Joost K. Bouter

De dwergjes van Tuil

Als je een paar honderd jaar oud kunt worden, dan is een handjevol jaren in een oogwenk voorbij. Als je kabouter bent. In de gewone mensenwereld is 5 jaar een lange periode. In 2009 is de laatste keer dat ik over Joost K. schreef. Heb hem al een hele tijd niet gesproken. Maar deze week gebeurde er iets waardoor ik ineens weer aan hem dacht. Donderdag avond lag er een pakketje thuis, een pakketje in boekformaat, en aan mij geadresseerd. Afzender onbekend, wel een (onbekende) postcode achterop.

Het boek heette 'De dwergjes van Tuil', van Paul Biegel. Ook binnenin geen afzender. Verbazing. Het boek gaat over heidedwergjes, de dwergjes van Tuil, en hun avonturen in de natuur. Hoe ze omgaan en samenleven met het bijenvolk in de holle boom, met de konijnen, en met de vlinders. Over de vlindereitjes aan de onderkant van de brandnetelblaadjes, en later rupsen en poppen.
Langzaam begon ik me iets te herinneren. Jaren geleden, in een zeldzame spraakzame bui, had Joost K. mij eens verteld over een verre familie van hem, over heide-dwergjes. Die leefden ver weg, in kabouterstappen gerekend dan, ze woonden op de hei. Deze kleine kereltjes waren nog een stuk kleiner dan Joost, een soort mini-kabouters, een centimeter of 4-5 hoog. Deze dwergjes leefden in volkjes van ongeveer 100 bij elkaar. Joost sprak er met enige vertedering over, maar wilde ze niet te vaak zien. Veel te druk, al dat gekrioel van 100 heidedwergjes om hem heen. Joost vertelde dat een van de volkjes best beroemd was geworden - het volk van Tuil - en dat er zelfs een boek over ze geschreven was.

dwergjes14feb

Nu ligt dat boek hier naast me! Zou Joost het hebben opgestuurd????
Had gekund, maar het is net iets anders gegaan. Via de postcode kwamen we achter het adres van een antiquariaat/ 2e hands boekwinkel in Deventer . De eigenaren van het antiquariaat vertelden wie het boek had laten opsturen. Het was Margriet. Reactie Margriet toen ik haar bedank-mailde:
Dit leek me nou net een boek voor jou! Het gaat over van alles waar je vaak over schrijft, en het beantwoordt ook de vraag hoe je met bijen kunt communiceren. Een veelgebruikte (voor)leeshit hier.
Bedankt, Margriet, hartstikke leuk. Zie ook hier.

NB. Zal toch Joost weer eens gaan opzoeken en vragen hoe het met hem gaat. En of hij het bestaan van dit boek misschien op een stille nacht bij Margriet in het oor gefluisterd heeft.

Tuinfotocursus

De locale tuinclub heeft een tuinfotocursus georganiseerd en deze week was de eerste les. Iedereen kon mee doen maar alleen met een digitale camera. Dat is makkelijk en snel. Onze docent, fotograaf in het dorp, legt tijdens de eerste les uit welke soorten licht je hebt, en wat dat voor een gevolgen heeft voor eventuele kleurenfoto's.

Gericht licht en diffuus licht.
Hard licht en zacht licht.

Daarna haalt iedereen de camera uit de tas en gaat op zoek naar de witbalans. Ja, die zit op vrijwel elke digitale camera, maar veel mensen kennen deze functie niet. Als iedereen zijn of haar witbalans heeft gevonden (op een persoon na, met een wat oudere camera) zijn we klaar en krijgen we huiswerk mee.

Opdracht 1a: zet binnen een object naar keuze voor een wit laken of witte muur. En maak een serie foto's met alle verschillende witbalans instellingen. Kijk wat de verschillen zijn.

Opdracht 1b: fotografeer buiten een object met alle verschillende witbalansinstellingen. Verschil?

Opdracht 2: maak in de tuin een serie foto's met de camera in automatische stand. Steeds zelfde plek, zelfde richting, elk uur, 1.5 uur. Vanaf moment van opstaan tot naar bed gaan. En dan?
Zet de foto's naast elkaar en bekijk hoe het licht verandert in de loop van een dag.

Joost, onze tuinierkabouter, was net op weg naar buiten om uien te poten. Hij was bereid om even te poseren. Twee foto's met een andere instelling voor de witbalans. Kijk voor meer avonturen van Joost in het submenu 'Joost K. Bouter', in de rechterbalk van het scherm.



Als je veel geduld hebt kun je zo het licht zien veranderen in de loop van een jaar, de seizoenen. De herfst heeft veel vaker zacht licht, mooi voor subtiele kleuren. De lente juist hard licht, waar sprankelende kleuren het goed doen.

