels.

Als je daar bij een ruzie een klasgenootje induwt, kan het zijn dat een boze moeder met tegenstribbelend zoontje aan de deur komt. En tot schrik en schaamte van het jochie zijn broek omlaag doet en zijn blote billen laat zien aan je eigen moeder: billen vol met kleine rode speldeprikjes, waar de stekels van de berberis dwars door zijn broek heen hebben geprikt.

Dat is inmiddels ruim 30 jaar geleden, H.M. weet het misschien niet meer, maar op mij heeft dat destijds grote indruk gemaakt.


De bloempjes zijn geinig. Bescheiden. Zeer in trek bij hommels.

Damastbloem

Damastbloem of hesperis matronalis is een vaste plant, een kruisbloemige. Ik heb anderhalf jaar geleden een stekje meegenomen van een plantenruil. Vorig jaar twee bloemstengels en nu een hele bos. De plant is bij ons bijna een meter hoog, en bloeit wit of heel lichtroze. Hesperis matronalis kan ook paars of lila bloeien.


De bloei is lang, van mei tot juli. Maar helemaal heerlijk is de geur van de bloemen. De damastbloem staat vlak bij de deur van ons fietsenschuurtje. Dus ik kan er heel vaak even met mijn neus boven gaan hangen. En snuiven.

Ook leuk: het is een waardplant voor diverse vlinders, zoals het oranjetipje.

Aardbeienkwartet

Ik kan in de tuin kwartetten met aardbeien.

1. De doordragende, eetbare aardbei Ostara (bloeit nu volop).
2. De roodbloemige aardbei, die in warme zomers zoete vruchtjes maakt, en een groot deel van de zomer bloeit. Leuke bodembedekker.
3. De wateraardbei, niet te eten, wel geinig, groeit in de vijver.
en nummer 4.......




4. de bosaardbei. Nu in mei een wolk van witte bloempjes. En over een paar weken de zoete, geurige rode vruchtjes. Elke keer 'een snoepje' plukken, als ik dan even door de tuin wandel.

Cipreswolfsmelk in bloei

Onwaarschijnlijk fel geelgroen.
Dat is de bloemkleur van veel euphorbia's. Het exemplaar dat het meest in onze tuin voorkomt is de
cipreswolfsmelk (euphorbia cyparissias). Een vaste plant die van nature voorkomt in Europa en West-Azie en in Noord-Amerika is ingevoerd. In het wild komt de plant nog in Nederland voor, maar is vrij zeldzaam. Je kunt deze euphorbia in de tuin gebruiken, mits je er niet te tere plantjes naast zet.

De plant kan zich fors uitbreiden met ondergrondse uitlopertjes. Bij het uittrekken kun je het beste handschoenen aan doen om te voorkomen dat het melksap op je handen komt (kan irritatie opleveren en is bovendien erg plakkerig als het opdroogt). Als je een flinke plek met deze bloeiende wolfsmelken in de tuin hebt dan hangt er een overweldigende honinggeur in de buurt.



Er schijnt ook een varieteit te zijn 'fens ruby' die minder woekert, maar uit de omschrijving kan ik niet zo veel verschil vinden. De naam cipreswolfsmelk zou afkomstig zijn van de vorm van de blaadjes dat aan de naalden van een cipres doet denken. Maar dan wel een hele zachte, aaibare cipres!

NB. De slakken lusten dit plantje ook (hoezo giftig melksap). Grappig is dat ze niet overal een beetje van af knagen, maar enkele stengels helemaal kaal vreten, en de naburige stengels onberoerd laten.

Drama in de appelboom

Nog geen drie weken geleden schreef ik een stukje over de Elstar.
Prachtig in bloei en overweldigend veel bloesems.
Zie
Bloesem | Fruit | 't Groentje. Zo mooi was het.

En nu heeft het noodlot toegeslagen. Waarschijnlijk een combinatie van een virus (of schimmel), met weersomstandigheden (of de warme dagen, of de kou erna). Het gevolg is in ieder geval dat de appelboom er dramatisch uitziet. Vorige week gingen grote delen van de groene blaadjes/takjes slap hangen. Nu is het een bruine dorre massa, met het en der nog een groen stukje.



We hebben wel eerder last gehad van deze' vlaggetjes' ziekte, maar zo extreem als dit jaar nog nooit. Dat worden geen/weinig appeltjes dit jaar. En de vraag is wat de beste remedie is: alle dorre takjes afknippen, of gewoon laten zitten en hopen op een beter jaar in 2011?

Advies is welkom.

Kunstfoto

Soms heb je kalenders of fotoboeken met prachtige foto's van bloemen of bloemstukken.
Vaak gemaakt in een studio, en bijvoorbeeld een diepzwarte achtergrond.
Dan komen de detail of juist het silhouet van de bloemen mooi uit.
Geen last van eventuele takjes of storende elementen op de achtergrond.



Maar ook in de tuin kan dat.
De donkere achtergrond is in dit geval een donkergroene taxushaag.
Foto genomen om half acht 's morgens, nadat het 's nachts flink geregend had.
Gewoon even uit het handje.

Alpenlijmkruid

Op de plantjesbeurs in Hortus Haren eind april kocht ik een onweerstaanbaar plantje. Bij een rotsplantjes-stand zag ik groene kussentjes staan. Ik moest ze even aanraken (veel steviger dan gedacht). En toen ik later nogmaals langs het kraampje kwam, nog een keer kijken, nog een keer 'aaien', en een plantje gekocht.

Die staat nu in een roodstenen potje op het terras. Het plantje is winterhard, maar dan alleen als ie 's winters niet te nat staat. Dus in een potje, op het overdekte terras. Ik ben vergeten te vragen wat de naam is. Ik denk Silene acaulis ofwel alpenlijmkruid. Nog een tot twee maanden wachten: als het de silene is dan zou ie in juni-juli moeten bloeien met kleine roze bloempjes....


.

Eksters

Ze proberen het weer dit jaar. Een paartje eksters heeft het plan opgevat om helemaal bovenin onze reusachtige wilg (zie rode pijl) een nest te bouwen. Dat is op een kleine 30 meter boven de grond!

Al dagen vliegen ze af en aan met takjes, die dan zorgvuldig in elkaar gevlochten worden. Soms 'plukken' ze de takjes uit de wilg zelf. Andere keren komen ze aanvliegen met 30-40 cm lange takjes.


Eens kijken of dat wat gaat worden. Een paar jaar geleden hadden ze ook een nest gebouwd. Bij een stevige wind waaide die echter uit de boom.... Ze probeerden het niet opnieuw op die plek. Tot nu toe dus.

IJsheiligen


Een bekend stukje volksweerkunde met gevolgen voor tuiniers. De IJsheiligen zijn 4 (of 3) heren die in de periode 11-14 mei hun naamdagen vieren. Voor het eerst opgetekend rond het jaar 1000. Mamertus, Pankratius, Servatius en Bonifatius. Het verhaal gaat dat je tere plantjes en bijvoorbeeld eenjarigen
na de ijsjheiligen buiten in de tuin kunt zetten. Dan zou de kans op nachtvorst klein zijn.

In veel landen kent men slechts 3 ijsheiligen (ofwel marmetus, ofwel bonifatius valt af). Drie is een heilig getal, en vier niet.


.

Snug-as-a-bug telling

Eind vorig jaar, op 1 november, een beestjesoverwinteringsplaats gemaakt. Zie Snug-as-a-bug | Digi-letters | 't Groentje. En 22 april 2010 kreeg ik een mail van Zoe Bunter, van de Engelse organisatie Buglife: het is tijd om de beestjes te gaan tellen. Dat kan tot uiterlijk eind mei (anders zijn alle beestjes toch al vertrokken).

Op 16 mei hebben we geteld. Ik nam handvol voor handvol blaadjes uit het hotel en pluisde het in een wit teiltje uit elkaar. Alle beestjes die ik zag werden geturfd door Ma. Een week of twee gelden zag ik allerlei lieveheersbeestjes zonnen aan de buitenkant van het beestjeshotel, maar die blijken inmiddels uitgevlogen. Geen lieveheersbeestje gevonden.


Dit is onze lijst geworden.
- lieveheersbeestjes: 0
- kevers: 7
- huisjesslakken: 3
- naaktslakken: 0
- pissebedden: 37
- spinnen: 9
- duizendpoot: 6
- honderdpoot: 1
extra: wantsen: 9.

Raadplaatje 8 mei: antwoord

Aan het detail herken je niet altijd de hele plant: Raadplaatje 8mei | Tuin | 't Groentje

Jo was er heel dicht bij, zij dacht Robertskruid, geranium robertianum.
Het is
geranium lucidum, glanzende ooievaarsbek (in wikipedia staat: glanzige ooievaarsbek).

Op de foto's hieronder: links geranium lucidum bloem + blad.
rechts: geranium robertianum bloem + blad.



Robertskruid is ook een inheemse ooievaartsbek. Fijn geveerd blad en een 'speciale' geur. Sommige mensen vinden hem stinken.


Raadplaatje 8 mei

Het valt niet altijd mee om een plant te herkennen aan een detail.
De vorm is goed te zien.
De kleur ook.

Maar hoe groot het is.
Hoe de plant er als geheel uitziet.
Waar de plant groeit.
Dat zie je allemaal niet.

Herken je de plant?


Hint: het is een wilde plant, inheems in groot deel van Europa.

Kerria Japonica

Een struik die uitbundig bloeit in de vroege lente met goudgele bloemen. De Kerria Japonica of ranonkelstruik. Later in het jaar volgt nog een tweede bloei, maar met veel minder bloemen.

Wij hebben de enkelbloemige vorm. De oorsprong van de struik is in ravijnen en stenige rivierbeddingen vanaf westelijk China tot aan Japan. Daar kan de struik zelfs woekeren. In tuinen is het een bescheidener heester, tot een meter of twee hoog, maar niet opdringerig. De wetenschappelijke naam Kerria is afgeleid van William Kerr, de tuinman van de Royal Botanic Gardens Kew in Engeland. Hij ontdekte in 1804 een dubbelbloemige variant, die nu als Kerria Japonica 'pleniflora' door het leven gaat.




Je schijnt ook een haag kunnen maken van kerria's. Dan raak je wel de losse groeivorm kwijt en je krijgt ook wat minder bloemen.

Vandaag ben ik nog even bij de kerria gaan kijken: hij schijnt makkelijk jonge planten te maken door afleggers, takken die de grond raken en daar gaan wortelen. En inderdaad, diverse jonge struikjes, ik hoef ze alleen maar af te steken. Was me nog nooit eerder opgevallen!

Spiraal

Smeerwortel.
Groen en rood.
Spiraalvorm.
Harig.
Hommellekkernij.



Als ze open zijn zijn de bloemen overigens wit..
We hebben in de tuin een bodembedekkende smeerwortel.
Symphytum ibericum misschien wel.
Wie een hoge soort wil, kan naar de gewone wilde vorm kijken: symphytum officinale.
Deze kan tot bijna een meter hoog worden.
Langs mijn dagelijkse fietsroute heb ik deze week twee prachtige dieppaarse exemplaren gezien.

Voorbereiding Tuinmarkt 2010

De jaarlijkse tuinmarkt van onze lokale afdeling van tuinclub Groei&Bloei is in aantocht. Ook dit jaar weer op de zaterdagochtend voor moederdag. In de afgelopen maanden heb ik weer idioot veel plantjes en stekjes in potjes gezet. En ik weet natuurlijk best wel dat ik dat lang niet allemaal kan meenemen. Toch doe ik het elk jaar weer. Voordeel is wel dat ik nu de mooist uitziende plantjes kan selecteren om mee te nemen. En de rest blijft gewoon in de tuin, her en der verspreid. En een flink aantal ervan wordt in het zomerseizoen meegegeven aan geinteresseerde tuinbezoekers. Een andere deel plant ik toch weer terug in de tuin (als het te droog wordt en de plantjes in potjes te snel uitdrogen). Het laatste gedeelte vindt een plekje op de altijd hongerige composthoop.




Buurman Reint hielp mee de plantjes met de auto naar de tuinmarkt te brengen. Eddy bracht fiets met fietskar na. Boven de potjes die meegingen naar de markt op 8 mei, onder het 'restant' dat ik weer terug nam. Het paste allemaal in de fietskar.

Ik heb maar een (ja echt: 1) plantje extra meegenomen, van Ina. Een lila aster, die 1,80 m hoog moet worden, laat in de zomer bloeit met lange enigszins doorbuigende stengels met een wolk van bloemetjes aan een heleboel zijtakjes. De mooiste plek, aldus Ina, is er een waar de herfst-middag-zon er op/doorheen schijnt.
"Hij breidt zich wel enthousiast uit, sommigen mensen zeggen dat ie woekert". Nou, dan zet ik hem gewoon in de buurt van andere stevige groeiers. (Voortuin 87).

Bloesem

De pruimenbomenbloesem is uitgesneeuwd. De laatste bloemblaadjes op de grond verdwijnen. Maar de appels, die staan te pronken met hun bloemenvracht. Na een paar dagen met regen is het groen in de tuin 'geexplodeerd', het licht is helder, de lucht schoon. En in al dit groen staan de appelbomen te schitteren. Helemaal wit lijkt het van een afstand. Roze tinten als je van dichtbij kijkt. Dit zijn de bloesems van toekomstige Elstar appels.


.

Zandbijtje

Marco heeft weer wat foto's gemaakt.
En stuurt ze dan rond naar een lijst mensen (undisclosed recipients).
Ik sta ook op die lijst.



Hier is een van die plaatjes.
Mooi he?
Het is een Sachembij, met macrolens uit de hand gefotografeerd.
Meer marcofoto's via volgende link:
Marco Langbroek - Macro Photographs .


