Catalogus

Roze (4)

Vroeger toen de lagere school nog 6 klassen had (in plaats van 8 groepen) leerden de kindertjes rekenen met behulp van tafels.

een keer negen is negen
twee keer negen is achttien
drie keer negen is zevenentwintig
vier keer negen is zesendertig
.....

zesendertig keer roze met dit vierde negental

Zie ook:
Roze (1)
Roze (2)
Roze (3): babyroze



eerste rij: vingerhoedskruid, ribes sanguineum, geranium maccrorhyzum
tweede rij: dahlia, geranium endressii (met koolwitje), tricirtis
derde rij: wilgeroosje, roos, flox

Roze (3): babyroze

Dit is al weer het derde negental roze-kleurigen.
Er zijn lezers die de middelste roze zullen herkennen (paar jaar oud)....

Zie ook: Roze (1) en Roze (2)


Bovenste rij: trosroosje open tuinbezoek zomer 2007, cistusroos mei 2007 Korfoe, kamperfoelie zomer 2007 eigen tuin
Middelste rij: digitalis eigen tuin, zijn naam begint met een K, wilde gladiool korfoe mei 2007
Onderste rij: ganzerik.eigen tuin, zwanebloem foto gemaakt tijdens tuinfietsrondje mei 2007, bloemen van engels gras in onze voortuin.

Vochtige schaduw (2): kruipend zenegroen

Latijnse naam : Ajuga Reptans
Synoniem:

Gewone naam:NL : Kruipend Zenegroen
Plant Familie : Lamiaceae (dovenetelachtigen)
Oorsprong : komt van nature in NL en Belgie voor
Referenties : Welke Plant Waar ? Het grote tuin- en kamerplantenboek

Beschrijving : vaste plant

Algemeen
- glanzende, paarsgroene bladeren in schaduw, donkerpaars met meer zon
- zeer actieve groei, met (ver)kruipende uitlopers boven de grond
- in late lente: paarsblauwe korte kaarsjes van bloemen
- goede bodembedekker

Interessante periode
blad: hele jaar, wintergroen (eigenlijk winterpaars),
bloem: mei
vrucht:
stengel:
Hoogte en breedte: H 15 cm, B 90 cm of meer

Grondsoort en vochtigheid: vochtige grond, overleeft zelfs zware klei (nat in winter)
Standplaats: half schaduw, zon, schaduw, maar ook kieren tussen stenen (mits niet belopen)
Winterhardheid: volledig winterhard
Onderhoud en snoei: verwijder te enthousiaste groei
Vermeerdering : delen
Problemen : overwoeker zwakkere buurplanten

Opmerkingen :
Mooie combinatie met geelgroene euphorbia, vrouwenmantel of penningkruid
Of : groot vlak van zenegroen, met daarin een paar fonteinen' van halfhoog siergras

In de tuin van mijn ouders noemden we zenegroen 'modderplant' omdat het hele natte plekken in de tuin overleefde. Later was ik dan ook zeer verbaasd dat deze plant ook op veel zonniger plaatsen overleeft.

Er bestaat een varieteit 'ajuga reptans multicolor', met gespikkeld blad: bronsachtig met donkerroze tot cremekleurige spikkers). Ik vind persoonlijk de soort zelf mooier.
Andere plant voor vochtige schaduw: Vochtige schaduw 1: Helleborus Orientalis

FOTO's: temidden van diverse groene planten en detail (lipbloem)

Roze (2)

Tel maar eens welke kleur het meest voorkomt in je tuin.
Roze hoort zeker tot de toppers.
Na het eerste negental: Roze (1)
Nu een tweede set.
8 uit eigen tuin, 1 uit een bezoektuin.

Probeer eerst de namen te raden voordat je onder de foto's kijkt.



Watermunt, roos (Tuin De Beemd, Warffum), ribes
Gebrokenhartje, schoenlapperskruid, winterheide
Kattestaart Lythrum Robert, Pioenroos, akelei

Roze (1)

Veel roze uit eigen tuin en soms uit een bezoektuin.
Eerste collage van een serie.


malva, vlasleeuwebek, verbena hastata
gaura (heiki), zonnehoed , geranium sanquineum
reuzenbalzemien, heel zacht roze akelei. zeepkruid

Oranje

Begin december, korte dagen. Als het dan ook nog bewolkt is of regent is het helemaal somber. In de tuin is het ook donker en er is steeds minder kleur.

Groenen en donkergroenen. Bruinen, beiges en strokleuren. Het felle geel en oranje van herfstkleuren is bijna verdwenen door de afgevallen blaadjes.

Her en der nog wel spettertjes kleur: de bessen van de hulst en vuurdoorn. Steeds minder, de merels gaan de struiken systematisch langs. Een laatste roos, verlept door de vele regen.

Het gebrek aan kleur in deze winterperiode -of eigenlijk: de overdaad aan kleur in de zomerperiode- valt pas goed op als je op de computer snel door je digitale fotoverzameling bladert. Hieronder een opwekkend zomerkleurspektakel (en een beetje herfst: de laatste twee foto's).

Ik word er helemaal vrolijk van.





NB. Mochten de foto's je bekend voorkomen, in een eerder stukje in deze weblog heb ik een deel van foto's ook al eens laten zien in andere context en volgorde.

