Text Box: TERUG
 

 


Bovenleiding voor een Nederlandse modelbaan

Bovenleiding is een moeilijk onderwerp op de modelbaan, het is kostbaar en tamelijk kwetsbaar. Genoeg redenen om er van af te zien. Maar op een realistische Nederlandse modelbaan met een hoofdspoorlijn mag het eigenlijk niet ontbreken. Voor de leek zal bovenleiding in Nederland niet veel verschillen met die in andere landen, maar niets is minder waar. Als er iets is dat een Nederlandse spoorlijn kenmerkt, dan is het wel bovenleiding!

In de handel is er niet veel te krijgen dat goed lijkt op het echte voorbeeld. Fabrikant Sommerfeldt levert een beperkt assortiment “Nederlandse” bovenleiding portalen, maar omdat zijn afgestemd op de Duitse draden uit het Sommerfeldt assortiment, zijn de afmetingen en verhoudingen niet volgens het grote voorbeeld en bovendien een beetje grof weergegeven. Ook hier is zelfbouw weer de oplossing.

 

Zelfbouw kan prima, maar het is zeer arbeidsintensief en toch nog tamelijk kostbaar. Tenminste als je, zoals ik, messing profielen gebruikt.

Aan de andere kant… er komen ook weer niet zo veel portalen voor op mijn modelbaan. Het is de moeite en prijs wel waard.

Tot nu toe heb ik mij beperkt tot de zogeheten “DIN” portalen, die overal in Nederland voorkomen en het meest herkenbare type zijn. Ze passen goed in mijn tijdperk, zeker in hun grijsgroene jasje.

 

Een DIN portaal over drie sporen, voorzien van wielafspanningen, trekstangen en ankerblokken.

 

Alhoewel er een aantal “standaard uitvoeringen” van de DIN portalen zijn, zoals die over 2 of 3 sporen, zijn er vooral op emplacementen portalen te zien die qua afmetingen en vormgeving zijn afgestemd op de situatie ter plaatse. In de praktijk zijn er dan ook talloze uitvoeringen denkbaar, maar het typische karakter dat de Nederlandse DIN portalen hebben is steeds duidelijk herkenbaar. Ook mijn modelbaan kenmerkt zich vooral door portalen die speciaal zijn afgestemd voor de plek waar ze staan.

Een portaal ‘op maat’ bij het perron.

 

Een grote DIN constructie zoals deze over 10 sporen

 

Ik bouw de portalen van messing profielen in diverse diktes en uitvoeringen. Nadat de messing profielen verlijmd zijn (ik kan beter dan lijmen dan solderen, vandaar) worden er kleine details van plastic en karton toegevoegd. Op het eerste gezicht mogen DIN portalen er betrekkelijk eenvoudig uitzien, wie goed kijkt ontdekt tal van (kleine) onderdelen. Ik probeer daarvan de meest kenmerkende in model uit te beelden, hier en daar wat vereenvoudigd.

Om een indruk te geven: de grootste DIN portalen op mijn modelbaan tellen elk meer dan 200 onderdelen! Het bouwen van een portaal is dan ook een flinke klus die al snel meerdere dagen kost.

 

Een portaal in aanbouw. De basis is er, maar er moeten nog heel wat details worden toegevoegd

 

Dan de bovenleiding draden. In werkelijkheid gaat het om een dubbele rijdraad, een draagkabel en daartussen kleine (dunnere) hangdraden, die met een soort lusje aan de rijdraden zijn bevestigd. Om dat realistisch en op schaal na te bootsen is nagenoeg onmogelijk. De draden zouden ongelooflijk dun worden, hetgeen technisch al bijna onuitvoerbaar is, zijn moeilijk te bevestigen en zouden zeer kwetsbaar worden. Eén onverhoedse beweging en de hele santenkraam stort in! Bovendien hangen al die dragen flink in de weg als er een trein ontspoort of om wat voor reden dan ook verplaatst moet worden, of als de rails moet worden schoongemaakt. Nee, dan maar weglaten. Wat er niet is, mis je ook niet direct.

 

Text Box: TERUG
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


© copyright Van der Slikke Maquettebouw

© GeoVorm

 

(voorheen: http://members.home.nl/vdslikke-maquettebouw )