Babyroze en babyblauw

Vergeetmijnietjes zijn meestal babyblauw van kleur.
Maar soms verkleuren ze naar babyroze.
Geinig als beide bloempjes vlak bij elkaar zitten.

.

Koninginnedag

Hier in het noorden was het grotendeels droog, maar wel koud toen we op de vrijmarkt in Groningen rondliepen. Die wordt gehouden op een singel, onder immense kastanjebomen. Mooie schaduw als het volop zomers is, maar nu was het met het grijze en winderige weer wel erg donker. In de tuin heb ik vorige najaar met vooruitziende blik al wat oranjesfeer geplant.
Tulpenbollen
Prinses Irene. Tussen het oranje gras Carex Buchanii. En net deze week zijn de tulpen open gegaan. Zie ook: Oranje tulp | Elders | 't Groentje .


.

Onscherpstellen

Foto, Foto, Foto.
Spelen met de lensopening.
Klik, klik.
De belichtingstijd aanpassen.
Foto, Foto.
Scherpstellen.
Of juist
onscherpstellen.

Als je de camera zo instelt dat de achtergrond heel onscherp is dan komt het bloemetje helemaal los van de achtergrond.


Zie deze blauwe bosanemoon.
Die lijkt gewoon te zweven!

Mini-moestuin

Mijn broer Frank in Houten en tuinvriendin Jitske uit Haren zijn beiden begonnen met een moestuin. Ik word daar helemaal enthousiast van, maar doe het zelf even niet (tijd...).

Maar een klein stukje in de tuin kan natuurlijk wel, lekker dichtbij en goed in de gaten te houden. In het zogenaamde 'derde kweekbed van de tuin van Ome Job'. Een paar jaar geleden heb ik daar een diagonaal kruis van buxushaagjes geplant, en o.a. bosjes bieslook-voor-de-snij. Op andere plekken in de tuin heb ik bieslook-voor-de-bloei. Naast het buxuskruis heb ik vorig najaar een paar rijtjes knoflook gezaaid (zie
Knoflook | Letters | 't Groentje), waar nu flinke groene toefjes bladeren te zien zijn. En daar weer naast heb ik vorige week plek gemaakt voor nog een stukje mini-moestuin.



Rode lijnen: Gezaaid 25 april: twee rijtjes peultjes Norli (hoeven niet gesteund).
Lichtblauw: 2 rijtjes radijs 25 april; Een week later zijn de radijsjes net boven de grond met twee blaadjes.
Oranje: 1 rijtje kleine zonnebloemen Helianthus prado Red 25 april
Blauwpaars: een rijtje slangenradijs 25 april
Groen: een rijtje citroenmelisse, gedeeld, 1e week april
Geel: 3 rijtjes knoflook
Zalmroze: Binnenkort kunnen daar de tomaten bij, die staan nu overdag buiten te wennen aan de buitentemperatuur, 's nachts gaan ze nog even naar binnen.

Voorjaarsplantenruil 2010

Vorig weekend was de voorjaarsplantenruil van de Wilde Planten Kring Haren. Bij voorkeur ruilen we wilde planten, inheemse planten, vaak kruidachtigen en vaste planten. Niks oppotten. Gewoon 's morgens uit de tuin scheppen, eventueel vochtige krant om de wortels heen, of opgestapeld in een doosje mee naar de ruil. Iedereen zet zijn teiltjes, kratjes, doosjes aan de randen van de tuin, en dan rondjes lopen. Ieder maakt een doosjes of tas leeg om nieuwe plantjes in te zetten. Wie weet wat het is? Met veel deskundigen en nog wat tuinboeken is dat meestal geen probleem. En dan is het handig om in je doosje een briefje GEEN RUIL te zetten. Anders zijn je aanwinsten zo weer weg!

Na een uurtje en een kopje koffie, en in dit geval een rondleiding door de tuin van het flatcomplex van Michiel weer naar huis, en snel de plantjes in de grond.
Michiel is hovenier en heeft de tuin rondom zijn flat in beheer. Hij is bezig er langzamerhand een wildeplantentuin van te maken. Nu nog een beetje vroeg in het jaar om alles in volle glorie te zien. Maar alleen al de grasvelden, lichtroze van de pinksterbloemen stemmen me vrolijk.



Heen: paar ossetongen (pentaglottis), paar herfstframbozen, paar geranium sylvestris.
Terug: plagje 'ereprijs' voor in het bloemenweitje, hartgespan, echte koekoeksbloem, agrimonie. En een paar bosjes 'sneeuwklokjes-in-het-groen'. Van sneeuwklokjes krijg ik nooit genoeg!

Vorstelijk Tuinieren

Nog ruim een week te zien. De tentoonstelling Vorstelijk Tuinieren in het Teylers Museum in Haarlem. Tot en met 9 mei. Op de tentoonstelling kun je kennismaken met enkele belangrijke koninklijke tuinen uit de afgelopen 400 jaar. De tuin van prins Charles, maar ook van koning Lodewijk XiV, koning-stadhouder Willem 3 en keizerin Josephine Bonaparte. Aan de hand van prenten en aquarellen. En van florilegia, enorme boeken met prachtige prenten. Het Highgrove Florilegium is recent, botanische tekeningen van de prinselijke residentie Highgrove. Het boek van prins Charles weegt bijna 20 kilo. De prenten zijn in opdracht van ZKH geschilderd door hedendaagse Britse kunstenaars.



Vorstenhuizen lieten de afgelopen eeuwen hun bloemen- en plantencollecties vereeuwigen in rijk geillustreerde boekwerken, florilegia. Een van de zeldzaamste en mooiste florilegia ter wereld bevindt zich in de vaste collectie van Teylers Museum: de Hortus Eystettensis uit 1613, met handgekleurde afbeeldingen van bijzondere planten.
Via de link
Bessler deel I / 1 kun je in het boek 'bladeren'.


April 2010: speenkruid

Groene heuvels van bladeren.
Gele sterretjes.
Of zonnetjes.


Speenkruid.

Witte keizer

Tulp (Tulipa) is een geslacht van eenzaadlobbige planten uit de leliefamilie. Vaak wordt geschreven dat de tulp oorspronkelijk uit Turkije komt. Maar de oorsprong van deze bol is Kazachstan en Xinjiang (noordwest China). Het endemisch centrum ligt in Iran, Kazachstan en Afghanistan. Later ontdekten de Aziatische nomadische Turken ze in tuinen in ondermeer Iran. Ze werden later ook in Turkije zelf waargenomen, waar ze een populaire voorjaarsbloeier werden: symbool van leven en vruchtbaarheid.

In 1562 kwam de tulp via Antwerpen Europa binnen. Rond 1593 verschenen de eerste exemplaren in Nederland. De eerste gedocumenteerde exemplaren werden door Carolus Clusius geplant in de door hem vanaf 1593 aangelegde Hortus Botanicus Leiden. De bostulp (tulipa sylvestris) is de enige soort die in Nederland in het wild voorkomt, ingeburgerd vanaf de 19e eeuw.

Ottomaanse sultans droegen een tulp op hun tulbans als symbol. De naam tulp is afkomstig van het Perzische woord ‘tulipan’ (betekent tulband).
(tekst van website van de florabulbshop).



Inmiddels zijn er verschillende families van tulpe. Onder andere de fosteriana's. Op de foto de tulipa fosteriana purissima (ook wel 'White Emperperor').

Texel: Grutto

Nog een laatste Texelstukje.


Foto's: de vuurtoren, de grutto en de vogelaars.

Aan plantjes was nog niet zo veel te zien. Op de bloeiende pinksterbloemen na. En het en der een madelief. We wisten al dat de grutto in de vlucht zijn eigen naam roept. Nieuw was voor ons: een grutto in baltsvlucht vliegt luidroepend in grote cirkels rond, soms heel hoog,maar eindigt altijd met een een duizelingwekkende duikvlucht tot op de grond. Maar dat kan wel even duren, we kregen bijna een stijve nek van het volgen van de grutto in de lucht.

Texel: meeuwen

Tijdens de vogelexcursie op Texel hebben we weinig zangvogeltjes gezien. Was te veel wind, te koud. Maar we hebben wel een heleboel meeuwen gezien. En niet elke meeuw blijkt een zilvermeeuw te zijn. (Die op de foto's trouwens wel).




Gelukkig hadden we veel vogelkenners bij ons die op basis van uiterlijk, geluid en gedrag feilloos konden aangeven welke meeuwen we zagen. Kokmeeuw, stormmeeuw, mantelmeeuw, zilvermeeuw. En de op een kokmeeuw-met-een-kuifje lijkende Grote Stern.


Texel: toch nog tachtig!

We zijn begin deze week mee geweest met een vogelexcursie.
Drie dagen vogels kijken op Texel o.l.v. Nico de Haan.
We bezochten plekken met fraaie namen als de Mokbaai en de slufter.
En uiteraard veel vogels gezien.
Nico had ons de eerste dag gevraagd een richtgetal te noemen: hoeveel soorten wilden we gaan waarnemen.
Tachtig, was het streefcijfer. Minstens twee personen moesten de vogelsoort gezien (of gehoord) hebben.

Eind van derde excursie dag, zaten we gezamenlijk (25 p.) de checklist compleet te maken. En het aantal.
Negen-en-zeventig!! Maar terwijl we in de serre van het hotel zaten, ging een groot gejuich op. Vlak voor het raam, in het struikgewas vlak bij het hotel vertoonde zich een gaai (voorheen vlaamse gaai). En daarmee hebben we ons aantal toch nog op tachtig gekregen.



Foto's: drie lepelaars, een kluut en heel veel rotganzen.

Zonnig was het, maar veel wind. En zeker de laatste dag, woensdag 21 april was het zo koud dat de gevoelstemperatuur onder nul lag. De handschoenen kwamen goed van pas bij het vasthouden van de verrekijker.

Straattuin

Dagje in Haarlem.
Leuke oude stad.
Prachtig zonnig weer.
Kijk naar rechts, straatje in.
Vol met kleine minituintjes aan de straatkant.
Zoals we op vakantie in Zuid-Europese landen vaker tegenkomen.




Nu veel dichterbij: in Haarlem.
In de Bloemertstraat.
Genoemd naar een pastoor van een paar eeuwen geleden.
Fleurig.

Scherptediepte

Deze week begonnen met een vervolgcursus tuinfotografie. Met een groepje van vijf en de docent/fotograaf Bonno. Eerst wat herhaling van de beginnerscursus vorig jaar, diafragma, scherptediepte, kritische sluitertijd. Nieuw is het histogram. Dit is een functie die op de meeste digitale camera's zit en een indicatie geeft van de kwaliteit van de foto's.

Voorbeeldje van scherptediepte. Twee maal een foto van een primula. De eerste foto heeft een veel groter stuk waarop het beeld scherp is, een grotere scherptediepte (kleine lensopening f13, 1/250ste sec). De tweede foto is over een kleiner gebied scherp, grotere lensopening f3.5, 1/3200ste sec). Ook is de achtergrond vaag.

.

Jubileum

Jubileum.
20 jaar bij dezelfde organisatie.
15 april 1990-15 april 2010.
In 7 verschillende functies.

Lunch met een paar goede collega's.
Kado. Envelop.
En een fraai boeket.




Hierboven een paar detailfoto's van het boeket in witte tinten.

Ontknopping

Op de website van Floron kwam ik een leuk stukje tegen met de titel ontknopping. Wat een geweldig woord om deze tijd van het jaar mee aan te duiden. De ontknopping is in volle gang. Met ongelooflijke snelheid barsten de knoppen uit hun voegen, komen blaadjes te voorschijn.
Nog rimpelig, gekreukeld, of een beetje rozig.



FOTO': zwarte els en spaanse aak (=veldesdoorn).
Beide staan in een gemengde heg.
Goed bijhouden want eigenlijk willen ze boom worden, terwijl ik ze in model heg duw.

Rutger Sernander

In de groeiende serie tuinmensen.
Weer een Zweed.
Weer een botanicus.
Net als Linnaeus en Thunberg.
Zie
Bloemenklok van Linnaeus | Digi-letters | 't Groentje en Thunberg | Digi-letters | 't Groentje .

Die van vandaag heet
Sernander, Johan Rutger Sernander. Hij leefde van 1866-1944. Zijn naam kwam ik tegen bij het zoeken op internet naar meer informatie over mierenbroodjes. Sernander was botanicus, maar ook geoloog en archeo-botanicus. Hij was een van de grondleggers van de 'pollenanalyse', analyses van stuifmeelkorrels gevonden in turf en veenlagen van de laatste 14.000 jaar. Ook nu nog wordt de mede door hem ontwikkelde Blytt-Sernander Schaal gebruikt bij het dateren van veenlagen op basis van de aanwezigheid van stuifmeelkorrels. Hij schreef ook diverse biografieen, onder andere van Linnaeus en stond aan de basis van de Botanische tuin in Goteborg.




Foto: na lang zoeken deze foto gevonden. Uit 1901 schijnt het.

Zie Mierenbroodje | Digi-letters | 't Groentje .

Vergeetmijniet in de dop

Tussen de groene blaadjes het eerste blauw.
Toen ik me begon te interesseren in plantjes herkende ik de planten vooral als ze in bloei stonden. We hadden een plantenboek op kleur, met foto's. En een plantengids op 'habitat' met mooie tekeningen. 'Aan en in het moeras', 'bos en bosrand', 'akkers en ruderaalterreinen'. Snel doorbladeren, eerst kijken naar de bloemkleur, daarna naar de vorm.

In de tuin (in onze tuin in ieder geval) blijken ook erg veel wilde planten voor te komen. En hoe langer ik tuinier des te beter kan ik de plantjes al vroeg in het voorjaar herkennen. Aan de eerste blaadjes, het kleine rozetjes, de toefjes groen. Ruim voordat de plant in bloei komt. En soms al als de plantjes echt nog heel klein zijn, twee minuscule blaadjes.