Tuingereedschap: nog een zaagje

Naar aanleiding van een eerdere bijdrage in deze weblog over mijn zaagje (zie Tuingereedschap: het zaagje) kreeg ik een reactie van een lezer, die had een nog handiger zaagje.

Tineke,

N.a.v. je foto van het handige zaagje, laat ik je nog even ons handige zaagje zien: een beetje gebogen, zo trekt hij zich zelf door de tak; je hoeft 'alleen maar' de zaag heen en weer te bewegen.
Word je nooit moe..........ja, ja......



Dag, Ina

Wie heeft nog handige andere gereedschappen?

Tuingereedschap: familiefoto

Na diverse stukjes over de individuele familieleden, nu eens een familieportret.

Deze familie van tuingereedschappen is woonachtig in het hoekje meteen rechts van de deur van het houten fietsenschuurtje in de achtertuin van het witte huis aan de Meerweg in Haren. De lichtblauwe 'genen' van Pa Gardena zijn duidelijk te herkennen in de halve maan, het schepje en de snoeischaar. En het oranje van Ma-gereedschap is terug te vinden in diverse handvaten.

De familiegelijkenis met het 'groene' krabbertje is wat onduidelijker, zoals in vele families wel een oude oom voorkomt, nooit getrouwd, maar een keer aangewaaid en gebleven. Het krabbertje heeft zijn jonge jaren doorgebracht in het midden des lands (Bunnik), maar woont nu al ruim 18 jaar in het Noorden.



Via de volgende links

Tuingereedschap: het zaagje
Tuingereedschap: het schepje
Tuingereedschap: de halve maan
Tuingereedschap: de rolhandgreep
Tuingereedschap: het krabbertje
Tuingereedschap: aardbeiensteker
Tuingereedschap: de snoeischaar

vind je meer informatie over de afzonderlijke gereedschappen.

Tuingereedschap: de halve maan

De halve maan of graskanten-steker gebruik ik niet vaak, een keer per jaar ongeveer. Vroeger stak ik de graskantjes af met de schep, maar het blad van onze schep (spa) is net een beetje rond, zodat er een gegolfd randje ontstond. Een aantal jaren geleden de halve maan van gardena aangeschaft. De ronde kant gaat in de grond en door een beetje zijwaarts heen en weer te wiebelen kun je hardnekkige randjes doorkrijgen. Aan de rechte kant zitten twee handig omgeklapte stukjes zodat het aan elke kant een voet kunt zetten en flink kunt springen, zonder dat de maan in je schoenen snijdt. Ik heb twee stelen, 1 van 1.80 en 1 van 2 m. In beide gevallen is het toch wat onhandig lang: om goed op de halve maan te staan zonder de stok in je gezicht te krijgen, moet je de stok een beetje van je af houden. Maar dan gaat de halve maan niet verticaal de grond in en wordt het randje niet erg fraai....

Een maal per jaar probeer ik de randjes bij te steken van het gras dat over een tegelpad groeit.
Knoerp.
Niet ver genoeg.
Maan loopt vast op tegel.
Beetje verder.
Oeps.
Te ver, nou zit er een kier van een paar centimeter tussen tegelpad en randje.
Valt nog niet mee.

Tuingereedschap: het zaagje

Als de tak te dik is voor de takkenschaar dan biedt het zaagje uitkomst. Voor takken van een dikte van 4-6 centimeter gaat het prima. Als de tak dikker dan zo'n 8 centimeter is dan lukt het uiteindelijk nog wel, maar moet het soms in twee keer. Niet vanwege een beperking van het zaagje, maar omdat ik zulke moeie armen krijg...

Bloemvormen: enkel of gevuld

De ene bloem is de andere niet.
En de ene bloemvorm is de andere niet.
Je hebt enkele en gevulde bloemen.
Je hebt een (1) bloem aan een stengel of een hele rits.
Je hebt schermen en aren en trossen en hoofdjes.
Of tuilen.
En dan zijn er ook nog nepbloemen.



Enkel of gevuld
Enkele bloemen hebben een (1) krans met gekleurde (kroon)bladeren om het hart van de bloem.
Gevulde bloemen hebben meer kransen met bloembladeren. De extra kransen zijn ontstaan doordat stampers en/of meeldraden in bloemblaadjes zijn veranderd. Sommige gevuldbloemigen vormen daarom ook geen zaad. Deze bloemen bloeien vaak langer, ze kunnen immers niet worden bevrucht en hoeven dus geen energie te stoppen in de vruchtzetting.

3 voorbeelden van gevulde bloemen en 1 van een enkele bloem.

FOTO 1: Dahlia
FOTO 2: Zeer gevulde roos
FOTO 3: Ranonkel
FOTO 4: Cistusroos.



Wit (3)

Heel veel witte bloemen, wit met een zweempje roze, wit met een geel hartje, echt wit.

Derde uit een serie witte negentallen.
Deze keer allemaal uit eigen tuin.

Zie ook: Wit (1) en Wit (2)



Bovenste rij: bloem van waterdrieblad, groot koolwitje (op geranium), schapekophortensia
Middelste rij: bosanemoon, ruit, waterlelie
Onderste rij: aster divaricatus, witte zonnehoed, Zantedeschia

Wit (2)

Een negental witten.
De eerste zeven uit eigen tuin.
De laatste twee uit bezoektuinen.



