Pagina's over het IsraŽlisch-Palestijnse conflict††† < - - - >††† Hoofdpagina

(laatste wijziging: 28 september 2009)

 

 

Dries van Agt over IsraŽl en Palestina

...en wat er mis is met zijn lezing!

 

 

Commentaar januari 2008:

* Verslag Dries van Agt in Nijmegen (Ratna)

3 Commentaren van september 2005:

* Van Agt een Vriend van IsraŽl?? (Ratna)

* Van Agt brengt vrede niet dichterbij (Ratna)

* Dries van Agt op Kruistocht tegen IsraŽl (Wouter)

 

Zie ook op Israel-Palestina.Info: Dries van Agt over IsraŽl en de Palestijnen (sept. 2009)

______________________________________

 

Verslag Dries van Agt in Nijmegen op 15 januari 2008

IMO Blog, 17.01.2008

 

"Waarom wilde ik niet in discussie gaan met Naftaniel?" En meesmuilend: "waarom was u niet dapper?" aldus Dries van Agt, tijdens een 'debat' in Nijmegen over het Nederlandse beleid ten aanzien van het IsraŽlisch-Palestijns conflict. De zaal lachte instemmend. Ronny Naftaniel had hem dit zojuist nog op de gang gevraagd, nadat Van Agt hem de hand had toegestoken, want een hand geven, dat kon er nog wel af.
Dit was, zo zei hij, zeer slim gespeeld van Naftaniel om zogenaamde electorale redenen. Hij verklaarde verder: "Ik heb vaker gediscussieerd met het CIDI. Het is een propagandamachine van IsraŽl, door IsraŽl betaald."
Daarop vroeg iemand hem kwaad dit woord 'propagandamachine' terug te nemen, want dat deed denken aan Goebbels speeches tijdens de oorlog. "Ik neem niks terug", zei Van Agt vol overtuiging.


Dit zijn belachelijke aantijgingen en leugens, gericht op het zwartmaken van het CIDI, en helaas had niemand hier verder vragen of een kritische opmerking bij. Het is opvallend hoe makkelijk het tegenwoordig is een bonafide gerenommeerde organisatie als het CIDI zo weg te zetten. Het CIDI is, in tegenstelling tot veel pro-Palestijnse organisaties en solidariteitscomitťs, van niemand afhankelijk en ontvangt geen geld van de overheid, noch de IsraŽlische noch de Nederlandse. Vreemd is dat mensen zich nooit afvragen door wie al die pro-Palestijnse organisaties worden betaald, en of die niet worden geholpen in het opzetten van 'grassroot' structuren. Het zijn er inmiddels behoorlijk veel. In de VS worden universiteiten gesubsidieerd door Saoedische sjeiks voor het opzetten van Midden-Oosten studies, en het is geen toeval dat die een pro-Arabisch karakter hebben. In Nederland zijn we nog niet zover, maar OriŽntalis, het vroegere Bijbels Openluchtmuseum nabij Nijmegen, heeft wel een miljoenenbedrag van een sjeik uit Oman gekregen. Dit heeft geen enkele invloed op ons beleid, aldus de museumdirecteur, maar het ruikt toch een beetje vreemd.

Van Agt had zich niet goed voorbereid, liet dezelfde sheets zien als tijdens zijn lezing op het GroenLinks 'Groene Lente Festival', waar ik hem twee jaar geleden voor het eerst hoorde, en drukte soms gewoon op 'volgende' en vroeg dan aan ons wat er te zien was. "Oh ja, alle verwoeste Arabische dorpen. Of zijn het de nederzettingen?" Ach wat doet het ertoe, in beide gevallen zijn het er veel, veel te veel. Zijn verhaal was bekend: de Joden bezaten in 1947 maar 6% van het land, en vormden 30% van de bevolking, maar kregen wel 55% van het land toegewezen. Logisch dat de Arabieren het daar niet mee eens waren. Na de oorlog waar het delingsplan 'toe leidde', had IsraŽl 78% van Palestina ingepikt. Die expansie was niet alleen het resultaat van de militaire overwinning, maar ook van een planmatige verdrijving van de Palestijnen. Dat heeft Grote Leider Ilan Pappe precies in kaart gebracht, dus is het waar.