Zo wist ik al in de winter dat hier in de bloembak een vergeetmeniet was uitgezaaid. Op deze foto van april 2010 zie je ook de eerste tekenen van bloem. Nu nog 1, maar je ziet een hele tros knopjes komen.

Witte Tulp

Van de aldi.
Witte tulpen.
Eerst nog groen.
Dan langzaam open.
En dan de open bloemkelken.


.

Maart 2010: Ribes

Een beetje gesmokkeld.
De foto is van 10 april.
Maar ik doe net alsof ie 10 dagen eerder is gemaakt.
En dan noem ik hem: maartfoto.


Van een afstandje lijken de bloemtrosjes alleen maar hardroze.
Maar als je goed kijkt zie je witte tinten, heel zachtroze, midden roze, donkerroze.

Blauwe bosanemoon

Vorige week een stukje over de gewone witbloeiende bosanemoon. Bosanemoon | Tuin | 't Groentje. Nu een paar foto's van zijn iets later bloeiende neef de blauw bloeiende bosanemoon (eerder blauwpaars). Anemone Robinsiana, heet dit lieve bloempje. Bloeit iets later dan de witte. En heeft een rustig stuk in de tuin tijdelijk helemaal overgenomen. Kort geleden stonden hier nog de krokussen te krokussen, maar nu is het toneel even helemaal voor de blauwe bosanemoon.







Even tellen: 2 anemonen, 9 anemonen, heel veel anemonen.

Praatplaatje 10 april

Vaak detailfoto's, nu een wat groter stuk van de tuin in beeld.



Links de rode takken van de rode kornoelje en vlak daarnaast een bosje witte tulpen. Later in het jaar gaan hier de herfstanemonen bloeien. De grote sappige bossen groen in het hoekje linksonder en middenonder op de foto zijn spaanse boshyacinthen. De bladeren ervan. Nog een paar weken en de knalblauwpaarse bloemen steken er boven uit. Dan is de verdwaalde narcis er net achter al weer uitgebloeid. Middenboven op de foto, in een cirkelvormige gemetselde muur, het net kortgeknipte rietmoerasje. Rechtsmidden onze 'van brienenoordbrug' over de vijver. Daar weer rechts van (net buiten de foto) ligt het ondiepe en moerasgedeeltje van de vijver, op dit moment vol met kikkerdril. Tot slot de bovenrand van de foto: rechts een grasheuvel, midden zie je een stukje van de stam van de appelboom (de dikke stam) en daar weer links van een tapijt van geurgeranium op een heuvel bijeengehouden door gestapelde gebroken stoeptegels. De twee bolvormige struikjes zijn liguster bollen, daar ooit per ongeluk terechtgekomen toen ik een paar bloemen met rechte takjes van snoeihout wilde steunen. Je begrijpt het al, takjes waren van de liguster en die hebben gewoon worteltjes gemaakt.

Wit longkruid

Met de najaarsplantenruil in oktober 2009 nam ik een plantje tegen dat het labeltje 'wit longkruid' had. Zorgvuldig apart gezet van het gewonde longkruid met eerst roze en dan blauwe bloemen. De blaadjes waren beduidend kleiner en wat drukker 'bevlekt' dan het gewone longkruid, leek het. In spanning afwachten tot de bloemen opengingen.


Witte bloemen?
Welnee.
Roze en blauw.
Da's nep!

Jens en Douwe

Jens en Douwe waren op bezoek.
Ze namen een grote schep mee.
En boodschappenkratjes.
Ze kwamen samen met hun vader Luuk plantjes halen.
Voor het nieuwe plein.
Het saaie schoolplein wordt omgetoverd in speelnatuur.
En daarvoor zijn een heleboel plantjes nodig.


FOTO's: als de plantjes bloeien zien ze er zo uit:
Roze adderwortel, gele puntwederik en blauwe ossetong.

Jens schepte met de grote schep een paar planten uit de grond.
En alles ging in plastic zakken en kranten mee.
Maar het mooiste vonden ze toch de vijver.
Tjokvol kikkerdril.
Helemaal feest was het toen het schepnet te voorschijn kwam.
Eerst Douwe, toen Jens.
Beiden schepten ze een flinke blob kikkerdril uit de vijver.
In een plastic zakje.
Voor thuis.

Dag Jens, Dag Douwe, tot een volgende keer!

Heggen revisited

Een update over de heggen van Sybren. Zie ook: Heggen leggen (2) | Elders | 't Groentje en Heggen in de herhaling | Elders | 't Groentje. Een paar jaar geleden is hij (2007) begonnen met vlechten van heggen.

Ik kreeg weer een paar foto's toegestuurd, van 2010. Het nieuwste experiment bestaat uit het kruislings vlechten van een meidoornhaag rondom een lindeboom. Dat was nog een hele klus, stugge takken en heel veel stekels (foto links).



Op de rechter foto een heg die in de winter 2008-2009 is gelegd. Ziet er nu al aardig dicht uit. En om ook over een paar jaar wat te vlechten te hebben heeft Sybren met Pasen weer 80 nieuwe struikjes geplant. Dan kan ie tzt weer 20 meter heg leggen.

Vlechtheggenweetje:
Er zijn al duizenden jaren vlechtheggen in Nederland. Julius Caesar schijnt zich in 50 voor Chr. in zijn oorlogsdagboek " De Bello Gallico" te hebben verbaasd over de Nederlandse vlechtheggen.
" (Deze mensen) hakken dus jonge boompjes om - echter zonder ze geheel door te hakken - buigens ze en vervlechten de in de breedte groeiende takken, voegen doen doorn- en braamstruiken ertussen en zijn zo in staat deze heiningen tot een verschansing als een muur te vormen, zodat men er niet alleen nier door kan dringen, maar er zelfs niet doorheen kan kijken."

Vogeltje-op-de-kruk

Een kleine voorjaarsbloeier, deze paarsroze corydalis. Na de sneeuwklokken en krokussen verschijnt in onze tuin een zacht paarsroze waas over de voorjaarsbollenborder. Ze houden van lichtzure, niet uitdrogende grond. Binnen korte tijd zie je eerst de blauwgroene blaadjes uit de grond komen, een beetje akelei-achtig blad, maar kleiner. En kort daarna een paar bloemstengels met een soort mutsjes van bloemen. Of helmen (de plant heet helmbloem).



Nederlandse naam is ook Vogeltje-op-de-kruk omdat de bloempjes op (wegvliegende) vogeltjes zouden lijken. Laat je fantasie werken.

Mierenbroodje

In Nederland zijn er ongeveer 200 planten die gebruik maken van myrmecochorie. Dat is het laten verspreiden van de zaden door mieren. De Zweedse bioloog Rutger Sernander bedacht deze wetenschappelijke naam voor het verspreiden van zaden door mieren. Het is een samenstelling van myrmex (het Griekse woord voor mier) en chorein (het Griekse werkwoord gaan of trekken). Sernander publiceerde in 1906 een nog steeds gebruikt standaardwerk hierover.

Volgens Sernander zijn er bepaalde plantensoorten zelfs afhankelijk van de verspreiding door mieren. Sommige planten hebben zelfs hun bouw er op afgestemd. De vingerhelmbloem heeft een rechtopstaande bloemstengel, de mieren kunnen er niet makkelijk bij. Als de zaden rijpen worden de bloemstengels slap en buigen naar de grond. Op grijpafstand voor de mieren.

Voorbeelden (die in onze tuin staan) zijn de vingerhelmbloem, sneeuwklokje, longkruid, vogelmelk, narcis, gele dovenetel, zenegroen, krokus, borage, ossentong, sterhyacinth, stengelloze sleutelbloem, leverbloempje en bosanemoon.

De zaden hebben een zogenaamd
mierenbroodje (elaiosoom), een oliehoudend en voedselrijk uitstulpsel. De mieren zijn er dol op en verslepen het broodje+zaad naar hun nest. Broodje wordt opgepeuzeld en zaad kan op de nieuwe plek ontkiemen.



Figuren uit boek van Otto Wilhelm Thomé | Digi-letters | 't Groentje.
Zaad van Borage en helmbloem.

In Nederland zijn er 15 mierensoorten die doen aan myrmecochorie. En de 200 planten met mierenbroodjes vormen 15% van alle in ons land voorkomende zaadplanten. Wereldwijd is dit percentage hoger, tot 35%.

Schaatsenrijder

Ze schuiven over het water.
Razendsnel.
Soms met een sprongetje.
Deukjes in het water waar de pootjes staan.
Zonder door het wateroppervlak te zakken.



Als je een sterke uitvergroting maakt van de pootjes van de schaatsenrijder dan blijken er veel borstelige haartjes aan te zitten. Daar gaan kleine luchtbelletjes tussen zitten. Die haartjes zijn ook nog eens bedekt met een waterafstotend laagje. En zo kan de schaatsenrijder over rustig water lopen. Het mag niet te hard waaien of golven, dan zakt het insect door het oppervlak heen en verdrinkt. Dus mocht je er een willen vangen en vervoeren, doe dat niet in een potje met water. Neem in plaats daarvan een potje of bakje met wat vochtige blaadjes.

De schaatsenrijder of Gerris Lacustris is een waterwants en leeft van kleinere insectjes die in het water vallen. Let eens op de bolle ogen.

Kleurpalet

De laatste restanten van de krokussen.
Verlepte blaadjes.
Vliesdun.



Wat een enthousiaste kleuren.

Bosanemoon

De witte bosanemoontjes staan weer te bloeien. Om de paar jaar plant ik een deel van de steeds uitdijende plakaten ergens anders. En zo krijgen we, in het juiste seizoen, steeds grotere witte vlakken. Met de zon erbij lijken de anemoontjes wel licht te geven. Met het nog tere groen er omheen, echt een lenteplaatje.



Bosanemonen groeien uit lange dunne wortelstokjes die net onder het grondoppervlak liggen, 2-3 mm dik en 5-10 cm lang. Ik probeer de anemomen zo veel mogelijk te planten op plekken waar ik later in het seizoen niet meer kom omdat na de bloei de plantjes helemaal afsterven en onder de grond verdwijnen. In de zomer zie je er niets meer van. En zo gebeurt het me regelmatig dat ik in de zomer een of ander andere plantje op dat 'schijnbaar lege stukje' van de tuin probeer te planten. En daarbij opeens de wortelstokjes-in-rust weer tegenkom...

Kikker-eitjes

Ik was even bang dat de vorst en het ijs van afgelopen winter de kikkers in onze vijver noodlottig was geworden. We hebben heel veel ijs gehad. Hoewel we steeds geprobeerd hebben een wakje open te houden heeft het zo hard gevroren dat dat sommige dagen bijna niet mogelijk was. Een week of twee geleden zagen we slechts twee kikkers: een dode, een levende.



Maar de angst bleek ongegrond. Het ondiepe deel van de vijver ligt nu zo vol met blobs van kikkerdril van de bruine kikker.... dat hebben we nog nooit gezien. En ook inmiddels een handjevol groene kikkers gezien.

Zelfs een dagen durende innige omhelzing van drie jonge bruine kikkers die een groene kikker omstrengelden. Ze lieten elkaar pas los toen Eddy het viertal met het schepnetje uit de vijver haalde en op de kant legde en ze een beetje porde. Zouden bruine kikkers en groene kikkers kunnen paren of was het gewoon een foutje?

Longkruid

Vorige week, 20 maart de eerste voorzichtige bloem van longkruid. En nu, een relatief warme week later volop bloempjes. Wel nog allemaal roze. Nog niet zoveel hommels gezien om de bloemen te bevruchten. Na korte tijd worden de bloemen blauw en vallen ze af.




In 2007 en 2008 bloeiden de eerste bloemen op respectievelijk 3 februari en 1 februari. Veel vroeger dan dit jaar.

Vrijdag-Tuindag

Maandag - Wasdag.
Woensdag - Gehaktdag.
Vrijdag - Tuindag.


Vanaf half maart tot half mei neem ik vaak de vrijdag vrij. Dan kan ik lekker de tuin in na de lange tuinloze wintermaanden. Het weekend is voor mij te kort. En als je veel vrijdagen vrij neemt dan is het niet zo erg als het niet het allermooiste weer is. Deze vrijdag 26 maart was weliswaar flink wat kouder dan de paar lentedagen er voor, maar niet onaardig. De hele ochtend was ik buiten, soms zelfs met een heel vaag zonnetje, geen wind, graad of 12. 's Middags ging het regenen, maar daar hebben we een serre en bijkeuken voor. Na de lunch gewoon verder met plantjes oppotten: drie stekken van de Datura opgepot, ze barsten met hun wortels bijna uit het glaasje water waar ik ze eind vorig jaar heb ingezet. En verder 8 tomaatjes Mini San Marzano elk in een eigen potje gezet. Deze had ik kort geleden gezaaid in een klein kamerkasje, maar ze drukten met de blaadjes al tegen het 'dak' van het kamerkasje. En tot slot een heleboel sedumpjes opgepot. Ik had een grote oude pol in de zijborder, helemaal verhout van binnen, uitgeschept. Een klein stuk van de pol meteen teruggezet in de border. De rest mee naar binnen genomen, en in kleine stukjes in potjes gezet in de serre. Als ze goed aangeslagen zijn zet ik ze dan weer in de tuin.




Foto's: sedum, brugmansia (bloei 2007), tomaat (nog groen, 2009).

Verre tuinen

Een week of twee geleden schreef ik een stukje over een bloeiende amandelboom op Mallorca. De foto was van ongeveer half februari. Nu een maand later zitter er al flinke vruchten in. Met dank aan Rob voor de foto. Zie ook Amandelbloesem | Elders | 't Groentje .