Uit zijn winterslaap

Er wordt weer volop gestommeld in de bijkeuken. Joost, onze tuinierkabouter, begint zich weer te roeren. Het begint er mee in januari dat af en toe iets verschoven is in de bijkeuken. Dat potje stond toch in de andere vensterbank, wie heeft die zak appels verschoven, waar ligt de sleutel van de achterdeur. En in februari hoor ik hem ook steeds vaker. Stommel stommel, rommel rommel. En vanaf gisteren staat Joost weer op de uitkijk. Voor het raam, kijkend, wachtend op een aangename temperatuur.
Nog even wachten, Joost, voor komende week is weer sneeuw voorspeld.




Meer avonturen van Joost, zijn te vinden onder de rubriek Joost K. Bouter (menu rechts).

Er op uit

Het wordt weer tijd om er op uit te trekken. Joost K. heeft zijn wandelstok al klaar en zijn knapzak gepakt. Klaar om rond te trekken. Onze tuin is 1200 vierkante meter, een gigantisch gebied als je maar zo'n klein ventje bent. Joost is ongeveer 1 voet groot. Hij is oud, ik weet niet hoe oud, maar in ieder geval nog uit het 'voeten' tijdperk. Althans hij praat zelf over maten in voet en duim en el, niet in meters en centimeters.

Zaaikabouter

De afgelopen maanden heb ik weinig of niets van Joost gezien. Joost is onze tuinierkabouter. Ongeveer een jaar geleden kwam hij bij ons wonen. Meestal kom ik hem tegen in de bijkeuken of serre. Maar op andere momenten is hij in geen velden of wegen te bekennen. Vorig jaar heb ik al gemerkt dat Joost dol is op zaaien. Als ik bezig ben met potjes en aarde en zaadjes komt hij meestal aangekuierd. Vandaag stond ie in de hoek van het aanrecht mee te kijken. Om met brommende stem aanwijzingen te geven. Niet te diep, beetje schudden, zaad wat verder uit elkaar, zachtjes aandrukken.




Vandaag hebben we pepers gezaaid, zes soorten maar liefst.
In het zaaikasje (potter 49) passen 49 zaadjes, 7 x 7 plantgaten.
Van links naar rechts:
1. allium tuberosum (knoflookbieslook),
2. fresno peper
3. jalapeno peper
4. peper kerinthing
5. peper tri-fretti
6. peper centennial rainbow
7. peper numex big jim. Zie ook : Pepperflakes
Op nummer 2 en 3 na komen alle zaden van Diana. 2 en 3 komen van de Albert Heijn.





En in de tweede Potter 49 gezaaid: 3 rijen basilicum (zakje van hartstichting), 3 rijen basilicum (zelf geoogst zaad van 2007, soort ben ik vergeten op te schrijven....). en 1 rijtje tomaat 'Red Robin'. Een beetje harig tomaatje, zaad van Diana.

Joost en de Brugwachter

Een maand of twee geleden kreeg ik een forse stek van collega Jan.
Een Brugmansia.
Vroeger heette de plant Datura.
Naar de grote trompetvormige bloemen heet de plant ook wel Engelentrompet.
Meneer Brugman de naamgever van de plant was een Leidse hoogleraar en lijfarts van Lodewijk Napoleon.

De stek heb ik inmiddels overgeplant in een grotere pot en dagelijks krijgt ie een halve tot hele gieter water. En nog hangen elke avond de bladeren er als slappe vaatdoekjes bij.





De plant heeft zich gesplitst en dat zou een teken moeten zijn dat er bloemen aan komen.
Maar ik zie ze niet. Joost wil ook wel even helpen zoeken naar de bloemen van de 'brugwachter', zo noemt hij de plant.
We vinden wel wat gaten in de plant EN de dader (een oorwurm). Die wordt buiten geparkeerd.

Vandaag in de grootste pot die ik kon vinden -50 cm doorsnee- de brugmansia nog eens verplant. De blaadjes zien er wat gelig uit (honger?). Nog wat mestkorrels in de verse aarde. Tot mijn schrik zie ik bladluizen en ook nog iets spintachtigs... Misschien gaat het beter als de plant echt buiten staat en niet in de serre waar de temperatuur nogal op en neer gaat.

Plekje op een beschaduwd terras. Gewaagd, vanwege de mogelijke slakkenaanval......

Meer brugmansia weetjes vind je in de tuin wiki: De Tuin Wiki | Main / Brugmansia

En nu maar eens kijken of ie bloeit. Dan kan ik er misschien achter komen welke soort het is.