Van Agt haalt mensen aan ('niet mijn woorden') die het wonderlijk vinden dat de Palestijnen pas in de jaren '90 met zelfmoordaanslagen begonnen. Het is immers zo logisch dat je je tegen vreemde overheersing verzet door explosieven om te binden en een supermarkt of bus in te stappen, en je op te blazen als die goed vol zit. Geen bezetting mogelijk zonder dat verschijnsel. Alle bezetters kunnen erover mee praten, vooral die waar het er nog wat wreder aan toe gaat dan in de jaren '80 onder de Palestijnen. Maar nee, de vredelievende Palestijnen hebben daarmee gewacht tot de vredesbesprekingen van het Oslo proces. Er is trouwens wel iets aan te doen: er zouden volgens Van Agt geen zelfmoordaanslagen zijn als de Palestijnen gunships, kanonnen, tanks en vliegtuigen hadden gehad, om daar direct aan toe te voegen dat de slachtoffers aan Palestijnse kant een veelvoud zijn van de slachtoffers door zelfmoordaanslagen. Het Midden-Oosten zou ongetwijfeld een stuk vrediger zijn met Palestijnse F16's en tanks. Maar over al deze zaken hoor je nooit, vervolgt Van Agt, want onze journalisten schrijven klakkeloos over wat er in de kranten in de VS staat, want ze moeten wel om 5 uur naar huis. Zeer gevat. Wouw. Durft hij even tegen die slappe journalisten. Ik vraag mij overigens af welke krant Van Agt leest (wellicht alleen het Katholiek Nieuwsblad), en naar welke TV zenders hij kijkt.

Van Agt had geen woorden om zijn afschuw over de nederzettingen uit te drukken. Zij zijn zelfs nog erger dan de bezetting zelf, die 'tegen alles wat de VN had gezegd, gevraagd en gesmeekt' inging. Hij haalde er niet nader genoemde Joodse auteurs, Desmond Tutu en het Rode Kruis bij om aan te tonen dat IsraŽl uit is op de fragmentatie van Palestijns land, het annexeren van delen ervan, en het stichten van 'Open Air Prisons' oftewel bantoestans. Ja, en dan de muur. Dat is natuurlijk een landroof, anders had IsraŽl hem wel op de Groene Lijn gezet. Hoe dat in Jeruzalem moet, of het niet logisch is dat je op zijn minst de grote nederzettingenblokken ook wilt beschermen, dat waren zijn zaken niet. 'IsraŽl heeft het volste recht zich te verdedigen', aldus van Agt, maar niet zo. Eenzelfde reactie had hij op mijn opmerking tijdens het discussiegedeelte dat tientallen aanslagen zijn verijdeld door de muur, de checkpoints en de legeroperaties in Palestijnse steden die hij zo fel veroordeelt. Na eerst uit te roepen dat dat maar uit de lucht gegrepen is, en ik erop wees dat dat uit rapporten van de IsraŽlische veiligheidsdienst blijkt, erkende hij 'dat dat wel zo zou kunnen zijn', en dat dat op zichzelf ook goed is (dat ze verijdeld werden), 'maar dat rechtvaardigt natuurlijk niet de dood van bijna 400 Palestijnen in 2007'. Waarop ik hem verweet helemaal geen dilemma's te hebben, wat hij prompt beaamde. IsraŽl mag zichzelf verdedigen maar daar mag geen Palestijn hinder van ondervinden, of de dupe van zijn. Hoe ze dat doen zoeken ze maar uit. Maar zo eerlijk was hij helaas niet.

Een mevrouw onderbrak Van Agt nijdig en meende dat hij het niet over Joden en Palestijnen in IsraŽl mocht hebben, want dat was een uitvinding van de antisemieten. Het was een rare opmerking en ze was duidelijk emotioneel, maar volgens Van Agt was dit een bewuste tactiek van het CIDI, en zijn dat de hasbara instructies die zij hun mensen geven. In Van Agts wereldbeeld is de almachtige Joodse lobby er continu op uit om hem een hak te zetten en is alle vijandigheid of negativiteit jegens hem het gevolg van een welbewuste strategie en campagne. De mevrouw verweet hem later dat hij het niet over vrede had, dat hij niet bezig leek met hoe de spiraal van wederzijds geweld te doorbreken. Een terecht verwijt, dat Van Agt pareerde door te wijzen op de IsraŽlische plannen 300 nieuwe huizen in Oost-Jeruzalem te bouwen, iets dat hem ook verschrikkelijk kwaad maakte. Joden die bouwen in Jeruzalem, en zich daarbij niet aan een door niemand erkende bestandslijn van 1949 houden, schande! Nee, dan is vrede voorgoed onmogelijk!

