Een wandeling door de straten van Oud-Hellevoetsluis


0101 Brielse Brug 0102 Poortwachtershuis 0103 Opzoomerlaan 0104 Oude marinekantine - Gallasplein
Brielse brug Poortwachtershuis Opzomerlaan Oude Marinekantine / Gallasplein

Bij de Brielse brug kom je door de Brielse Poort de Vesting Hellevoetsluis binnen (de echte poort werd reeds in de 19de eeuw afgebroken). Direct links ziet u het Poortershuis.Vervolgens wandel je de Opzoomerlaan, genoemd naar de burgemeester Opzoomer, op met aan weerskanten huizen en in het midden de Brakkensloot. Rechts zie je het Gallasplein, een Paradeplaats van de Marine. U ziet dat op het plein de mariniers staan aangetreden (1918).

0201 Machinistenschool 0202 Woning Directeur Rijkswerf 0203 Zicht op Oostzanddijk 0204 Prinsehuis en N-H Kerk 0205 Kerkstraat
Machinistenschool Woning: Directeur Rijkswerf Zicht op Oostzanddijk Prinsehuis en N-H Kerk Kerkstraat

Als je rechts afslaat zie je de Machinistenschool. Daar werden de matrozen opgeleid tot machinist. Ga je links de Oostzanddijk op dan zie je om de hoek de statige woning van de Directeur van de Rijkswerf. Vanuit de overzijde heb je zicht op de gehele Oostzanddijk. Verder het Admiraliteitshuis, ook wel genoemd Het Prinsehuis, waarin destijds Tromp en De Ruyter vergaderden, de Muziektent en de Nederlands Hervormde Kerk. De kerk werd vroeger druk bezocht. De matrozen in opleiding marcheerden onder leiding naar de Kerk. Dan kom je op het Baantje met links de Kerkstraat, die uitloopt op de Kippenbrug, richting Koopvaardijhaven.

0301 Oostkade 0302 Marinehospitaal 0303 Marinebrug 0304 Haarlemmerstraat
Oostkade Marinehospitaal Marinebrug Haarlemmerstraat

Om de hoek van het Baantje zie je de Oostkade met aan het eind het Marinehospitaal (het grote witte gebouw) . Op de Oostkade o.a.het café van Waardenberg waar veel matrozen kwamen, de kapper Faeseler, de bakker Landheer en de Coöperatiewinkel .Gaat men de Marinebrug over dan zie je recht voor je de Haerlemmerstraat, die op de bomvrije kazerne ‘Fort Haerlem’ uitkomt.

0401 Westzanddijk 0402 Vissen in de haven Westzanddijk 0403 Molenstraat 0405 Fort  Haerlem
Westzanddijk Vissen in de haven Molenstraat Fort Haerlem

Over de brug rechtsaf de Westzanddijk. Eerst waren er weerszijde (West en Oostzijde) van de haven dijken van zand, die later werden verhard, waarop woningen werden gebouwd, vandaar de Oost- en Westzanddijken. Op de Westzanddijk waren veel winkels, zoals op de hoek het snoepwinkeltje van Pijl, de Drogisterij van Van den Heuvel, de bakkerijen Van der Linde en Van der Waal. De vele winkels op Hellevoet was een gevolg van het vele Marinepersoneel en de Marinewerf. Er was ook nog een slop-verbinding tussen de Westzanddijk en de parallel achterliggende Molenstraat, de Kraton, waarvan Mw. Beckers-Heuker schreef:”Dat slop liep een beetje kronkelig tussen de huizen door, het was een nauw steegje en de meeste huizen werden door marinemensen bewoond, die daar samenwoonden al of niet getrouwd, met een meisje of vrouw. Ook werd er nogal eens van partner gewisseld.” Als je van de Westzanddijk achterom door liep kwam je in de Molenstraat. Loop je de Molenstraat uit dan kwam je rechtsaf bij het Fort Haerlem uit. De Molenstraat is genoemd naar de stellingmolen:’De Hoop’.

0501 Westkade 0502 Hotel 'Van Engelen' 0503 Peperstraat 0504 Nieuwstraat 0505 Hoofdwacht Westkade 0506 Telefoonlijst 1915
Westkade Hotel 'Van Engelen' Peperstraat Nieuwstraat Hoofdwachtgebouw Telefoonlijst 1915

Terug naar de Marinebrug gaan we nu linksaf naar de Westkade met het voorname Hotel-restaurant Van Engelen, waar veel reizigers en vertegenwoordigers vertoefden. Boven was een Sociëteit voor de officieren en elite. Op de telefoonlijst van !915 komt Van Engelen ook reeds voor.Direct naast ‘Van Engelen’ een smalle steeg de Peeperstraat, die verbinding had met de Nieuwstraat (waar ook weer een levensmiddelenzaak was van Konijnendijk) en die uitloopt op de Hoofdwachtstraat. Op de Westkade ook weer veel winkels, zoals o.a. de bakker Van Kralingen, levensmiddelen Van der Wiele, een Dameshoedenzaak van Mw.Beckers-Heuker. Aan het einde van de Westkade het Hoofdwachtgebouw waar de wachten voor geheel Hellevoet werden ingedeeld. Bij stromvloed of springtij steeg het water zo hoog, dat het wel een halve meter tegen de huizen stond. In dat geval moesten de burgers snel vloedplanken voor de deuren plaatsen en de naden dichtsmeren met talkvet (vloedplankenvet). De kelders liepen dan meestal vol met als gevolg veel narigheid. Springtij treedt op na volle maan of nieuwe maan. Dan is het hoogwater hoger en het laagwater lager dan normaal. Gecombineerd met een Noordwesterstorm stijgt het nog hoger ( Watersnoodramp 1953). Aan het eind van de Westkade loop je recht door langs de haven naar de Vuurtoren en het Hoofd; de monding van de Marinehaven.

0601 Hoofd en vuurtoren (ets van Frans Spuijbroek)
Hoofd en vuurtoren (Ets van Frans Spuijbroek)

Buiten de Vesting van Hellevoetsluis was er nog de Glacisweg, de Tramhuizen met de Stoomtram en het Zwembad.

0701 Glacisweg 0702 Tramhuizen 0703 Tramstation met stoomtram 0704 Zwembad
Glacisweg Tramhuizen Station met stoomtram Zwembad

Voor wie nog een paar mooie prentbriefkaarten wil zien: Verder


<--