Anneke, uit de buurt van Adelaide (Australie), stuurde naar aanleiding van een stukje over wilde knoflook (zie
Wilde knoflook | Binnen | 't Groentje ) een gescande foto van deze plant bij haar in de tuin.

In Australie wordt de plant Society Garlic genoemd (maar ruikt helemaal niet naar knoflook). Het is een geliefde tuinplant in Australie omdat het grote groene pollen vormt, ook in de zon en bij 40 graden, en heel lang bloeit. Advies van Anneke is om deze plant in Nederland op de zonnigste plek te zetten die je maar hebt in je tuin, of beter misschien nog in potten (omdat de Tulbaghia waarschijnlijk moeite heeft met natte Nederlandse winters.

Hommel en mijten

Afgelopen weekend, volop lenteweer, zag ik de eerste hommelkoningin van dit jaar. Ze leek net uit de strooisellaag gekropen te zijn. Vliegen ging nog niet zo goed. Ik dacht dat ze 'net wakker' was geworden uit de winterrust en nog een beetje moest warmdraaien. Veel gebrom, weinig gevlieg. Toen ik eens goed keek zag ik dat in het vachtje van de hommel een heleboel mijten zaten. Op de foto de lichtbruine 'bolletjes' net achter de kop. De hommel probeerde als een bezetene de mijten van zich af te krijgen met haar pootjes. En dan is het lastig om tegelijkertijd te vliegen.

.

Helleborus oudroze

Er stond een bosje heel donkerbloeiende helleborussen in de tuin toen we hier kwamen wonen. Elk jaar weer geniet ik van de sierlijke bloemen, de kopjes wat verlegen omlaag. Terwijl ze toch een prachtig expressief gezicht hebben als je de bloemen optilt en in het hart kijkt.



Zaailingen van deze plant hebben lang niet altijd dezelfde kleur als de ouders. Deze zaailing is meer oudroze, terwijl de moederplant paarszwart is. Ook mooi.

Ontwikkeling

Ze staan schouder aan schouder, de krokussen in onze tuin.
Bij de eerste blik: een egaal bollenveld, zoals in de bollenstreek.
Onmiddelijk daarna: niet egaal, maar eerder gespikkeld: van wit naar lila naar paars.
Bij nogmaals kijken: sommige bloemkelken zijn ronder dan andere, verder open, puntiger blaadjes.
En van heel dichtbij: ook het binnenwerk van de bloem kent levensfasen.
Niet elke krokus-binnenkant is gelijk!

Foto links: gele meeldraden vormen een soort korfje om de nog korte oranje stamper.
Foto rechts: de stamper is ineens naar voren geschoven en steekt nu ver boven de meeldraden uit.



Er is ongetwijfeld een goede reden voor, zal met bevruchting te maken hebben. Hoe het precies werkt weet ik niet. Maar ik heb er al lol in als zoiets me opvalt voor de eerste keer.

Allergie

Lastig voor mensen die allergisch zijn. Het wordt weer lente en het stuifmeelseizoen is aangebroken. Notoire allergie-opwerkers zijn de bloeiende katjes van de hazelaar en van de zwarte es. Een (1) enkel katje (manlijke bloem van de hazelaar) kan 600.000 stuifmeelkorrels produceren.

Voor de niet-allergische medemens is het een feest voor het oog.




De mannetjesbloemen steken prachtig af tegen de blauwe lucht. De vrouwtjes zijn piepklein, die moet je zoeken. Ze zitten wel aan dezelfde struik, maar vallen bijna niet op. We hebben twee hazelaars aan weerszijden van een pad. De ene heester is altijd een week of twee eerder dan de andere (met bloeien, met katjes, met herfstkleuren), de bloempjes daarvan zijn nu vrij bleek. De andere hazelaar heeft knalrode bloempjes.

Boerenkrokus

En dan die andere krokus, de boerenkrokus, of crocus tommasianus. Als de zon schijnt gaan de bloemen wagenwijd open, de blaadjes bijna vlak, paarse sterretjes. De bloemblaadjes zijn wat puntiger dan die van de bonte krokus. De boerenkrokus komt als stinzenplant voor op veel oude landgoederen. Een grasveld kan in dit seizoen dan paars zijn van de boerenkrokussen. De krokus schijnt zich goed uit te zaaien.

Maar niet bij ons in de tuin. Daar hebben we onder de lijsterbes 1 polletje staan. Staan er al jaren, maar zaaien zich niet uit. Misschien niet zonnig genoeg. En dan gaan de bloempjes niet zo ver open, en komen de bijtjes en hommels er niet bij en komen er geen zaadjes... Ik zal er na de bloei een paar opgraven en ze op een zonniger plekje zetten.



Deze soort is genoemd naar Muzio G. Spirito Tommasini, een botanicus uit Triest (Italie) die leefde van 1794 tot 1879. Hij specialiseerde zich in Dalmatische flora en heeft daar deze krokus (Servie, Montenegro) voor het eerst beschreven. Tommasini was overigens ook burgemeester van de stad Triest. Daar is een park naar hem genoemd met bijpassend standbeeld/buste.
NB. De meeuw hoort niet bij het standbeeld, maar vindt het wel een mooie uitkijkplek.

De boerenkrokus werd in 1847 in Engeland geintroduceerd en vanaf toen gekweekt. In Nederland kwam de krokus kort daarna in 'gebruik'. De boerenkrokus is nauw verwant aam de bonte krokus en kan daar ook makkelijk mee kruisen.

Bonte krokus

Volop krokussen in de tuin, bij ons vooral paarsen en witten (en een paar toefjes met geel).
De meeste zijn krokussen zijn bonte krokussen,
crocus vernus. Een krokus overwintert als bolletje; in het voorjaar komt eerst een toefje smalle blaadjes boven de grond met vlak er achter aan de bloem. De bloem wordt onder de grond gevormd en komt in een paar dagen tijd boven de grond. Tenminste als de temperatuur een beetje aangenaam is.


De crocus vernus subspecies vernus heeft een geheel paarse bloem. De crocus vernus subspecies albiflorus heeft witte bloemen met een paarse keel. En de lila exemplaren met streepjes: een cultivar die 'Pickwick' heet (of daar op lijkt).

Buxustuin

Welke tuin zie je op de foto afgebeeld?

De tuin wordt heel vaak bezocht. Het is de buxustuin van Paleis het Loo in Apeldoorn. De foto hebben we genomen op een warme zomerfietstocht in de zomer van 2006.


Aanleiding voor dit stukje is een persbericht 18 maart 2010. Zie Buxustuin Het Loo gaat dood aan schimmel | nu.nl/wetenschap | Het laatste nieuws het eerst op nu.nl. De buxustuin van het Loo blijkt aangetast door een akelige schimmel. En dat betekent dat alle buxusplanten in de tuin gaan afsterven. In het Loo is maar liefst 27 kilometer buxus aangeplant. De schimmel Cylindrocladium is pas een paar jaar aanwezig op het vasteland van Europa en in Nederland. Afkomstig uit Engeland en meegekomen met buxustruikjesdie daar gekweekt zijn. Ook de beroemde baroktuin van Slot Schonbrunn in Salzburg, Oostenrijk is beschimmeld.

Zie ook:
Taksterfte Buxus | Tuin | 't Groentje. Onze buxus heeft last van volutella, da's een andere schimmel.

Snel de tuin in

Ik was bijna niet meer te houden.
Vorig weekend op zaterdag wat tuinuurtjes gesprokkeld.
Maar het was nog tamelijk koud.

En deze week ineens een stuk warmer, 12-14 graden.
Donderdag zon, maar helaas geen mogelijkheid om vrij te nemen van het werk.
Vrijdagochtend wel. En hoewel er grijs en regen was voorspeld, heb ik van 9-11 in de tuin rondgehuppeld. En hebben we in het zonnetje buiten op het terras koffie gedronken. Heel kort scheen de zon, maar lang genoeg om dit 'warme' krokusplaatje te maken.

.

Najaarsplantenruil 2009

Najaarplantenruil?
Vandaag begint toch de lente?
Bedoel je niet voorjaarsplantenruil?

FOTO: Oktoberaanwinsten worden geinspecteerd door poes Baassie. (Of zit er een luchtje aan de fietskar?).

Nee, najaarplantenruil.
31 oktober 2009 werd die georganiseerd door de Wilde Plantenkring Haren. Elk jaar bij een ander lid. En waarom vandaag, 20 maart 2010, dan een stukje over de najaarsruil? Bladerend in mijn tuindagboek kwam ik een stukje tegen van de ruil. Ik weet nog dat het koud was en begon te regenen. In het tuindagboek heb ik niet alleen opgeschreven
welke plantjes ik heb meegenomen destijds, maar ook waar ik ze in de tuin gezet heb. Da's handig. Dus vandaag, met boekje in de hand de tuin doorgewandeld. Om te kijken wat er opkwam van de oktober-aanwinsten.

1. De
doornloze braam van Willie heeft al knoppen.
2.
Voorjaarshelmkruid heeft al een aardig bultje van harige bladeren gevormd. De plant zou nu snel de hoogte in moeten komen, kan een centimeter of 80 worden en kan vanaf maart bloeien.
3. Een paar stukjes
smeerwortel die oranjegeel zouden moeten bloeien zijn inderdaad -als je het weet- te herkennen als de bladeren van een smeerwortel.
4. Een enkel plantje
longkruid. Deze zou wit moeten bloeien. De blaadjes zien er net uit als van de buurman, de blauw/roze variant. Misschien moet ik hem juist op een andere plek zetten.
5.
Echte koekoeksbloem. Oeps, dat groene rozetje op de vijverrand had ik bijna uitgetrokken....


Sneeuwklokjeszondag (2)

Tja, het weer zat niet mee.
Op de sneeuwklokjeszondag (zie
Sneeuwklokjeszondag | Elders | 't Groentje) in Hortus Haren was het grijs, nat, winderig.

Hierdoor kreeg ik wel een (bijna) prive-rondleiding.
Langs verschillende plekken in de hortus, waar veel 'gewone' sneeuwklokjes stonden, maar ook een heel veld met lenteklokjes (die in de winter bloeien). En een paar bijzondere sneeuwklokjes, waarvan het beter is dat mensen niet weten waar ze precies staan.



Foto's: (de vrucht van) de sneeuwklokjesboom (Halesia)
en galanthus (elwesii?), een van de sneeuwklokjes te koop in de hortus.
Een sneeuwklokje opent zijn klokje pas > 10 graden, hoorde ik vandaag. De klokjes buiten waren veelal dicht, het klokje op de foto niet, maar die stond dan ook binnen (voor de verkoop).

Vloerbedekking

Een deel van onze tuin, om precies te zijn het westelijke deel van de achtertuin, was vroeger een moestuin. De vorige bewoner, Ome Job, verbouwde daar allerlei groenten, en later ook bloemen. Aan de structuur van paden en bedjes kun je de eerdere vorm van de tuin herkennen. Het hoofdpad is van baksteentjes, maar de zijpaden zijn niet verhard.

Een paadje dat veel zon krijgt is een
graspaadje geworden. Een paadje dat in de schaduw van struiken en bomen ligt is een 'aarden paadje'. Dit kan in natte perioden behoorlijk modderig en glad zijn. Dus krijgen deze paadjes van mij een vloerbedekking. Van afgeknipte siergrashalmen.

In de tuin hebben we heel wat pollen siergras staan, vooral Miscanthus Sinensis ofwel 'prachtriet'. Dit blijft de hele winter mooi overeind staan, maar nu is het tijd de oude groei af te knippen om ruimte te geven aan de nieuwe groei. (En om te voorkomen dat de halmen in stukjes en beetjes afbreken en een tapijt rondom de pol vormen).

.
Foto links: een klein 'bosje halmen ligt klaar (als je goed kijkt zie je achter de pruimenboom tegen de schuur aan nog een enorme stapel liggen)
Foto rechts: een aarden paadje, waarvan de halmrestjes van vorige jaar zijn weggeharkt (mooie composthoop vulling), ligt te wachten op de nieuwe laag halmen.

Hemikryptopfyt

Een van de eerste tuinuurtjes van het jaar. Beetje opruimen van de border waarin de grote zwarte bessenstruik staat. Eronder ligt een veldje van bosaardbeitjes. Ook dat een beetje opgeschoond. De eerste nieuwe blaadjes ontvouwen zich.



Wist je dat een bosaardbei een hemikryptofyt is?
Dat is een levensvorm met (winter)knoppen op of iets onder de grond. De meeste kruidachtigen en vaste planten in gematigde streken zijn
geofyten, met knoppen die helemaal onder de grond overwinteren.

Galanthus nivalis

Sneeuwklokjes doen het goed in een loofbos.
Of in een tuin met veel loofbomen.

Helemaal mooi is een plek waar de grond lekker rul wordt door afgevallen bladeren in herfst en winter en waar 's zomers veel schaduw is, bijvoorbeeld van varens. Daar wil zomers dan niks anders groeien en zo blijven de sneeuwklokbolletjes ongestoord in de grond zitten.

Geen geschep, geen geschoffel, geen gehark.



Een paar jaar geleden begonnen met dikke pollen sneeuwklokjes na de bloei in kleine polletjes te verdelen en steeds verder uit elkaar te zetten. Op verschillende plekken in de tuin beginnen de sneeuwklokoppervlakken steeds groter te worden. Het perkje op de bovenste foto is dit jaar weer aan de beurt.

Dit jaar, 2010, zijn de sneeuwklokjes erg laat. Pas nu, rond 13 maart, beginnen de klokjes open te gaan. Soms is dat al eind januari, eerste week februari! De meeste van onze sneeuwklokken zijn galanthussen nivalis.