Van Agt is kwaad, woedend. Op de Nederlandse regering, en vooral op zijn partij die dit maar allemaal laat gebeuren, op IsraŽl dat dit allemaal doet en op journalisten die het niet precies zo opschrijven als hij het ziet. En natuurlijk op die vermaledijde Zionistische lobby, die hem het leven zuur maakt, de machthebbers om haar vinger windt en bloed van christelijke kinderen als ontbijt nuttigt. Oh nee, dat zei hij niet, en hij dacht het waarschijnlijk ook niet. Wat hij zegt, doet mij er alleen om de een of andere reden aan denken.

Uitgebreid ging hij in op de vraag waarom Nederland zo pro-IsraŽl is en hij trok maar weer eens het boetekleed aan wat betreft zijn eigen positie indertijd. "Toen ik aan de macht kwam, lieve kinderen, stond iedereen als ťťn man achter IsraŽl. Onder die collectieve beneveling heb ik ook verkeerd. Erg hŤ, van papa, maar zo is het echt gegaan. Maar er was wel een verschil: toen papa nog jong was, was het allemaal nog niet zo erg als nu, en niemand kon toen bevroeden dat het zo erg zou worden."
Nederland, aldus Van Agt, wilde overcompenseren uit schuldgevoel over de Holocaust. Want in Nederland waren meer Joden omgekomen, en was er meer collaboratie dan elders. Daarom was juist Nederland zo pro-IsraŽl. Daarnaast geloven christenen de Bijbel die zegt dat God het land aan de Joden gaf en lopen we graag aan de leiband van de VS, want zij hebben ons in de oorlog gered en beschermden ons daarna tegen de Russen. Tot slot hekelde hij het David en Goliath syndroom, het beeld van het kleine dappere IsraŽl tegenover de grote boze Arabische wereld.

Hij heeft gelijk dat IsraŽl een militaire macht van formaat is, maar suggereert ten onrechte dat het dus niks te vrezen heeft en zelf de grote bedreiger en boosdoener is. Sowieso is het niet geheel uitgesloten om Ťn de sterkste en tevens de betere partij te zijn. Het is niet automatisch zo dat de zwakkere altijd gelijk heeft en zielig is. Er zijn hele nare zwakke mensen, landen, organisaties en ideologieŽn waarvan je blij bent dat ze niet sterker zijn. Dit geldt zeker niet voor alle Palestijnen, maar wel voor de gewapende groepen en ook voor allerhande jihadisten evenals voor extreme communisten.

We zouden tot slot pro-IsraŽl zijn omdat we niet van moslims houden, en moslims met terrorisme op een hoop gooien. Wat dat betreft liggen de zaken denk ik eerder omgekeerd: al die zelfmoordaanslagen (in IsraŽl maar ook daarbuiten) hebben het imago van de islam niet verbeterd. De problemen met moslims kwamen hier pas veel later, met 9/11, de opkomst van Fortuyn, en de moord op Van Gogh. In die tijd is de publieke opinie juist onmiskenbaar verschoven ten gunste van de Palestijnen, zijn er allerlei organisaties opgericht die zich vanuit solidariteit met de Palestijnen met het conflict bezig houden en is de journalistiek ongekend kritisch, zo niet vijandig geworden ten opzichte van IsraŽl. De vraag hoe het komt dat ondanks de onmiskenbaar negatievere gevoelens in de samenleving ten aanzien van moslims en de islam, de Palestijnen steeds meer steun lijken te krijgen, is zeker interessant en vergt nadere analyse en onderzoek.

De Holocaust zal zeker een rol hebben gespeeld, maar de meest voor de hand liggende reden waarom Nederland IsraŽl steunde kon Van Agt natuurlijk niet geven, namelijk dat IsraŽl toen zeer duidelijk de good guy was in het conflict, dat het inderdaad juist was dat dit kleine staatje van een 2000 jaar lang vervolgd volk zich handhaafde in een vijandige omgeving en liet zien niet met zich te laten sollen. We stonden toen gewoon aan de goede kant, en ik ben trots op dit Nederlandse verleden, en op de wapenleveranties van Vredeling aan IsraŽl in 1973.

Nu ligt de situatie gecompliceerder, met niet alleen wat kleinere nederzettingen op plaatsen die voor Joden van groot belang waren en in geval van vrede makkelijk opgegeven konden worden (of geÔncorporeerd in een Palestijnse staat), maar veel en grote nederzettingen die bewust in of nabij Palestijnse steden zijn gebouwd, en antiterreur maatregelen die de Palestijnen steeds harder treffen, om het steeds beter georganiseerde Palestijnse 'verzet' en terrorisme tegen te gaan (in de eerste jaren van de bezetting had je vooral vliegtuigkapingen en ook aanslagen buiten IsraŽl, zoals de ontvoering van de IsraŽlische Olympische ploeg in 1972, ook goed georganiseerd, maar de Palestijnen in de bezette gebieden hadden minder te lijden van de antiterreur maatregelen toendertijd).