Bovenste rij van links naar rechts: krokus, margriet en wilde peen
Middelste rij: tuingeranium versicolor, sneeuwbes en vuurdoornbloesem
Onderste rij: knikkende vogelmelk, papaver (Tuin Nies de Winter) en Wit Wilgenroosje (Tuinen van ruinen)

Wit (1)

Een selectie van witte bloemen in eigen tuin.
Behalve de middelste bloem.
Dat is geen bloem maar een boom.
Foto genomen bij lokale boomkwekerij.
Onderdeel van zoektocht naar de witste berk.



Bovenste rij: aardbei, wit kaasjeskruid, aster
Middelste rij: hoornbloem, berk, geranium
Onderste rij: vingerhoedskruid, basilicumbloem, campanula

Tuingereedschap: de rolhandgreep

In een eerder stukje schreef ik over mijn minder gelukkige ervaringen met een Gardena-snoei-schaar.
zie Tuingereedschap: de snoeischaar

De snoeischaar sprong vanzelf 'op slot'.
Reuze irritant.
Ik heb een klacht bij Gardena ingediend en werd overigens keurig behandeld.
Een snelle reactie, excuus en een nieuw exemplaar (van het zelfde model)--> snoeischaar IV.
En dat allemaal in ongeveer een week.
Prima.

Als reactie op mijn stukje in 't Groentje, kreeg ik van een lezer het advies om een Felco te kopen.
Dus vooruit, toe maar, dacht ik.

Nog een nieuwe schaar: de Felco zou de rolls royce onder de tuinscharen zijn.

En in een royale bui heb ik niet de 'classic' besteld, maar de versie met rolhandgreep.
Dat was wel wennen, een van de twee handvaten zit niet vast, maar rolt heen-en weer in je hand tijdens het knippen.
Minder kracht nodig. Ergonomische handgreep.

Nu heb ik dus TWEE nieuwe scharen. Tijd voor een snoeitest. (Wordt vervolgd).

De wilde en de tamme

Twee ooievaarsbekken.
- een wilde soort, Robertskruid, met kleine roze bloempjes, roodachtige stengels en een hele typische geur (je houdt er van of je vindt hem stinken). 15-30 cm. Onder op de foto
- een gekweekte soort, veel grotere bloemen, lichtblauw, vaak in trossen, tot 50 cm hoog. Ik ben de naam kwijtgeraakt. Boven op de foto, met zwarte helmhokjes.

Na de bloei maken beide soorten de typische zaaddoos van een ooievaarsbek: smal, met omhoogstaande snavel. Bij deze tamme soort zijn de zaaddozen heel behaard en kleverig van buiten. Ik haal de uitgebloeide stengels na de bloei vaak weg om herbloei te krijgen.

Tuingereedschap: de snoeischaar

Jarenlang heb ik zo'n blauwe snoeischaar gehad, snoeischaar I.
Tot op een bepaald moment de veer brak.
Maar geen nood dacht ik: ik koop gewoon een nieuwe blauwe.
Maar de kwaliteit is blijkbaar wat teruggelopen in de loop van de jaren.
Snoeischaar II bleek namelijk wel goed te knippen, maar sprong steeds 'op slot' .
Om de schaar na gebruik veilig weg te leggen, kun je met het oranje schuifje de bladen in gesloten stand vast zetten. Maar het is uitermate irritant als je al snoeiend steeds een geblokkeerde snoeischaar hebt.

Ik had de aankoopbon niet meer (niet aan gedacht die te bewaren), dus na weer een ergerlijke snoeibeurt, heb ik een nieuwe snoeischaar gehaald, snoeischaar III. Dat was ongeveer een half jaar geleden. Het leek goed te gaan. Maar tot mijn schrik begint nummer III nu ook kuren te vertonen...
Maar eens een berichtje naar Gardena sturen, denk ik.

Blauw

Een selectie van blauwen



Boven: Spaanse boshyacinth, blauwe druif en Ipomeae (Mallorca, oktober 2006)
Midden: Geranium, blauwe emmer (tub trug in Engeland) en juffertje in't groen (Nigella)
Onder: Lobelia, zenegroen en vergeet-mij-niet

Paars

Al bladerend door de fotoverzameling.
Een collage in paars.
De meeste staan in eigen tuin (behalve foto 2)
Door de seizoenen heen.

Van de late winter (bosanemoon), via lente, vroege zomer, hoogzomer, nazomer, tot een flink eind in de herfst (druiven).

FOTO's
Bovenste rij: bosanemoontje, Clematis (van Edwin) en een of andere geranium
Middelste rij: veronicastrum, kogeldistel en iris
Onderste rij: Campanula, een andere geranium en Boskoops Glorie druiven

Wilg kwartaalsgewijs

Wilg in september: weelderige tuin

Wilg in december: er blijkt een flat achter te liggen.

(Vrienden van ons hebben in de zomer op ons huis gepast. Ze hebben toen niet gemerkt dat de flat er lag. Ze waren erg verbaasd toen ze een paar maanden later weer langs kwamen en de flat zagen liggen. Ze dachten dat ie er pas net was neergezet).

Nog twee kwartalen te gaan en we hebben een kwartet.