Joost-in-t-gras

Spring in 't veld.
Juffertjes in 't Groen

En nu ook: Joost in 't Gras




Onder de Elstar-appelboom proberen we een bloemenweitje te maken.
Gewoon grasveld (eigenlijk mosveld, relatief veel schaduw) niet meer maaien.
Nou ja, twee x per jaar nog maar: juni en september.
Maaisel afvoeren om grond te verarmen.
Da's goed voor variatie aan bloemen.

En verder steek ik af en toe een pluk gras uit en zet er een wilde plant in (of wat zaad).
Al twee jaar verspreid ik ook kievietsbloemenzaad. Ik zie nog geen planten terug. Maar wie weet. Een kievietsbloem zonder bloem is niet erg opvallend tussen hoog gras en het kan jaren duren voordat zo'n jong plantje gaat bloeien.
Zie ook : Bloemenweitje-in-wording voor meer achtergrond van het weitje.

Joost en de schoenlapper

Joost verwondert zich over de leerachtige bladeren van de Bergenia.

Totdat hij bedenkt dat die bladeren tot de (Nederlandse) naam schoenlapperskruid of schoenlappersplant hebben geleid.




We hebben in de tuin twee soorten staan. De soort op de foto blijft groen in de winter.
De andere soort krijgt 's winters een mooie donkerrode gloed.

Zie ook de eerdere avonturen van Joost:
Joost K. Bouter

Lage vingerhoeden

Vanaf half maart tot begin mei 2007 was het uitzonderlijk warm en vooral heel droog.
Hoewel de tuin nu barst van de kleuren en het groen je tegemoet straalt is de droge periode toch te merken.
De vingerhoedskruiden zijn dit jaar over het algemeen een stuk kleiner dan andere jaren.
Het zijn van oorsprong bosrandplanten, beetje vochtige grond.
BIj ons in de tuin staan ze op een heleboel plaatsen, ook in de volle zon.
Meestal heeft roze de overhand, dit jaar de witte.
Maar wel laag dus.

FOTO 1: Deze is nog geen meter hoog.
FOTO 2 en 3: Joost heeft een nog lagere gevonden in de voortuin.



Deadheading

Mooie Engelse term, deadheading.
Dat betekent "het verwijderen van uitgebloeide bloemen" van bloeiende planten of struiken.
Daarbij vergeleken is de Engelse term toch wel mooi compact.
Alhoewel: wat denk je van 'onthoofden'!

Waarom? --> voorkomt zaadvorming (die zoveel energie vraagt dat de plant vaak geen nieuwe bloemen meer vormt)
Waarom? --> zorgt dus ook voor langer doorbloeien
Waarom? --> ziet er mooier uit.

Ik doe het niet vaak, soms bij de ene hanging basket die we hebben, maar in ieder geval wel altijd bij de narcissen,
Gewoon na de bloei de nog groene 'vruchtbeginsels' uitbreken.

Voor deze bijdrage heb ik eerst een foto gemaakt van een uitgebloeide narcis.
Ik ging de camera wegleggen en toen ik terug kwam zag ik dat alle narcissen al 'onthoofd' waren.
En uit de border steeg een semi-muzikaal gebrom op.
Joris K. aan het werk. Precies op ooghoogte voor hem.
En toen het mandje op zijn rug vol was ging ie aan de wandel.
De hele tuin door, naar de composthoop!




Samen voor het raam

Ze moesten aanvankelijk niets van elkaar hebben.
Baas hoorde steeds gescharrel in de bijkeuken en vond dat intrigerend.
Toen ik hem voorzichtig de deur open deed bleef ik er wel bij.
Ik wist niet of Baas Joost wat zou aandoen, of omgekeerd.
Het was een bizarre ontmoeting.
Baas vond dat Joost maar een vreemd luchtje had, een kabouterluchtje.
En ging zich omslachtig wassen, rug naar Joost toe, hem compleet negerend.
En Joost, Joost keek wat afkeurend naar de poes.
En bromde, diep vanuit zijn buik.
Zoiets als "scheer je weg, mormel".
En Baas draaide zich om en ging weg.

Maar blijkbaar zijn ze inmiddels nader tot elkaar gekomen.
Heel gemoedelijk zaten ze voor het raam met elkaar te keuvelen.
Beiden van links naar rechts kijkend.
Joost wees iets aan in de tuin, Baassie draaide zijn koppie er naar toe en mauwde.

Zaaien in veelvoud

Ik kwam vanmorgen in de bijkeuken. Hele aanrecht lag vol met zakjes en pakjes zaad.
Die hadden in een laatje in het aanrecht gelegen, te wachten op een gunstig moment.
Een hint van een zekere kabouter, dat ik hoognodig moest gaan zaaien.
Joost K. zelf was niet de bekennen, de hele dag niet gezien.