Hoewel IsraŽl nog steeds onze steun verdient en nog steeds grotendeels alleen staat in een vijandige wereld, treft ook IsraŽl nu blaam en is kritiek dus op zijn plaats. Dat rechtvaardigt echter geenszins het doorgeslagen antizionisme dat tegenwoordig zo hip is, IsraŽl alleen verantwoordelijk houden voor het conflict en allerlei vergaande eenzijdige stappen eisen zonder echte erkenning en veiligheidsgaranties in ruil. En niks rechtvaardigt het soort leugens en propaganda van lieden als Van Agt.

Ondertussen roerde de man van de propagandamachine van Goebbels zich weer, en vergeleek Van Agts propagandamachine met die tijdens de oorlog. Het leidde tot rumoer, en hij en de enige vrouw die kritische vragen had gesteld, vertrokken. Voor Van Agt was dit natuurlijk weer een typisch voorbeeld van hoe moeilijk kritiek op IsraŽl nog ligt. Correctie: van hoe moeilijk antizionisme en een openlijk vijandige houding ten opzichte van IsraŽl gelukkig voor sommigen nog ligt, al was ik niet erg gecharmeerd van de soms wel erg onbehouwen reacties van het tweetal.

De vraag werd opgeworpen waarom het indertijd wel lukte om Zuid-Afrika te boycotten en dat voor IsraŽl zoveel moeilijker ligt. Van Agt kon natuurlijk niet het voor de hand liggende antwoord geven dat het hier twee onvergelijkbare situaties en conflicten betreft, maar meende dat dit wederom kwam door de Holocaust en noemde daarna de titel van het boek van Mearsheimer en Walt, The Israellobby and US foreign policy. Hij zweeg veelzeggend, er even later aan toevoegend dat de titel al alles zegt. Om de een of andere reden werden deze en vele andere slordigheden, luiheden, en je-er-makkelijk-vanaf-maken enz. hem allemaal vergeven, en liet niemand zijn afkeuring blijken. Geen enkele student zal op een vraag van een professor kunnen volstaan met het noemen van de titel van een boek, maar sommige mensen zijn nou eenmaal net iets gelijker dan andere.

Onze zeer gelijke Dries van Agt had het slim gedaan. Hij wist van de zaal waarschijnlijk niet veel te vrezen te hebben, zodat hij straffeloos boude beweringen kon doen, 'grootheden' aanhalen, en wat krom is recht praten, zonder dat Naftaniel, een ervaren debater met een terdege vakkennis, hem steeds zou onderbreken en met feiten om de oren slaan.

Bij het naar huis gaan was Naftaniels verhaal (die als eerste sprak) alweer grotendeels vergeten; bovendien sloeg dat, zoals wellicht te verwachten, niet geweldig aan ondanks (of juist door?) zijn zeer genuanceerde stellingname en erkenning dat ook IsraŽl het internationaal recht schendt en daarop aangesproken dient te worden. Wat ik bij Naftaniel miste was stevige kritiek op de Verenigde Naties en hoe dat internationale recht tot stand komt, en hoe juist de VN anti-IsraŽl sentimenten versterkt en legitimeert. Wat ik bovendien miste waren een paar sprekende voorbeelden van Arabische slachtpartijen op Joden in de mandaatperiode en tijdens de onafhankelijkheidsoorlog, om wat tegenwicht te bieden aan alle verhalen over etnische zuiveringen die tegenwoordig in geen enkel debat over IsraŽl/Palestina lijken te ontbreken. Op de vraag of IsraŽl de Golanhoogte niet uit pure zucht naar meer land had veroverd, gelardeerd met een citaat van Moshe Dayan (die man is altijd goed voor een smeuÔg citaat, en sprak zichzelf dikwijls, soms nog dezelfde dag, tegen), kwam een wat aarzelend en vaag verhaal over kibboetsen aan de grens met SyriŽ die met tractoren in bepaalde onbestemde gebieden land bewerkten en dan beschoten werden. Ik weet waar hij op doelt, namelijk de gedemilitariseerde zones, en het klopt dat IsraŽl soms bewust provoceerde, maar nu klonk het als een slap excuus, en dat is zeker niet juist. Tijdens de Zesdaagse Oorlog maar ook al daarvoor werden de lager gelegen kibboetsen vrijwel continu beschoten vanuit de Golan. Dit gebeurde niet alleen als men zich in de gedemilitariseerde zones waagde, wat trouwens sowieso hun goed recht was, want die mochten worden gecultiveerd. Maar belangrijker nog is dat SyriŽ probeerde de zijrivieren van de Jordaan zo te verleggen dat IsraŽl geen water meer zou hebben, hoewel IsraŽls gebruik van dit water was overeengekomen tussen beide partijen. Bovendien steunde SyriŽ het in 1959 opgerichte Fatah, dat veelvuldig aanslagen pleegde vanuit Syrisch grondgebied.