Praatplaatje: achtertuin

Zaterdag 13 maart 2010.
De eerste dag dat ik echt aan de slag kon in de tuin dit jaar.
Wat winderig, wat grijs, met af en toe een bleek zonnetje.



De foto is genomen vanaf het bruggetje over de vijver, bijna helemaal achterin de tuin, terugkijkend naar het huis.
1. De emmer met plantafval staat er van vorige week, toen vroor het nog maar kon ik me niet inhouden en verzamelde ik al wat losliggend varenblad e.d.
2. Op het grasveld zie je een paar grote, wittige plekken. Dat is 'sneeuwschimmel', zie
Sneeuwschimmel | Tuin | 't Groentje.
3. De stipa gigantea is de grote 'ingezakte' graspol aan de andere kant van het grasveld voor het houten bankje en fietsenschuurtje. Binnenkort haal ik de bloeiaren van afgelopen jaar weg, dan ziet ie er weer wat acceptabeler uit.
4. Het terras van de serre/veranda bestaat uit wittige tegels. Vandaag weer wel. In het najaar en in de winter slaan ze aan de randen groen uit van de algen. Eddy is vandaag aan de slag geweest met luiwagen en emmer met groene zeep en tuinslang en het het groen weggeschrobt.

Februari 2010: sneeuwklokjes

Gewoon mooi.

.

Sneeuwklokjeszondag

Wat: sneeuwklokjeszondag
Waar: Hortus Haren (Kerklaan 34 in Haren (Gr))
Wanneer: zondag 14 maart 2010 van 10.00 tot 15.00 uur



Gravure uit het boek van Otto Wilhelm Thome, 1885.
Flora von Deutschland Oesterreich und der Schweiz.

Rondleiding langs bloeiende bollen in de Hortus.
Ook Verkoop sneeuwklokjes en andere vroegbloeiende voorjaarbollen.
In paraplutheater 14.00 uur: kinderprogramma (knutselen en speurtocht).


Economische planten

In 2006 schreef ik een stukje op dit weblog over de digitale zadenatlas van Nederland.
Digitale zadenatlas | Digi-letters | 't Groentje.

Maar nu is er een nieuwe digitale atlas bij.
De digitale atlas van economische planten. Het is een combinatie van een boek en een website. Met economische planten wordt bedoeld: planten die op markten en in winkels worden verhandeld en daarmee economische waarde hebben. Op 9 maart 2010 wordt er in de Hortus van Amsterdam een feestelijk symposium gewijd aan de presentatie van deze nieuwe atlas.

Een enorm boekwerk in drie delen, 2000 pagina's , 10.000 foto's van 4000 verschillende planten. Foto's van zaden, vruchten, ondergrondse plantendelen, stengeldelen, bloemen, knoppen, bladeren en harsen. De website met kleine foto's en diverse zoek-indices is voor iedereen toegankelijk. Als je het boek aanschaft krijg je ook toegang tot een afgeschermd deel van de website met foto's in hogere resolutie en nog wat meer informatie. Maar ook het publieke deel vind ik erg leuk om door te bladeren.
Digitale Plantenatlas Project .





Zomaar een paar voorbeelden.

Otto Wilhelm Thomé

Ik was bij het tuincentrum om een extra zakje zaai- en stekgrond te halen. En raakte aan de praat van de mevrouw-van-het-tuincentrum. Op de toonbank lagen foldertjes van 'sneeuwklokjeszondag' in de Hortus in Haren volgende week.

Volgens de
mevrouw-van-het-tuincentrum was de oude gravure op het foldertje "rechtenvrij" van internet geplukt, maar zij had hem niet kunnen vinden. Thuisgekomen kon ik het niet laten en ging met verschillende zoektermen op zoek naar de gravure. De naam van de plant staat in het Duits op de gravure. Dat was een goede aanwijzing. En na niet al te lang zoeken kon ik triomfantelijk roepen. EUREKA, IK HEB HEM GEVONDEN!

Het blijkt een gravure te zijn uit een leerboek van Otto Wilhelm Thomé. Hij was een Duits botanist en botanisch kunstenaar. Hij kwam uit Keulen en leefde van 1840-1925. Hij is vooral bekend door zijn boek met botanische afbeeldingen, de
Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz in Wort und Bild für Schule und Haus, voor het eerst gepubliceerd in 1885. De eerste editie bestond uit 4 delen met in totaal 572 botanische illustraties. Waaronder die van het sneeuwklokje.

Via onderstaande link kun je alle illustraties bekijken, die zijn gedigitaliseerd.
http://caliban.mpiz-koeln.mpg.de/thome/index.html . Advies: klik NIET op de link onderaan de gravure op die site, dan begint het downloaden van de gehele FLORA, en afhankelijk van de snelheid van je internet verbinding kan dit even duren (70 Megabyte).


.

Heel veel plaatjes te vinden van meneer Thomé op internet, maar ik meer dan een uur gezocht om meer informatie over Thomé
zelf te vinden. Niet gelukt. Dus mocht je een handige internetzoeker zijn en meer informatie vinden dan in Wikipedia genoemd, laat het me even weten...

Amandelbloesem

Wij zijn 1 x op vakantie geweest op Mallorca, in oktober 2006. We hebben daar gewandeld en kwamen daar onder andere veel olijfbomen tegen. Zie bv. Olijf: kleuter en oude wijze | Binnen | 't Groentje
Op Mallorca heb je ook veel
amandelbomen, net als in andere Mediterrane gebieden. Maar in oktober zijn die niet zo opvallend. Dan moet je in februari naar zo'n gebied. Dan staan de amandelbomen volop in bloei. We hebben één vakantiefoto van een bloeiende amandelboom, gemaakt van een schilderij in de lobby van ons hotel op La Palma een paar jaar geleden....

Foto 1: bloeiende amandelboom La Palma, foto Tineke
Foto 2: bloeiende amandelboom Mallorca, foto Rob



Een van de vaste lezers van dit weblog is Rob. Hij woont in de buurt van Sant Llorenç des Cardassar. Van Rob kreeg ik een foto toegestuurd van een bloeiende amandelboom. Met als bijzonderheid dat de bloeiende boom in een lichtbesneeuwd landschap staat. Dat hebben we hier in Nederland de afgelopen winter volop meegemaakt, maar op Mallorca is dat echt een bijzonderheid.

Beleef de lente 2010

Het is weer 1 maart geweest. En net als vorig jaar heeft de vogelbescherming weer een aantal webcams neergezet bij de nesten/nestkasten van een achttal vogels. Onder de naam 'Beleef de Lente 2010' kun je de komende periode weer meegenieten met heel veel andere Nederlanders. De boerenzwaluw is nog niet in Nederland, de koolmees en anderen zijn nog niet in het nest, maar vandaag (28 februari was de voorvertoning) heb ik al genoten van de oehoe, de twee ooievaars en een uiterst aaibaar steenuiltje. De buitennesten kun je (uiteraard) alleen overdag bekijken, maar in de dichte nestkasten is een infraroodcamera geplaatst, daar kun je dus 24 uur per dag naar kijken.


Vogelbescherming Nederland - Beleef de Lente.

Akoniet deel 2: achtertuin

Een paar jaar geleden in het najaar een zakje knolletjes van de winterakoniet gekocht. Ik had gelezen dat de knolletjes niet mogen uitdrogen. Voor het planten eerst een nacht in lauw water gelegd en toen aan de voet van de lijsterbes in onze voortuin geplant. In het eerstvolgende voorjaar: 1 enkel bloempje. Daarna er nooit meer iets van vernomen. Jammer. Zie ook: Akoniet deel 1: Wedderborg | Elders | 't Groentje.

Vorig jaar een nieuwe poging gedaan. Geen droge knolletjes deze keer, maarknolletje-in-het-groen. Dorpsgenoten Ernst en Toos hebben een tuin met in de late winter een tuin vol winterakonietjes. Toos had al eens gezegd dat ik best akonietjes kon krijgen, maar dat ik een schep moest meenemen en ze zelf uit de tuin moest halen. Zo gezegd zo gedaan, eind van de winter 2008-2009 schep achter in de fietskar en op weg naar Ernst en Toos. Een stuk van het grasveld zou binnenkort aangepakt worden om er een tuinpaadje aan te leggen. Dus zo kon ik makkelijk een paar flinke hompen akonieten (wel uitgebloeid, maar nog volop in het groen) uitscheppen en meenemen.

Thuis gekomen heb ik ze meteen uitgeplant (niet uitdrogen weet je nog) in een struikborder waar ook veel sneeuwklokjes staan. Nog een aantal weken stak het groene loof boven de grond uit en verdween toen. En deze winter 2009-2010 vol verwachting kijken of er al iets boven kwam. Tja en dan is het een winter met 55 dagen sneeuwdek in Groningen... Lang wachten dus. Nu is de sneeuw een week weg (28 februari) en
ja!!!!!Een paar knalgele balletjes met een lichtgroene kraag. De bloempjes zijn nog niet open, maar het duurt niet lang meer...

En tot mijn verrassing vond ik ook achter in de tuin, een perkje onder de pruimenbomen waar heel veel voorjaarsbolletjes staan, ook een paar akonietjes! Ik was het al weer vergeten, maar vorig jaar heb ik ook daar een paar akonietjes neergezet in het kader van risicospreiding.

Gezaagd schubblad

Vandaag weer een portie zaden gezaaid uit mijn bakje 'februarizaden'.

Een van de nieuwe soorten is
Leuzea.
Veel informatie over te vinden op internet, maar niet al te eenduidig.
De naam 'gezaagd schubblad' ben ik maar op een plek tegengekomen, en als ik deze twee woorden als zoekterm in google intype zijn er geen 'hits'. Blijkbaar niet een erg gangbare naam.

Het moet in ieder geval een enorme
insectenlokker zijn: veel bijen en hommels.
Paarse bloem, een beetje distelachtig, blauwe knoop, korenbloem, artisjok.
Ik ben benieuwd!

De plant wordt al genoemd in het eeuwenoude 'Cruidenboecke' van Dodoens (1554).

.

Wilde knoflook

Vandaag weer een portie zaden gezaaid uit mijn bakje 'februarizaden'.

Een van de nieuwe soorten is
Tulbaghia Violacea. Dofzwarte hoekige zaden, lijkend op die van bieslook. De soort wordt in het Nederlands wilde knoflook genoemd. Vormt pollen van 40-50 cm, met grijsgroen blad. Anders dan bij bieslook staan bij de wilde knoflook de meerdere bloemen in een open bloeiwijze aan de bloemstengel: veel minder, maar grotere bloemen. Zou heel lang moeten bloeien (de hele zomer lees ik hier: Tulbaghia Violacea ). Dat klinkt goed.



Zo zou de plant er uit moeten gaan zien. Hopelijk kan ik jullie later in het jaar een eigen foto laten zien. Deze foto is van Leontine Elsa Grattoni uit Argentinie http://www.flickr.com/photos/23132567@N03/3360014375/ .

D'r op of d'r onder

Wat een leuke vogeltjes. Die gezellig kwebbelende staartmeesjes. Vaak hoor je ze eerst voordat je ze ziet. En dan met een heel groepje tegelijk op de vetbollen af.

Foto's: d'r op of d'r onder




Als je ze nog wat dichterbij haalt (verrekijker) zie je dat ze zwart met wit maar ook een heel stuk rozegekleurd zijn. De staartmees is de enige vogel in Nederland, las ik ergens, waarvan de staart langer is dan de rest van de vogel. Ik denk overigens dat een ekster ook in de buurt komt...

En: nieuwtje gelezen in de vroege vogels nieuwsbrief van de VARA: vooral 's winters is ook een ondersoort, de
witkoopstaartmees, te zien in Nederland. Die komt uit oost en noord europa en mist de donkere wenkbrauwstrepen: wit koppie dus.
Dat wordt opletten als de groepjes staartmezen weer eens langskomen.

Gesloten

Nog zijn ze gesloten, de katjes van de hazelaar.
Maar als de temperatuur een tijdje zo hoog blijft zal dat niet zo lang meer duren.
Van heel dichtbij kun je de 'schubjes' zien, waaruit de katjes zijn opgebouwd.

.

Raadplaatje (12): schildersverdriet

Kijk eerste nog even naar de foto Raadplaatje (7): zuurtjeskleuren | Tuin | 't Groentje voor je verder leest.

Herken je de bloempjes van zo dichtbij. Met roze en gele spikkels?

Het is een detail foto van de bloempjes van schildersverdriet. Andere fraaie namen zijn hoe-langer-hoe-liever of menistenzusjes.

Zie deze LINK:
http://www.neerlandstuin.nl/planten/saxifraga.html voor een beschrijving.

Welk geslacht krabbescheer ?

Het ijs is nog niet weg van de vijver. De ondergedoken waterplant krabbescheer ligt ergens op de bodem van de vijver. 's Zomers hangen de krabbescheer-rozetten vlak onder het wateroppervlak. 's Winters zakken ze naar de bodem. Naar aanleiding van een eerder stukje in dit weblog, zie LINK, stond er afgelopen week een opmerking in mijn gastenboek.

Van Wim Bloemendal kreeg ik het volgende bericht:
" Ik las het stukje over krabbescheer, dat er geen bloemen in kwamen. Er zijn mannelijke en vrouwelijk planten en een van de twee bloeit niet. Bij mij in de vijver bloeien ze wel. "

Dat was nieuw voor mij:
twee geslachten krabbescheer!