De zaaikasjes zijn bezet dus nu gewoon in kleine potjes gezaaid.
Van de meeste soorten 1 potje (met 6-10 zaden), van een enkele twee potjes.
En consequent een plantenlabeltje erin.
Want ik vergeet toch weer wat het was, zeker als ik het niet eerder heb gezaaid.
De potjes staan nu in de serre, waar het vandaag een aangename 18 graden werd.

Een paar potjes buiten gezet (koude-kiemers, maar misschien nu al wel te laat in het jaar; eind maart en het wordt weer lenteachtig warm).
1 pakje zaad ligt nog in de koelkast...

Tegen 6 uur de serredeuren weer gesloten.
En daar kwam ik Joost K. nog even tegen.

Hij stond de zaaipotjes te bekijken, knikte me bedaard toe en schuifelde weer weg.

Zaaien: tabak

Zaai- en stekgrond gekocht.
Zaaibak en schepje op de grond in de bijkeuken gelegd.
Zaadjes stonden in een kastje.

Welke zaadjes zou hij uitzoeken?

Het is geworden.... de siertabak 'lime green' .
Ik heb Joost gevraagd naar de reden, waarom hij juist deze zaden uitzocht?

Antwoord was dat ie op zijn tijd wel van een pijpje hield, lekker de geur van tabak.
Mooi om zelf te telen.

Joost was wat teleurgesteld toen ik hem meldde dat dit siertabak was, voor de sier, en niet voor de 'rook'.





Meer avonturen van Joost K. Bouter
deel 1
Joost de tuinkabouter
deel 2
Bollen planten: Calla

Bollen planten: Calla

Gekregen: twee Calla-bollen.
Nee, bij nader inzien knollen. Een bol is zoiets als een uit, met rokken. Een knol is meer zoiets als een aardappel.
Calla is een niet-winterharde zomerbloeier.
Groot groen blad met van die elegante aronskelkachtige bloemen.
Ik kende ze alleen in het wit.

Maar volgens het plaatje op de verpakking zijn deze heel donker paars, bijna zwart.
Potgrond, pot en knollen klaargelegd in de bijkeuken.

Om in het weekend de knollen op te potten.

Wie schetst mijn verbazing toen ik vanmiddag in de bijkeuken kwam.
Joost was al begonnen!
Ik keek toe hoe hij bedachtzaam hummend en geheel in zijn eigen tempo met de knollen aan de gang ging.
Daarna kuierde hij weer weg een keukenkastje in en mompelde dat ik maar een zak met zaai- en stekgrond moest halen.
En ook een kweekkasje klaarleggen.
De voorraad zaadjes had ie inmiddels gevonden.



NB. Het lijkt erop dat Joost geen tuinkabouter, maar een tuinierkabouter is.

Joost de tuinkabouter

Zomaar, van de ene dag op de andere, kwam Joost bij ons wonen.
Joost Karel voluit.

We hadden niet meteen door dat hij bij ons ingetrokken was.
De serre, vorig jaar aan het huis laten bouwen, doet in de wintermaanden dienst als plantenopslag.
Er staat bijvoorbeeld een forse ficus benjamina en een loge-bougainvillea van de buren.
Eens in de week kom ik in de serre om te kijken welke planten een slok water willen.
Afgelopen weekend had ik al het idee dat er iemand in de serre was of was geweest.
Een paar van de plantjes op de tafel waren verschoven.
Vreemd. Misschien was toch een van de poezen achter me aan geglipt tijdens het water geven...

Maar dit weekend deed ik echt de deur naar de serre goed achter me dicht.
Het is een glazen deur, met glas tot aan de grond.
Poes Sprot zat aan de andere kant, hevig te gebaren en met een pootje tegen de ruit te tikken.
Gek beest. Of toch niet?

En ineens zag ik uit een ooghoek iets bewegen.
Dat was Joost. Joost Karel om precies te zijn.
Maar hij vond het chique om zijn tweede naam af te korten tot K.
Hij deelde mee dat ie hier zijn intrek zou nemen.
Onze serre vond ie wel geschikt.
Althans voor een tijdje.
De afgelopen 20 jaar had hij rust gezocht.
Woonde in een oude boom in de Harener Wildernis.
Met de laatste storm was er een stuk uit de kruin van zijn boom gewaaid.
Mooi excuus om weer eens op stap gegaan.
Mand met zijn spulletjes op de rug en aan de wandel.
Kabouters hebben dat.
Ze kunnen een hele tijd, heel tevreden op een plek wonen.
Dan begint het te kriebelen.
En dan ineens gaan ze op stap.

Hoe hij binnen gekomen was wilde hij niet zeggen.
En we moesten hem vooral met rust laten.
Hij ging zijn gang, zou ons niet storen, en verzocht me dringend om hem ook niet te storen.
En nu kon ik wel gaan, dan kon ie zijn nieuwe woonplek verder inrichten.



Wat verbouwereerd verliet ik de serre.