Terwijl Naftaniel veelvuldig over vrede sprak, over de noodzaak en wenselijkheid van een tweestatenoplossing gebaseerd op de pre-1967 grenzen, had Van Agt het alleen over al het onrecht de Palestijnen aangedaan en hoe verschrikkelijk IsraŽl is. Bij wijze van inleiding had de gespreksleider, de polemoloog Leon Wecke, ons kort de twee belangrijkste conflictmodellen uitgelegd. Het subjectivistische gaat ervan uit dat een conflict vooral met een verschillende perceptie aan beide kanten heeft te maken, met verschillende waarden en opvattingen, en is op te lossen door middel van praten en consensus. Het objectivistische model gaat uit van onverenigbare ideeŽn en belangen, waardoor een conflict niet oplosbaar is zonder een confrontatie waarbij ťťn van beiden het onderspit delft. Volgens hem draagt het IsraŽlisch-Palestijns conflict elementen van beide in zich, een veilige bewering want welke elementen van een conflict draagt het niet in zich? Terugblikkend vertegenwoordigde Naftaniel het consensus model, en Van Agt het confrontatiemodel. Als het aan Van Agt ligt, zal niet door praten (Annapolis was een bad joke volgens hem), maar door het op de knieŽn krijgen van IsraŽl, het conflict uiteindelijk worden beslecht. Door internationale isolatie en boycots, en hopelijk het wegvallen van de Amerikaanse steun, zal IsraŽl uiteindelijk aan alle eisen van de Palestijnen moeten toegeven, wat neer komt op een einde aan de Joodse staat. De weigering met Naftaniel te praten symboliseert zijn wantrouwen in vredesbesprekingen, en zijn visie dat de Palestijnen 'hun rechten' niet met praten kunnen verkrijgen.

Ratna Pelle


Andere commentaren op Dries van Agt op IMO Blog - Israel & Midden-Oosten (2007):
Waarom
maak je je zo druk over Israel?


De heldenstatus van Van Agt
Erken IsraŽl eindelijk eens als Joodse staat
Van Agt en de Palestijnse mensenrechten
De Heilige Missie van Dries van Agt

__________________________

 

Van Agt een Vriend van IsraŽl??

* een commentaar door Ratna, d.d. 6 september 2005 *

 

Hajo Meyer (bestuurslid van Een Ander Joods Geluid) beweert in de Volkskrant (vrijdag 2 september) dat Dries van Agt een echte vriend van IsraŽl is omdat hij 'IsraŽl wijst op zijn verantwoordelijkheid ten aanzien van het internationaal recht' en dus, aldus Meyer, 'IsraŽl beschouwt als een beschaafde en verlichte natie.' IsraŽl moet iedereen die het veroordeelt inderdaad diep dankbaar zijn dat men het zo hoog inschat, en de Palestijnen worden zwaar gediscrimineerd, aangezien zowel Meyer als van Agt zelden met een woord over hun vele misdaden reppen, zoals zelfmoordaanslagen, corruptie, Holocaust ontkenningen, en het verheerlijken van geweld in staatsmedia. Volgens dezelfde redenering zijn Ronny Naftaniel en Leon de Winter de echte vrienden van de Palestijnen, niet het Palestina Komitť of Gretta Duisenberg. Meyer vergeet dat een vriend iemand is die je niet alleen bekritiseert, maar je ook begrijpt en het voor je opneemt als dat nodig is, en die weet dat je niet alleen sterk bent maar ook kwetsbaar.