Daar wilde ik meer over weten. En al lezende kwam ik er achter dat het toch
net weer anders zit. Er zijn plaatsen in het land waar inderdaad alleen vrouwelijke planten voorkomen. En andere populaties die alleen uit mannelijke rozetten bestaat. Beide soorten kunnen zich voortplanten door 'klonen', kleine rozetten die aan uitlopers van de ouderplanten groeien.
Maar.... ook beide soorten kunnen bloeien! Wel schijnt de bloeiwijze (1 witte bloem of een trosje van achtereenvolgens bloeiende witte bloemen) te verschillen.

En zo blijft ik met mijn vraag zitten:
welke soort hebben wij in de vijver?

FOTO: Bootsmannetje, slakje en op de achtergrond (onder water) krabbescheer.

Onze soort bloeit niet (dus ik kan aan de bloeiwijze van de bloem niet zien of het man of vrouw is), maar gedraagt zich ook niet als een 'echte' krabbescheer: die laat namelijk in de zomer een deel van de zwaardvormige bladeren BOVEN het wateroppervlak uitsteken. En onze blijft onder water....

Lastig voor de groene glazenmaker, daarover een volgende keer.

Raadplaatje (12): zuurtjeskleuren

Dit bloempje bloeit in juni bij ons in de tuin. Als je de bloemen van dichtbij bekijkt zie je dat ze opgebouwd zijn uit hele zoete kleuren, zuurtjes roze, zuurtjes geel.



Wie herkent deze bloempjes?

Solidago gigantea

De Late Guldenroede (solidago gigantea) bloeit in de late zomer, augustus. Het is een plant vol nectar in de gele bloempjes in pluimen. De stengels zijn ongeveer 1.3-1.8 meter hoog en de donkergele bloempluimen zitten voor mij op ooghoogte. Erg handig om de vele zweefvliegen en bijen te bekijken die af komen op de nectar. Als je op een lome zomermiddag langs de pluimen wandelt hoor je een enorm gezoem van alle insecten erop en eromheen.

De plant is ijzersterk en zit tegen het woekeren aan. Zet er dus geen tere plantjes naast. Ik heb een paar jaar na de bloei de bloeiaren verwijderd, ik was bang dat ze zich overal zou uitzaaien. Nu doe ik dat niet meer. Van uitzaaien heb ik weinig last in onze (volle) tuin. En in de winter zijn de pluimen een perfecte schuilplaats voor kleine beestjes. Bovendien ziet het pluis er fraai uit in het winterse zonlicht.

In het voorjaar breek ik de stengels met pluim en al een centimeter of tien boven de grond af. Aan de voet van de stengel zijn dan de beginnende rozetjes voor het komende groeiseizoen al te zien.



In de nazomer van 2010 moet ik maar eens een paar foto's van de gele bloemen maken. Ik dacht dat ik die toch al lang eens gemaakt had.... maar nee, ik kan ze niet direct terug te vinden in mijn steeds groeiende verzameling.

NB. Op wikipedia lees ik een bijzonder verhaal van Thomas Edison (ja, die van de uitvinding van de gloeilamp en nog veel meer). In de laatste jaren van zijn leven experimenteerde hij in zijn laboratorium met allerlei inheemse planten op zoek naar rubber. Dit naar aanleiding van een vraag uit de autoindustrie, die op zoek was naar een goedkoper alternatief van geimporteerd rubber uit rubberbomen. Uiteindelijk vond Edison een soort guldenroede van 3-4 meter hoog die tot 12% rubber zou bevatten. Na zijn dood is er overigens niemand verder gegaan met deze experimenten.

Boek: planthropology

Een boek? Ik heb al een boek.
Maar van boeken krijg
ik nooit genoeg. En nu heb ik van Eddy weer een prachtexemplaar gekregen! Het is het boek Planthropology van Ken Druse.


Wat betreft plantenboeken, plantenmensen, tuinprogramma's op TV en (engelstalige) tuinboeken ben ik vooral gericht op Engeland. Maar in de Verenigde Staten ligt nog een heel onontgonnen gebied. Ken Druse blijkt een bekende Amerikaanse tuinschrijver te zijn.
In dit boek beschrijft hij planten in zijn tuin, en vertelt ook de verhalen
achter die planten. Of achter de naamgevers van de planten. Of over de symmetrie van planten. Of hoe ze in het verleden gebruikt werden. Een prachtig boek om steeds weer even op te pakken en een nieuw stukje te lezen en te genieten van de vele tientallen foto's.

Knusse sedums

In een stukje van de tuin hebben we een tapijtje van sedum. Lage vetplantjes, die het prima doen op droge grond, in rotstuintjes op op daken van fietsenstallingen. Dit soort sedumdaken is in opkomst. Bij ons staan ze naast een tuinpad, op een plek waar het 's winters overigens erg nat wordt. Soms staan de lage plantjes zelfs even onder water. Maar blijkbaar kunnen onze sedums zich daar goed redden.
Er staan twee soorten door elkaar: in winter en voorjaar heeft de rode sedum erg rode blaadjes, later in het jaar worden ze groener. De blauwig groene rozetjes van de sedum reflexum blijven laag. Later in het seizoen komen de knalgele bloemen aan 10-15 cm lage stengels ver boven de rozetjes uitsteken. De bloemen van de rode sedum zijn wat onbestendig oudroze.

.

Neuzen 2010

Vanmorgen lag er een klein laagje verse sneeuw. In de loop van de dag, op plekken waar de zon scheen, verdween de sneeuwlaag. Op ronde door de tuin speurde ik naar neuzen: de nieuwe puntjes wit of groen, die boven de grond uitkomen. Het beginnetje van het bovengrondse leven van een voorjaarsbolletje.



Op de foto zie je dat het begint met een zuiver wit puntje. Het puntje van het puntje wordt geel groen en splijt open. En onder de grond zit een klein mannetje die groene opgerolde blaadjes omhoog begint te schuiven door de opening.

Steeds verder omhoog, totdat de blaadjes ver genoeg boven de witte 'hals' uit steken om zich te kunnen ontvouwen, ontrollen of breder gaan uithangen.

Pindasliert

In het kerstpakket zat een zak pinda's.
Uit deze pinda's reeg ik een sliert.
Hangt in de fluweelboom naast de oprit.
In een grote en een kleine boog.
Veel pinda's zijn al verdwenen.



Maar nog niet allemaal.

Deze gaai is minstens twee keer langs geweest op zaterdagmiddag.

De eerste foto

De eerste foto met de nieuwe lens, zie hieronder.

Van een bloeiend kamerplantje. Deze hebben vaak piepkleine onooglijke bloempjes. Tenminste van een afstandje gezien. Maar ga er eens heel dicht op zitten. Met leesbril op indien gewenst. En kijk dan eens goed.

Of maak een foto met een goede lens.
En blaas de foto op tot je hele computerscherm gevuld is.
Dan kun je zoiets zien als dit...


Subtiel groen met wit bloemkelkje.
Met knal rozepaars met geel binnenwerk.
Een kunstwerkje, zo'n bloem.

Bij dit plantje gaan de bloempjes na elkaar open, eerst die het dichtst bij de steelaanzet, later steeds verder naar het uiteinde van het trosje.

Lens

Jarig.
Kado van Eddy gekregen.
Een prachtige nieuwe lens.
Voor op de Nikon D40.
Perfecte optische kwaliteit.
Voluit heet ie:

Nikkor 105mm f/2.8G ED IF AF-S VR

Heavy stuf (760 gram).



Gaan we nog veel plezier aan beleven.

Door de kou bevangen

Door de kou bevangen?
In de sneeuw.
Pootjes in de lucht.
Koperrode veertjes onder de vleugels.
Roomwitte buik met bruine spikkels.
Lichte oogstreep op bruin koppie.

Geen kramsvogel, een koperwiek.



Nee, niet door de kou bevangen.
Tenminste niet meteen.
Maar helaas... door de poes gevangen.

Binnenbloemen

Buiten is het wit.
Winterrust.

Binnen hebben we een paar winterbloeiers.
Rood en Wit.




Christusdoorn en Jade.

Deutzia vraag 2

In onze tuin staan enkele Deutzia's.
Vroegbloeiende heesters.
Spierwit.

Naar aanleiding van een foto van de zaaddoosjes, zie
Zaadcapsules | Tuin | 't Groentje , kwamen er twee vragen in mij op die ik via internet probeerde te beantwoorden.
(Hebben jullie dat nou ook? Lees of hoor ik ergens iets. Dan wil ik er meteen nog meer van weten. Ik ben dol op leuke weetjes en feitjes. )

Twee vragen:
1.
Naar wie of wat is deze struik genoemd? --> zie Deutzia vraag 1 | Tuin | 't Groentje
2.
Welke soort hebben we eigenlijk in de tuin staan?

Dit stukje gaat over vraag 2.

Er blijken zo'n 60 soorten Deutzia te zijn.
Afkomstig uit Japan en omstreken.
Veel van de exemplaren zijn klein, 60-80 centimeter.
Die van ons is groot, tenminste als ie uitgegroeid is.
Ruim twee meter hoog en 2-3 meter breed.

Op de grote foto: de witte wolken net links en net rechts van het midden zijn twee deutzia's.
Op de kleine foto's: details van de bloemen.
(Ik constateer dat ik zelf nog nooit foto's heb gemaakt van de Deutzia's; met dank aan straatgenoot Holly die deze foto's maakte in het opentuinenweekend, eind juni 2008).




Deutzia: Facts, Discussion Forum, and Encyclopedia Article
Deutzia scabra page
Als ik de informatie op internet bekijk dan denk ik dat we een
Deutzia Scabra hebben. Al hoewel... veel planten die als D. scabra verkocht worden schijnen eigenlijk D. crenata te heten. Een andere veel gebruikte naam voor de cultivar is 'Pride of Rochester'. Identificatie blijkt lastig.

Onze Deutzia is in ieder geval wel makkelijk te stekken, zelfs per ongeluk. Ik had twee jaar geleden van mooie rechte Deutzia takken (die ik 's winters had gesnoeid) een provisorisch tuinafscheidinkje gemaakt. Twee van de 'staanders' van de kleine afscheiding zijn aangeslagen en beginnen nu zijtakken te maken.....
Aandachtspunt voor volgende keer: zet de takken op hun kop in de grond.

Thunberg

Carl van Thunberg.
Zweed.
11 november 1743 Jönköping- 8 augustus 1828 Thunaberg
Leerling van Linnaeus.

Wilde naar Japan om specimens van planten te verzamelen.
Verbleef eerst drie jaar in Zuid Afrika en leerde Nederlands.
Vertrok in 1775 naar Japan, naar de Nederlandse kolonie Dejima.
Vrijwel niemand mocht van het eilandje Dejima af, en Thunberg gaf zijn Europese medische kennis door aan Japanse tolken in ruil voor specimens.
Een van de sponsoren van zijn Japanreis was de Nederlander van der Deutz.
Carl noemde een heester naar hem (Deutzia).
Thunberg schreef een beroemd boek over Japanse planten: Flora Japonica. De introductie van de Rosa Rugosa in Europa (oorsprong Japan) wordt aan Thunberg toegeschreven. Net als enkele soorten Hosta.
Er zijn vele planten naar Thunberg genoemd: Berberis thunbergii, Frittilaria thunbergii, Pinus thunbergiana, Spiraea thunbergii, Lespedeza thunbergii, Allium thunbergii, Astilbe thunbergii, Hemerocallis thunbergii en zelfs een plantengeslacht, thunbergia: Thunbergia alata is bekend als Suzanne-met-de-mooie-ogen.




De gravure is van een gedenksteen voor Thunberg, die ook nu nog te vinden is op Dejima, Japan.

Ghislaine de Feligonde

Ghislaine de Feligonde.
Een klimroos.
Kan in schaduw en zon, in rijke grond of in arme grond.

In najaar 2006 hebben wij een exemplaar geplant bij een laag muurtje met daarbovenop als klimsteun een Frans schapenhek. Doel was de achterkant van het fietsenschuurtje, pal in zicht vanaf het nieuwe terras, een beetje aan het zicht te onttrekken.

Eerste bloei-jaar 2007 een handjevol bloemen.
Foto 1 en 2 laten de bloei en groei van 2008 en 2009.
En op foto 3 de bloemen van dichtbij. De bloemknoppen zijn behoorlijk oranje, als de bloem zich opent verbloeit ze van oranje roze (abrikoos) naar wit. De bloemen staan in trosjes bij elkaar en geuren licht. Hoofdbloei in voorzomer, en daarna in stukjes en beetjes nog nabloei. En voor de herfst en winter heeft Ghislaine nog een verrassing: een weldaad aan ronde botteltjes, die zelfs midden in de winter nog mooi oranjerood zijn. De laatste foto is van 31 januari 2010. Makkelijk voor deze roos, die vlak bij ons terras klimt, is dat ze vrijwel geen stekels heeft.



Beetje geschiedenis.
Het is een Franse roos, gewonnen in 1916 door kweker Turbat. Een kruising van 'Goldfinch' x onbekende zaailing. Er bestaat een romantisch verhaal over de persoon waar de roos naar vernoemd is, opgeschreven door de Amerikaan J.H. Nicholas in zijn book 'The rose manual' uit 1930 (of 1933?). Sindsdien is het verhaal in vele boeken over rozen herhaald. Het gaat zo.

In de eerste wereldoorlog raakte een jonge Franse legerofficier, Graaf de Feligonde, zwaargewond en bleef achter in het niemandsland tussen de twee gevechtslinies. Zijn vrouw Ghislaine hoorde van zijn verwonding, en sloop en kroop 's nachts het strijdtoneel op (ik stel me naar een enorme modderpartij bij voor), vond haar gewonde echtgenoot en sleepte en droeg hem eigenhandig naar een veilige plek. Door haar liefdevolle verzorging overleefde de hertog de oorlogstijd. Kweker Turbat was zo onder de indruk van de heldhaftige acties van Ghislaine dat hij besloot zijn nieuwste roos naar haar te noemen.