Tuingereedschap: aardbeiensteker

Ik roep: "Eddy, geef jij de aardbeiensteker even aan?"

En dan krijg ik dit stuk gereedschap.



Ooit is de echte naam van dit smalle schepje verbasterd tot "aardbeiensteker".

Een betere naam is paardestekkensteker of penwortelsteker.

Ik heb het schepje ook regelmatig misbruikt om onkruidjes te verwijderen tegen ons terras met kleine steentjes in concentrische cirkels. Daar kunnen veel onkruidjes tussen kruipen.



Op een warme zomerdag, lekker op de grond zitten, en een beetje met zo'n schepje heen en weer krabben. Heel rustgevend.
Gevolg is wel dat de bovenkant behoorlijk afgesleten is (en aan de slijtage, vooral links, kun je zien dat ik rechtshandig ben)

Tuingereedschap: het internetbedrijf

Naar aanleiding van eerdere stukjes in 't Groentje kreeg ik een tip van een lezer.
Ik moest de catalogus van de Wiltfang, een internetbedrijf gespecialiseerd in hoogwaardig tuingereedschap, maar een aanvragen.
Wel prijzig, maar zeer goed spul, volgens Evert.

En bovendien goed voor een paar uur lekker bladeren in de catalogus.
Als het buiten stormt en waait.
Kijken naar mooie gereedschapjes.

De catalogus 2006 zit in een mooi ringbandje, ziet er uit als een natuuragenda.
Mooie zonnebloemfoto's voorop en ook binnenin veel foto's en leuke tips en weetjes.

Wist je dat .....

- er vijverhandschoenen, kachelhandschoenen , antitrillingshandschoenen en kettingzaaghandschoenen bestaan
- er zoiets bestaat als een rupsenschaar (een schaar op lange stok met katrolsysteem om hoge takken te snoeien)
- er plukladders, snoeiladders, boomladders, schuifladders en stokladders zijn
- een rotsspade ook in nederland handig is, ook al zijn hier niet veel rotsen
- er in het grondbewerkingsassortiment ook een damesspade is (met of zonder steps)

Als je wilt weten wat een guulschop of graanschop is,
of de tegeltrits, sloothaak of de rolschoffel
of het verplantknaapje of plantgraafje
of de wiedtand of Von Lindernkrabber...

dan zul je de catalogus ook moeten aanvragen of via internet de spullen bekijken.

Persoonlijk houd ik van bladeren in een papieren catalogus. lekker met voeten opgetrokken op de bank. Kopje thee erbij. Bestellen doe ik dan wel weer via internet (in plaats van papieren formulier).

De Wiltfang

Tuingereedschap: het krabbertje

Het krabbetje of drietand.
Dit is ons oudste stuk tuingereedschap.
Nog meegenomen uit het ouderlijk huis.
Handig bij het opschonen van kweekbedden.
Een nadeel: in de winter is het metalen schepje ijskoud.
Dus dan maar handschoenen aan.

Tuingereedschap: het schepje

In de topdrie van meest gebruikte tuingereedschappen staat het tuinschepje bij mij op nummer 1.

In een klemmetje net naast de deur van het schuurtje hangt ie.
Zo voor de grijp.
Het 'gardena-blauw' is door het vele gebruik van de punt afgesleten, maar zo'n schepje is onverwoestbaar.

Handig voor verplanten.
Maar ik gebruik hem voor allerlei tuinklussen.
Schepje steeds bij de hand, en geen zin om naar de schuur te lopen om een meer geeigend gereedschap te halen.

Dus:
soms doet het schepje dienst als grondlosmaker;
als spade om een struik uit te spitten;
als bijl om een tak door te 'hakken';
als netje om wat draadwier in het voorjaar uit de vijver te vissen;
als paardestekken steker;
als bollenplanter;
als drollenvanger (als er 'per ongeluk' een kattedrol in het iets te lang niet gemaaide gras is gedeponeerd);
etc. etc.

Geel (2)

Ik wilde iets subtielers, pastelkleuren en zo, met in gedachten de dromerige borders van beroemde Engelse tuinen.
Daar ben ik van teruggekomen. Eindeloos veel verschillende gele bloemen hebben we in de tuin.

Prachtig in het voorjaar, de knalgele narcissen, de zachtgele primula's, de glanzend gele speenkruidjes.
Na de donkere winter is dat geel heel opwekkend.
Mooi in de zomer. Lekker fel.
Fraai in de herfst, past mooi bij de langzaamkleurende bladeren en paars van herfstasters.
Alleen in de winter hebben we nog niet zo veel geel:
Laat in de winter de bloemen van de Mahoniastruik.
En we moeten nog een poging wagen met de winterakonietjes.
En dan is het al weer lente: gele krokussen....

Voor meer geel: zie Geel (1)

Geel (1)

Een selectie van geel, random uit de fotoverzameling van onze tuin geplukt.

Dauwdruppels

Op een frisse (bijna koude) lentemorgen, half acht 's morgens.
Vogels twierelen enthousiast.
De tuin is vol met glinsterende dauwdruppeltjes.
Niet alleen op het vrouwenmantelblad, maar op vrijwel alle planten.
Een uurtje later en veel van de druppels zijn verdwenen.
Dus vroeg op.
Voor uitslapers: geniet mee met de foto's.