 

Meyer doet het voorkomen alsof iedereen die er een 'humanitaire ethiek' op nahoudt, tot de dezelfde harde en eenzijdige veroordelingen van IsraŽl moet komen als hijzelf en van Agt. Zijn humanitaire ethiek leidt er blijkbaar niet toe ook de daden van IsraŽls vijanden te bekritiseren. IsraŽls terugtrekking uit de Gazastrook werd beantwoord met een zelfmoordaanslag waarbij 50 gewonden vielen. Onlangs werd een Palestijnse vrouw die zich wilde opblazen in een IsraŽlisch ziekenhuis, waar ze werd behandeld voor brandwonden, bij een checkpoint aangehouden. Die checkpoints zijn er dus niet om de Palestijnen te pesten.

Meyer en van Agt vinden dat IsraŽl zich eenzijdig uit de bezette gebieden moet terugtrekken en moet stoppen met de bouw van de muur. Palestijns terrorisme zal dan vanzelf verdwijnen, aangezien alle Palestijnen zich al lang met IsraŽls bestaansrecht hebben verenigd.

Dat Hamas nog onlangs middels een video liet weten dat het niet met aanslagen zal stoppen totdat geheel historisch Palestina is bevrijd, wat in overeenstemming is met zowel het handvest van Hamas als dat van Fatah, dat het aantal aanslagen toenam op momenten dat IsraŽl concessies deed, en dat de Palestijnen eisen dat IsraŽl alle Palestijnse vluchtelingen en hun nakomelingen opneemt, doet blijkbaar niet ter zake. Een selectieve blik reduceert complexe problemen tot simpele goed-fout kwesties. Wel zo makkelijk.

 

Meyer heeft gelijk dat kritiek op IsraŽl niet met antisemitisme mag worden gelijkgesteld. Het is echter op zijn zachtst gezegd dubieus dat de enige staat ter wereld waaraan 4 van de 11 speciale noodzittingen van de VN mensenrechtencommissie zijn gewijd, waartegen meer VN resoluties zijn uitgevaardigd dan tegen welk ander land ook, en waarover meer onwaarheden de ronde doen dan over enig ander land, toevallig de enige joodse staat is. Het is ook de enige staat die door een flink aantal (met name Islamitische) landen niet wordt erkend en wiens bestaansrecht geregeld ter discussie wordt gesteld. Of wil Meyer echt beweren dat IsraŽl de meest misdadige staat op aarde is en dus niet anders verdient?

__________________________

 

Van Agt brengt vrede niet dichterbij

* reactie van Ratna op de lezing door Dries van Agt, 11 september in Nijmegen *

 

Dankzij zijn felle kritiek op IsraŽl was Dries van Agt als spreker uitgenodigd op het GroenLinks-festival afgelopen zondag. Ik waardeer het dat een oud-politicus zich mengt in actuele discussies en daarbij de controverse niet schuwt, echter de voormalige premier reduceerde een ingewikkeld conflict tot een simpele goed-fout kwestie, waarbij alle schuld aan ťťn kant werd gelegd. Hij stelde niet alleen alle IsraŽlische legeroperaties gelijk aan terrorisme, maar beweerde zelfs dat IsraŽl Palestijns geweld uitlokt om daarmee de bezetting te rechtvaardigen. Kortom: wat de Palestijnen ook doen, IsraŽl is het schuld. In Van Agts vreemde beeld van de geschiedenis zijn de Palestijnen pas geweld gaan gebruiken in de jaren '90. De Arabische opstanden in het Britse Mandaatgebied waarbij honderden joden werden gedood, de rol van nazi-collaborateur Al Husseini, de vliegtuigkapingen, het vermoorden van de IsraŽlische Olympische ploeg: volgens van Agt stelt dit alles blijkbaar weinig voor.

 

Wat mij echter het meeste trof was zijn boodschap voor de toekomst: onderhandelen heeft geen zin. In een paar zinnen veegde hij de Oslo vredesbesprekingen van tafel: deze hadden helemaal niets opgeleverd. 'Je kunt een tijger niet met een schaap in een kooi zetten en verwachten dat daar een rechtvaardige vrede uit voortkomt', zo lichtte hij zijn visie toe. Dat van dat schaap moet hij misschien eens uitleggen aan de nabestaanden van de vele zelfmoordaanslagen.

 

Het mislukte vredesproces heeft wel opgeleverd dat beide partijen het recht van de ander op een eigen staat erkenden als de enige uitweg uit het conflict, al ligt de invulling nog ver uit elkaar: volgens Sharon kan een Palestijnse staat best bestaan met een groot aantal IsraŽlische nederzettingen erin; volgens Abbas kan IsraŽl best overleven met miljoenen Palestijnse vluchtelingen erbij. Daarbij hebben beiden met extremisten te maken die elk compromis afwijzen. Zij dienen dan ook beiden onder druk te worden gezet om concessies te doen en de eigen extremisten aan te pakken.