Maar...... onderzoek door een Franse dame, Madeleine Mathiot, in 2005 heeft uitgewezen dat het verhaal toch iets anders in elkaar zat.

Lees maar:
http://rosarosam.blogspot.com/2009/08/ghislaine-de-feligonde-end-of-myth.html.

Poes in de sneeuw

Onze eigen poezen zijn beide zwart. Reuze-onhandig als ze in de winter op het zwarte tapijt liggen (we hebben vloerverwarming). En ook lastig om er goede detailrijke foto's van te maken. Ik heb heel veel foto's van ze gemaakt, als ik weer eens met fototoestel door de tuin liep. Maar vaak werd het niks.
Nee dan de foto's van overbuurpoes Oliver. Bijna elke foto lukt.




En via de link: Oliver in de zomer.
Poes op het strand | Vijver | 't Groentje.

Koude winter -warme zomer?

Laatst hoorde ik iemand de vraag stellen of na een koude winter zoals deze er een verhoogde kans op een warme zomer was. En Eddy zocht het even haarfijn voor me uit.

Wat blijkt...
Op de 30 koudste winters van de 20ste eeuw (koudste = 1963 en dan langzaam oplopend) volgden slechts drie echt warme zomers. En in 10 keer volgde juist een koude zomer. Geen peil op te trekken. En als er al een verband te leggen is, dan zou er een grotere kans zijn op een koudere zomer. Zie onderstaand tabelletje.



Voor degene die het precies wil weten.
De koudheid van de winter wordt gemeten in zogenaamde koudegetallen.
http://www.knmi.nl/klimatologie/lijsten/hellmann.html
En voor zomers worden door het KNMI juist weer warmtegetallen gebruikt.
http://www.knmi.nl/cms/content/21150/warmtegetallen_sinds_1901_met_tussenstand.

Maar wees niet ongerust. Deze winter geldt volgens de koudegetallen-rangorde helemaal niet als koude winter. Al lijkt dat misschien zo omdat we zoveel sneeuw hebben gehad. Dus lekker vooruit kijken naar een mooie zomer.

Zaadcapsules

Als de bladeren van de bomen zijn worden vormen beter zichtbaar.
Deze zaaddozen, of zaadcapsules, zien er mooi uit in de winterzon.
Balletjes van een millimeter of 5 in doorsnee.
Daarom een donkerbruin kroontje.
En midden uit het bolletje komen nog een paar dunne sprietjes.


Droog zijn de zaaddoosjes dof lichtbruin.
In de regen, of de smeltende sneeuw, wordt de kleur veel dieper en gaan de capsules glanzen.
Als je deze plant in de tuin hebt staan herken je de capsules vast.
Hint: het is een grote heester, een meter of twee hoog en breed.
Bedekt met duizenden capsules.

Deutzia vraag 1

Deutzia of bruidsbloem. Bloeit in mei-juni met een overweldigende lading aan spierwitte bloemen. Heester van 2 x 2 meter. Wat brosse, holle takken, met afbladderende schors. Harige ruwe bladeren, en kleine dofbruine zaaddoosjes na de bloei. Mooi in de winter.
Zie
Zaadcapsules | Tuin | 't Groentje .

Twee vragen:
1.
Naar wie of wat is deze struik genoemd?
2. Welke soort hebben we eigenlijk in de tuin staan?

Dit stukje gaat over vraag 1.

De heester is genoemd naar
Jan van der Deutz, amateurbotanicus, leefde van 1743 -1788, opgeleidt als rechtsgeleerde en later raadsheer in Amsterdam. Hij sponsorde reizen van de Zweedse botanicus Carl van Thunberg, een student van Linnaeus. Carl van Thunberg reisde o.a. naar Japan en kwam met allerlei nieuw soorten terug. Waaronder de heester die nu Deutzia heet. Genoemd door Carl naar zijn sponsor en vriend Jan.

Ik heb geprobeerd meer informatie te vinden over Jan van der Deutz (in het Engelse taalgebied: Johan(n) van der Deutz of John Deutz). Maar meer dan hierboven beschreven heb ik niet gevonden.

Sneeuwspoor

Als je wel eens met houten klompen in de sneeuw hebt gelopen zul je het herkennen. Onder aan de klomp komt een steeds grotere klont sneeuw te zitten en het lopen wordt steeds lastiger. Omdat je hoger komt te staan, soms wel 10-15 cm hoger, maar ook omdat de klont sneeuw niet echt gelijkmatig is. Soms sta je opeens schuin naar links, dan weer naar rechts (pas op je enkels), dan blijft de sneeuwklont opeens weer achter.
Maar het werkt ook met Zweedse klompen. Kijk maar naar de foto's. Normaal heb ik schoenmaat 39, maar als je naar het voetspoor in de sneeuw kijkt lijkt het wel maat 50! Tussen mijn voetstappen in de poezenpootafdrukken van poes Sprot.


.

Januari 2010: primula

De koudste januari van de eeuw.
Veel te veel sneeuw voor de elfstedentocht.
Zoals in de nog koudere januarimaand van 1997.

De dagen worden langer.
Door de sneeuw en het zonnetje is het prachtig
licht.

De blaadjes van een primula steken door de sneeuw heen.
En filteren het zonlicht in groen.

.

Versicolor

Lange winter.
Verlangend uitkijken naar de lente.
De zomer.
Een beetje kleur.
Een voorproefje.

Dit is een tuingeranium, geranium versicolor.

Vanaf de tuinbank 23 januari 2010

Daar is ie weer.
De regelmatig terugkerende foto vanaf onze tuinbank.
Naar het noorden gericht.

Nu exemplaren van 21 december en 23 januari.


Kijkend door de laatste, nog overeindstaande halmen van de stipa gigantea en de bevroren blaadjes van een roos. Over het grasveld richting vijver. Vlak achter de vijvermuur een ligusterbol, vooral goed te zien op de besneeuwde foto. Het tuinpad daarentegen zie je het beste op de sneeuw-arme foto. Op de bovenste foto zie je het pad alleen als je weet dat het er moet zijn.
NB. 30 januari ligt er weer zoveel sneeuw als op de december foto....

Santolina

In de tuin hebben we heel wat santolina struikjes. Zie Santolina | Tuin | 't Groentje .

Allemaal stekken van een tweetal struikjes, ongeveer 10 jaar geleden gekocht. Is matig winterhard, maar doet het bij ons goed. Zeker de struikjes in een verhoogde border tegen het stapelmuurtje aan.




Maar de vraag is hoe ze de zware sneeuwlaag overleven.
Ze zijn helemaal uit elkaar gevallen en sommige takjes zijn afgebroken.

Sneeuwschimmel

Vorige week schreef ik over vreemde vlekken in het gras. Zie Sneu gras | Tuin | 't Groentje

De vlekken werden zichtbaar toen het gras na een maand onder de sneeuw gelegen te hebben weer sneeuwvrij was. Na een tip van Jannie van Wubsbos en later ook van Veris, kwam ik er achter dat het
sneeuwschimmel is. Een schimmel de zich makkelijk uitbreidt bij temperaturen in koude, vochtige omgevingen, tussen nul en acht graden. Net de omgeving die je vindt onder een sneeuwlaag die langdurig op het gazon blijft liggen.



De schimmel, fusarium nivalis, komt ook voor in allerlei granen. De grassprietjes worden waterig en slijmerig, soms met een roze gloed. Een interessant artikel met wat foto's:
All you ever wanted to know about Fusarium patch Microdochium pat

Advies: harken, goed verticuteren, zodat gras sneller droogt. En geen mest geven laat in het najaar, vers sappig gras dat net voor de winterrust gegroeid is is extra vatbaar. Dat kan het bij ons niet zijn: we mesten het gras niet (afgelopen jaar trouwens ook niet geverticuteerd...).

Verder: vermijden van lopen op besneeuwd grasveld. Dat wist ik wel, dus al weken hebben we niet over het gras gelopen. Maar de poezen..... die wel. We hebben ze ook regelmatig in de sneeuw zien liggen...

Boek: Tuinieren met Stinzenplanten

Uit de bieb gehaald.
Een boek.
Met letters en plaatjes.

Een tuinboek.
Vreugde van een vroege lente.
Tuinieren met Stinzenplanten.
Trudi Woerdman en foto's van Geert Overmars.


Mooie foto's.
Veel weetjes.
Verwijzing naar oude bronnen, boeken uit 19e en 20ste eeuw.
En veel voorbeelden van Stinzenplanten.
Massaal op diverse landgoederen, zoals de Warande.
Warande, klik op de link voor een mooie serie foto's.
Afsluitend met een lijst van stinzenplanten die ook bruikbaar zijn in tuinen.






Speuren naar knoppen

Nu de sneeuw weg is kan ik even een rondje door de tuin maken. En speuren naar de eerste levenstekenen van de lente.
  • Nog geen spoor van sneeuwklokjes, de 'gewone' maar ook een breedbladige soort die ik vorig jaar tussen de schoenlappers in de voortuin het gezet.
  • Wel her- en der ca. 5 cm hoge punten van bladeren van de spaanse boshyacint.
  • Krokussen? Niet om over naar huis te schrijven. Als ik heel goed kijk zie ik af en toe een klein groen sprietje.
  • Winterakonieten? Noppes.
  • Blauwe druifjes, ja slaphangend loof, maar dat was er al voor de winter.
  • Narcissen? Neuhh.
  • Helleborus: ja, bloemknoppen komen langzaam uit de stijfbevroren grond.
  • Cyclaam: of het verder nog wat wordt weet ik niet, diepgevroren. Maar aan de kleur te zien is het een echte cyclaam.

  • Op de foto's: helleborus en cyclaam.

Sneu gras

Voor het eerst sinds een paar weken is ons grasveld sneeuwvrij. Al die weken heb ik zorgvuldig vermeden om er over heen te lopen. Het gras is groen. Maar daar is ook alles mee gezegd. Een wat fletsig, verlept groen. Grassprieten plat op de grond, hobbels, bruine plekken. En ook een paar vreemde wittige plekken.

Heeft hier een van de vele poezen zijn behoefte gedaan toen er nog sneeuw lag? Of is hier de sneeuw pas wat later verdwenen.Ik houd het in de gaten als het gras over een paar maanden weer gaat groeien.


.

Nationale tuinvogeltelling 2010

Jaaaaa, weer tijd om vogeltjes te tellen. De nationale tuinvogeltelling 2010 is gehouden in het weekend van 23 en 24 januari. Hier in het noorden was het koud (-5 graden), bewolkt en droog. De sneeuw is grotendeels gesmolten, her en der liggen nog ribbels en heuvels ijs-sneeuw. De vijver is weer stijfbevroren.

Ik heb met de vogeltelling meegedaan. Geteld op zaterdag van 10.40-11.10. Binnen in de erker, lekker warm en met zicht naar drie kanten. Verrekijkertje er bij.

De telling werd 1 maal verstoord door buurpoes oliver (voorheen 'de zalm') en 2 x door buurman Jan. Hieronder mijn persoonlijke tuinvogeltelling. Locale winnaar is de merel.



  • Ekster 1
  • Groenling 3
  • Houtduif 1
  • Kauw 3
  • Koolmees 1
  • Merel 4
  • Pimpelmees 1
  • Roodborst 1
  • Turkse tortel 2
  • Vink 2
  • Keep 3
Op de site Tuinvogeltelling | Resultaten kun je gedurende het telweekend de resultaten volgen, je eigen telling doorgeven en na het telweekend de eindresultaten lezen.
Zoals het er nu naar uitziet gaat de mus winnen.
(
Verrekte musjes, komen hier niet of nauwelijks).

Boek: Een tuin van mezelf

Brittany heeft net haar verjaardag gevierd.
Ze is 10 geworden.
Brittany is mijn nichtje.

Wij gaven haar een boek.
Een tuinboek.
Een boek speciaal voor kinderen.
Met voorbeelden en uitleg en veel tekeningen.



En een serie zaadjes.
Zadenhandelaar Sluis zaden heeft een serie zaadverpakkingen speciaal voor kinderen in het assortiment. Met vrolijke verpakkingen en aansprekende namen.




Van haar ouders kreeg Brittany ook een klein kamerkasje. Met potjes en aarde. En nog op de middag van haar verjaardag werden heel zorgvuldig de eerste zaadjes in de grond gestopt.
Het is nog wel erg vroeg, maar binnen is het warm...

Akoniet deel 1: Wedderborg

Winterakoniet of eranthis hyemalis.
Een vroegbloeiend plantje, groene handjes van bladeren en gele bloemen met een grote groene kraag. De winterakoniet is lid van de ranonkelfamile, net als bijvoorbeeld helleborus of boterbloem.

Het plantje komt van nature voor in de Balkan en bijvoorbeeld Zuid-Frankrijk en Italie. In Nederland is de plant verwilderd en komt vooral voor als
stinzenplant. In grote aantallen op het terrein van oude landgoederen.




Bijgaande foto's zijn een paar jaar geleden genomen bij de
Wedderborg in Groningen.
Het was een koude dag in februari en alle bloempjes waren gesloten. Onder de grote met klimop begroeide bomen was wel een tapijt van geel te zien.
Duizenden en duizenden akonietjes.

Sneeuw

Wit op wit.
Achtergrond.
Tegen dooi aan.
Takjes en sprieten.
IJskristallen en druppels.







Drieluik.

Kwartet

Mag ik van jou ..... van de vinken ..... de keep.

Inmiddels heb ik een
kwartet aan vinken in de tuin gezien.
De gewone vink, de goudvink, de groenling en nu dus de
keep.
Die zien we niet elk jaar, maar deze winter wel.
Vooral in de kerstvakantie, dagen thuis, veel vogeltjes kijken.
Oranje bovenborst, roomwitte buik, bovendek en vleugels zwart en oranjebruin en wittig.