FOTO
Boven vlnr: oranje haviks kruid, knikkend nagelkruid, margriet
Midden vlnr: ooievaarsbek, ijslandse papaver, waterlelieblad
Onder vlnr Juffertje in t groen, vrouwenmantel, vergeet mij nietje

Wilde planten: rozenfamilie (4)

Tot de Rosaceae of rozenfamilie behoren zowel veel bomen en struiken, als een groot aantal kruidachtige planten.

Bekende leden:
bosaardbei, braam, vrouwenmantel, zilverschoon, maar ook appel, peer pruim en uiteraard de Roos zelve in al haar verschijningsvormen.

Kenmerken:
- Geen makkelijke familie, wel wat gemeenschappelijke kenmerken, maar niet zo duidelijk
- tweezaadlobbige planten
- aan voet bladsteel zitten vaak kleine steunblaadjes
- bloemen geheel symmetrisch: hoe je ze ook doormiddel snijdt steeds twee gelijke helften
- onderkant bloem, waar de bloemblaadjes aan vast zitten, vaak erg breed en min of meer bolvormig
- bloemen hebben 4 of 5 blaadjes , ondersteund door nog eens 4 (of 5) groene blaadjes, versprongen
- schutblaadjes soms van boven af goed zichtbaar, bv bosaardbei, vrouwenmantel (goed kijken!)
- maar soms: 2 lagen groen blaadjes onder de bloemblaadjes: aardbei, nagelkruid en pimpernel
- bloemen hebben vaak opvallend wit, rood of geel gekleurde kroonbladeren, zelden blauw.
- meeldraden in viervoudige krans, dus 20 bij vijftallige bloem



Bovenste rij: braam, klimroos (Pauls Himalayan Musk *), nagelkruid
Middelste rij: aardbei, roos (**), vrouwenmantel
Onderste rij: vuurdoorn, moerasspirea, appel.

* of is het Kiftsgate? Ik heb er een paar jaar geleden twee tegelijk gekocht bij de Natuurtuin in Haren....
** deze roos stond al in de tuin toen we hier in 1992 kwamen wonen, naam onbekend.

Wilde planten: lipbloemenfamilie (3)

De lamiaceae of lipbloemenfamilie is een grote plantenfamilie met ongeveer 3000 soorten,
een andere bron meldt 7000 soorten,
in ieder geval veel.

Bekende leden
dovenetel, munt, salie, lavendel, basilicum, tijm, bosandoorn, citroenmelisse, zenegroen, kattekruid

Kenmerken
- twee bladeren staan telkens tegenover elkaar aan de stengel
- elk volgend bladpaar staat loodrecht op vorige paar
- van boven kijkend vormen bladeren een kruis
- stengel is vierkantig, goed te voelen door stengel tussen je vingers laten rollen
- blad meestal eirond met spitse top en fijn gezaagd
- plant vaak sterk behaard
- bloemkelken hebben meestal duidelijk bovenlip en onderlip
- de onderlip heeft vaak gekleurde lijntjes en vlekken, een honingmerk om insecten te lokken; de onderlip is de landingsplaats voor insecten
- zeer geurige familie, ook lavendel, basilicum en tijm



Foto's uit eigen tuin:
Bovenste rij: laveldel, brunel, paarse dovenetel
Middelste rij: basilicum, monarda, watermunt
Onderste rij: oregano, zenegroen, phlomis

Meer foto's:
http://www.jeannelauwen.nl/natuurfotografie/thumbnails.php?album=35&page=1

Wilde planten: ranonkelfamilie (2)

De Ranunculaceae of Ranonkelfamilie is een grote plantenfamilie met veel soorten. Het aantal wordt geschat op zo'n 3000, voornamelijk voorkomend in de gematigde zone's op het Noordelijk halfrond. Er zitten veel vaste planten tussen, waaronder ook enkele klimplanten.

Bekende leden
boterbloem, bosanemoon, monnikskap, bosrank, helleborus, akelei.

Kenmerken
- aantal bloemblaadjes is variabel ('non-kenmerk'); meestal open, niet-gevulde bloemen;
- altijd heel veel meeldraden en stampers; de stamper is bijna altijd talrijk elk uit een vruchtblad gevormd.
- sommige bloemen zijn tweezijdig symmetrisch, d.w.z.. dat je ze maar op 1 manier in twee gelijke helften kunt delen: deze hebben vaak een puntig verlengstuk van de bloemkroon, een spoor (akelei, ridderspoor)
- kelk- en kroonbladen verschillen niet veel van elkaar. De kroonbladen zijn soms geheel of gedeeltelijk tot honingbakjes vervormd.
- bladeren zonder steunblaadjes, maar met een meer of minder duidelijke bladschede.
- bladeren of enkelvoudig en dan meestal ingesneden of handvormig samengesteld en dan bestaand uit drie segmenten (buitenste het breedst en diepst ingesneden).
- veel leden van deze familie zijn giftig



Foto's
Bovenste rij: helleborus niger, winterakoniet, akeleiruit
Middelste rij: blauwe bosanemoon, stinkend nieskruid, bosanemoon
Onderste rij: clematis vitalba (zaadpluis), akelei, nigella

Meer foto's: http://www.jeannelauwen.nl/natuurfotografie/thumbnails.php?album=search&search=ranonkelfamilie

Wilde planten en hun familie (1)

Een nieuwe serie in 't Groentje:
steeds een andere (wilde) plantenfamilie in de hoofdrol,
met bekende leden van de familie en opvallende kenmerken.