 

Van Agt wil roomser zijn dan de Paus door, in tegenstelling tot Abbas, tegen onderhandelingen met IsraŽl te pleiten. Het alternatief van Van Agt is een boycot tegen IsraŽl, wat desastreus zal zijn voor Europa's bemiddelingsrol in het vredesproces, en wat IsraŽlische tegenstanders van de bezetting zal vervreemden van Europa. De IsraŽlische vredesbeweging zal verder gemarginaliseerd raken en men zal zich verenigd voelen rond het aloude sentiment dat 'IsraŽl alleen staat tegenover een vijandige buitenwereld'.

 

Van Agts woede wint het van zijn verstand, de emotie van het bewaren van enige afstand. Dit mag begrijpelijk zijn voor mensen die dagelijks met de ellende van het conflict te maken hebben, voor een Europeaan met zijn staat van dienst is dit op zijn zachtst gezegd opmerkelijk. Maar het ergste is dat hij er vrede en een Palestijnse staat geen stap dichterbij mee brengt.

___________________________

 

Dries van Agt op Kruistocht tegen IsraŽl.

** reactie van Wouter op de lezing door Dries van Agt, 11 september in Nijmegen **

 

In lezingen en interviews trekt hij al enkele jaren fel van leer tegen het IsraŽlische regeringsbeleid, maar nu lijkt oud-premier Dries van Agt definitief te zijn doorgebroken als de nieuwe stem van de onderdrukte Palestijnen.

 

Waarom nu pas? In zijn eigen partij vond hij weinig instemming voor zijn boude uitspraken over IsraŽl. Zulke radicale kritiek hoorde je verder bijna alleen ter linkerzijde van de PvdA, en daar zal nogal wat aarzeling zijn geweest om de conservatieve CDA-er als bondgenoot te aanvaarden. GroenLinks overwon haar schroom, en haalde Van Agt als spreker binnen op het GroenLinks Festival "De Linkse Lente", afgelopen zondag in Nijmegen. Ik bezocht zijn spreekbeurt aldaar en was verbijsterd: hij leek GroenLinks nog te willen overtroeven in zijn ijver om IsraŽl te veroordelen. In een lezing die soms meer op een preek en soms meer op een conference leek, gaf hij zijn eenzijdige visie op de geschiedenis van het conflict, en oogstte daarmee veel applaus van zijn linkse toehoorders. Van Agt vertelde opmerkelijk weinig over concrete, eigen ervaringen uit zijn recente reis naar het gebied, of over de Bethlehem Universiteit waarvan het regentschap hem de ogen had geopend voor het Palestijnse leed. De meerwaarde van Van Agt op dit linkse festival moet dan ook gelegen zijn in zijn entertainment-kwaliteiten en in de voldoening dat iemand uit de rechtse hoek hun woorden sprak. En die woorden schilderden het bekende maar vertekende beeld dat IsraŽl als de grote boosdoener neerzet:

 

* Van Agt vergeleek IsraŽl en de Palestijnen met een tijger en een schaap die samen over vrede moeten onderhandelen (een olifant en een wolf lijkt mij een betere vergelijking);

* het Palestijnse terrorisme zou pas in de jaren '90 serieuze vormen hebben aangenomen, en dan uit wanhoop en uitzichtloosheid geboren (vreemd, daar juist in de jaren '90 het vredesproces plaatsvond, dat eindelijk serieus uitzicht bood op een Palestijnse staat; het terrorisme laaide juist op omdat extremisten van beide kanten tegen elk compromis waren);

* evenals GroenLinks en de Palestina-aktiegroepen toonde Van Agt de verouderde kaart van de afscheidingsbarriŤre ("muur") uit 2003, die sindsdien sterk gewijzigd is ten gunste van de Palestijnen (dit kan toch niet uit onwetendheid zijn, maar moet een moedwillige poging zijn om de situatie zo negatief mogelijk te presenteren in weerwil van de waarheid);

* gerichte geweldsakties van het IsraŽlische leger werden als 'staatsterrorisme' gelijkgesteld aan Palestijnse zelfmoordaanslagen op willekeurige burgers, en aanslagen op kolonistenfamilies in de bezette gebieden werden door Van Agt gezien als legitiem verzet (ik hoop dat dit ook GroenLinks te ver zal zijn gegaan?);

 