Dit exemplaar heeft wel een beetje een punthoofd, als ie je recht aankijkt. Snaveltje nog vol met stukjes vet van de vetbol. Voor het geluid van de keep: zie
http://www.vogelvisie.nl/soort/keep.php . De keep houdt van beukenootjes en is vaak in gezelschap van andere vinken te zien.

Weer wit

Het zou gaan regen zondag 17 januari.
Maar bij ons werd het toch weer sneeuw.
's Morgens sneeuw geschoven.
's Middags weer wit.

Tuin nog immer winters.
En HIJ en ZIJ staan nog steeds knus bij elkaar.
Met een wit mutsje van sneeuw.

Januari zaailichting

Eerder in de winter zaden gesorteerd op zaaimaand.
Vorige week de zak met potgrond en zand binnen gezet (om wat op te warmen).
Zaterdag potjes afgewassen en laten drogen.
Plantenlabeltjes beschreven met de naam van de zaden.
Mengsel zand/aarde gereed gezet.


En...
Zondag zaadjes in de potjes.
Zaaidatum 17 januari opgenomen in spreadsheet.
Drie van de potjes in kamerkasje.
Rest van de potten buiten (koudekiemers).
Wel overdekt.

Namen:

anemone japonica pink
teucrium hyrcanicum
nectaroscordum siculum
rosa (roze)
penstemon george moon
anemone cylindrica
anemone cylindrica
anemone multifida annabelle pink
cornus mas
helleborus
lilac le fleur devils trumpet
Ik ben benieuwd wat er opkomt. Vooral de zaden van de drie soorten anemonen zijn wat vreemd. Kleine zaadjes helemaal ingepakt in een soort pluis. Zal dat goed gaan? Of gaat het pluis schimmelen? Een van de anemonen heb ik zowel binnen als buiten gezaaid. Test.

Groene kruis

Vormen en structuur in de tuin.
Door heggen.
Door bladvormen.
Door kleuren.
Soms gewoon door smeltende sneeuw.


Dit 'groene' kruis is ontstaan doordat van links naar rechts een grindpaadje net iets warmer is dan het gras, de sneeuw smelt er sneller weg. En van (links)onder naar (rechts)boven is het paadje ontstaan doordat dit de route is die alle poezen (onze poezen, maar ook de buurpoezen) deze route als standaardroute nemen. Echt gewoonte-dieren, wat paadjes betreft.

Anjer

Ik had nooit zo veel op met anjers. Ik vond dat knoopsgatbloemen of 'Prins Bernard'-bloemen. Lange rechte steel, saai. Maar sinds twee jaar hebben we tuinanjertjes in de tuin. Zelf gezaaid, roze en witte. Met groenblauwig blad vormt het leuke tapijtjes langs het tuinpad (inderdaad ook als randplant). En ze blijken ook nog eens heel geurig te zijn.

Erg makkelijk te stekken. In het voorjaar knipte ik een paar jonge scheuten van het altijdgroene plantje af en stak ze naast de plant en in een pot in de grond. En later in het jaar kon ik kleine anjerplantjes uitdelen aan bezoekende tuinliefhebbers. Komend jaar nog maar eens doen. Ik heb ook zaad verzameld, van de roze en de witte apart. Ik weet alleen niet zeker of anjers, als ze door elkaar heen groeien, kleurecht terugkomen. Dat wordt een test voor 2010.


Anjers houden van volle zon, neutrale tot kalkrijke grond (ahum: in onze erg zure veengrond doen ze het prima), zijn winterhard, als ze maar niet te nat staan. Ik las een
tip voor zure grond: strooi er wat cementbrokken of kalksteen of schelpen omheen. Bij regen sijpelt dan wat kalk de grond in en de drainage is meteen ook verbeterd.

Onderhoud: knip de anjers na de bloei flink terug, dan valt de plant niet zo uit elkaar. Laat alleen een paar uitgebloeide bloemen zitten als je zaad wilt verzamelen. Dit geldt zowel voor de tuinanjers, als voor de kleinere steenanjers.

Een uitgebreid (Engelstalig) artikel over anjers vind je hier:
http://www.finegardening.com/design/articles/pinks-dianthus.aspx. En zie ook Mrs. Sinkins | Letters | 't Groentje.

Mrs. Sinkins

Ik ben een boek aan het lezen dat in 1951 voor het eerst is verschenen. Bijna 60 jaar geleden. De oorspronkelijke titel is 'In the Garden', in het Nederlands vertaald als 'In de Tuin'. De auteur is Vita Sackville-West. Het boek bevat bijna 100 korte stukjes, ongeveer 1 pagina lang, verdeeld over de 4 seizoenen.

Een van de stukjes gaat over anjers, in het Engels: pinks. Pinks zijn overigens niet altijd roze, zoals de naam doet vermoeden, maar kunnen bv. ook rood of wit zijn. Het stukje van Vita beschreef de anjer
Mrs. Sinkins. Een dubbele witte, zeer geurige anjer, die vroeger in veel moestuinen en cottagetuinen als randplant werd gebruikt.

Volgens de overlevering is deze anjer voor het eerst commercieel geproduceerd door de Koninklijke Kwekerijen van Charles Turner in Slough in 1868 (of 1870). De plant zou zijn ontdekt door John Thomas Sinkins, een geinteresseerde amateur plantenkweker en tuinier. Hij was de directeur van het armenhuis in Slough, Zuid-Engeland. John Sinkins verkocht zijn ontdekking aan de kweker Turner en stelde daarbij de eis dat de plant naar zijn vrouw werd genoemd. En zo geschiedde.


Bovenstaand wapen is het oude wapen van Slough. De witte bloem in de snavel van de zwaan is anjer Mrs. Sinkins.

En Mrs. Sinkins heeft een dochter: een roze anjer die Miss Sinkins heet.

Via bijgaande link van een Engelse kweker
http://www.allwoods.net/acatalog/Old_World_Garden_Pinks.html kun je snel verschillende verschijningsvormen van anjers zien: variatie in kleuren en vorm en geur.

Trappetje

In de tuin hebben we een muurtje met een stuk eruit. Over het laagste stuk, met rugleuning tegen de schuur, is een tuinbank gebouwd. Geweldig plekje 's zomers, mooi uitzicht over de achtertuin (zie bv. Tuinbank met 2 poten | Tuin | 't Groentje). En links en rechts van de bank gaat het muurtje in stapjes omhoog. Op elk stapje staat een potje met huislook. Momenteel bedekt met een hoed van sneeuw.



Op de foto zie je linksboven nog net een stukje van de tuinbank, en daarachter de houten schuur.

Tuinblaadjes

Ik ben lid van het tuintijdschrift Groei & Bloei, maar koop af en toe een los exemplaar van een ander tijdschrift. In de kerstvakantie was dat Bloemen & Planten. Mooi meegenomen was dat daar gratis twee andere tijdschriften bij zaten. Verzameltijdschriften over tuinontwerp en eerdere artikelen uit B&P. Nummers van rond de zomer 2009, maar zeer lezenswaardig. Heel wat uurtjes in gebladerd tussen kerst en nieuwjaar. Leuk om tussen de sneeuw en winterverhalen opeens hele zomerse artikelen te lezen. Over een pluktuin, of dahlia's of geurende planten op het terras. Zo kwam in een paar uur een heel tuinjaar voorbij.

Lekker warm op de bank.
Kopje koffie of thee erbij.
Ook dit is tuinieren.

.

Koperwiek

Merels en lijsters.
Familie van de lijsterachtigen.
Andere familieleden zijn
koperwieken en kramsvogels.
Die zien we niet vaak in onze tuin.
Deze winter zien we de laatste weken regelmatig een paar koperwieken.
Net zo groot als een merel, gespikkelde lichte buik als een zanglijster, opvallende koperrode plekken bij zijn vleugels een een lichte oogstreep.


Niet zo makkelijk om -vanuit binnen- op de foto te krijgen. Ze vliegen vaak in groepen en zitten dan in een hoge boom. Net na nieuwjaar kwamen ze twee dagen wat dichter bij, in de hulststruik bij onze brievenbus. Inmiddels zijn de besjes op en zien we ze meestal vanuit de verte.

Raadplaatje (11): Kaardebol

Welke plant zie je hier, was de vraag in een vorig stukje, zie Raadplaatje (6) | Tuin | 't Groentje

Kijk maar hier onder naar de hele foto. Het is de berijpte zaaddoos van een kaardebol. Een stekelige tweejarige, die tot 150-200 cm hoog kan worden. Het eerste jaar stelt de plant niet veel voor, een bladrozet, plat tegen de grond. Je merkt dan overigens al dat het een stekelige plant gaat worden. En in het tweede jaar schiet de bloemstengel omhoog. Tijdens de bloei met kleine paarse bloempjes is de kaardebol echt een hommeltrekker. En na de bloei is de zaaddoos nog heel lang mooi. Het wachten is nu alleen nog op distelvinken oftewel puttertjes. Deze schijnen dol te zijn op de zaadjes in de kaardebollen.

.

Winterjuffer

Bij libellen en waterjuffers denk ik aan de zomer.
Warm.
Zon.

Toch heb ik eind december nog een juffer-foto gemaakt.
Niet in de tuin, maar binnen.
Op een kamerplant.

Huh?


Deze juffer was reeds geruime tijd 'in ruste', in winterslaap.

Bullfinch

Het schijnt een vrij algemene broedvogel te zijn in Nederland, en toch zie je hem niet vaak. De goudvink. Niet omdat ie onopvallend is van kleur, maar omdat de vink tamelijk schuw is en zich meestal in dicht struikgewas ophoudt. Het is pas de derde keer dat we een paartje in onze tuin zien, en altijd in de winter. Deze keer kon ik bijna tien minuten lang genieten van een goudvinkenpaartje dat capriolen uithaalde in een berk, hengelend naar berkenkatjes. De laatste foto laat mannetje goudvink zien die net naar een ligusterstruik is gevlogen om daar wat zwarte besjes te snoepen.



De goudvink is een stevige vink, met een soort 'stiere-nek', in het Engels 'bullfinch'.
De wetenschappelijke naam is Pyrrhula pyrrhula europoea. Mannetje heeft een opvallend rozerode borst en zijkant en een donkerzwarte kop. Vrouwtje is bruin met zwarte delen.

Wintermuggen

Als de sneeuw net weggedooid is, midden in de winter, zie je soms een zwerm muggen op en neer 'dansen' in de tuin. Bij ons in de tuin is dat vaak boven een witbonte kardinaalsmuts heester in de voortuin. Dansende gouden vlekjes beschenen door de lage winterzon. Elfjes.





Dit zijn niet dezelfde muggen waar we zomers last van hebben. De dansende muggen zijn de mannetjes van de wintermuggen of wel Trichocera hiemalis en ook winterpluimantennemug. Deze muggen steken niet. Het zijn een soort kleine langpootmuggen. Ze vliegen niet alleen in de winter, maar vallen in deze periode wel het meest op. De larven leven in het strooisel van bladeren.

Ik las een stukje op internet dat je
sneeuwmuggen en dooimuggen hebt. De sneeuwmuggen dansen boven een wit plekje (dooiende) sneeuw en de dooimuggen boven plekken waar de sneeuw al weggedooid is. Als je een witte krant onder een dansend zwermpje dooimuggen legt, dan verhuizen ze direct naar een plek met een donkere ondergrond. En sneeuwmuggen laten zich niet storen door de krant. Zou het?
Op dit moment niet uit te proberen, want het is weer koud. Geen mugje te zien.

The making of ...

The making of ....


Dat zie je steeds vaker op TV. Er is een film of een documentaire gemaakt. En aansluitend is er een documentaire over het maken van die film of documentaire. Meestal is de tweede camera dan iets verder naar achter: in plaats van alleen een plantje of beestje in beeld, zie je dan ook opeens een cameraman of zelfs hele ploeg in beeld.

Dit stukje gaat over:
The making of ... onze nieuwjaarskaart 2010.
Je ziet Eddy in actie bij het voorbereiden van de kaart.


Foto's gemaakt op 17 december in de achtertuin, vanaf de overdekte veranda.

2009-12-29: De opblaasglobe is inmiddels verdwenen, waarschijnlijk weggewaaid....

2010-01-01: in de tuin gaan zoeken en achter de verre schuur, aan de rand van de greppel de besneeuwde opblaasglobe terug gevonden.

Mooi rood is niet lelijk

Her en der nog wat sneeuw.
Lage zon.
Rode Kornoelje.
Vanuit het keukenraam naar buiten kijken.
Naar de achtertuin.

Wat rood!


De wirwar van kornoeljetakken staat te stralen in de zon.
Met regelmatig vogelbezoek.
Ik snoei in het voorjaar steeds wat takken terug.
(Of in de zomer, net hoe het uitkomt).
Want de versgegroeide takken hebben de mooiste rode kleur in de winter.

Zo'n struik is ook een aanrader voor bloemschikkers of kerststukjesmakers.
Verse rode takjes in eigen tuin.
Zo voor de pluk.

Gevogelte

Volop gefladder in de tuin en rond het huis.
Het lijstje tot nu toe van de afgelopen twee weken:
- pimpelmezen
- koolmezen
- merels
- mussen (!)
- vinken
- goudvinken (mannetje echt knalrozerood!)
- diverse keepjes (kepen, een vinkachtige)
- groenlingen
- staartmezen
- roodborstjes
- houtduif
- ekster
- kauw
- meeuw
- reiger (overvliegend, vijver zit nog dicht)
- koperwieken (in de hulst)
- winterkoning
- gaai
- grote bonte specht
- boomklever



En op de foto nog even een pimpelmees, die speciaal even kwam poseren.