Regelmatig sta ik verbaasd als ik de Latijnse naam van een plant opzoek en er achter kom dat het familie is van een of meerdere plantensoorten die ik al kende.....

Voorbeelden
- De bloemen van bosaardbei en braam lijken op elkaar. Dus niet zo gek dat die twee familie zijn van elkaar. Maar wist je dat ook vrouwenmantel lid is van de rozenfamilie?
- Speenkruid en bosanemoon hebben de zelfde bloemvorm, daar zie ik de familiegelijkenis. Maar ook de akelei en monnikskap blijken bij de ranonkelfamilie te horen
- En de (gele) dovenetel is familie van de tijm. Beiden lipbloemenfamilie.

Meer familierelaties, meestal vergezeld van foto's uit eigen tuin, volgen in de komende weken.

Vochtige schaduw 1: Helleborus Orientalis

Latijnse naam : Helleborus Orientalis

Gewone NL naam: Nieskruid of nieswortel, ook Kerstroos genoemd
Plant Familie: Ranunculaceae, ranonkelfamilie
Oorsprong: Eurazie: Griekenland, Turkije, Kaukasus
Referenties: Welke Plant Waar ?

Beschrijving : (half) wintergroene vaste plant, bloeiend van eind winter tot begin lente

Algemeen
- fraaie grote schotelvormige bloemen zeer vroeg in het seizoen
- bloemen in allerlei tinten wit, roze, paars, soms gespikkeld

BIjzonderheden:

Interessante periode
blad: glanzend, handvormig geveerd, hele jaar groen
bloem: februari-maart
vrucht: zaaddoos maart/april
stam:

Hoogte en breedte: H 30 cm, B 30 c m

Grondsoort en vochtigheid: voorkeur voor kalkhoudende grond, vochtig, humusrijk
Standplaats: zon in winter, (half)schaduw in zomer
Winterhardheid: volledig winterhard
Onderhoud en snoei: begin winter oud blad afknippen,
Vermeerdering : zaaien, gebruik vers zaad
Problemen : houdt niet van verplanten

Opmerkingen :
- komt niet kleurecht terug uit zaad
- wil je zeker weten welke kleur een plant heeft dan moet je heb in bloei kopen.
- zeer langzame groeier, bloeit pas na 3-5 jaar,
- een van de vroegst bloeiende planten, geef hem een plaat die vanuit huis zichtbaar is.
- de naam nieskruid komt van medicinale toepassing (soms in laxeermiddelen): de gedroogde en tot poeder gemalen wortel zorgt bij het opsnuiven voor een stevige niesbui. De Grieken gebruikten het wortelpoeder tegen krankzinnigheid en epilepsie aanvallen.


Foto's
1. 14 jan 2006 knop net boven de grond
2. 12 feb 2006 bloem steel wordt langer, bloem begint te openen
2. 16 maart 2003 geopende bloem



Winter interest 2: Cornus Alba 'Sibirica'

Latijnse naam : Cornus Alba 'Sibirica'
Synoniem : Cornus Tatarica
Gewone naam : NL Witte Kornoelje, ENG Red barked dogwood
Plant Familie : Cornaceae
Oorsprong : Noord China
Referenties : Het grote tuin- en kamerplantenboek, BBC plantfinder

Beschrijving : snelgroeiende bladverliezende heester met rode takken

Algemeen
- opvallend rode bast, een sierraad voor de wintertuin
- witte bessen, merels zijn er dol op
- blad vertoont fraaie herfstkleuren, tot diep rood
- bijna jaarlijks dubbele bloei, soms bessen eerste bloei en bloemschermen tweede bloei tegelijk
- bladeren hel groen, maakt een donkere plek in de tuin lichter

BIjzonderheden:

Interessante periode
blad :
augustus-oktober
bloem :
april mei
vrucht :
witte bessen, mei-juli
stam/stengel:
dec, jan, feb
Hoogte en breedte: H 3 m, B 3 m

Grondsoort en vochtigheid:
vrijwel alle grondsoorten
Standplaats: volle zon, half schaduw; bast meest kleurig indien op zonnige plek
Winterhardheid: volledig winterhard
Onderhoud en snoei: aan het eind van de winter/begin lente : een derde van de takken bij grond afsnoeien voor mooi jong rood hout en
een beperkte omvang
Vermeerdering : steek een tak in de grond..., en het groeit; ook afleggers (takken die de grond raken wortelen makkelijk)
Problemen : soms wordt gezegd dat de heester saai is in de zomer, vind ik niet. Hij is groen, ja dat wel, en op een warme
zomermiddag is het heerlijk liggen op het grasveld onder de overhangende kornoelje.