Er is een lange lijst op te stellen van fouten en misdaden begaan door IsraŽli's in hun roerige geschiedenis; het staat mij tegen deze te moeten gaan verdedigen of relativeren. Echter de aktivisten voor de Palestijnen verzwijgen of bagatelliseren de misdaden die de Palestijnen hebben begaan. Zo verwees Van Agt naar het vreselijke bloedbad van 1982 in Sabra en Shatila in Libanon, dat niet door het IsraŽlische leger werd aangericht, maar wel door hen had moeten worden voorkomen. De (burger)oorlog in Libanon tussen 1975 en 1990, die mede door de PLO in gang was gezet, kostte meer dan 100.000 mensen het leven, waarbij de Palestijnen evengoed als diverse Libanese groeperingen hele dorpen en vluchtelingenkampen uitmoorden. Arafat was directer verantwoordelijk voor meer doden dan Sharon, maar daarover wordt steeds gezwegen. Het is selectieve verontwaardiging, een stok zoeken om IsraŽl mee te slaan, en helaas zijn er wel de nodige stokken te vinden. Terugslaan mag niet, al zijn ook daarvoor ruimschoots stokken voorhanden, maar de Palestijnen lijden al genoeg...

 

Het Palestijnse volk gaat inderdaad gebukt onder de IsraŽlische bezetting en zit in een abominabele positie, die het slechts ten dele aan zichzelf en haar leiders te wijten heeft. De IsraŽli's hebben recht op veiligheid, maar laten de Palestijnen teveel de tol hiervoor betalen. Beide partijen zien de splinter in het oog van de andere partij, niet de balk in hun eigen oog. Mede dankzij vredesactivisten en nieuwe historici zijn bij een deel van de IsraŽli's de ogen opengegaan voor de fouten uit het verleden en het leed van de Palestijnen. Sommigen zijn doorgeslagen naar de andere kant, veroordelen de eigen Joodse staat en praten de Palestijnen goed, het ene blinde oog voor het andere verwisselend. De Palestijnse solidariteitsbeweging in het Westen doet hetzelfde. Ze cultiveren het slachtofferschap van de Palestijnen en het vijandbeeld tegen IsraŽl. Aan Palestijnse kant zijn er helaas nog weinigen die kritisch naar hun eigen geschiedenis kunnen kijken.

 

De enige weg naar vrede in het Midden-Oosten is door dialoog en onderhandelingen, het opbouwen van vertrouwen en het afbreken van vijandbeelden. Van Agt en zijn linkse bondgenoten doen het tegenovergestelde, door een vijandbeeld van IsraŽl op te roepen en eenzijdige sancties tegen de Joodse staat te eisen. Dit is geen recept voor vrede, maar voor een oorlog die al veel te lang heeft geduurd.

 

 

* Voor meer opinies van Ratna zie: IMO Blog - Israel & Midden-Oosten

** Een ingekorte en iets aangepaste versie van deze reaktie verscheen 17 sept. 2005 in de Limburgse dagbladen

 

 

_____________________________________________________________________

 

Zie ook IsraŽl-Palestina Informatie, Nederlandse website over het IsraŽlisch-Palestijns conflict

††††††††††† Geschiedenis van het conflict / Intifada en vredesproces / Geschiedenis Joden en antisemitisme / Geschiedenis Palestijnen en Arabieren / Palestijnse en Joodse vluchtelingen / Tijdlijn / Landkaarten / 60 Jaar IsraŽl en VN / 60 Jaar IsraŽl en Nakba / Zesdaagse Oorlog 1967 / Bezette gebieden en Nederzettingen / Gaza Strook / Gaza Oorlog / Hamas / Apartheidsmuur of Veiligheidshek / Jeruzalem / Demografie / Racisme, kolonialisme en Apartheid / Verenigde Naties / Zionisme / Anti-Zionisme / Zionistische lobby / IsraŽl boycot campagnes / Beeldvorming & Mythes over het conflict / Hezbollah / Palestijns Gevangenendocument / IsraŽl politiek / Palestijnen politiek / Vrede en verzoening / Scholierenpagina / Dries van Agt over IsraŽl en Palestina / Krantenonderzoek NRC conflict IsraŽl-Palestina / Review Amnesty Report on Gaza War / 'Het zijn net mensen' (boekrecensie Joris Luyendijk) / United Civilians for Peace / Reisverslag IsraŽl / Boycot IsraŽl? / IsraŽl-Palestina Info - nieuws & commentaren / Artikelenlijst nieuw / Artikelenlijst oud / Web links

_____________________________________________________________________

 

IsraŽl-links - MidEastWeb - Zionism & Israel Info - Hoofdpagina - IsraŽl-Palestina Info