Opmerkingen
:
- bij onvoldoende snoei verdwijnt de mooie kleur
- takken mooi in kerststukjes
- na de snoei in vroege voorjaar leg ik een stapeltje of bosje knalrode takken her en der in de nog kale border
- het duurde even voordat ik deze struik kon determineren, ik zocht in boeken altijd onder
rode kornoelje, maar bij de beschrijving stond dan steevast dat ze blauwe bessen hadden. Nou onze struik had toch echt witte bessen... Tja : Witte Kornoelje, je moet er maar opkomen.
- er is ook een bonte vorm, 'Sibirica Variegata'. Staat bij ons in een bosschage van struiken, groeit minder sterk, kleinere bladeren. Kan aan de plek liggen. Dit jaar heb ik wat stekken gemaakt, die zal ik eens op een andere plek zeggen.
- er zijn tientallen soorten kornoeljes, met gele takken, met eetbare vruchten, maar ook met fraaie schijnbloemen (Cornus Kousa). Die staat nog op mijn verlanglijst..

Foto's
Bessen (oktober), herfstkleurig blad (november), en de knalrode takken (december; met groene en witte achtergrond).
De struiken op de laatste twee foto's zijn drie jaar oud (ongeveer 1.20 m hoog).




Winter interest 1: Sedum Herbstfreude

Latijnse naam : Sedum Spectabile ‘Herbstfreude’
Synoniem :
Gewone naam:NL : Hemelsleutel, vetkruid; ENG: Stone Crop, Live Forever
Plant Familie : Crassulaceae
Oorsprong : midden China, Japan
Referenties : Welke Plant Waar ? Het grote tuin- en kamerplantenboek

Beschrijving : vaste plant

Algemeen
- grote, afgeplatte bloemhoofden (diameter 8-10 cm) met kleine stervormige bloemtjes
- bloei vanaf vroege herfst tot halverwege herfst
- bloemkleur: (oud) roze, diperood, bruinrood, paars
- vlezige blauw-groene bladere, enigszins gelobt
- fraaie vorm in winter, met sneeuw of rijp.

BIjzonderheden:

Interessante periode
blad:
bloem:
aug-oktober
vrucht:
stam/stengel:
dec-jan
Hoogte en breedte: H 45 cm, B 45 cm

Grondsoort en vochtigheid:
vrijwel alle grondsoorten, goed gedraineerd, liefst kalkhoudend
Standplaats: volle zon (maar kan ook in licht schaduw)
Winterhardheid: volledig winterhard
Onderhoud en snoei: tot aan de grond afknippen in voorjaar
Vermeerdering : delen, stek, bladstek
Problemen : valt soms uit elkaar, vooral in schaduw (lange slungelige stengels)

Opmerkingen
:
Bloemhoofden vormen perfecte landigsplatform voor vlinders, bijen en hommels
Mooie combinatie vooraan de border, samen met kruipende tijm en stekelnootjes
Plant in groepen van 5-8 (volgens het boekje, ik heb ze op verschillende plekken als solitair staan)

Sedum Herbstfreude doet het goed in de zijborder, veel zon. Later heb ik exemplaren van Sedum Matrona (bruinrood blad, grotere bloemen) en
Sedum 'Iceberg' aangeschaft. Deze staan in de voortuin, maar doen het niet geweldig, waarschijnlijk te veel schaduw van een flinke boom.
Wie had verwacht dat slakken ook sedumblad lusten. Ik in ieder geval niet. Van de bloemstengels blijven ze wel af. Zowel de sedum Matrona, als de Iceberg moesten het ontgelden. Het eerst jaar bloeide de Iceberg goed, met enorme witte bloemschermen, maar het tweede jaar (2005) werden alle blaadjes opgegeten en stond er een wat ielige bloemstengel met minisvhremtje. Sneu. Volgend jaar meer in de zon? Of een beetje kalk?

Tip: als de plant zo krachtig groeit dat later in de zomer de halfronde koepel uit elkaar valt, probeer dan het volgende. Til met een riek in het voorjaar (april) de hele plant uit de grond op en laat hem op de zelfde plek weer neer. Aarde er weer omheen vegen, en klaar. Door deze ingreep is een deel van de wortletjes afgebroken, de plant gaat de komende maanden reparatiewerkzaamheden aan zijn wortelstel uitvoeren en stopt wat minder groeikracht in de stengels, de hele plant blijft compacft en valt niet uit elkaar. Je kunt ze ook elke 304 jaar delen.

De foto's zijn gemaakt in respectievelijk april (net afgeknipt), september (net broccoli, de eerste kleur komt eraan), oktober (volop kleur in oktoberzon), november (met rijplaagje) en december (in de sneeuw)




Zure grond 1: Blauwe Bes

Latijnse naam : Vaccinium Corymbosum
Synoniem :
Gewone naam: NL: Blauwe Bes ; ENG: Highbush Blueberry
Plant Familie : Ericaceae
Oorsprong : Verenigde Staten
Referenties : Welke Plant Waar

Beschrijving
Algemeen : bladverliezende heester met eetbare bessen en fraaie herfstkleuren

BIjzonderheden: was-achtige klokvormige witte bloemen in mei, donker groen glanzend blad, eetbare blauwe bessen, rode herfstkleur van blad en roodachtige takken in de winter.

Interessante periode
blad:
september, oktober
bloem:
mei
vrucht:
juli, augustus
stam:
december, januari
Hoogte en breedte: H 1.5 m, B 1.5 m

Grondsoort en vochtigheid:
zuur, humusrijk, gemiddeld nat tot nat, doorlatend
Standplaats: volle zon tot half schaduw
Winterhardheid: volledig winterhard
Onderhoud en snoei: Ondiepe wortels mogen niet uitdrogen, zorg voor een goede laag organische mulch. Verwijder de bloemen in het plantjaar en het daaropvolgende jaar om groei te stimuleren. Indien nodig: snoeien laat in de winter in het derde jaar na planten.
Vermeerdering :
Problemen : geel worden van bladere als grond niet zuur genoeg is.

Opmerkingen
:
zelfbestuivend, maar kruisbestuiving geeft beste fruitoogst. Advies: plant meer dan een varieteit waarvan de bloeiperiode samenvalt.
Volgens zijn gek op de bessen. De heester wordt vaak alleen voor het fruit geplant. Toch heeft deze heester een mooie sierwaarde in struiken borders, als onderdeel van een groep losse struiken samen met rhodondendrons.of als heg.

Eigen ervaring: nog geen. Interesse is gewekt door lezen over deze struik en door een tuinprogramma op de BBC. Daarin kwam een kweker van van blauwe bessen aan het woord. Daarnaast ben ik dol op bessen, en deze bes zit nog niet in mijn verzameling...






Herfstkleur 2: Echinacea purpurea

Latijnse naam : Echinacea purpurea
Synoniem :
Gewone naam: NL: Zonnehoed ; ENG: cone flower
Plant Familie :
Oorsprong : prairies van midden en oosten van Verenigde Staten
Referenties : Welke Plant Waar

Beschrijving:

Algemeen :vaste plant met grote margrietachtige bloemen

BIjzonderheden:
grote stevige margrietachtige bloemen, meest paars of roze, die geen ondersteuning nodig hebben
aanvankelijk vlakke bloemen, naarmate de bloei vordert buigen de bloemblaadjes naar beneden, waardoor een soort badminton 'shuttle' ontstaat
aantrekkelijk voor bijen en vlinders
uitgebloeide zaadhoofden geven mooi wintersilhouet en leveren zaad voor vogels

Interessante periode
bloem:
juli- september
vrucht:
zaadhoofd okt-jan

Hoogte en breedte: H 90 cm, B 45 cm

Grondsoort en vochtigheid:
vochtig
Standplaats
: volle zon tot half schaduw
Winterhardheid: volledig winterhard
Onderhoud en snoei:
Vermeerdering : delen: september tot mei, stekken van jonge scheuten in voorjaar; zaaien
Problemen : oudere planten kunnen opeens zonder aanwijsbare reden afsterven; regelmatig verjongen

Opmerkingen
:

E. Purpurea ‘White Swan’ geeft witte bloemen met een koperachtige gloed van juli toto oktober. Bloemen zijn iets kleiner dan de paarse variant.

Betrouwbare en opvallende plant in border

Plant wordt gebruikt in kruiden medicijnen als middel tegen 'alles' (Dr. Vogel, u weet wel)


Eigen ervaring:
in september in tuin gezet, zowel witte als paarse variant (dat jaar niet meer gebloeid). Volgende jaar prachtig, De white swan gaf zelfs grotere bloemen dan de gewone paarse variant. De zaadkegels bleven heel lang fier overeind staan Mooi! Tweede jaar, mager resultaat, bijna verdwenen. De grond is misschien wel te droog in de voortuin. Volgend voorjaar op een vochtiger plek in de tuin proberen...
NB. Zaad in zaaibed gezaaid in volle grond. Niets van terug gevonden.



September 2004, bloem net open


Inhoud catalogus

Deze catalogus wordt opgebouwd uit mijn favoriete planten of bomen. Een heleboel heb ik al in mijn tuin, andere wil ik ik in de toekomst nog aanplanten. Per keer geef ik een beschrijving van de plant of boom, en details over grondsoort, standplaats e.d. Ik probeer zoveel mogelijk mijn eigen foto's toe te voegen, een enkele keer gebruik ik foto's van anderen/internet.

Categorie:
Herfstkleur
Interessant in winter
Droge schaduw
Vochtige schaduw
Zure grond
Vlinder/bijenplant

Herfstkleur 1: Pruikenboom

Latijnse naam : Cotinus Coggygria ‘Royal Purple’
Synonym :
Gewone naam: NL: pruikenboom; ENG: smoke bush
Plant Familie :
Oorsprong :
Referenties : Welke Plant Waar

Beschrijving

Algemeen :
Kleine ronde boom of grote meerstammige bladverliezende struik met wijnrode bladeren

BIjzonderheden:
wijnrode ronde bladeren in de zomer
schuimachtige pluimen van paarse of roze bloemen in midzomer
prachtige oranje rode herfstkleuren
vaak meerstammig

Interessante periode
blad:
september, oktober
bloem:
juni, juli
Hoogte en breedte: H 5 m, B 5 m

Grondsoort en vochtigheid:
goed doorlatend
Standplaats
: volle zon tot half schaduw
Winterhardheid: volledig winterhard
Onderhoud en snoei: nauwelijks nodig
Vermeerdering : neem stekken van juni tot augustus
Problemen : -

Opmerkingen
:
Sterke groei, kan op termijn uitgroeien tot forse struik
C.Coggygria: ronde struik met bleekgroen blad.
RHS Award of garden merit


Foto: Hortus Haren, september 2003